Πάνω που πας να αναθαρρήσεις ωστόσο, εδώ που τα λέμε δεν είναι και λίγο η ψήφιση του ασφαλιστικού, χραπ, την τρως την ξεγυρισμένη κατραπακιά και ξαναγυρίζεις στα ίσια σου. Θέλεις ένα παράδειγμα; Άκου και θα φρίξεις. Καμιά Αρχή, λέει, και καμιά αρμόδια υπηρεσία δεν γνωρίζει σ’ αυτό τον ρημαδοτόπο πόσους υπαλλήλους έχει αυτή η χώρα. Πόσοι υπηρετούν και πού, αν εργάζονται, πόσα παίρνουν και προπάντων αν δικαιούνται να τα παίρνουν. Τα ίδια και χειρότερα ισχύουν και για τους συνταξιούχους. Έρχεται τώρα η Πολιτεία και σου λέει, θα κάνω απογραφή. Δήλωσέ μου, κύριε, ποιος είσαι, πού υπηρετείς και πόσο πληρώνεσαι, για να μάθω κι εγώ ο περίεργος και να δω τι θα κάνω με την περίπτωσή σου.

Να μπορέσω να στήσω μια ενιαία υπηρεσία πληρωμών. Να ξέρω τι μου γίνεται, βρε αδελφέ, να δω αν έχω να σε πληρώσω και αν δεν φτάνουν, που δεν φτάνουν τα ρημάδια, να δω πού θα βρω δανεικά και αν θα με δανείσουν εντέλει. Με την ευκαιρία, μιας και σκοπεύω να καταργήσω οργανισμούς, να συγχωνεύσω άλλους και να ανακατανείμω το προσωπικό που περισσεύει, δήλωσε μου τα προσόντα σου, να δω πού θα σε βολέψω. Λογικό; Λογικό μού ακούγεται εμένα, όπως και σ’ εσένα, νομίζω. Έχει καμιά σημασία όμως αυτό; Καμία, σου απαντώ μετά πάσης βεβαιότητος, γιατί διαφωνεί η Ανεξάρτητη Αρχή. Ποια Αρχή; Η Αρχή Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων και μη με ρωτήσεις τώρα τι την πείραξε, γιατί θα βάλω τις φωνές.

Είναι ποτέ δυνατόν, λέει, να σε ρωτά η Πολιτεία αν γνωρίζεις ξένες γλώσσες και ποιες; Αν έχεις τίτλο σπουδών, ποιον και με τι βαθμό; Αν έχεις μεταπτυχιακό, μάστερ ή διδακτορικό και πάνω σε ποιο θέμα; Αν έχεις κάνει επιμόρφωση; Αν έχεις λάβει επαίνους; Αν τιμωρήθηκες ποτέ για πειθαρχικό παράπτωμα, τι είδους ήταν αυτό και με ποια ποινή; Αν επιθυμείς να μεταταγείς σε κάποια άλλη υπηρεσία και ποια; Μα αυτά είναι προσωπικά δεδομένα και πρέπει να παραμείνουν επτασφράγιστο μυστικό. Αφορούν μόνο εσένα και αν το κράτος θέλει να σε αξιολογήσει σωστά, ας καταφύγει σε μέντιουμ. Αρκεί να έχει άδεια ασκήσεως επαγγέλματος και να εκδίδει νόμιμες αποδείξεις. Και για να έλθει να δέσει το πράγμα, βγήκε και η Ένωση Δικαστών και Εισαγγελέων και συστήνει στα μέλη της να μην συμπληρώσουν την ηλεκτρονική δήλωση. Αλήθεια, τι φοβούνται οι δικαστές μας; Ας σοβαρευτούμε όμως.

Είναι κρίμα μια τόσο σοβαρή προσπάθεια να συναντά τέτοιου είδους εμπόδια. Πιστεύω στον θεσμό των Ανεξάρτητων Αρχών. Τις θεωρώ πολύ σημαντική κατάκτηση, όπως θεωρώ πως και οι ίδιες θα πρέπει να αυτοπροστατευτούν αποφεύγοντας, αν όχι τις σκοπιμότητες, τουλάχιστον τις υπερβολές και αντί για την προστασία του πολίτη να στρέφονται τελικά εναντίον του. Με την ευκαιρία θα ήθελα να θέσω και ένα άλλο ερώτημα. Αλήθεια, ποιον προστατεύει η απαγόρευση της δημοσιοποίησης των στοιχείων όσων παρανομούν; Τον παράνομο ή το κοινωνικό σύνολο;

Πως είμαστε για γέλια, το έχω γράψει κατ’ επανάληψη και αν το ξαναγράφω είναι γιατί κάτι με πιάνει με τα τόσα τρελά που ακούγονται και γίνονται καθημερινά. Τι θέλω να πω; Άκουσε και βγάλε τα συμπεράσματά σου. Πήρε μια σωστή, σωστότατη πρωτοβουλία το Υπουργείο Περιβάλλοντος. Αποφάσισε επιτέλους να βάλει μια τάξη στην πολεοδομική και χωροταξική αναρχία που επικρατεί στη χώρα. Και πάνω που ήμουν έτοιμος να αρχίσω τα χειροκροτήματα, πιάνω τον εαυτό μου να θέλει να βρίσει. Πολύ όμως. Άσχημα. Να πει βαριές κουβέντες από εκείνες που χαλούν καρδιές και μένουν για πάντα στη μνήμη.

Γιατί; Γιατί με νομοσχέδιο αναστέλλονται όλες οι οικοδομικές άδειες σε κάπου 12.000 περιοχές, στο σύνολο της επικράτειας σχεδόν, μέχρι να ολοκληρωθούν οι δασικοί χάρτες. Πώς; Όπως το ακούσατε. Δεν αναστέλλονται οι άδειες που αφορούν τα όρια των περιοχών, όπου τέλος πάντων υπάρχει φόβος αυθαιρεσιών, αλλά όλες. Δεν φτάνουν τα μέτρα που μας έχουν κάνει να βλέπουμε αστράκια, δεν φτάνει η επιτήρηση, δεν φτάνει η ύφεση, δεν φτάνει που μέτρα για την ανάπτυξη ακούμε και μέτρα δεν βλέπουμε, ήλθε και αυτό. Α, αφήνει ανοικτό και ένα τόσοδα παραθυράκι. Αυτό της ένστασης. Εσείς όμως, οι υποψιασμένοι, ξέρετε τι σημαίνει αυτό. Κάποιος θα πρέπει να γνωματεύσει, κάποιος να αποφασίσει, κάποιος να υπογράψει. Έτσι όμως δεν διαιωνίζουμε το πρόβλημα της διαφθοράς και της αδιαφάνειας; Έναν παπά, βρε παιδιά. Γρήγορα έναν παπά, να κάνει ένα τρισάγιο, να διαβάσει μια ευχή, να κάνει κάτι τέλος πάντων, γιατί έτσι όπως πηγαίνουμε, μας βλέπω κατευθείαν για το τρελάδικο.

Επικίνδυνα πανίσχυρες μειοψηφίες

Είπα παπά και θυμήθηκα την περίεργη τροπή που έχουν πάρει τα πράγματα τα τελευταία χρόνια. Πόσο εύκολα γκρεμίζονται ιδέες, αξίες, σύμβολα. Για τόλμησε να βγεις για παράδειγμα να υποστηρίξεις τα εθνικά δίκαια, τις ιστορικές μνήμες, τις επετείους και τα σύμβολα. Για βγες, αν σου βαστά, να μιλήσεις για τον ελληνισμό που δοκιμάζεται, τον θεσμό της οικογένειας που κλονίζεται, τα ιερά και τα όσια και γιατί όχι και την Εκκλησία; Θα βγουν οι τάχαμου προοδευτικοί και θα σου προσάψουν τα μύρια όσα.

Θα σου φορτώσουν πως διαπνέεσαι από τα ελληνοχριστιανικά ιδεώδη, ξέρεις τώρα, Πατρίς-Θρησκεία-Οικογένεια, άρα είσαι Ελληναράς, νοσταλγός της Χούντας, ακροδεξιός και φασίστας. Ίδιος συνειρμός δηλαδή με αυτόν του γνωστού ανέκδοτου. «Έχεις ενυδρείο; Άρα σου αρέσει η θάλασσα, τα ψάρια, οι όμορφες ακρογιαλιές, τα σπορ, το κολύμπι, οι ταβέρνες και τα μπαράκια, οι γκόμενες. Άρα, φίλε μου, είσαι άντρας. Δεν έχεις ενυδρείο; Είσαι αδελφάρα του κερατά». Εκεί καταντήσαμε. Να μην μπορούμε να κατακρίνουμε τον αληταρά που πατά κάτω, βεβηλώνει και σκίζει τη σημαία, για να μην μας κολλήσουν τη ρετσινιά.

Οι Έλληνες σε ποσοστό πάνω από 90% είμαστε χριστιανοί ορθόδοξοι. Πηγαίνουμε πότε πότε στην εκκλησία, κάνουμε τον σταυρό μας και στην πρώτη δυσκολία φωνάζουμε «βοήθα Παναγιά». Και όμως. Αρκεί μία προσφυγή ενός αλλόθρησκου ή ενός, κατά δήλωσή του, άθεου, για να βγει μια δικαστική απόφαση που επιβάλλει την απομάκρυνση των εικόνων από τα δημόσια κτίρια, την κατάργηση του θρησκευτικού όρκου και πάει λέγοντας, επειδή τάχαμου αισθάνεται πως προσβάλλονται ή περιορίζονται τα δικαιώματά του. Και των πολλών, ερωτώ εγώ; Τι σόι δημοκρατία έχουμε όταν οι ελάχιστοι έχουν τη δυνατότητα να επιβάλλουν τη θέλησή τους στους πολλούς;

Μην πάτε μακριά. Το 2006, αν δεν κάνω λάθος, έγινε μια περίεργη μάζωξη στη Θεσσαλονίκη. Από αυτές που κάποιοι ανεγκέφαλοι στήνουν κατά καιρούς, στην προσπάθειά τους να αποδείξουν πως υπάρχει τάχα Μακεδονική Μειονότητα στη Βόρεια Ελλάδα που καταπιέζεται. Παρόντες, κατά δήλωσή τους, Σλαβόφωνοι, Οθωμανοί, Ελληνόφωνοι, Άεθνοι, Άθεοι και Απάτριδες. Ομιλητές, εκτός του γνωστού και μη εξαιρετέου «Ουράνιου Τόξου», ο πολύς κ.Τρεμόπουλος των Οικολόγων Πράσινων, που έκανε τις γνωστές ανθελληνικές δηλώσεις, και κάποιος Γιάννης Κωνσταντίνου, που δήλωσε ελληνόφωνος κεντροαριστερός δικηγόρος. Ε, αυτόν τον ελληνόφωνο βρήκε η κυβέρνησή μας να διορίσει Πρόεδρο της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης. Συγχαρητήρια, παιδιά!

Μην το ψάχνεις, φίλε μου. Σήμερα αν δεν δηλώσεις διαφορετικός δεν βλέπεις Θεού πρόσωπο. Κι ας είσαι αυτός που καλείσαι να σηκώσεις στις πλάτες σου το βάρος της ανάταξης της ελληνικής οικονομίας. Θα μπορούσε, αν υπήρχε βούληση, να εξοικονομήσει πολύ εύκολα η κυβέρνηση αρκετές δεκάδες, ίσως και εκατοντάδες δισεκατομμύρια, αν αποφάσιζε να παραχωρήσει για αξιοποίηση το παλιό αεροδρόμιο του Ελληνικού. Από τα 40,000 στρέμματα θα μπορούσε να κρατήσει για παράδειγμα τα 10,000 για πάρκα, πράσινο και άλλες κοινόχρηστες χρήσεις και να παραχωρήσει τα υπόλοιπα. Το ίδιο ισχύει και για τον χώρο του Παλαιού Ιπποδρόμου, το Φαληρικό Δέλτα κλπ. Τολμά; Που θα ξεσηκωθούν τα κόμματα της αριστεράς, οι οικολόγοι, οι περιβαλλοντολόγοι και οι πάσης φύσεως οργανώσεις που ασχολούνται από την προστασία της φωλιάς του κότσυφα, μέχρι τον χώρο που γεννούν οι γλάροι. Όχι πως δεν έχουν τη σημασία τους όλα αυτά, αλλά έλεος. Εντωμεταξύ εσύ, ταπεινέ και ανήμπορε της σιωπηλής πλειοψηφίας, σκάσε και πλήρωνε!

Ασυλίες

Θα μου πεις, εδώ γίνεται της κακομοίρας, αυτά σε πείραξαν; Εδώ έχουν δημιουργηθεί ανεξάρτητα βουλεβάρτα, άβατα, ιδιόμορφες ασυλίες, ιδιωτικοί στρατοί και εσύ κάθεσαι και ασχολείσαι με λεπτομέρειες; Εδώ υπάρχει κόμμα που δηλώνει ευθαρσώς πως δεν αναγνωρίζει το Σύνταγμα, πως δεν δέχεται κανένα έλεγχο στα οικονομικά του, πως έχει το δικαίωμα να κλείνει λιμάνια, να επιτρέπει ή να απαγορεύει την επιβίβαση ή την αποβίβαση των επιβατών, να καταλαμβάνει αρχαιολογικούς χώρους και να κάνει του κεφαλιού του χωρίς να δίνει λογαριασμό σε κανένα και εσύ μου τσαμπουνάς για δικαιώματα και δημοκρατίες; Άλλα λόγια ν’ αγαπιόμαστε, δηλαδή. Παράλογο; που λέει και ο Λαζόπουλος. Μάλλον.

Όταν το κράτος αφήνει κενά, φυσικό επακόλουθο είναι να βρεθεί κάποιος να το καλύψει. Όταν αυτοπεριορίζεται, όλο και κάποια τσιτάτα θα εμφανιστούν. Είμαστε σοβαροί ή έχουμε χάσει την επαφή με την πραγματικότητα; Όταν εκλέχτηκε αυτή η κυβέρνηση, με τεράστια διαφορά σημειωτέον, βρήκε το ΠΑΜΕ στα λιμάνια ενάντια στην Cosco. Ποια ήταν η αντίδρασή της; Σε εποχές δραματικές, την ώρα που η χώρα όδευε ολοταχώς για χρεοκοπία, χρυσοπλήρωσε τους λιμενεργάτες για να δεήσουν να λύσουν την απεργία. Όταν το ΠΑΜΕ έκανε τα αίσχη στα λιμάνια, με αφορμή τη σχεδιαζόμενη άρση του καμποτάζ, γράφοντας στα παλαιότερα των υποδημάτων του δικαστικές αποφάσεις, τι έκανε πάλι; Αντί να το άρει αμέσως χωρίς όρους και προϋποθέσεις, τους επιβράβευσε στην ουσία φέρνοντας ένα χιλιομπερδεμένο και πολυδαίδαλο νομοσχέδιο που άμα βρεις άκρη, τηλεφώνησέ μου.

Έχει γραφεί κατ’ επανάληψη και έχει αρκούντως αναλυθεί, η δραματική κατάσταση στην οποία βρέθηκε η χώρα εξαιτίας των εγκληματικών πράξεων και παραλήψεων όλων αυτών που μας κυβέρνησαν τα τελευταία χρόνια και θα ήταν άσκοπο να τα επαναλάβω. Εν πάση περιπτώσει ξυπνήσαμε μια μέρα και καταλάβαμε, ή μας έδωσαν να καταλάβουμε, δεν έχει και τόση σημασία, πως τέλειωσε το πάρτι. Τόσο ήταν. Ένα όνειρο που έσβησε και πάει.

Δεν βαριέσαι όμως, καλά περάσαμε. Αποκτήσαμε τη σπιταρόνα μας, το εξοχικό μας, την αυτοκινητάρα μας και δυο τρία άλλα ακόμη, γιατί καμιά οικογένεια που σέβεται τον εαυτό της δεν θα μπορούσε να τα βγάλει πέρα με ένα και μοναδικό αυτοκίνητο. Από εκεί και πέρα και τι δεν θέλαμε! Τουλάχιστον ένα κινητό για κάθε μέλος της οικογένειας, εξεζητημένα ρούχα, επώνυμα παπούτσια, πανάκριβα έπιπλα και άλλα είδη εξοπλισμού, να ζήσουμε και λίγο σαν άνθρωποι, βρε αδερφέ, και να μπούμε στο μάτι του γείτονα που μας κάνει τον καμπόσο. Και βέβαια τις βόλτες μας, τις ξάπλες μας, τις άπλες και τα ώπα μας. Τις δουλειές του σπιτιού τις αναθέσαμε στην αλλοδαπή παραδουλεύτρα και όσο για αγροτικές εργασίες, ας είναι καλά οι μετανάστες.

Σαν βασιλιάδες περνούσαμε. Κι ας μεγάλωναν υπερβολικά οι λογαριασμοί των δανείων. Κι ας έτρεχαν οι δόσεις. Κι ας παραφούσκωναν οι κάρτες. Σήμερα να τη βγάλουμε και για το αύριο ποιος νοιάζεται. Μήπως τα ίδια δεν έκανε και το κράτος που ξόδευε ασυλλόγιστα, οι προϋπολογισμοί ήταν μόνο για να πέφτουν μόνιμα έξω και γενικά συμπεριφερόταν σαν μικρομέγαλο κακομαθημένο. Και στο τέλος, μ’ αυτά και μ’ αυτά, να το Δημόσιο Χρέος στα ύψη και τα ελλείμματα στο 13 και 14 %.

Τα έβλεπαν οι Ευρωπαίοι εδώ και χρόνια και τραβούσαν τα μαλλιά τους. Μας έκαναν συστάσεις και κόντρα συστάσεις, μας έκρουαν τον κώδωνα του κινδύνου, αλλά πού εμείς. Σιγά μη τους δίναμε σημασία. Ξενέρωτους τους ανεβάζαμε που δεν ξέρουν να ζήσουν και να γλεντήσουν, μίζερους τους κατεβάζαμε επειδή αγόραζαν από το σούπερ μάρκετ μια ντομάτα και μία φέτα καρπούζι, την ώρα που εμείς γεμίζαμε τίγκα τις σακούλες που για να τις μεταφέρεις χρειαζόσουν βοηθητικό προσωπικό. Τα ίδια και χειρότερα στις ταβέρνες. Μία σαλάτα και μισή μερίδα αυτοί, φέρε, φέρε και φέρε εμείς. Και από ετούτα και από εκείνα και από τα άλλα. Για να μείνουν ανέγγιχτα στο τέλος τα μισά.

Φυσικά, φυσικότατα, ήταν αδύνατον να συνεχιστεί η ίδια κατάσταση, όχι γιατί μας έπιασαν οι τύψεις ξαφνικά, αλλά γιατί μας πήραν χαμπάρι οι αγορές και ανέβασαν τα spreads στον Θεό. Όχι, δεν μας έβαλε στο μάτι καμιά σκοτεινή δύναμη, ούτε εξυφάνθηκε αιφνίδια κάποια συνομωσία ενάντια στο «ανάδελφον έθνος» μας, για να χρησιμοποιήσω την έκφραση του αλήστου μνήμης κ. Χρήστου Σαρτζετάκη. Αυτά είναι παραμύθια της Χαλιμάς. Ψεύτικες διαβεβαιώσεις δίναμε, λόγια που τα έπαιρνε ο αέρας και τα ξεχνούσαμε αμέσως, αποκρύπταμε στοιχεία, αλλοιώναμε άλλα. Παλιά μου τέχνη κόσκινο, θα μου πεις.

Μόνο που το κάθε θαύμα διαρκεί συνήθως τρεις ημέρες, ενώ το δικό μας άντεξε κοντά τρεις δεκαετίες. Και πάλι καλά, εδώ που τα λέμε. Όμως κάποια στιγμή έρχεται η ώρα του λογαριασμού. Δεν μας φταίνε οι δανειστές, ούτε οι αγορές. Αυτές τη δουλειά τους κάνουν. Τα συμφέροντά τους πασχίζουν να διασφαλίσουν σε τελική ανάλυση. Τράπεζες είναι ως επί το πλείστον ή funds (επενδυτικά, κερδοσκοπικά κεφάλαια) που τοποθετούν τα διαθέσιμά τους σε ασφαλή υποτίθεται κρατικά ομόλογα, προσπαθώντας να κερδίσουν κάτι παραπάνω. Εμείς τι κάνουμε;

Η καθαρή αλήθεια είναι πως η κυβέρνηση δεν είχε πολλά περιθώρια ελιγμών. Ο χρόνος πίεζε ασφυκτικά και είχε να διαλέξει ανάμεσα σε δύο κακά. Τα επώδυνα μέτρα ή την πτώχευση της χώρας, με ό,τι αυτό συνεπάγεται. Διάλεξε ως συμφερότερο το πρώτο. Και εδώ ωστόσο θα έπρεπε να επιλέξει ανάμεσα στη δραστική μείωση των κρατικών δαπανών και την αύξηση της φορολογίας. Για τους δικούς της λόγους έδωσε από την αρχή το βάρος της στην αύξηση των εσόδων. Με αυτή τη λογική, μας αλάλιασε στους φόρους. Δυο φορές αύξηση στον ΦΠΑ και επέκτασή του σε απαλλασσόμενες μέχρι τώρα κατηγορίες, δύο φορές στα καύσιμα και τους φόρους πολυτελείας, επιπλέον φόροι στα ακίνητα, πόθεν έσχες, κατάργηση φοροαπαλλαγών. Μόνο που ο διαβρωμένος από κάθε άποψη και ακέφαλος κρατικός μηχανισμός αδυνατεί να ανταποκριθεί. Εάν σε όλα αυτά προσθέσεις και την οικονομική στενότητα που είναι αποτέλεσμα της ύφεσης και της αναδουλειάς που πλήττει την αγορά, πώς να συγκεντρωθούν τα επιπλέον έσοδα και πώς να αποδώσουν τα μέτρα;

Στον τομέα των δαπανών το κύριο βάρος έπεσε στην περικοπή μισθών και συντάξεων του δημόσιου τομέα, στο ασφαλιστικό και την αλλαγή των εργασιακών σχέσεων. Όχι πως ορισμένα από αυτά τα μέτρα δεν ήταν απαραίτητα, αλλά από μόνα τους αντί να λύσουν το πρόβλημα το επιτείνουν, αφού στερούν από την αγορά πολύτιμη ρευστότητα. Τι πρέπει να γίνει λοιπόν; Πολλά, κατά την ταπεινή μου γνώμη. Κατά πρώτο και κύριο πρέπει να συμμαζευτεί και να νοικοκυρευτεί το αδιαφανές και πολυάνθρωπο σπάταλο κράτος. Να καταργηθούν ή να συγχωνευτούν μεταξύ τους ένα σωρό άχρηστοι και παρασιτικοί οργανισμοί και να απεμπλακεί το συντομότερο δυνατό από το άγος των ελλειμματικών ΔΕΚΟ τύπου ΟΣΕ, συγκοινωνίες κλπ και να δοθεί το βάρος στην ανάπτυξη.

Θα με ρωτήσετε τώρα μέσα σε αυτό το ζοφερό περιβάλλον πώς μπορούμε να μιλάμε για ανάπτυξη; Είναι αλήθεια αυτό. Η οικονομία, έχοντας χάσει την ανταγωνιστικότητά της, νοσεί βαρύτατα. Επιπλέον οι πιέσεις που της ασκούνται από τον υψηλότατο, λόγω φόρων κυρίως, πληθωρισμό, μεγεθύνουν το πρόβλημα. Τι πρέπει να γίνει λοιπόν; Οπωσδήποτε μεγαλύτερος έλεγχος και θεραπεία, ει δυνατόν, των στρεβλώσεων της αγοράς, μεγαλύτερη ευελιξία στην αγορά εργασίας και πολλά άλλα. Σαφώς και θα υπάρξουν αντιδράσεις. Πρώτα πρώτα από το ΚΚΕ και το ΠΑΜΕ της Παπαρήγα που λες και βρίσκονται στις παραμονές της Οκτωβριανής Επανάστασης, δεν υπολογίζουν κανένα και ετοιμάζονται για την τελική έφοδο στα Χειμερινά Ανάκτορα. Και αυτοί μπορεί να ονειρεύονται κομμούνες και κολεκτίβες, αλλά η οργανωμένη κοινωνία και η δημοκρατικά εκλεγμένη κυβέρνηση είναι διατεθειμένη να τους επιτρέψει κάτι τέτοιο; Από κοντά και οι Τσιπροαλαβανολαφαζάνηδες, που Κύριος οίδε τι διεργασίες γίνονται στους εγκεφάλους τους και τι επιδιώκουν.

Σίγουρα μπορούν και πρέπει να γίνουν πολλά. Να αρθούν τα πάσης φύσεως εμπόδια και να λειτουργήσει ελεύθερα η αγορά. Να αρθεί το συντομότερο, χωρίς όρους και προϋποθέσεις, το καμποτάζ. Να ανοίξουν επιτέλους τα κλειστά επαγγέλματα. Να αποκατασταθεί ο υγιής ανταγωνισμός στις αγορές. Να απελευθερωθεί το ωράριο εργασίας των καταστημάτων. Να απελευθερωθεί η αγορά καυσίμων. Να περιοριστεί δραστικά η γραφειοκρατία και να αρθεί κάθε εμπόδιο για την ίδρυση και την αδειοδότηση των επιχειρήσεων. Και τέλος, ίσως θα έπρεπε να είναι πρώτο στην κατάταξη, να αξιοποιηθεί με τον καλύτερο δυνατό τρόπο η τεράστια, ανεκτίμητη κρατική περιουσία. Διαφορετικά;

Διαφορετικά, λυπούμαι που το λέω, αλλά ο αδιέξοδος φαύλος κύκλος θα συνεχιστεί. Θα χρειαστεί να παρθούν νέα μέτρα τον Σεπτέμβριο -αλλιώς δεν παίρνουμε τρίτη δόση-, άλλα με τον καινούριο χρόνο και πάει λέγοντας, ενώ πάντοτε θα καραδοκεί ο κίνδυνος της αναγκαστικής επαναδιαπραγμάτευσης του χρέους ή της χρεοκοπίας. Μόνο που ο λαός δεν αντέχει άλλα βάρη και θα είναι κρίμα να χαθεί και η τελευταία ευκαιρία.

Εδώ και αρκετά χρόνια όμως έχει κόψει η μαγιά. Ο καθένας κάνει του κεφαλιού του χωρίς να υπολογίζει τον άλλο. Αρκεί να μπορεί να το κάνει. Φτάνει να αισθάνεται ισχυρός για κάτι τέτοιο. Και δυστυχώς, με το κράτος να κοιμάται τον ύπνο του δικαίου, όλο και περισσότεροι αισθάνονται ισχυροί. Οι αγρότες, για παράδειγμα, που κάθε τρεις και λίγο κλείνουν τους δρόμους και κόβουν την Ελλάδα στα δύο ή τα τρία. Οι ΔΕΗτζήδες που κατεβάζουν τους διακόπτες και βυθίζουν τη χώρα στο σκοτάδι. Ακόμη και οι υπάλληλοι του Υπουργείου Πολιτισμού που κλείνουν μουσεία και αρχαιολογικούς χώρους, όπως και οι εκπαιδευτικοί που κατεβάζουν τα μολύβια και αφήνουν στη μέση τη διόρθωση των γραπτών των μαθητών, κρατώντας σε ιδιότυπη ομηρία παιδιά και γονείς.

Περνάμε δύσκολες ώρες. Όλοι ανεξαιρέτως. Η οικονομία, που παρά τα εξοντωτικά μέτρα, δεν είναι σίγουρο πως θα τα καταφέρει στο τέλος. Μισθωτοί και λοιποί εργαζόμενοι που βλέπουν τα εισοδήματά τους να συρρικνώνονται επικίνδυνα, τις συντάξεις τους να εξαϋλώνονται από τη μια και να γίνονται άπιαστο όνειρο από την άλλη, έμποροι και υπόλοιποι ελεύθεροι επαγγελματίες που βλέπουν μόνο μαυρίλα.

Πάει το γέλιο, χάθηκε από τα χείλη, και το κέφι αντικατέστησε το στρες, το άγχος και η αβεβαιότητα. Κατεβάσαμε όλοι τα κεφάλια, παραζαλιστήκαμε, κόπηκαν με το μαχαίρι τα καλαμπούρια και οι συζητήσεις περί τούτων και των άλλων και κλειστήκαμε στο καβούκι μας. Το μουντό αντικατέστησε το φωτεινό. Στους δρόμους δεν περπατούν πια άνθρωποι χαρωποί και στην ερώτηση «τι κάνεις;» η συνηθισμένη απάντηση είναι «το παλεύω». Από όσους μπορούν και το παλεύουν ακόμη. Στα μαγαζιά η κίνηση είναι ελάχιστη, οι τσέπες άδειες και οι υποχρεώσεις τρέχουν. Διάβασα κάπου πως αυξήθηκαν κατακόρυφα οι ψυχικές ασθένειες και όλο και περισσότεροι, λέει, τώρα τελευταία επισκέπτονται τους ψυχολόγους.

Την ίδια ώρα οι δείκτες δεν δείχνουν σημάδια ανάκαμψης και τα σύννεφα πυκνώνουν, αφού ακόμη και η εκταμίευση της τρίτης δόσης του δανείου βρίσκεται στον αέρα. Τα έσοδα βρέθηκαν εκτός στόχου στο πεντάμηνο, ξέφυγαν οι δαπάνες ταμείων και νοσοκομείων και όλα δείχνουν πως πάμε για νέο πακέτο μέτρων το φθινόπωρο. Μέτρα που ωστόσο δεν αποδίδουν, γιατί όσο μικραίνει η αγοραστική δύναμη του καταναλωτή, τόσο πέφτει και η κατανάλωση. Παράδειγμα τα τσιγάρα, που ύστερα από τις απανωτές αυξήσεις και τα μέτρα κατά του καπνίσματος, δημιούργησαν μια μαύρη τρύπα 1 δις ευρώ που απειλεί να τινάξει στον αέρα τον προϋπολογισμό.

Οι μόνοι που δεν καταλαβαίνουν Χριστό είναι οι παλικαράδες του ΠΑΜΕ. Ο ιδιωτικός, μισθοφορικός, στρατός της Παπαρήγα που κάνει κουμάντο στο λιμάνι του Πειραιά και δεν νοιάζεται για τη ζημιά που προκαλεί στον τουρισμό, το εμπόριο και τους χιλιάδες συμπατριώτες μας που θέλουν να ταξιδέψουν. «Νόμος είναι το δίκιο του εργάτη», δεν κουράζονται να φωνάζουν και γράφουν στα παλαιότερα των υποδημάτων τους κοινωνία, νόμους και δικαστικές αποφάσεις, κάνοντας επίδειξη μιας προκλητικής, βάρβαρης δύναμης και τεστάροντας τις αντοχές και την ανεκτικότητα της Πολιτείας. Δηλώνουν με αυθάδεια πως δεν αναγνωρίζουν το Σύνταγμα, πως δεν τους δεσμεύουν οι νόμοι και δεν δίνουν δεκάρα τσακιστή για τον πόνο και την αγωνία της συντριπτικής πλειοψηφίας του ελληνικού λαού.

Όλες αυτές οι δραστηριότητες εντάσσονται στο γενικότερο σχέδιό τους, που αποσκοπεί στη διάλυση κάθε μορφής οικονομίας και στην αποσάθρωση του κοινωνικού ιστού. Άλλωστε στον Πειραιά τα έχουν καταφέρει εν μέρει. Ήδη οδήγησαν σε μαρασμό τόσο την ευρύτερη περιοχή, όσο και τη ναυπηγοεπισκευαστική ζώνη του Περάματος, όπου η κατάσταση είναι πέρα για πέρα απελπιστική.

Μάχονται το κεφάλαιο, θα μου πεις. Μα το κεφάλαιο, φίλε μου, και τρόπους έχει να διασφαλίσει τα συμφέροντά του και τα μέσα διαθέτει προς τούτο. Δεν θέλεις την κρουαζιέρα εσύ; Δεν χάλασε ο κόσμος. Θα πάει παραπέρα. Στα λιμάνια της Γένοβας, της Μασσαλίας, της Βαρκελώνης, της Πάλμα ντε Μαγιόρκα, της Βενετίας, της Σανόνα και της Μάλτας. Βάζει το συνδικάτο τους δικούς του κανόνες στη ναυπηγοεπισκευαστική ζώνη; Στέλνει τα σκάφη του αυτό στην Τουρκία, όπου λειτουργούν περίπου 100 οργανωμένα ναυπηγεία. Θαυμάστε τα αποτελέσματα των αγώνων τους. Εκεί που μέχρι πριν από λίγα χρόνια έφταναν για επισκευή κάπου 30 πλοία τον μήνα, δίνοντας ζωή σε επιχειρήσεις και ψωμί σε οικογένειες, σήμερα το αντίστοιχο διάστημα ούτε 2 πλοία δεν πλησιάζουν.

Και η κυβέρνηση, θα με ρωτήσετε; Αυτή τι κάνει; Να σας απαντήσω ευχαρίστως. Κλαψουρίζει και παρακολουθεί εκ του μακρόθεν την κατεδάφιση της όποιας αξιοπιστίας έχει απομείνει σε αυτή τη ρημαδοχώρα. Οι υπουργοί της, στην καλύτερη των περιπτώσεων, μένουν μόνοι να υπερασπιστούν τις μεταρρυθμίσεις που πρέπει να κάνουν και στη χειρότερη σφυρίζουν κλέφτικα, αλληλοϋποβλέπονται και τα συντροφικά μαχαιρώματα πάνε σύννεφο. Ακόμη και βουλευτές του ΠΑΣΟΚ βγήκαν στο μεϊντάνι, αρνούμενοι να στηρίξουν τα μέτρα που αναγκάστηκε, λόγω μνημονίου, να πάρει η κυβέρνηση. Αυτοί πάλι τι να επιδιώκουν, άραγε; Να πτωχεύσουμε μια ώρα αρχίτερα, ή να οδηγηθεί ο τόπος σε νέες περιπέτειες;

Δυστυχώς δεν είναι ώρα για φιλοσοφίες, ιδεολογήματα και ευαισθησίες. Ο λαός υποφέρει και πρέπει να ξαναβρεί το συντομότερο δυνατό τον βηματισμό του. Άλλη λύση δεν υπάρχει μιας και το μάννα εξ ουρανού, εξ όσων γνωρίζω τουλάχιστον, έπεσε μία και μοναδική φορά στην ιστορία. Έκτοτε…πάπαλα! Τα μαγικά πάλι δεν πιάνουν και άλλες εναλλακτικές προτάσεις δεν υπάρχουν. Ούτε από αριστερά ούτε από δεξιά. Το ΚΚΕ επιδιώκει και εύχεται να πτωχεύσει η χώρα, μήπως, μέσα από τον γενικό χαλασμό, κερδίσει κάτι και ο Σαμαράς που μάχεται το μνημόνιο, δηλώνει σε όλους τους τόνους πως θα το τηρήσει και θα τιμήσει την υπογραφή της χώρας.

Άρα; Άρα δεν μένει τίποτα άλλο από το να ανασκουμπωθούμε. Να πούμε μπόρα είναι και θα περάσει, να σφίξουμε για άλλη μια φορά το ζωνάρι και να αλλάξουμε τρόπο ζωής, αφού, όπως όλοι παραδεχόμαστε, το είχαμε παραξηλώσει. Τη μεγαλύτερη ευθύνη ωστόσο την έχει η κυβέρνηση, που πρέπει να ανασυγκροτηθεί το συντομότερο. Να τακτοποιήσει τα του οίκου της και να επιταχύνει το έργο της, μπας και δούμε κάποτε Θεού πρόσωπο.

Το τελευταίο μού ακούγεται σαν ευχολόγιο, αλλά, όταν εννιά μήνες μετά τις εκλογές δεν έχει στελεχώσει τον κρατικό μηχανισμό, τι άλλο να πω;

Ρεμούλες παντού, κλεψιές, σκάνδαλα κάθε είδους και μεγέθους και ανίκανοι, διεφθαρμένοι πολιτικοί, οδήγησαν σε πλήρη διάλυση το κράτος που, καταχρεωμένο και ανυπόληπτο, έπνεε τα λοίσθια. Μετά, με τις πρώτες αποκαλύψεις, μείναμε με το στόμα ανοιχτό. Πέσαμε από τα σύννεφα, όπως συνηθίζεται να λέγεται σε τέτοιες περιπτώσεις. Υπεύθυνοι είμαστε όλοι, αφού η διάβρωση ήταν οριζόντια. Διαστρωματική και σε όλες τις κοινωνικές διαβαθμίσεις. Από τον απλό ψηφοφόρο που επέλεγε τον πολιτικό εκείνο που θα του έκανε το ρουσφέτι ή θα καθάριζε για πάρτη του, μέχρι εκείνον που φρόντιζε να κάνει τις δουλειές του όμορφα και αθόρυβα με το φακελάκι στο χέρι και τον αδιάφορο που είχε για μόνιμη επωδό το «ωχ, καημένε, όλοι ίδιοι είναι» ή «εγώ θα σιάξω το κράτος;». Από τον αργυρώνητο πολιτικό που έπαιρνε μίζες ή λάμβανε χορηγίες (μη μου πείτε πως δεν σας αρέσει η έκφραση;) υπογράφοντας αμαρτωλές συμβάσεις, μέχρι τον επίορκο κρατικό λειτουργό, που για να εκτελέσει στοιχειωδώς τα καθήκοντά του, απαιτούσε το κατιτίς ή τον ασυνείδητο γιατρό που εκμεταλλευόταν τους πάντες και τα πάντα και τον απλό επαγγελματία που απόφευγε να δηλώνει τα πραγματικά του εισοδήματα για να μην αισθάνεται κορόιδο.

Κάποτε όμως τα ψέματα αποκαλύπτονται και το πάρτι αναγκαστικά παίρνει τέλος. Έτσι έφτασε η ώρα να κάνουμε ταμείο. Δεν είμαι σίγουρος αν η κυβέρνηση είχε άλλη δυνατότητα επιλογής, αν καθυστέρησε να λάβει μέτρα και πόσο, ή αν ολιγώρησε φοβούμενη το πολιτικό κόστος. Ωστόσο δεν πρέπει να παραγνωρίζουμε το γεγονός πως δεν της άφησαν καθόλου χρόνο. Με το καλημέρα έπεσαν όλοι πάνω της και, υπό αυτές τις συνθήκες, θεωρώ πως της ήταν αδύνατο να εκτιμήσει το μέγεθος του χάους που παρέλαβε. Να σκεφτείς μόνο πως έχουν περάσει εννιά μήνες από τότε που ανέλαβε και δεν είναι ακόμη σε θέση να υπολογίσει με ακρίβεια τον αριθμό των υπαλλήλων που μισθοδοτεί και πολύ περισσότερο δεν γνωρίζει πού υπηρετούν αρκετοί από αυτούς και τι δουλειά κάνουν. Ύστερα είναι και το άλλο. Συνειδητοποιώντας, έστω και αργά, το μέγεθος του προβλήματος, φοβήθηκε τα χειρότερα κι ας μην τολμά να το ομολογήσει. Σίγουρα πάντως την πανικόβαλε η πιθανότητα χρεοκοπίας της χώρας, η φτώχεια και η εξαθλίωση που θα ακολουθούσε, όπως και το ενδεχόμενο ανεξέλεγκτης κοινωνικής έκρηξης.

Η αλήθεια είναι πως έτρεξε. Ο ίδιος ο Πρωθυπουργός ταξίδεψε παντού. Χτύπησε πόρτες, επιχειρηματολόγησε, ζήτησε στήριξη, που δεν τη βρήκε πάντα, εντέλει κατάφερε και διαφοροποίησε κάπως το αρχικά άκρως αρνητικό κλίμα. Μπορεί η λύση που βρέθηκε να μην είναι η καλύτερη, αλλά οπωσδήποτε τα 110 δις του Μηχανισμού Στήριξης ήταν μια κάποια λύση, γιατί εκτός των άλλων έδινε μια παράταση, ένα κάποιο χρονικό περιθώριο, προκειμένου να αλλάξουν όλα. Όλα όμως. Από δομές και ουσιαστική αναδιάρθρωση του κράτους μέχρι παγιωμένες νοοτροπίες και αντιλήψεις. Αυτό το καταλάβαμε έγκαιρα και υπήρξε η μέγιστη δυνατή αποδοχή, σε επίπεδο θεωρίας τουλάχιστον. Γιατί μόλις τα μέτρα άρχισαν να πέφτουν σαν χαλάζι, ήρθαν και οι γκρίνιες, αφού ως γνωστόν τον Έλληνα δεν είναι να τον αγγίζεις στη τσέπη.

Πάρθηκαν όντως μέτρα σκληρά. Επί δικαίων και αδίκων. Νέοι φόροι, αύξηση παλαιών, περικοπή μισθών και συντάξεων, τεκμήρια και πόθεν έσχες, σε μια προσπάθεια να ενισχυθούν τα άδεια ταμεία και να ελεγχθεί κάπως η φοροδιαφυγή και ο προκλητικός τρόπος ζωής ορισμένων, που ενώ ξόδευαν αλόγιστα, δήλωναν τουλάχιστον πένητες. Μέτρα σκληρά, που όμως ακόμη και αυτά δεν είναι αρκετά και η πιθανότητα να χρειαστεί να παρθούν και άλλα σε βάθος χρόνου παραμένει πολύ ισχυρή.

Ίσως ξενίζει αυτή η παραδοχή, αλλά πρέπει να καταλάβουμε επιτέλους πως κανένα κράτος, όπως άλλωστε και κανένα νοικοκυριό, δεν μπορεί να βγάζει 100 και να ξοδεύει μόνιμα 120 ή 130, δανειζόμενο συνεχώς. Είναι δύσκολη η κατάσταση. Εξαιρετικά δύσκολη, θα έλεγα. Το καταλαβαίνει ο καθένας από μας, όπως το αντιλαμβάνεται και η μεγάλη πλειοψηφία του ελληνικού λαού. Δεν το καταλαβαίνει όμως η Παπαρήγα, που από νωρίς ζώστηκε τα άρματα, όπως δεν το καταλαβαίνουν και κάποιοι αριστεριστές του ΣΥΡΙΖΑ και αυτό είναι αρκετό για να μπλοκάρει τα πάντα. Από τα κρουαζιερόπλοια στο λιμάνι του Πειραιά και όχι μόνο, μέχρι τα μέσα συγκοινωνίας και, εδώ είναι το τραγικό, τα γραπτά των πανελληνίων εξετάσεων.

Έχουμε συνηθίσει, δυστυχώς, να χαϊδεύουμε αυτιά και να αποκρύπτουμε αλήθειες, αναγνωρίζοντας πάντοτε το δίκαιο των εργαζόμενων. Όποιο και αν είναι αυτό, όσο παράλογο και αν ακούγεται. Είναι σωστό αυτό; Μπορούμε να συνεχίσουμε έτσι; Ο καθένας το βιολί του και όπου βγει; Και ο λαός, βρε καλόπαιδα, δεν μετρά; Το κοινό συμφέρον δεν το υπολογίζει κανείς; Μόνο το δίκαιο του ισχυρού πρέπει να είναι αυτό που θα επικρατεί πάντα; Μήπως όμως έτσι δεν φτάσαμε σε αυτό το χάλι; Δεν έχω κανένα ενδοιασμό στο να υπερθεματίσω στις αξιώσεις που προβάλει οποιαδήποτε κοινωνική ομάδα. Θα επιμείνω ωστόσο σε τούτο. Όχι σε βάρος του κοινωνικού συνόλου. Δεν δικαιούται κανένας να κλείνει τους δρόμους, τα λιμάνια, τα αεροδρόμια ή να αποκλείει τους αρχαιολογικούς χώρους. Όποιο και αν είναι το αίτημά του.

Τη στάση των βαθμολογητών την άφησα επίτηδες τελευταία γιατί χρήζει ιδιαίτερου σχολιασμού. Πάνε χρόνια από τότε που τέλειωσαν τα παιδιά μου το σχολείο. Κάπου έξι χρόνια πέρασαν από τότε που η οικογένειά μου απαλλάχτηκε από φροντιστήρια, ιδιαίτερα και πανελλήνιες και ακόμη, κάθε φορά που πλησιάζει η περίοδος των εξετάσεων, με καταλαμβάνει μια αδικαιολόγητη νευρικότητα και ένα άγχος. «Διάβασε το παιδί;» σκέφτομαι, όπως δεκάδες χιλιάδες άλλοι γονείς. «Άραγε θα τα καταφέρει; Κουράγιο, καμάρι μου, λίγες μέρες απόμειναν μόνο».

Αυτή την αγωνία, πάνω σε αυτόν τον πόνο του γονιού, βρήκαν να πατήσουν οι ανάλγητοι συνδικαλιστές της ΟΛΜΕ. Οι ταγμένοι να διδάξουν γράμματα, αλλά και ήθος, στα παιδιά μας. Όλα για το χρήμα λοιπόν; Και να πεις πως είναι καμιά αναξιοπαθούσα ομάδα, να πεις πάει στα κομμάτια. Αλλά οι καθηγητές; Συγχώρησέ με, φίλε εκπαιδευτικέ, αλλά κάποιες αλήθειες πρέπει να ειπωθούν. Γνωρίζω, και από πρώτο χέρι μάλιστα, το δύσκολο έργο σου, αφού στο πρώτο μου ξεκίνημα υπηρέτησα για κάποιο διάστημα σαν ωρομίσθιος καθηγητής στα Επαγγελματικά, όπως ονομαζόταν τότε, Λύκεια. Δεν μου διαφεύγει επίσης πως η συντριπτική πλειοψηφία των καθηγητών νοιάζεται για τον μαθητή, όμως λίγο οι συνθήκες, λίγο τα κεκτημένα, ξεφύγαμε. Χωρίς να φταις εσύ, βέβαια, δεν είναι σχολείο αυτό που έχουμε σήμερα. Παρόλα αυτά, αμείβεσαι σχετικά καλά, ειδικά στις παρούσες δύσκολες εποχές, ενώ και οι συνθήκες δουλειάς σου δεν είναι δα και οι χειρότερες. Έχεις ελάχιστες ώρες διδασκαλίας τη βδομάδα και αυτές τον μισό χρόνο.

Θέλεις να τα δούμε μαζί; Μέχρι να αρχίσει η χρονιά, να μαζευτούμε, να μοιραστούν τα βιβλία, να δοθεί το πρόγραμμα, να καλυφθούν τα κενά, πάει, πέρασε ο Σεπτέμβρης. Κάποιες μέρες του Οκτώβρη και του Νοέμβρη πάνε στις παρελάσεις, άντε και καμιά κατάληψη και λίγο χαβαλές και φτάσαμε στον Δεκέμβρη που όμως, όπως και ο Γενάρης, είναι κουτσουρεμένος λόγω εορτών.

Φλεβάρη και Μάρτη πες πως πάει να γίνει κάτι, παρά τις Απόκριες, το καρναβάλι και την παρέλαση ξανά, αλλά προλαβαίνει και έρχεται ο Απρίλης με τις μυρωδιές, τις εκδρομές και το Πάσχα. Και μετά λίγες μέρες ακόμη και νάτες οι εξετάσεις και το τέλος της χρονιάς. Εντωμεταξύ έχουν μεσολαβήσει και κάμποσες Γενικές Συνελεύσεις του συλλόγου σου, πάντοτε σε εργάσιμες ημέρες και ώρες. Και ύστερα παραπονιόμαστε γιατί δεν μαθαίνουν τα παιδιά μας γράμματα.

Συγχώρησέ με ξανά. Δεν φταις εσύ. Δεν είσαι εσύ υπεύθυνος για την κατάσταση στην παιδεία, ούτε για τα κεκτημένα. Σου τα έδωσαν, τα πήρες. Αλλά τα γραπτά των παιδιών, μωρέ; Παιχνίδι με την αγωνία τόσων ανθρώπων; Έλεος!

Έμαθα κάτι ευχάριστο προχθές. Αναστείλλατε την απεργία, λέει. Συγχαρητήρια. Κι ας σας κατάγγειλε σαν πουλημένους ο ανεκδιήγητος εκπρόσωπος του ΠΑΜΕ.

μα οι συζευτάδες είχανε χιλιώ διαόλω χούγια.

Και μιας και καταντήσαμε το κράτος μας για γέλια

στα σοβαρά μάς έχωσαν το … ΔΝΤ στα σκέλια.

Ασχέτως που μηχανισμό τον λεν, ετσά για γούρι,

δεν παύει να ’ναι ολόδροσο και τροφαντό αγγούρι.

Που οι έχοντες με χάχανα θα το υποδεχτούνε

κόντρα στους δύστυχους γραικούς που σκούζουν και πονούνε.

Λυγίζουνε, ζεβλώνουνε, όχι από χαραχτήρα,

αλλά από την πίεση που νιώθουν στον σφιχτήρα.

Μέχρι την ώρα που ο λαός θα ’ρθει να σασαντίσει

και με τη φορτωτήρα του παΐδια θα λιανίσει.

Όλων εκείνων που ’φταιξαν για τούτονα το χάλι

καθηγητάδων και τρανών πρωθυπουργών που πάλι

τα ίδια αναμασήματα ξερνούν στον πάσα ένα

και λησμονούνε, δυστυχώς, και κλέφτες και κλεμμένα.

Άδεια ταμεία, έλλειμμα και χρέη Δημοσίου

τ’ Αλογοσκούφη λογική και Παπαθανασίου.

Και του καταλληλότερου Καραμανλή βεβαίως,

τ’ ανθρώπου π’ αποδείχτηκε περίτρανα μοιραίος.

Πώς φτάσαμε ως εδώ; Οι αιτίες είναι πολλές. Καταρχήν, ευθύνονται όλες οι μέχρι σήμερα κυβερνήσεις, που επέτρεψαν πρώτα απ’ όλα στο να διαλυθεί το κράτος. Να μη λειτουργεί τίποτα και να έχει νομιμοποιηθεί στη συνείδηση του κόσμου το λάδωμα, το φακελάκι, το ρουσφέτι. Βοήθησαν όλοι τους στο να στηθεί ένα κράτος εξαιρετικά πολυάνθρωπο και εξοργιστικά πολυδάπανο. Και η εύκολη συνταγή ήταν πάντα η ίδια. Ρίξτε φόρους στον λαό. Αύξαναν τους υπάρχοντες και πρόσθεταν νέους. Το έκανε με κυνικότητα η κυβέρνηση Μητσοτάκη, το συνέχισε η λεγόμενη εκσυγχρονιστική κυβέρνηση του Σημίτη, που παρά το όντως σπουδαίο έργο που κατέλειπε, δεν κατάφερε ούτε τις σπατάλες να περιορίσει, ούτε το κράτος να εκσυγχρονίσει. Μπήκαμε στην ΟΝΕ με ψεύτικα στοιχεία και πανηγυρίζαμε επειδή τα καταφέραμε να κοροϊδέψουμε για άλλη μια φορά τους κουτόφραγκους.

Όσο για την πρόσφατη εμπειρία μας με την κυβέρνηση Καραμανλή…εκεί πια ξεφύγαμε από κάθε λογική και όριο. Οι άνθρωποι ήταν αδίστακτοι. Κλεψιές, απατεωνιές, κουτοπονηριές, ψευτιές, σκάνδαλα. Και σε πρώτη ευκαιρία, βάλε φόρους. Κι άλλους φόρους. Κι ας είχε στεγνώσει η αγορά. Κι ας είχαμε χτυπήσει κόκκινο σε κάθε τομέα.

Ερχόμαστε τώρα στο σήμερα. Στην απελπιστική κατάσταση που βρίσκεται η χώρα και στην εναγώνια προσπάθεια του πρωθυπουργού να αλλάξει το κλίμα και να πείσει τις αγορές πως βάλαμε μυαλό και αποφασίσαμε να νοικοκυρέψουμε τα του οίκου μας. Ισχύει όμως αυτό; Πολύ φοβάμαι πως όχι. Και το λέω γιατί δεν είδα ούτε ένα μέτρο που να αποσκοπεί στην εξυγίανση του δημόσιου τομέα. Καταλαβαίνω τη δύσκολη θέση που βρίσκεται η κυβέρνηση, στην ανάγκη στήριξης που έχει αυτή την κρίσιμη ώρα, όπως αντιλαμβάνομαι πως δυστυχώς δεν έχει πολλά περιθώρια ελιγμών. Πρώτα πρώτα γιατί δεν της άφησαν χρόνο ούτε καν να οργανωθεί. Με το καλημέρα, έπεσαν όλοι πάνω της.

Στο εσωτερικό η Παπαρήγα, ας πούμε, που θεώρησε πως έφτασε η ώρα για το ξεκαθάρισμα των λογαριασμών και πήρε τα όπλα. Έχουμε πόλεμο διακήρυξε και έβγαλε το ΠΑΜΕ στους δρόμους να ζητά κατώτατο μισθό 1400 ευρώ. Γιατί μόνο τόσα, βρε παιδιά; Εγώ θα ήθελα δύο χιλιάδες, τρεις, πέντε. Το θέμα είναι ποιος θα βρεθεί να τα πληρώσει και από πού; Που καταστρέψαμε ό,τι με τόσο κόπο είχε φτιαχτεί. Που καταστήσαμε την οικονομία μας μη ανταγωνιστική. Δεν παράγουμε πια. Και να ακόμη βγάζουμε κάτι δεν μπορούμε να το πουλήσουμε γιατί είναι ακριβό. Κοιτάξτε γύρω να δείτε τι συμβαίνει. Πάει ο αγροτικός τομέας. Καταστράφηκε. Ο τουρισμός πνέει τα λοίσθια, πάτωσαν οι εξαγωγές. Την ίδια ώρα ζούμε με εισαγόμενα, αποχτήσαμε δύο και τρία αυτοκίνητα, περπατάμε με το κινητό στο χέρι, θέλουμε να κάνουμε όλοι το αφεντικό, ενώ παράλληλα αποκρύπτουμε εισοδήματα και κλέβουμε το κράτος. Μπορεί να προχωρήσει τίποτα έτσι; Εγώ νομίζω πως όχι. Το νομίζει ωστόσο το ΚΚΕ και από κοντά, βέβαια, ο ΣΥΡΙΖΑ που δεν θα μπορούσε να το αφήσει να μονοπωλεί τον υπέρ αδυνάτων αγώνα.

Στο εξωτερικό τα πράγματα είναι ακόμη πολύ πιο δύσκολα. Οι εταίροι μας στην Ευρωπαϊκή Ένωση είναι εξοργισμένοι με την επιμονή μας να θέλουμε να τους κοροϊδεύουμε από τη μια και να εξακολουθούμε να ξοδεύουμε ασυλλόγιστα από την άλλη. Αλλά οι αγορές δεν αστειεύονται και το αποδεικνύουν καθημερινά. Τρέχει ο Παπανδρέου και δεν φτάνει. Τους διαβεβαιώνει πως είναι διατεθειμένος να κάνει ό,τι του ζητήσουν, τους εκλιπαρεί για μια στήριξη που όμως, πέρα από κάποιες γενικόλογες εξαγγελίες, δεν επιτυγχάνει τίποτα επί της ουσίας. Και εντωμεταξύ, αναγκάστηκε να πάρει τα σκληρότερα μέτρα που έχουν παρθεί από την μεταπολίτευση και εδώ. Φτάνουν όμως; Πολύ φοβάμαι πως όχι, γιατί όσο θα επιμένει σε γνωστές, δοκιμασμένες συνταγές, το αποτέλεσμα θα είναι φτωχό.

Θα μπορούσε να κάνει κάτι άλλο; Πολλά, ίσως, γιατί είναι η πιο κατάλληλη ώρα. Ο Πρωθυπουργός έχει τον λαό με το μέρος του και μια ισχυρή εντολή που εξακολουθεί να του ζητά αλλαγές παντού. Στις δομές, τις νοοτροπίες, τις κακές μας συνήθειες. Συμμάζεψε το κράτος και βάλε τάξη στα οικονομικά, του φωνάζουν από παντού. Αλλά αργεί απελπιστικά. Και δειλιάζει και πελαγοδρομεί και αναβάλει. Δείτε για παράδειγμα τη στελέχωση του κρατικού μηχανισμού. Το σήριαλ με τους γενικούς γραμματείς διαδέχτηκε αυτό με τους διοικητές, και πάει λέγοντας. Αλλά, ακέφαλο το κράτος, πώς να λειτουργήσει; Με ποιους μηχανισμούς και προπάντων με τι προσωπικό; Οι εφορίες δεν έχουν στελεχωθεί ακόμη και το φορολογικό νομοσχέδιο θα τεθεί, λέει, σε δημόσια διαβούλευση. Πότε; Σε καμιά βδομάδα θα αρχίσει η διαδικασία και βλέπουμε.

Έχουν περάσει τόσοι μήνες, έφτασε ο Μάρτιος και ακόμη δεν έχουν ταχυδρομηθεί οι φορολογικές δηλώσεις. Αλήθεια, πότε θα συμπληρωθούν, πότε θα κατατεθούν και πότε θα έλθει η “λυπητερή”; Και το κυριότερο, πότε θα αρχίσει να εισπράττει επιτέλους το κράτος;

Όπως έχει διαμορφωθεί η κατάσταση η συντριπτική πλειοψηφία είναι διατεθειμένη να σηκώσει το βάρος και να βοηθήσει υπό δύο βασικές προϋποθέσεις. Πρώτον, τα μέτρα να είναι δίκαια και δεύτερον, να πειστεί πως πιάνουν τόπο. Ας αρχίσουμε από το πρώτο. Τα μέτρα που ανακοινώθηκαν είναι δίκαια; Φοβάμαι πως όχι. Εγώ θα ήθελα τον Πρωθυπουργό να βάλει χέρι στις δαπάνες και να ζητήσει από τους υπουργούς του να πάρουν τα αναγκαία μέτρα. Με την ευκαιρία, τι έγινε με τα κρατικά αυτοκίνητα; Μπήκαν στα γκαράζ ή εξακολουθούν να αλωνίζουν; Με τους αστυνομικούς που θα επέστρεφαν στα καθήκοντα τους; Με τους αποσπασμένους εκπαιδευτικούς; Με…, με…., με…. Εδώ φτάσαμε να μη γνωρίζουμε πόσους υπαλλήλους έχει η χώρα, ποιος πληρώνεται και γιατί; Θα συνεχιστεί αυτό;

Να πληρώσουμε όλοι, αλλά τα χρήματά μας πού θα πάνε; Περίμενα τον Πρωθυπουργό να δηλώσει ρητά και κατηγορηματικά. Κανένας δεν δικαιούται να παίρνει παραπάνω από όσα εισπράττει ο ίδιος. Ούτε οι τραπεζίτες, ούτε οι διοικητές, ούτε οι πρόεδροι των οργανισμών. Τα δέκα χιλιάρικα να είναι η οροφή. Ούτε ένα ευρώ παραπάνω. Εδώ βέβαια δεν καταλαβαίνω γιατί δεν μετατρέπει κάποιες από αυτές τις θέσεις σε τιμητικές και άμισθες. Φοβάται πως δεν θα βρει άτομα που θα θελήσουν να βοηθήσουν πραγματικά;

Ένα άλλο ακατανόητο είναι αυτό με τους 14 μισθούς. Αφού οι ξένοι, που έχουμε την ανάγκη τους, το επισημαίνω αυτό, δεν το καταλαβαίνουν, ας αλλάξει το σύστημα. Ας τους κάνει 12, ενσωματώνοντας τούς υπόλοιπους 2 στις μηνιαίες αποδοχές. Δεν φτάνουν τα χρήματα και πρέπει να μειωθούν οι μισθοί; Αν είναι αναγκαίο, κάντε το. Με κοινωνικά κριτήρια όμως. Πείτε, ας πούμε, πως όσοι παίρνουν μέχρι 1000 ευρώ, δεν θα χάσουν τίποτα. Από εκεί και πάνω, ας μειωθούν οι αποδοχές κλιμακωτά, ώστε να επιβαρυνθούν περισσότερο οι υψηλόμισθοι. Αυτό το ισόποσο 15% των επιδομάτων και 30% των δώρων, μόνο δίκαιο δεν μπορεί να θεωρηθεί. Το σημαντικό ωστόσο είναι να συμπιεστούν οι δαπάνες του κράτους. Οι εξοργιστικά μεγάλες δαπάνες του σπάταλου κράτους που έχουμε στήσει. Και ας παρθεί κάποιο μέτρο για να κινηθεί η αγορά. Γιατί όσους φόρους και αν βάλεις, όσα μέτρα και να πάρεις, αν ο άλλος δεν έχει να πληρώσει, απλά δεν θα πληρώσει.

Ας πάμε στη δεύτερη προϋπόθεση τώρα. Πιάνουν τόπο; Ίσως ελάχιστα, ίσως καθόλου. Όσο δεν ικανοποιούνται οι αγορές, όσο τα σπρεντ είναι στα ύψη, όσες θυσίες και να κάνουμε, θα πηγαίνουν στράφι, γιατί θα μας τα παίρνουν τα τοκογλυφικά επιτόκια, αναγκάζοντάς μας να παίρνουμε και άλλα. Και όλα αυτά για να μειώσουμε το έλλειμμα στο 8,7%, που όμως δεν φτάνει. Άρα, απαιτούνται και άλλα μέτρα. Πιο σκληρά. Πιο επώδυνα.

Και κάτι τελευταίο. Γιατί το Υπουργείο Οικονομικών δεν αλλάζει το σύστημα καταβολής του ΦΠΑ; Πιστεύει κανείς πως ο επαγγελματίας που βλέπει τις εισπράξεις του να μειώνονται, ενώ οι υποχρεώσεις τρέχουν, θα φυλάει σε κουμπαρά τον ΦΠΑ για να τον αποδώσει τρεις μήνες μετά; Ενώ, αν ήταν υποχρεωμένος να τον καταβάλει στο τέλος κάθε μήνα, σίγουρα τα πράγματα θα ήταν διαφορετικά.

Καταχρεωμένος ο ίδιος, ρημαγμένοι οι περισσότεροι οικισμοί, παρατημένες στην τύχη τους οι τουριστικές περιοχές. Με άθλιο οδικό δίκτυο, χωρίς βασικά έργα υποδομής. Και βέβαια, ούτε συζήτηση για αποχέτευση που έχει γίνει όνειρο άπιαστο, απατηλό, αντικατοπτρισμός στην έρημο της αδιαφορίας και της τσαπατσουλιάς αρμοδίων και μη. Τόσα χρόνια χαμένα, ελπίδες που διαψεύστηκαν οικτρά, εξαγγελίες που ξεχάστηκαν, τις πήρε ο αέρας και πάνε, λόγια παχιά, εύκολα ειπωμένα από χείλη που, όπως αποδείχτηκε εκ των υστέρων, άλλα πίστευαν, άλλα έλεγαν και άλλα έκαναν.

Οι τετραετίες πέρασαν, ο Καποδίστριας κοντεύει να παραχωρήσει τη θέση του στον Καλλικράτη και μαζί του, δυστυχώς, να παραδώσει ένα δήμο παρατημένο στο έλεος, με ανυπαρξία έργου, πλην ελαχίστων εξαιρέσεων κυρίως σε έργα βιτρίνας και σε πετρόχτιστους καλλωπισμούς, στερημένο παντελώς προγραμματισμού, με πλήρη αδιαφάνεια, τόσο στη λήψη των αποφάσεων όσο και στη διαχείριση που, κατά γενική παραδοχή, γίνεται με μπακαλίστικες και άκρως επιλήψιμες μεθόδους.

Μέσα σε αυτά τα πλαίσια μόνο σαν ευχάριστη έκπληξη θα μπορούσε να εκλάβει κάποιος την έναρξη της κατασκευής του έργου της αποχέτευσης. Ενός έργου ζωτικής σημασίας για την περιοχή, πολυδιαφημισμένου και πολυαναμενόμενου. Του μοναδικού έστω έργου από τα πολλά που είχαν εξαγγελθεί για να ξεχαστούν στη συνέχεια και του οποίου την αναγκαιότητα αναγνωρίζουν οι πάντες. Από τους επιχειρηματίες που δραστηριοποιούνται στην περιοχή, τους ξενοδόχους και τους μικροεπαγγελματίες, μέχρι τους δύστυχους, υποτελείς, απλούς κατοίκους, που αγόγγυστα υπέμειναν την ταλαιπωρία από το ξεχαρβάλωμα των δρόμων και την περιοδική διακοπή της υδροδότησης μέχρι την ανασκαφή των χωριών, που σε ορισμένα τουλάχιστον σημεία, τα έχουν καταστήσει απροσπέλαστα.

Να όμως που οι ταλαίπωροι δημότες γελάστηκαν πάλι. Για μια ακόμη φορά. Ίσως γιατί το ξεκίνημα του έργου ήταν πολύ καλό για να είναι και αληθινό. Κι αυτό γιατί προτού καλά καλά ξεκινήσει το έργο σταμάτησε και ακούστε την αιτία. Κάποιοι, λέει, είχαν τη φαεινή ιδέα να στήσουν τα αντλιοστάσια στον γιαλό. Προσέξτε, όχι στην ζώνη παραλίας, αλλά πάνω στην άμμο κυριολεκτικά. Χωρίς, σύμφωνα με τις καταγγελίες, να το προβλέπουν οι μελέτες, χωρίς να έχουν παρθεί οι απαραίτητες εγκρίσεις, χωρίς να έχουν εκδοθεί οι σχετικές άδειες, ούτε να τους έχει παραχωρήσει αυτό το δικαίωμα η καθ’ ύλην αρμόδια Κτηματική Υπηρεσία του Δημοσίου. Έλεος, δηλαδή! Είπαμε, ζούμε στη χώρα του παράδοξου, στο κράτος της πλάκας, αλλά όχι κι έτσι!

Και έρχομαι τώρα εγώ ο αφελής να αναρωτηθώ δημόσια. Και τώρα; Τι γίνεται τώρα; Εντάξει, ξεσηκώθηκαν οι περιβαλλοντικοί σύλλογοι, ο σύλλογος αρχιτεκτόνων, ακόμη και οι «χελωνάκηδες» του συλλόγου ΑΡΧΕΛΩΝ το κατάγγειλαν. Επενέβη ο Εισαγγελέας. Και λοιπόν; Τι θα γίνει με τα χρήματα που σπαταλήθηκαν στην άμμο; Με τους δρόμους που, ειδικά μετά τις τελευταίες βροχές, έχουν καταστεί αδιάβατοι; Με τα λύματα που εξακολουθούν να τρέχουν στους δρόμους και τα ρέματα και μολύνουν ακόμη και το νερό που πίνουμε; Με τους δεκάδες παράνομους αγωγούς που καταλήγουν στη θάλασσα που γεμίζει φυσαλίδες, και όχι μόνο, και βρομοκοπά ο τόπος;

Δεν φτάνει η συγκοινωνιακή απομόνωση του Νομού, η οικονομική κρίση που μαστίζει τη διεθνή κοινότητα και η κατά συνέπεια συρρίκνωση του τουριστικού ρεύματος με ό,τι αυτό συνεπάγεται, αλλά ερχόμαστε κι εμείς να καταστρέψουμε μόνοι μας ό,τι απόμεινε. Την ομορφότερη παραλία με την πάλαι ποτέ καταγάλανη θάλασσα και τη χρυσή αμμουδιά. Γιατί σίγουρα δεν μπορούμε να έχουμε την απαίτηση να κάνουν μπάνιο τα παιδιά μας και οι τουρίστες, οι κουτόφραγκοι όπως τους λέγαμε παλαιότερα, στα βοθρολύματα. Κάποια στιγμή και οι λιγοστοί τουρίστες που απόμειναν θα μας φτύσουν κι εμείς θα μείνουμε με το καμάρι πως φέραμε το καταστροφικό μας έργο σε πέρας.

Κάτι πρέπει να γίνει το συντομότερο δυνατό. Κάποιοι πρέπει να πάρουν την απόφαση και να κινήσουν τα νήματα για να συνεχιστεί το έργο. Σωστά και μελετημένα όμως. Προτού να είναι πολύ αργά. Προτού νεκρωθεί εντελώς η θαυμάσια αυτή περιοχή που ήδη κινδυνεύει να μετατραπεί σε γκέτο μεταναστών.

Το ξεκίνημα υπήρξε όντως εντυπωσιακό. Καταρχήν ανέλαβαν υπουργικά καθήκοντα, κατά βάση, νέα πρόσωπα, άφθαρτα, με όρεξη για δουλειά. Και οι πρώτες εξαγγελίες κινήθηκαν στον ίδιο ρυθμό. Η κυβέρνηση δείχνοντας να έχει πιάσει τον παλμό, διέγραψε με μια μονοκοντυλιά πρακτικές του παρελθόντος. Αποφάσεις που οι προηγούμενοι λάμβαναν εν κρυπτώ, τώρα θα έβγαιναν στο διαδίκτυο άμεσα, ενώ παράλληλα καθιερώθηκε η διαφάνεια παντού. Το ΑΣΕΠ καθίσταται παντοδύναμο πλέον και δίνεται η δυνατότητα στον πολίτη να πληροφορείται, να ελέγχει και να κρίνει.

Ακούστηκαν και τα πρώτα μέτρα. Μειώθηκαν οι αστυνομικοί που φρουρούσαν τους επισήμους, αρχής γενομένης από το Μέγαρο Μαξίμου, κόπηκαν οι λιμουζίνες, εξαγγέλθηκε η πρόθεση για αναδιοργάνωση τομέων και υπηρεσιών της Κεντρικής Διοίκησης. Καλά και άγια όλα αυτά, μόνο που, πολύ φοβάμαι, πως στην πορεία χάθηκαν μέσα στον κυκεώνα της καθημερινότητας των προβλημάτων, ή παραπέμφθηκαν στις γνωστές ελληνικές Καλένδες.

Σήμερα, μια ανάσα πριν από τις πρώτες 100 ημέρες μετά τις εκλογές, δεν έχει στελεχωθεί ακόμη ο Δημόσιος Τομέας. Ο ορισμός γενικών γραμματέων κατάντησε αστείο κακόγουστο, οι ΔΕΚΟ πορεύονται ακέφαλες, Υπουργοί και Υφυπουργοί ερίζουν για τις αρμοδιότητες που μάταια περιμένουν να επιμεριστούν. Και ύστερα, τι κακό είναι αυτό με τους καθηγητές πανεπιστημίων; Η συντριπτική πλειοψηφία των γραμματέων, γενικών και ειδικών, είναι καθηγητές, σε σημείο που να με κάνει να αναρωτιέμαι, εκεί βρισκόταν κρυμμένη η λύση; Στα πανεπιστήμια; Και δεν την είχαμε ανακαλύψει τόσα χρόνια; Τέλος πάντων, ας είναι κι έτσι. Αλλά πάλι, και άλλη ερώτηση μου τριβελίζει το μυαλό. Μας περισσεύουν άραγε οι καθηγητές, ή αδειάσαμε τα αμφιθέατρα δημιουργώντας μια νέα προνομιούχα τάξη διπλοθεσιτών και άρα διπλά αμοιβόμενων; Άφησε που είναι γνωστό από παλιά το, Τρεις καθηγητές αρκούν για να διαλυθεί το κράτος. Ε, εμείς πλησιάζουμε, αν δεν ξεπεράσαμε ήδη, τους πενήντα. Με το καλό, παιδιά! Να τους εκατοστίσουμε!

Με το πες, ξεπές όμως, χάσαμε την ουσία. Ακόμη και τα σπουδαία μέτρα που είχαν εξαγγελθεί, λησμονήθηκαν. Κανένας δεν γνωρίζει, για παράδειγμα, πόσοι αστυνομικοί απελευθερώθηκαν και επέστρεψαν στα καθήκοντά τους, πόσοι αποσπασμένοι επέστρεψαν στις θέσεις τους, αν δάσκαλοι και καθηγητές που κατέκλυζαν τα κεντρικά του Υπουργείου, και όχι μόνο, γύρισαν στα σχολειά τους, πόσα από τα χιλιάδες κρατικά αυτοκίνητα παροπλίστηκαν. Αν έστω και ένα μέτρο από αυτά έγινε πράξη δηλαδή, ή εξαγγέλθηκαν χάριν εντυπωσιασμού και μόνο.

Τα χάλια της οικονομίας

Κανείς δεν αμφιβάλει πως εδώ που φτάσαμε χρειάζονται μέτρα. Σκληρά και επώδυνα που θα πλήξουν όλους μας γιατί η κατάσταση δεν πάει άλλο. Η χώρα κινδυνεύει να κηρυχθεί σε πτώχευση, τα ασφαλιστικά ταμεία πνέουν τα λοίσθια, η αγορά στενάζει. Η κυβέρνηση, με πρόσφατη τη λαϊκή εντολή και ισχυρότατη κοινωνική συναίνεση, πρέπει να δραστηριοποιηθεί άμεσα. Φτάνουν, αρκετά πια, τα λόγια και οι ασκήσεις επί χάρτου. Οι πολίτες, παρά τη δύσκολη θέση που βρίσκονται, έχουν κατανοήσει το πρόβλημα και είναι διατεθειμένοι να συνεισφέρουν υπό δύο βασικές προϋποθέσεις.

1. Απαιτούν τα χρήματα που θα κληθούν να καταβάλουν να πιάσουν τόπο και

2. Τα όποια μέτρα ληφθούν να είναι δίκαια.

Να πληρώσουν όλοι δηλαδή ανάλογα με τα εισοδήματα και το βαλάντιό τους. Και πρώτο και κύριο να παταχθεί, μια κι έξω, το απαράδεκτο φαινόμενο της φοροδιαφυγής που έχει γιγαντωθεί επικίνδυνα. Μέτρα μελετημένα χρειάζονται, τέτοια που να γίνουν αποδεκτά για να μπορέσουν να αποδώσουν. Γιατί το εγχείρημα με τα τέλη κυκλοφορίας που τιμώρησε στην ουσία τους εκατοντάδες χιλιάδες συμπολίτες μας, αναγκάζοντάς τους να πληρώσουν υπέρογκα ποσά, επειδή δεν είχαν τη δυνατότητα να αγοράσουν καινούρια αυτοκίνητα, δεν πρέπει να περάσει απαρατήρητο.

Τα μέτρα πρέπει να είναι κοινωνικά δίκαια και να διορθώνουν αδικίες του παρελθόντος. Καταρχάς, θα πρέπει να μπει μαχαίρι στις πάσης φύσεως δαπάνες. Κατά γενική παραδοχή πάλι, έχουμε στήσει ένα κράτος εξαιρετικά πολυάνθρωπο και εξοργιστικά σπάταλο. Και αυτό το καλαμπούρι με τις πανάκριβες εθελούσιες εξόδους πρέπει να σταματήσει. Εδώ και τώρα, όπως λέγαμε παλιότερα. Δεν μπορούν 300 άνθρωποι στο λιμάνι του Πειραιά να εκβιάζουν και η κυβέρνηση να υποκύπτει στους εκβιασμούς τους. Να δίνει 300.000 ευρώ σε καθένα τους για να μας αδειάσουν τη γωνιά. Αυτά είναι απαράδεκτα πράγματα. Και προκλητικά. Και προσβλητικά για τους άνεργους, τους χαμηλά αμοιβόμενους και τη γενιά των 700 ευρώ. Και αν αυτό είναι απόρροια του Νόμου που θέσπισε η Νέα Δημοκρατία, ας τον αλλάξει το ΠΑΣΟΚ. Γι’ αυτό άλλωστε τους ψήφισε ο λαός. Για να κάνουν τομές και να κυβερνήσουν με θάρρος και γενναιότητα. Εδώ δεν δίστασε η κυβέρνηση να διώξει 30.000 παιδιά, καταργώντας τα stages, στους 300 λεβέντες του Πειραιά θα σταματήσει; Εκτός και αν ισχύει και πάλι το δίκαιο του ισχυρού και ο φόβος του ΚΚΕ με την Αλέκα να έχει ζωστεί τα άρματα.

Ένα μικρό παράδειγμα είναι οι λιμενεργάτες, αφού καθημερινά βλέπουν το φως της δημοσιότητας εξωφρενικά μεγάλες απολαβές που λυμαίνονται εκατοντάδες, αν όχι χιλιάδες, ευνοημένοι. Οι τραπεζίτες με τους παχυλούς μισθούς και τα υπέρογκα μπόνους, ο ΟΠΑΠ με τις προκλητικές αμοιβές, τα ΕΛΠΕ, ο ΟΤΕ, η ΕΡΤ, η Βουλή με τις χαριστικές προσλήψεις και τους 16 μισθούς, και δεν ξέρω πόσοι άλλοι. Οι στρατιές που εκμεταλλεύονται τις εθελούσιες εξόδους, που αφού πάρουν ένα υψηλότατο πριμ βγαίνουν νεότατοι στη σύνταξη, επιβαρύνοντας και άλλο τα ήδη προβληματικά ταμεία. Οι χιλιάδες αμοιβόμενες επιτροπές, οι διοικητές και οι πρόεδροι με τις ιδιαιτέρες, τους οδηγούς και τα αυτοκίνητα. Οι επιχορηγήσεις σε, ων ουκ έστιν αριθμός, απίθανους συλλόγους, σωματεία, ενώσεις και παραενώσεις. Αυτά βλέπουν οι Ευρωπαίοι και τους σηκώνεται η τρίχα κάγκελο. Και μας εκβιάζουν μετά. Και μας απειλούν και μας βρίζουν. Μαχαίρι στις δαπάνες λοιπόν. Παντού. Για να πειστεί ο φτωχός που τα βγάζει πέρα με το ζόρι να ξαναβάλει το χέρι στην τσέπη, πιο βαθιά αυτή τη φορά.

Α. Ο ΦΠΑ, μια βασική πηγή των φορολογικών εσόδων, θα πρέπει να επιβληθεί παντού χωρίς εξαιρέσεις. Σε γιατρούς, δικηγόρους, φροντιστήρια, ιδιωτικά σχολεία και γενικά σε όσους τα έχουν καταφέρει να απαλλάσσονται μέχρι σήμερα.

Β. Ταμειακές μηχανές παντού. Ο κόσμος έχει ήδη πειστεί για την αναγκαιότητα των μέτρων και έχει αποδυθεί στον αγώνα συλλογής τους. Απομένει να υποχρεωθούν οι πάντες να τις εκδίδουν.

Γ. Καταπολέμηση φοροδιαφυγής. Εδώ δεν χωρούν αστεία. Ίσως θα πρέπει να ποινικοποιηθεί η φοροδιαφυγή ώστε, εκτός των διοικητικών κυρώσεων, να υπάρχει και ο φόβος του εισαγγελέα. Ίσως επίσης θα πρέπει να καταστούν συνυπεύθυνοι και οι ίδιοι οι καταναλωτές. Ο φόβος επιβολής προστίμου, επιτόπου, για τη μη λήψη αποδείξεων, ίσως να αποθαρρύνει όσους μπαίνουν στον πειρασμό να ωφεληθούν από μια μικρή έκπτωση αντί αποδείξεως. Αυτά. Πάμε τώρα στα προτεινόμενα μέτρα.

Για λόγους οικονομίας διατηρώ την αρίθμηση όπως έχει αναρτηθεί στο διαδίκτυο και εκφράζω τις απόψεις μου για το κάθε θέμα, απαντώντας στην ουσία στις ερωτήσεις που τίθενται.

Φορολογία εισοδήματος φυσικών προσώπων

1. Πράγματι απαιτείται μία ενιαία, προοδευτική, τιμαριθμοποιημένη φορολογική κλίμακα για όλα τα εισοδήματα, από όποια πηγή και αν προέρχονται, χωρίς εξαιρέσεις που θα οδηγήσουν σε καταστρατήγηση και με ένα ελάχιστο αφορολόγητο, κοινό για όλες τις κατηγορίες φορολογουμένων.

2. Είναι σωστό το μέτρο της επέκτασης του αφορολόγητου ποσού βάσει αποδείξεων για όλα τα αγαθά και τις υπηρεσίες, εκτός φυσικά από την αγορά ακινήτων γενικά, αυτοκινήτων, σκαφών αναψυχής κλπ.

3. Πρέπει να καταργηθεί η αυτοτελής φορολόγηση μερισμάτων από μετοχές και των διανεμόμενων σε φυσικά πρόσωπα κερδών των επιχειρήσεων και να ενταχθούν όλα στην ενιαία κλίμακα.

4. Να καταργηθούν τα πάσης φύσεως αυτοτελώς φορολογούμενα εισοδήματα τα οποία πρέπει να ενταχθούν στην ενιαία κλίμακα. Να παραμείνουν μόνο εκείνες οι φοροαπαλλαγές που άπτονται κοινωνικής ευαισθησίας.

5. Ο οποιοσδήποτε εξωλογιστικός ή τεκμαρτός προσδιορισμός εισοδημάτων είναι άδικος διότι στιγματίζει άκριτα και επιβαρύνει υπέρμετρα ολόκληρες κατηγορίες επαγγελματιών που, μεσούσης της κρίσεως, προσπαθούν να επιβιώσουν. Τέτοιου είδους προσδιορισμός νοείται μόνο σε σοβαρές φορολογικές παραβάσεις.

6. Η φορολόγηση της υπεραξίας από βραχυχρόνιες χρηματιστηριακές συναλλαγές μόνο ζημιά θα προκαλέσει. Ενώ θα αποφέρει ελάχιστα έσοδα, θα πλήξει το ήδη χειμαζόμενο Χρηματιστήριο.

7. Είναι σωστή η κατάργηση του ΕΤΑΚ και η αντικατάστασή του από τον Φόρο Μεγάλης Ακίνητης Περιουσίας. Δεν θα πρέπει να εξαιρείται καμία κατηγορία ακινήτων. Θα πρέπει να αφήνει αφορολόγητη την πρώτη κατοικία μέχρι 200 τ.μ. και η φορολόγησή της θα πρέπει να αρχίζει από τα 500.000 ευρώ. Η κλίμακα θα πρέπει να είναι κλιμακούμενη και ανεκτή. Η ακίνητη περιουσία που εκμεταλλεύονται οι ιεροί ναοί, οι μονές, τα κοινωφελή ιδρύματα κλπ, θα πρέπει να φορολογείται με τον ίδιο ακριβώς τρόπο που φορολογούνται και τα φυσικά πρόσωπα.

8. Ναι στην επαναφορά του Φόρου Κληρονομίας και των Γονικών Παροχών με υψηλότερο αφορολόγητο, το οποίο θα πρέπει να ανέρχεται στο ύψος τουλάχιστον της πρώτης κατοικίας. Επίσης η κλίμακα θα πρέπει να είναι κλιμακούμενη και ανεκτή.

9. Τα ακίνητα στις μέρες μας έχουν φορτωθεί με πλειάδα φόρων. Θα πρέπει να καταργηθούν όλοι και να αντικατασταθούν από ένα.

10. Ένα τεράστιο θέμα υφίσταται με τις ιδιοκτησίες των offshore εταιρειών. Εκεί θα πρέπει να καταγραφούν όλα τα ακίνητα. Να αναβρεθούν και να φορολογηθούν οι πραγματικοί ιδιοκτήτες. Αυτοί δηλαδή που τα νέμονται και τα χρησιμοποιούν.

Φορολογία εισοδήματος νομικών προσώπων

11. Η διαφοροποίηση προς τα πάνω των συντελεστών φορολόγησης των διανεμομένων και αδιανέμητων κερδών, θα πλήξει την επιχειρηματικότητα και τις επενδύσεις. Άλλωστε είναι γνωστό πως η αύξηση των φόρων δεν σημαίνει κατ’ ανάγκην και αυξημένα έσοδα. Μάλλον ύφεση προκαλεί.

12. Να καταργηθούν όλες οι φοροαπαλλαγές.

13. Να καταργηθεί ο Κώδικας Βιβλίων και Στοιχείων και να ενσωματωθούν οι απαραίτητες διατάξεις στη φορολογία εισοδήματος.

14. Να φορολογούνται όπως και τα φυσικά πρόσωπα.

Νομοθετικά μέτρα για την αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής

Όπως ανάφερα και παραπάνω ίσως θα πρέπει να ποινικοποιηθεί η φοροδιαφυγή, ούτως ώστε, εκτός από τις διοικητικές κυρώσεις, να υπάρχει και ο φόβος του εισαγγελέα. Επίσης η παρουσία ελεγκτών με το δικαίωμα να υποβάλουν επιτόπου πρόστιμα σε καταναλωτές που δεν έχουν πάρει απόδειξη, θα βοηθήσει αποτελεσματικά.

15. Να καταγράφονται όλα τα περιουσιακά στοιχεία και ο τρόπος απόκτησης τους.

16. Η διεξαγωγή εμπορικών συναλλαγών από μια αξία και πάνω αποκλειστικά με χρέωση/ πίστωση επαγγελματικών τραπεζικών λογαριασμών, μόνο τις τράπεζες θα ευνοήσει και θα τις καταστήσει ακόμη περισσότερο κυρίαρχες της αγοράς. Μόνο οι αποτελεσματικοί έλεγχοι θα μπορούσαν να περιορίσουν το φαινόμενο των εικονικών συναλλαγών.

17. Να επιβληθεί φορολογία τέτοια που να καθιστά ασύμφορες τις offshore εταιρείες.

19. Καλό το μέτρο, αλλά δεν είναι αρκετό. Έχω αναφερθεί και παραπάνω στις προτάσεις μου για την πάταξη της φοροδιαφυγής.

20. Να υποβάλλονται ηλεκτρονικά οι φορολογικές δηλώσεις, είτε μέσω ΚΕΠ, είτε μέσω λογιστικών/φοροτεχνικών γραφείων, υπό την προϋπόθεση ότι θα ελέγχονται ως προς την ακρίβεια των στοιχείων που δηλώνονται.

21. Σαν γενική αρχή είναι σωστή, όμως υπάρχει διαφοροποίηση πηγών εισοδημάτων από έτος σε έτος, χωρίς να είναι γνωστό εκ των προτέρων.

22. Ναι.

23. Αλλαγή διοικητικής δομής-πλήρης μηχανοργάνωση. Και κυρίως να επιστρέψει η Εφορία στα θεσμικά της καθήκοντα, που δεν είναι άλλα από τους συνεχείς ελέγχους για την πάταξη της φοροδιαφυγής και τη βεβαίωση των φόρων.

Ειδικές κατηγορίες φόρων

25. Έγινε της μόδας τώρα τελευταία καθετί που περιέχει τη λέξη πράσινο. Όμως κάθε επιβολή καινούριου φόρου είναι εκ του πονηρού. Και όπως ανάφερα παραπάνω οι αυξημένοι φόροι οδηγούν σε ύφεση. Και όταν ο άλλος δεν έχει να πληρώσει, λογικό είναι κάποια στιγμή να σου πει το, «ουκ αν λάβεις…»

Γεια σας! Χαθήκαμε τελευταία. Πέρασαν μέρες αρκετές, τι μέρες, μήνες πέρασαν, από τότε που έχουμε να επικοινωνήσουμε. Εξαιτίας μου, φυσικά. Βέβαια, έχω και εγώ τα δίκια μου. Μια οι αναδουλειές, μια που φράγκα δεν υπάρχουν, πού διάθεση για άρθρα και σχολιασμούς. Αλλά αυτά τα ξεπερνούμε συνήθως με ένα «την υγειά μας να ’χουμε» και πάμε παρακάτω.

Είχα ωστόσο και άλλες ασχολίες περισσότερο ευχάριστες. Πρώτα πρώτα το μυθιστόρημα που με βασάνιζε καιρό, τελειώνει επιτέλους. Και ύστερα, η συνεργασία μου με τον εκδοτικό οργανισμό Λιβάνη. Τα βιβλία μου «Όπως τ’ όνειρο», «Η Αδελφότης των Στεναγμών» και το ανέκδοτο «Ψυχαρίδα», άρεσαν, κατά τα φαινόμενα, στους αναγνώστες και πριν από κάποιες μέρες, στις 18 Νοέμβρη συγκεκριμένα, υπόγραψα συμβόλαιο με τον γνωστό οίκο. Αυτά σαν οφειλόμενη εξήγηση για την απουσία μου.

Επεισόδια

Δεν μπορώ να αποφύγω τον πειρασμό, δυστυχώς. Κι ας πονά. Κι ας με καίει. Πάει ένας χρόνος από τότε που ένα δεκαπεντάχρονο παιδί, ο Αλέξανδρος Γρηγορόπουλος, έπεφτε νεκρό από τη σφαίρα ενός Ράμπο. Σοκαρίστηκε το πανελλήνιο. Και πόνεσε και έκλαψε και εξαγριώθηκε. Και στον χρόνο απάνω δεν το ξέχασε. Ουδείς. Ούτε οι συμμαθητές του, ούτε οι συνομίληκοί του, ούτε οι μεγαλύτεροι. Που είχαν κάθε δικαίωμα να το τιμήσουν. Να συγκεντρωθούν. Να βροντοφωνάξουν «όχι άλλη βία πια». Όχι άλλοι νεκροί. Αυτός ο τόπος τους χρειάζεται τους νέους. Τους έχει ανάγκη. Και κάτι ακόμα. Έχει δικαίωμα να τιμά τους νεκρούς του. Να ζητά επιτακτικά τα αυτονόητα, να μάχεται γι’ αυτά. Ειρηνικά όμως. Μέσα στα πλαίσια της λογικής και της δημοκρατίας, που για να στεριώσει έχει ποτιστεί με πολύ αίμα.

Έχει υποχρέωση όμως αυτή τη δημοκρατία να την προστατεύσει και να τη διαφυλάξει. Από τους μισαλλόδοξους, τους καιροσκόπους, τους υποκινούμενους. Τους ταραξίες κάθε μορφής και είδους. Από αυτούς που δεν έχουν μάθει να σέβονται ούτε τον εαυτό τους. Που το μόνο που γνωρίζουν καλά είναι να σπούνε, να καίνε, να καταστρέφουν, να λεηλατούν. Μαγαζιά, τράπεζες, πανεπιστήμια, κρατική περιουσία. Έλεος πια!

Χτες πάλι κατέλαβαν την Πρυτανεία. Και τη Νομική και το Πολυτεχνείο. Έστειλαν στην εντατική τον Πρύτανη του Πανεπιστημίου της Αθήνας, έκαψαν τη σημαία. Αιδώς! Αν τη γνωρίζουν τη λέξη. Αν ξέρουν τι σημαίνει. Ας μπει ένα τέλος επιτέλους. Με όλους αυτούς που επιμένουν να υποστηρίζουν πως έχουμε πόλεμο και εσωτερική κατοχή. Και πως οι αστυνομικοί δεν είναι οι ταγμένοι να προστατεύουν τον πολίτη και την τάξη, αλλά οι εσωτερικοί εχθροί που πρέπει να εξοντωθούν.

Νεοδημοκρατικά

Εδώ τι να πεις, που σηκωθήκανε τα πόδια να χτυπήσουν το κεφάλι. Και όμως, το χτύπησαν. Ξεκίνησε η Ντόρα με τον αέρα του νικητή, χίλιες υπογραφές μάζεψε στο άψε σβήσε, και νόμισε πως θα καταλάβει εξ εφόδου τα χειμερινά ανάκτορα. Αλλά η αλαζονεία και η μεγάλη σιγουριά είναι σύμβουλοι κακοί. Συμφώνησε με την τροποποίηση του καταστατικού, πήγε στη βάση κι απόμεινε να βλέπει την πλάτη του Σαμαρά. Γιατί άραγε; Γιατί δεν έλαβε υπόψη της την οργή του Νεοδημοκράτη που τον αλάλιασαν τόσα χρόνια. Γιατί δεν διαχώρισε έγκαιρα τη θέση της από την προηγούμενη κυβέρνηση. Γιατί κατηγορήθηκε πως στην αγκάλη της βρήκαν καταφύγιο όλα τα μπουμπούκια που εξέθρεψε η περασμένη εξαετία. Γιατί, γιατί ο οργισμένος Νεοδημοκράτης απλά ζητά εξιλαστήρια θύματα ακόμη. Μπορεί να μας πλήγωσε σαν Κρητικούς το αποτέλεσμα, αλλά δυστυχώς δεν αλλάζει.

Μήνες έχουμε να τα πούμε. Πριν από τις εκλογές τις 4 Οκτώβρη. Και από τότε έγινε… και τι δεν έγινε! Καταρχάς, χάσαμε τη Νέα Δημοκρατία, στοπ. Και την πρωθυπουργάρα μας, τον Κώστα Καραμανλή, τον καταλληλότερο, καλέ! Τον αρχιερέα της κάθαρσης, όπως είχε χαρακτηρίσει τον εαυτό του και εντός του Κοινοβουλίου, μάλιστα. Αυτόν που θα κυβερνούσε σεμνά και ταπεινά, επειδή έφερε το θείο χάρισμα και είχε το ηθικό πλεονέκτημα. Αυτόν που την έκανε με ελαφρά πηδηματάκια όταν αντιλήφθηκε πως δεν πάει άλλο.

Στη μέση της κοινοβουλευτικής περιόδου προκήρυξε εκλογές για να τις χάσει και να γλιτώσει. Μια κι έξω, όπως λέει. Και τώρα, στον άφθονο χρόνο που θα έχει, θα βλέπει με την ησυχία του όσα dvd τραβάει η ψυχή του, θα παρακολουθεί την ομάδα του, θα πίνει τα ουζάκια του. Όχι θα κάτσει να σκάσει! Έδωσε όμως και μια ευκαιρία στον κάθε πικραμένο να χαρεί. Που έριξε μαύρο και το φχαριστήθηκε η ψυχούλα του. Γιατί οι δέκα μονάδες και πάνω, διαφορά, δεν είναι και λίγο, εδώ που τα λέμε.

Και ήλθε ο Γιώργος στα πράγματα. Έτσι όπως το ακούσατε. Γ ι ώ ρ γ ο ς. Και αυτά τα Γιωργάκη που ξέρατε μέχρι χθες, να τα ξεχάσετε. Γιατί ο άνθρωπος έδειξε πως και σχέδιο έχει, και πυγμή διαθέτει, και θέληση να κάνει πέντε πράγματα μαζεμένα. Εντάξει. Του ήρθαν λίγο βολικές οι συγκυρίες. Είχαν αλαλιάσει το πόπολο τα σκάνδαλα, τα ομόλογα, οι κουμπάροι, τα Βατοπέδια, πήρε ανάποδες και άντε φέρτο βόλτα μετά. Σου λέει, τελευταία ευκαιρία το ΠΑΣΟΚ κι αν μας δουλέψει και αυτό, εδώ είμαστε πάλι. Το ένα ήταν αυτό. Το δεύτερο οι αμυδρές ελπίδες που έδωσε στον λαό, τον παραζαλισμένο από την αναδουλειά, την ανέχεια, την κοροϊδία και την κακομοιριά. Βέβαια, παρέλαβε διαλυμένο το κράτος και τα ταμεία αδειανά.

Όμως, φύσηξε φρέσκος αέρας στο Μαξίμου, έφυγε η μπόχα, διαλύθηκε εις τα εξ ων συνετέθη η καμαρίλα. Με την πρώτη έκοψε τον βήχα σε όσους ονειρευόντουσαν τιμές και μεγαλεία. Πάνε οι νοοτροπίες οι παλιές. Και οι παράγοντες και οι κομματάνθρωποι. Και ας βρυχάται και ας απειλεί το βαθύ ΠΑΣΟΚ. Τέρμα οι λιμουζίνες με την πρώτη, χιλιοτετρακοσάρι κι αν σ’ αρέσει, τέρμα οι σπατάλες, τέρμα κι οι ρεμούλες. Διαφάνεια παντού επαγγέλλεται, ΑΣΕΠ και των γονέων, δίκαιη φορολόγηση, πραγματικό πόθεν έσχες.

Έχει προβλήματα πολλά να αντιμετωπίσει. Βουνά ολόκληρα. Και γκρίνιες και απογοητεύσεις. Όμως το στίγμα και η ενέργεια που εκπέμπει αυτή η κυβέρνηση δεν παύουν να είναι στοιχεία πέρα για πέρα θετικά. Αγωνιά ο παραζορισμένος λαός. Βιάζεται και με το δίκιο του. Όμως από την άλλη, πρέπει να κάνει υπομονή, γιατί η νέα κυβέρνηση από τη μια δεν διαθέτει κανένα μαγικό ραβδί και από την άλλη έχει να αντιμετωπίσει του κόσμου τις αντιδράσεις. Εδώ, με το καλημέρα, της την έπεσε το ΚΚΕ, τόσο στο Υπουργείο Εργασίας, όσο και στο Λιμάνι του Πειραιά. Και στον Περισσό η Δέσπω κάνει πόλεμο με νύφες και μ’ αγγόνια. Έτσι ακριβώς. Δεν θα κάνει αντιπολίτευση, λέει, ούτε θα προτείνει λύσεις, αλλά πόλεμο. Γιατί πάει η Νέα Δημοκρατία, μας τελείωσε, κέρδισε το ΠΑΣΟΚ και έχασε τη βολή της. Και από κοντά η Ενωμένη Ευρώπη. Αλμούνια και Τρισέ που τρώνε τα λυσακά τους. Πεντέμισι χρόνια, λέει, τους κοροϊδεύαμε και αυτοί δεν σηκώνουν τέτοια και τα λοιπά και τα λοιπά. Πήγε ο Γιώργος να δώσει ένα βοήθημα στους ασθενέστερους και αυτό χωρίς κόστος για τον δημόσιο κορβανά, από την έκτακτη εισφορά βγήκε, και πέσανε πάνω του να τον φάνε. Είναι να μην τους πεις τώρα, Αλογοσκούφης, καλή του ώρα, που σας χρειάζεται!

Βέβαια, εξήντα μέρες και κάτι, και πρόλαβε να έχει κι αυτός τις αστοχίες του. Άμα μοιράσουν αρμοδιότητες οι Υπουργοί με τους Υφυπουργούς, να μου τηλεγραφήσεις. Αμ, το άλλο; Για Γενικούς Γραμματείς ξεκίνησε, ξέρεις τώρα, μέσω ίντερνετ και τέτοια, κι έπεσε τέτοιο μπέρδεμα, που όρεξη να έχεις να γελάς. Άντε, συντρόφια, και καλά ’νιάμηνα, που λένε.

Πρέπει να παγώσουν για δυο χρόνια οι μισθοί και οι συντάξεις, είπε, και μόλις ο Παπανδρέου υποσχέθηκε αυξήσεις πάνω από τον πληθωρισμό, άρχισε να τα γυρίζει και να υποστηρίζει πως οι εξαγγελίες αυτές είναι χωρίς αντίκρισμα, γιατί ο πληθωρισμός βρίσκεται σε επίπεδα κάτω του ένα τοις εκατό και άρα οι αυξήσεις θα είναι μηδαμινές. Αλλά αφού είναι έτσι και πρόκειται για ψίχουλα, γιατί να θέλει άραγε να τα στερήσει από τον φτωχό και αδύνατο μισθοσυντήρητο; Δεν λέω. Καλό το παραμύθι, αλλά πρέπει να τελειώνουμε, γιατί και τα καλαμπούρια και τα ευτράπελα κάποτε πρέπει να παίρνουν τέλος.

Υποσχέθηκε πως θα παγώσει τις προσλήψεις γιατί δεν αντέχει άλλο το Δημόσιο και τα Ταμεία. Και πριν περάσουν λίγες ημέρες βγήκε στη φόρα η ιστορία με τα περιβόητα stages, χάρις στα οποία προχώρησαν σε χιλιάδες ρουσφετολογικές προσλήψεις φτηνής και ανασφάλιστης εργασίας. Θέλετε και άλλο παράδειγμα; Στον πιο ευαίσθητο τομέα, στο Γενικό Λογιστήριο του Κράτους, διόρισαν εκατό, ναι καλά ακούσατε, 100 υπαλλήλους για να χειριστούν, υποτίθεται, τους ειδικούς λογαριασμούς. Μόνο που τέτοιο αντικείμενο δεν υπάρχει σύμφωνα με τον αρμόδιο Διευθυντή. Οι κυβερνώντες όμως επέμεναν, όπως και ο Διευθυντής. Πώς το έλεγε εκείνη η πετυχημένη διαφήμιση; «Δεν έχω αυτοκίνητο, καρντιά μου» ε, κάτι τέτοιο. Η παράνοια σε όλο της το μεγαλείο.

Προχθές ακόμη, στο debate των δύο υποψήφιων πρωθυπουργών, κατηγόρησε τον Παπανδρέου πως και αυτός, με την υπογραφή του, είχε συμβάλει στον αποχαρακτηρισμό δασικών εκτάσεων. Μόνο που παρέλειψε να πει πως επρόκειτο για την Κοινότητα της Ανθούσας και πως τη σχετική τροπολογία την είχε υποστηρίξει και το κόμμα του τότε. Είπε και άλλα πολλά ψέματα, ειπωμένα με τον φυσικότερο τρόπο, σε σημείο που να αναρωτιέται ο μέσος πολίτης αν τα πιστεύει αυτά που λέει. Τα ψέματα όμως κάποτε τελειώνουν. Η αλήθεια είναι μία και μοναδική. Δεν προκήρυξε εκλογές για το καλό του τόπου, ούτε για την αντιμετώπιση των προβλημάτων της οικονομίας. Η κυβέρνηση αυτή κατέρρευσε κάτω από το βάρος των σκανδάλων και των ανομιών της. Πήγε σε εκλογές γιατί απλούστατα δεν μπορούσε να μείνει άλλο. Διέθετε μόλις 151 βουλευτές και ανάμεσά τους υπήρχαν οι λεγόμενοι Βατοπεδινοί, ο Παυλίδης και πρωταγωνιστές σκανδάλων κάθε μορφής και είδους και γιατί οδήγησε τη χώρα σε μια πρωτοφανή κρίση. Πολιτική, ηθική, κοινωνική. Αυτή είναι η πραγματική αλήθεια. Τα υπόλοιπα, περί υπευθυνότητας και τα λοιπά, είναι παραμύθια της Χαλιμάς.

Θα αναρωτηθείτε τώρα και ο άλλος, ο Παπανδρέου, πώς θα τα βγάλει πέρα; Μήπως μιλά αόριστα και γενικά; Υπάρχουν λύσεις μαγικές; Κανείς δεν ισχυρίστηκε κάτι τέτοιο. Δείχνει ωστόσο αποφασισμένος να βάλει τάξη σε αυτό το μπάχαλο και προπάντων δίνει μια, κάποιας μορφής, ελπίδα στον λαό. Γι’ αυτό και μόνο αξίζει να στηριχθεί. Να του δοθεί η δυνατότητα να εφαρμόσει το πρόγραμμά του, μήπως και δούμε κάποτε Θεού πρόσωπο. Να ξαναπάρει μπροστά, έστω στοιχειωδώς, η αγορά, βρε παιδιά, να κινηθεί κάτι τέλος πάντων. Φτάσαμε στο μη περαιτέρω. Ο μέσος Έλληνας ένιωσε στο πετσί του τι σημαίνει Καραμανλής και κυβέρνηση Νέας Δημοκρατίας και δεν θα διακινδυνεύσει μια επανεκλογή του. Κι ας επιμένει. Κι ας μιλά για το έργο που δήθεν έχει κάνει.

Στο ίδιο μοτίβο και οι τοπικοί υποψήφιοί του που επιμένουν πως πρόκειται για ένα έργο τεράστιο που σε καμιά άλλη εποχή δεν έγινε κάτι αντίστοιχο. Αλλά φαίνεται πως τους διαφεύγει το γεγονός πως ο νομός μας είναι μικρός, ένα τσιγάρο δρόμος που έλεγαν οι παλιοί, για να πας από τη μια άκρη στην άλλη. Και αυτός ο νομός είναι ρημαγμένος και εγκαταλειμμένος. Αποκλεισμένος από στεριά, θάλασσα και αέρα. Με τους πάντες, αγρότες, εργαζόμενους και επαγγελματίες σε απόγνωση. Με τον τουρισμό σε κρίση. Και όσο για το έργο που έκαναν, αρκεί η πινακίδα που έστησαν στο Νοσοκομείο για να το καταδείξει. Γι’ αυτό πρέπει και η μεθαυριανή μας ψήφος να είναι πραγματική, σε αντιδιαστολή με την εικονική πραγματικότητα που μας παρουσιάζουν. Χρειαζόμαστε ανθρώπους νέους, δυναμικούς, με όρεξη για δουλειά. Που θα προσπαθήσουν να μας βγάλουν από το τέλμα. Και κάτι άλλο. Όσο πλησιάζει η ώρα της κρίσεως, τόσο πληθαίνουν οι φήμες για γραμμές που δίνονται ένθεν κακείθεν.

Για ρυθμιστές και παράγοντες που με την παρέμβασή τους μπορούν να επηρεάσουν το εκλογικό αποτέλεσμα και να επιβάλουν τους εκλεκτούς τους. Δεν λέω. Καλό το καλαμπουράκι, γελάσαμε, πάμε παρακάτω. Αφού ακόμη κι εγώ ο αφελής θέλω να πιστεύω πως ο λαός έχει ξυπνήσει. Πως αυτή τη φορά θα πάει να ψηφίσει με βάση τα συμφέροντά του και όχι καθοδηγούμενος και συρόμενος. Γιατί θέλω να πιστεύω πως η εποχή που τους πολίτες τούς θεωρούσαν «βούγια» έχει παρέλθει ανεπιστρεπτί. Είπαμε. Καλό το παραμύθι, δεν λέω, αλλά κάπου εδώ ήρθαμε.

Πάνε σε εκλογές, λοιπόν! Γρήγορα γρήγορα και μάνι μάνι, μπας και μπορέσουν να διασώσουν κάτι. Αλήθεια, τι; Την εξουσία που όνειρο ήταν και πάει, ή τη χαμένη αυτοπεποίθηση πασπαλισμένη με μπόλικη αλαζονεία;

Παρακολουθήσαμε τη συνέντευξη του Πρωθυπουργού στα πλαίσια της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης και την αγωνιώδη προσπάθειά του να δικαιολογήσει τα αδικαιολόγητα. Μονίμως απορών και μόνιμα τα πάντα αγνοών εμφανίστηκε, ως συνήθως. Ισχυρίστηκε πως του ξέφυγε το ένα, πως υποτίμησε το άλλο, άλλωστε άνθρωπος είναι κι αυτός και πού να τα προλάβει όλα, και ζήτησε την κατανόησή μας. Αλλά τώρα έμαθε, λέει. Και πείσμωσε και θύμωσε. Και θα δώσει τη μάχη όπως αυτός ξέρει και θα αγωνιστεί όσο ποτέ, γιατί τον πονά αυτόν τον τόπο. Και γιατί «έχει τάξει εαυτόν εις την υπηρεσίαν του έθνους», όπως θα έλεγαν σε παλαιότερα χρόνια. Προσπάθησε να το παίξει ειλικρινής, να φαίνονται πειστικά τα λόγια του, αλλά τον πρόδωσε το ύφος και η ένταση της φωνής του. Ο ένοχος είναι αυτός που φωνασκεί, που χειρονομεί, που θέλει να παρουσιάζεται αδικημένος και παραξηγημένος. Αλλά ο ίδιος αυτή τη στάση κράτησε. Εν πάση περιπτώσει, σε κάποιες στιγμές ήταν ανθρώπινος, ειδικά όταν έκανε την αυτοκριτική του και όταν τα έβαλε με τους υπουργούς του.

Αντιμετωπίζει προβλήματα η οικονομία, είπε. Και πρέπει να γίνουν εκλογές γιατί έτσι επιτάσσει το εθνικό συμφέρον. Για να μπορέσει η νέα κυβέρνηση, με ανανεωμένη τη λαϊκή εντολή, να τα αντιμετωπίσει. Μόνο που σε αυτό το σημείο έβαλε την παλιά κασέτα. Αυτήν του καλοκαιριού του 2007 που πάλι προσέφυγε πρόωρα στις κάλπες για την αντιμετώπιση των ίδιων προβλημάτων. Της οικονομίας πάλι. Και βέβαια τότε κέρδισε τις εκλογές, αλλά δεν έκανε τίποτα, ή μάλλον, αντί να τη φτιάξει, την ξεχαρβάλωσε εντελώς. Τώρα όμως, κατά τους ισχυρισμούς του, τα πράγματα είναι διαφορετικά. Εντάξει, του πήρε δυο χρόνια, αλλά την ανακάλυψε την αιτία και έχει το φάρμακο έτοιμο. Οι μισθωτοί τού φταίνε και οι συνταξιούχοι. Και μόλις τους παγώσει τον μισθό για δυο τρία χρόνια, μόλις τους περικόψει υπερωρίες και επιδόματα, όλα θα φτιάξουν ως διά μαγείας.

Α, ρε κακόμοιρε Έλληνα, πόσο σε υποτιμούν και πόσο σε δουλεύουν χοντρά! Πολύ χοντρά όμως! Γιατί δεν είναι οι μισθωτοί και οι συνταξιούχοι υπεύθυνοι για την οικονομική κρίση. Δεν έκαναν αυτοί την απογραφή, ούτε τους πειραματισμούς του Αλογοσκούφη, ούτε βέβαια ψήφισαν αυτοί τον βασικό μέτοχο του αλήστου μνήμης Ρουσόπουλου. Δεν διαχειρίστηκαν με τρόπο ληστρικό τα δημόσια οικονομικά. Δεν τοποθέτησαν σε τοξικά ομόλογα τα αποθεματικά των ταμείων. Δεν είχαν καμιά σχέση με κουμπάρους, Ινδούς και αναψυκτήρια, με άγονες γραμμές και Βατοπέδια. Δεν ήταν αυτοί που βούτηξαν βαθιά τα δάχτυλά τους στο μέλι. Δεν ήταν αυτοί που κυβερνούσαν σχεδόν έξι χρόνια, ούτε αυτοί που αποκαλούσαν υποτιμητικά Κασσάνδρες όσους επέμεναν να τους επισημαίνουν πως σίγουρα δεν είναι στραβός ο γιαλός, αλλά αυτοί, κόντρα σε κάθε λογική, εξακολουθούσαν να αρμενίζουν στραβά. Διαβεβαίωναν μάλιστα όλα αυτά τα χρόνια, με φανατισμό νεοφώτιστου, πως η οικονομία μας είναι ισχυρή και πέρα για πέρα θωρακισμένη απέναντι στη διεθνή κρίση. Πως έχει αντοχές και πως αρκούσε η «ήπια προσαρμογή» και πως όλα τα υπόλοιπα τα έλεγαν οι κακοί για μικροκομματικές σκοπιμότητες. Τώρα τι έγινε εντελώς στα ξαφνικά και άλλαξαν τροπάριο; Έπεσαν έξω στις προβλέψεις τους; Εξωράιζαν τα πράγματα όσο τους έπαιρνε και τώρα διαπίστωσαν πως δεν πάει άλλο; Είτε το ένα συμβαίνει είτε το άλλο. Ας βγουν ωστόσο να το παραδεχτούν. Ας ζητήσουν συγγνώμη από αυτούς που τους πίστεψαν πρώτα και μετά βλέπουμε.

Τώρα ο «καταλληλότερος», με ύφος μετανοούσας Μαγδαληνής, μας υπόσχεται πως θα ακολουθήσει τον δύσκολο δρόμο. Θυσίες ζητά, πόνο και αίμα ευαγγελίζεται, έχοντας στοχοποιήσει και τα υποψήφια θύματα που δεν είναι άλλα από τους μισθωτούς και τους συνταξιούχους. Τους μόνους εύκολους. Αυτούς που καλούνται να σηκώσουν για μια ακόμη φορά τον Σταυρό του μαρτυρίου. Δεν ακούσαμε όμως να αρθρώνει λέξη για την κακοδιαχείριση, για το σπάταλο κράτος, για τη χλιδή των ολίγων και για τις στρατιές των εκλεκτών που λυμαίνονται το δημόσιο χρήμα. Για τους διοικητές, τους προέδρους, τα άπειρα διοικητικά συμβούλια, τα golden boys, τους συμβούλους, τους ειδικούς συνεργάτες και τους υπόλοιπους παρατρεχάμενους. Για τους δεκάδες χιλιάδες κρατικοδίαιτους που έχουν στην αποκλειστική τους διάθεση κρατική λιμουζίνα, με οδηγό παρακαλώ, για τις μετακινήσεις τους, είτε για υπηρεσιακές πρόκειται είτε για καθαρά προσωπικές. Παρέλειψε επίσης να μιλήσει για την Ελλάδα που, επί των ημερών του, μεταβλήθηκε σε κράτος-παρία της Διεθνούς Σκηνής. Για τα εθνικά θέματα που καταφέραμε να μη γινόμαστε κατανοητοί πλέον και βέβαια να μην έχουμε συμπαράσταση από πουθενά. Για την εξαθλιωμένη ύπαιθρο, την αγορά που άφησε ασύδοτη στο έλεος των κερδοσκόπων και την πηγμένη στον καπνό και το αποκαΐδι Ελλάδα. Τα ξέχασε όλα αυτά;

Αναμφίβολα το κράτος εκπέμπει SOS. Ο κρατικός μηχανισμός βρίσκεται υπό διάλυση και η οικονομία σε κίνδυνο. Σοβαρό όμως. Σοβαρότατο. Τι πρέπει να γίνει; Να τους διώξει αμέσως ο λαός καταψηφίζοντάς τους και να αναθέσει σε άλλους, περισσότερο ικανούς, τη διακυβέρνηση της χώρας. Έτσι κι αλλιώς μόνοι τους κατέβασαν το έργο στη μέση της σαιζόν, δηλώνοντας αδυναμία, και εισέπραξαν χλεύη αντί για χειροκρότημα.

Η Νέα Δημοκρατία φεύγει, το ΠΑΣΟΚ έρχεται! Αυτή τη στιγμή, όπως έχει διαμορφωθεί το πολιτικό σύστημα, είναι το μόνο που μπορεί να πατήσει φρένο στον κατήφορο και να αρχίσει την επιχείρηση για την ανόρθωση της χώρας. Όμως η ευθύνη του είναι μεγάλη γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο. Επειδή παίζει μόνο του στο γήπεδο και αποτελεί την ύστατη ελπίδα. Το παρήγορο είναι πως ο Παπανδρέου δείχνει να έχει κατανοήσει πλήρως το δύσκολο έργο που θα κληθεί να αναλάβει. Κρατά χαμηλούς τόνους και μιλά για συνετή διακυβέρνηση με ευρύτερες συμμαχίες και συγκλίσεις. Το μέλλον θα δείξει αν θα τα καταφέρει και σε ποιο βαθμό. Αλλά τώρα, έτσι κι αλλιώς, είναι η μοναδική λύση.

Τα υπόλοιπα κόμματα, σε αυτή τη φάση τουλάχιστον, μόνο δευτερεύοντα ρόλο μπορούν να παίξουν. Ο Καρατζαφέρης, παρά το ότι βλέπει να ανοίγεται μπροστά του πεδίο δόξης λαμπρό, δεν μπορεί να προσφέρει και πολλά γιατί το κόμμα του, καλώς ή κακώς, χαρακτηρίζεται ακραίο και είναι πάνω απ’ όλα ξενοφοβικό. Το ΚΚΕ έτσι κι αλλιώς στον κόσμο του βρίσκεται, περιχαρακωμένο στον Περισσό και αποστασιοποιημένο από τους πάντες και τα πάντα. Δηλώνει πως δεν το ενδιαφέρουν οι συμμαχικές κυβερνήσεις ούτε άλλου είδους συνεργασίες, πολύ περισσότερο δε, δεν ασχολείται με την εκλογή του Προέδρου της Δημοκρατίας γιατί φαίνεται πως έχει άλλα θέματα, σπουδαιότερα, να ασχοληθεί. Ο ΣΥΡΙΖΑ πάλι είναι από μόνος του μια πονεμένη ιστορία. Εκεί υπάρχουν επίδοξοι αρχηγοί πολλοί, είναι κι οι ψηφοφόροι λίγοι, πού να βρεθεί λύση; Τελικά αποφάσισαν, λέει, να πάνε στις εκλογές με 11 αρχηγούς. Άντε, παιδιά, και καλά κρασιά μέρες τρυγητού που είναι!

ΥΓ. Μόλις πληροφορήθηκα τη δήλωση Αλαβάνου πως δεν θα είναι τελικά υποψήφιος. Τι σκληροί που γίνονται καμιά φορά αυτοί οι μέντορες! Πρώτα έριξε τον άμαθο Τσίπρα στα βαθιά, τάραξε σαν άλλος Ποσειδώνας τα νερά και μετά τον άφησε στα μανιασμένα κύματα να τον χτυπούν ανελέητα στα βράχια.

Αντί ωστόσο η γνωμοδότηση αυτή να τεθεί στη βάσανο της λογικής πρώτα και της επιστήμης έπειτα, η κυβέρνηση και σύμπασα, πλην ΠΑΣΟΚ, η αντιπολίτευση έσπευσαν να την υιοθετήσουν. Και το ερώτημα που γεννάται είναι, γιατί; Μα επειδή συμφέρει την κυβέρνηση. Και οι άλλοι, τα λεγόμενα μικρά κόμματα, γιατί την αποδέχτηκαν; Μα και πάλι επειδή τα συμφέρει. Ο ΛΑΟΣ του κ.Καρατζαφέρη με την τακτική της κριτικής στήριξης της κυβέρνησης διεκδικεί όλο και μεγαλύτερο μερίδιο στην Γαλάζια Πολυκατοικία. Το ΚΚΕ που, έτσι κι αλλιώς, έχει επιλέξει να πετά πέτρες κατά πάντων και εκ του ασφαλούς, έκρινε πως σ’ αυτή τη φάση δεν το συμφέρουν οι εκλογές και στον ΣΥΡΙΖΑ, μετά το καταστροφικό αποτέλεσμα των εκλογών, γίνεται της κακομοίρας, για να μη χρησιμοποιήσω άλλο όρο και παρεξηγηθώ. Έσπευσαν μάλιστα σύμπαντες να τονίσουν την πολιτική συγγένεια των συνταγματολόγων με το ΠΑΣΟΚ και στο στόμα τους γιγαντώθηκε το επιχείρημα «αφού τα λένε αυτά οι δικοί σας, εμείς τι άλλο να πούμε;» Κάτι σαν το «Τι χρειαζόμαστε τους μάρτυρες», που φώναζε ο όχλος τότε που απαιτούσε τη Σταύρωση του Ιησού. Μόνο που, νομίζω, πως τους ξέφυγε κάτι.

Είναι ΠΑΣΟΚ οι συνταγματολόγοι;

Απ’ όσο γνωρίζω, όχι. Ο μεν Δημήτρης Τσάτσος, γιος του «αποστάτη» βουλευτή της Ένωσης Κέντρου Θεμ. Τσάτσου και γαμπρός του «κατεψυγμένου» Πρωθυπουργού Ηλία Τσιριμώκου, ουδεμία σχέση είχε με το ΠΑΣΟΚ. Η αναφορά βέβαια στον πατέρα και τον πεθερό του κ.Τσάτσου μόνο ιστορική σημασία έχει. Ο ίδιος πάντως μετά την πτώση της δικτατορίας, πολιτεύτηκε αρχικά με την Ένωση Κέντρου-Νέες Δυνάμεις και έπαιξε πρωταγωνιστικό ρόλο στη διάλυσή της, μαζί με τη «δική» μας Βιργινία Τσουδερού. Στη συνέχεια είχε συμμετάσχει σε διάφορα σχήματα που δεν είχαν ευτυχή κατάληξη ώσπου αποφάσισε να ιδιωτεύσει. Κάπου εκεί, στα 1994, ήρθε απρόσμενη η πρόσκληση από τον Ανδρέα Παπανδρέου που του ζητούσε να τεθεί επικεφαλής του Ευρωψηφοδελτίου. «Πρόεδρε, δεν ασχολούμαι με την πολιτική», φέρεται πως ήταν η πρώτη του αντίδραση, για να εισπράξει την απάντηση Παπανδρέου «δεν σε θέλω για πολιτική. Για να βοηθήσεις στην κατάρτιση του Ευρωσυντάγματος σε θέλω».

Τελικά ο κ. Τσάτσος δέχτηκε και έμεινε ευρωβουλευτής μέχρι το 2004, οπότε δεν συμπεριλήφθηκε στη λίστα. Αυτό θεωρώ πως είναι το κρίσιμο ζήτημα. Κράτησε μούτρα ο κ. καθηγητής στο ΠΑΣΟΚ και στην πρώτη ευκαιρία του την άναψε. Γιατί αν ήθελε πραγματικά να παρέμβει σαν συνταγματολόγος και μόνο, η τωρινή κυβέρνηση έδωσε άφθονες αφορμές, με τις αποχωρήσεις από τη Βουλή, τις αλχημείες στις ψηφοφορίες και το πρόωρο κλείσιμο της Βουλής για να παραγραφούν τα σκάνδαλα.

Ο κ. Κασιμάτης, πάλι, ήταν νομικός σύμβουλος του Ανδρέα Παπανδρέου μέχρι το 1987, οπότε και αποχώρησε για «προσωπικούς λόγους». Αυτό που δεν επισημάνθηκε ωστόσο από κανέναν είναι πως τον συναντούμε μάρτυρα κατηγορίας στη δίκη του Α. Παπανδρέου στο Ειδικό Δικαστήριο, όπου και κατέθεσε στις 26 Αυγούστου του 1991. Αυτά για τους δύο κορυφαίους συνταγματολόγους και τη σχέση τους με το ΠΑΣΟΚ.

Στην πορεία βέβαια, αρκετοί καθηγητές με τοποθετήσεις τους κατέρριψαν τα επιχειρήματα των κ.κ.Τσάτσου και Κασιμάτη κι έμεινε ο θόρυβος και μόνη η κυβέρνηση που επιμένει.

Καλύτερα παπάκι παρά τον Μητσοτάκη

Όλοι θυμόμαστε αυτό το άκρως επιτυχημένο σύνθημα. Θυμόμαστε επίσης πως ο λαός τότε δεν «τσίμπησε», κατά το κοινώς λεγόμενο, και μετέτρεψε τον κ. Μητσοτάκη από Πρωθυπουργό σε Επίτιμο. Να όμως που η ιστορία επαναλαμβάνεται, έστω και σαν φάρσα. Φαίνεται πως η φορομπηχτική φαρέτρα της κυβέρνησης έχει πολλά βέλη ακόμη. Πρώτα έδωσε κίνητρα για την αγορά πολυτελών αυτοκινήτων κι ύστερα τα χαράτσωσε χωρίς έλεος. Τώρα πάλι εξαγγέλλει απόσυρση των παλαιών αυτοκινήτων και, δίκην τιμωρίας, εκτοξεύει στα ύψη τα τέλη κυκλοφορίας όσων αυτοκινήτων δεν αποσυρθούν. Και βέβαια με τα τόσα χάλια, με τόση λαϊκή κατακραυγή και πρόσφατη την ήττα, δεν θέλει εκλογές. Γι’ αυτό κάνει κόλπα. Γι’ αυτό αποδέχεται «ασμένως» τοποθετήσεις που την συμφέρουν. Γιατί τρέμει την ώρα της κρίσεως και θέλει να τη μεταθέσει. Σκέφτεται πως αφού θα το πιει που θα το πιει το πικρό ποτήρι, ας είναι όσο πιο αργά γίνεται.

Αλλά οι κύριοι συνταγματολόγοι παρέλειψαν στις τοποθετήσεις τους να μας λύσουν μια απορία. Ο Σεπτέμβριος είναι κοντά. Πάρα πολύ κοντά μάλιστα. Όσο μια θερινή νύχτα με τα περιβόητα όνειρα, ή όσο μερικές βουτιές στη θάλασσα. Και τότε, σύμφωνα με το Σύνταγμα, θα ανοίξει η Βουλή και η κυβέρνηση θα πρέπει να ξεκινήσει πάλι το νομοθετικό της έργο. Πώς θα το κάνει αυτό; Μπορεί; Που διαθέτει μόνο 151 βουλευτές και σ’ αυτούς αθροίζονται ο κ.Παυλίδης, οι λεγόμενοι βατοπεδινοί και δεν ξέρω κι εγώ πόσοι άλλοι; Έχει αυτή η κυβέρνηση την ηθική νομιμοποίηση και το ηθικό δικαίωμα να κυβερνά; Σίγουρα, όχι. Γι’ αυτό και τη μεγαλύτερη υπηρεσία που μπορεί να προσφέρει στον τόπο είναι η προσφυγή στις κάλπες. Να βγει «στις αυλές και στα μπαλκόνια» να υποστηρίξει το έργο της και αν ο ελληνικός λαός την επιλέξει ξανά, ας κυβερνήσει. Αν πάλι όχι, ας αδειάζει τη γωνιά πριν μας βρει καμιά μεγαλύτερη συμφορά.

Απαρηγόρητη ήταν η μικρομάνα. Το αρχικό τρέμουλο στο κάτω αχείλι και στη φωνή έγινε ανεξέλεγκτο, το βούρκωμα δάκρυα ποταμός, και οι λυγμοί κανονικό μοιρολόι, με μόνιμη κατάληξη το «όφου, κοπέλι μου, σκεπαρνοφονεμένο μου».

Τίποτα δεν προϊδέαζε γι’ αυτή την τραγική κατάληξη. Μια συνηθισμένη μέρα, όπως όλες τις άλλες ήταν η σημερινή. Από νωρίς, αξημέρωτα ακόμη, είχε σηκωθεί. Να σιάξει τον καφέ του άντρα της, του δουλευτή, και να τον ξεπροβοδίσει. Να κουβαλήσει νερό από το Πίσω Πηγάδι, δυο ώρες έφαγε για να φέρει τρεις λαήνες όλες κι όλες, να σκουπίσει και να συγυρίσει το σπίτι. Να τινάξει σεντόνια και πατανίες και να τα αερίσει. Να μαγειρέψει κι ύστερα να βάλει αλουσά στη μεγάλη λεκανίδα και ν’ αφήσει τα βρώμικα ασπρόρουχα μέσα, να μουλιάσουν καλά, για να φύγει πιο εύκολα η λέρα που ’χε κολλήσει πάνω τους και τα ’χε κάνει κατάμαυρα.

Ατέλειωτες ήταν οι δουλειές την κάθε ημέρα, σε σημείο που να αναρωτιέται «άραγες, πού βρίσκονται τόσες;» Ούτε να τις προγραμματίσει δεν προλάβαινε καλά καλά, αφού προτού τελειώσει τη μια, άλλες δέκα έπρεπε να γίνουν. Κι όλη την ώρα να τη διακόπτει και το κλάμα του μωρού που τη μια πεινούσε και την άλλη γκρίνιαζε γιατί ’τανε χεσμένο. Αλλά τότε η Μαριγώ τα παρατούσε όλα στη μέση κι έτρεχε να το παρηγορήσει σιγοτραγουδώντας. Τον καμάρωνε τον μοναχογιό της, τον κανακάρη της. Μόλις που είχε κλείσει τους πέντε μήνες κι έμπαινε στους έξι. Ζωηρό παιδί, γερό, ροδομάγουλο, με ολοστρόγγυλο πρόσωπο, προγούλια, αθιάρμηστά του, κι οι κοιλιές του και τα μπουτάκια του σχημάτιζαν δίπλες από το πάχος. Και να δεις που μόλις είχε αρχίσει, ο μπερμπάτης, να της κάνει χαρές και κόλπα με τα χεράκια του.

Λίγη ώρα να της έμενε λεύτερη μ’ αυτόν ασχολιόταν. Τον έπαιζε, τον παίνευε κι η καρδιά της άνοιγε διάπλατα ωσάν την παπαρούνα. Το ίδιο έκανε και τούτο τ’ απόγευμα. Τον άλλαξε, τον έπλυνε, του ’βαλε ανθόνερο στα μαλλάκια για να μοσχομυρίζει, τον πήρε αγκαλιά κι ολόχαρη τον απόθεσε στο ντιβάνι, στην παραστιά δίπλα. Όλη η κούραση της μέρας, εκείνη την ώρα τής βγήκε. Ευτυχώς που από στιγμή σε στιγμή θα ερχόταν η μάνα της να της κρατήσει λίγη συντροφιά, να βράσουν έναν καφέ και να τα πούνε λιγάκι σαν άνθρωποι. Έβαλε σ’ ένα ποτήρι νερό, ήπιε λαίμαργα δυο τρεις γουλιές κι ένιωσε ανακουφιστική τη δροσιά του να την πλημμυρίζει. Και ξάφνου, η ματιά της έπεσε στον τοίχο πάνω από το μωρό κι απόμεινε. Εκεί, από μια μπρόκα, είχε κρεμασμένο ο άντρας της το σκεπάρνι. Η κακή ιδέα δεν άργησε να της μπει και μάργωσε το κορμί της στη στιγμή. «Κι ανέ πέσει το σκεπάρνι; Θαρρείς πως θέλει πολύ να γενεί το κακό; Πριν να προλάβεις να το καλοσκεφτείς, νάτο! Κατακούτελα θα το βρει, το χρυσό μου, και θα τ’ αφήσει στον τόπο».

Το τρέμουλο ξεκίνησε από τα κατάβαθα της ψυχής της και πολύ γρήγορα κατέληξε σε θρήνο. Η μάνα της, που μπήκε εκείνη την ώρα στο σπίτι, τη βρήκε να μαδιέται και να μοιρολογάται «Όοοοφου, Παναγία μου, το κοπέλι μου. Παιδιιί μου, σκεπαρνοφονεμένο μου!»

«Ίντα ’χεις, μωρή, και γκούζιεσαι;» έκανε ξετρουμισμένη η γριά κι επλησίασε το μωρό που κόντευε να σκάσει στο κλάμα από την τρομάρα του.

«Το σκεπάρνι», εξακολουθούσε να φωνάζει, εκτός εαυτού, η Μαριγώ.

«Ίντα ’χει, μωρή, το σκεπάρνι;»

«Να πέσει, θέλει, και θα μου το σκοτώσει. Όοοφου, το κοπέλι μου!»

Ψύχραιμη η γριά τής έδωσε μια μούτζα, της πέταξε κι ένα «άδικο να μη σου λάχει, τροζή» κι ύστερα πήρε το μωρό στην αγκαλιά της. «Μωρή παλαβή», συνέχισε, «και γιάντα δεν έβαλες πιο πέρα το μωρό γή δεν εξεκρέμας, μπάρε μου, το σκεπάρνι;»

«Έεεε;»

«Έξις και ξερή, κακομοίρα, κι έσπασές μου τη χολή».

Σίγουρα την ξέρετε την ιστορία. Εγώ πάντως θυμάμαι τις γιαγιάδες μου που την έλεγαν και την ξανάλεγαν με την πρώτη ευκαιρία, ερμηνεύοντάς την ανάλογα με την περίσταση. Όταν ήθελαν να στηλιτεύσουν την απρονοησία κατά πρώτο και κύριο, αλλά επέμεναν και στην άλλη ερμηνεία, αυτή που θέλει τον άνθρωπο να ενεργεί ψύχραιμα και, εν πάση περιπτώσει, να μην πανικοβάλλεται για πράγματα που μπορούν να προληφθούν ή τουλάχιστον δεν έχουν συμβεί ακόμη.

Αυτή η ιστορία μού έρχεται και μου ξανάρχεται στο μυαλό, μέρες τώρα, που κοντεύουν να μας τρελάνουν κανάλια κι εφημερίδες με την νέα γρίπη. Και να, τα πρωτοσέλιδα! Και να, οι εκφωνητές με πομπώδες και δραματικό ύφος! «Θα αρρωστήσει ο μισός πληθυσμός, δεν θα χωράνε τα νοσοκομεία, οι εντατικές δεν επαρκούν, θα υπάρξει πανικός, θα…, θα…, θα….» Από το Υπουργείο Υγείας και τον πολυπράγμονα κ. Αβραμόπουλο ξεκίνησε η όλη ιστορία κι από κει μεγεθύνθηκε. Γιατί τον βόλευε, τον κύριο, πολιτικά. Εκεί που ήταν στριμωγμένος στη γωνία με τα χάλια του ΕΣΥ, τις οφειλές των νοσοκομείων και την κατάντια των ασφαλιστικών ταμείων, τα κατάφερε και άλλαξε την ατζέντα. Η αλήθεια είναι πως το πάλεψε το πράγμα.

Ποιος δεν θυμάται την αγωνία του μέχρι να επιβεβαιωθεί το πρώτο κρούσμα στη χώρα μας; Και μόλις αυτό συνέβη, άρχισε το πανηγύρι. Κάθε μέρα ανακοινώσεις, δηλώσεις για το θεαθήναι κάθε μέρα, ενημερώσεις, επισκέψεις. Μέχρι σε Πρόεδρο Δημοκρατίας και Αρχιεπίσκοπο έφτασε η χάρη του, γιατί είδε να ανοίγεται μπροστά του πεδίο δόξης λαμπρό. Κι ας κινδυνεύει να πάθει τεράστια ζημιά η χώρα και ιδιαίτερα η μαστιζόμενη οικονομία και ο χειμαζόμενος τουρισμός. Ήδη, μ’ αυτά και μ’ αυτά, εισπράξαμε μέχρι στιγμής μια ταξιδιωτική οδηγία από τη Ρωσία, με αποτέλεσμα να τραβά τα μαλλιά του ο Υπουργός Τουρισμού. Κι ύστερα; Μήπως νοιάστηκε ο Υπουργός Υγείας κι άλλαξε ρότα; Μήπως συγκινήθηκε; Σιγά! Το πολύ πολύ να σκέφτηκε «ωχ, καημένε μου, κι εσύ! Τη δουλειά μας να κάνουμε και γαία πυρί μυχθήτω». Έτσι είναι;

Θα με ρωτήσεις τώρα κι εσύ, τι έπρεπε να γίνει δηλαδή; Να μη ληφθούν μέτρα; Να μην ενημερωθεί ο πληθυσμός; Να μας στείλουν αδιάβαστους ήθελες; Και, βέβαια, όχι. Έπρεπε να γίνει, ωστόσο, υπεύθυνα και σοβαρά. Και πρόληψη και ενημέρωση και επαγρύπνηση. Στο κάτω της γραφής εδώ δεν έχουμε, ευτυχώς, νεκρούς ακόμη, όπως σε άλλες χώρες, που πάντως αντιμετωπίζουν ψύχραιμα την κατάσταση. Αλλά εδώ είναι Ελλάδα. Εδώ το κράτος της πλάκας ζει και βασιλεύει. Και βέβαια έφεραν την καταστροφή τρομοκρατώντας τον κόσμο χωρίς λόγο και αιτία.

Ειπώθηκαν πολλά και γράφτηκαν άλλα τόσα για τον ρόλο των δημοσκοπήσεων και για το πώς επηρεάζουν την κοινή γνώμη. Από εργαλείο μέτρησης, δηλαδή, και αποτύπωσης της κοινής γνώμης τη συγκεκριμένη στιγμή, έφτασαν να θεωρούνται μέσον χειραγώγησης, λες και φταίνε οι δημοσκόποι για τ’ αποτελέσματα των ερευνών τους. Λες και δεν φταίνε αυτοί που απαντούν που, ειδικά στις Ευρωεκλογές, ακόμη και αν είχαν ψηφίσει Νέα Δημοκρατία, δεν το δήλωναν από ντροπή και το αποτέλεσμα βγήκε άλλα αντ’ άλλων.

Η επόμενη μέρα των εκλογών βρήκε το πολιτικό σύστημα βαριά τραυματισμένο και την ανυπόληπτη κυβέρνηση ηττημένη, βυθισμένη στον βόρβορο των σκανδάλων της, των λαθών και των παραλείψεών της, να προσπαθεί να ερμηνεύσει το μήνυμα της κάλπης. Μόνο που για άλλη μια φορά το ερμήνευσε λάθος και την πλήρωσαν άσχετοι : οι μετανάστες και οι εταιρείες δημοσκοπήσεων. Στα πλαίσια αυτά είδαμε συλλήψεις, διωγμούς και κατεδαφίσεις παραπηγμάτων οn camera. Όχι, δεν έκλεισαν τις εταιρείες δημοσκοπήσεων ούτε απέλασαν τους δημοσκόπους. Τουλάχιστον όχι ακόμη. Απλά επανέφεραν το παλαιό καθεστώς. Πώς λέμε, φταίει ο γάιδαρος, βαράμε το σαμάρι; Έτσι ακριβώς. Μόνο που τα αίτια είναι αλλού.

Είναι στο 9,4% της (επίσημης) ανεργίας που στερεί τη δουλειά σε πάνω από 500.000 άτομα. Είναι στη θερινή φοροκαταιγίδα με την έκτακτη εισφορά, το ΕΤΑΚ και τους ημιυπαίθριους. Είναι στην ανασφάλεια που αισθάνεται ο έμπορος, ο βιοτέχνης, ο επαγγελματίας και ο μισθωτός ακόμη, γιατί βλέπει το μέλλον του αβέβαιο και θολό. Είναι στη διαφθορά που έχει διαβρώσει όλα τα επίπεδα και έχει φτάσει μέχρι τα υπουργικά γραφεία. Όχι πως είναι η πρώτη φορά, αλλά όπως και να το κάνουμε, είναι θλιβερό ν’ ακούς τα μέλη του συνδικάτου του εγκλήματος (Βλαστούς και τέτοια) ανάμεσα σε Βρωμού, Γιγαντάκες και Τζιτζικούλες να αναφέρονται στις μεταξύ τους συνομιλίες σε ονόματα σωφρονιστικών υπαλλήλων, διευθυντών φυλακών και, άκουσον άκουσον, μελών του Υπουργικού Συμβουλίου. Κι ύστερα μας φταίνε οι δημοσκοπήσεις!

Κι ύστερα μας φταίει ο Διοικητής της ΕΥΠ που τον άλλαξαν άρον άρον. Καλά, κι αυτός ο χριστιανός δεν ήξερε, δεν ρώταγε; Έτσι αφήνουν τις κασέτες να κυκλοφορούν; Με τα ονόματα φάτσα φόρα; Κι ύστερα παραπονιέται γιατί τον απέπεμψε ο Υπουργός, ο κ.Παυλόπουλος. Μα, κύριε Διοικητά, κ. Κοραντή μου, είναι δυνατόν να βγαίνετε και να δηλώνετε πως «εγώ δεν κάνω κοπτοραπτική» στις συνομιλίες και μετά ν’ αναρωτιέστε γιατί σας έδιωξαν; Γιατί απλά βρήκαν άλλον που μπορεί να κάνει και κοπτοραπτική και αποσιώπηση, άμα χρειαστεί, και παραπλάνηση και ό,τι άλλο απαιτηθεί, τέλος πάντων, προκειμένου να διαφυλαχθεί η αξιοπρέπεια και το κύρος των κυβερνώντων. Πάντως, καλού κακού, μη μιλάς, μη γελάς, μην κινείσαι, γιατί σε βλέπουν και σ’ ακούνε. Τώρα και με νόμο πια αφού η Βουλή ψήφισε το νομοσχέδιο για τις κάμερες.

Και μέσα στον γενικό χαμό βγαίνει το Υπουργείο Υγείας και ανακοινώνει μέρα-μέρα την ύπαρξη νέων κρουσμάτων της γρίπης των χοίρων. Προβολή χρειάζεται ο Υπουργός γιατί ’ναι οι μέρες πονηρές και παίζονται πολλά αυτή την περίοδο. Από τον αγώνα για επιβίωση -λέγε με επανεκλογή- μέχρι την επικείμενη μάχη των επιγόνων στην μετά Καραμανλή εποχή. Μόνο που πες πες καταφέραμε να γίνουμε μέρος του προβλήματος. Σαν χώρα όπου η νέα γρίπη παρουσιάζει έξαρση καταγραφήκαμε και εισπράξαμε μια ταξιδιωτική οδηγία από τη Ρωσία, τη μόνη χώρα στην οποία προσβλέπει η μαστιζόμενη τουριστική βιομηχανία. Μάλιστα, κύριοι. Το καταφέραμε κι αυτό. Και τρέχει τώρα ο Υπουργός Τουρισμού να δει πώς θα τα μπαλώσει.

Ακούς εκεί! Αμέσως μετά την ήττα ανακάλυψαν στην κυβέρνηση τα αίτια. Δεν φταίει, λέει, που τα ’καναν όλα ρημαδιό, δεν φταίνε οι ρεμούλες, οι απάτες, οι κομπίνες, οι κουμπάροι, τα Βατοπέδια, η κακοδιαχείριση, οι φόροι, η λεηλασία των ταμείων, οι άγονες γραμμές, σε συνδυασμό με την ανεργία, την ανασφάλεια και την ανέχεια, οι μετανάστες τούς φταίνε. Και βέβαια είναι πρόβλημα οι λαθρομετανάστευση. Τεράστιο. Που χρήζει ιδιαίτερης μελέτης και αποφασιστικής αντιμετώπισης. Από το σημείο αυτό όμως, μέχρι τις ξενοφοβικές κορώνες του Καρατζαφέρη (που όμως τσίμπησε ένα 7 και κάτι %) που υιοθέτησαν και τις επιχειρήσεις «σκούπα» μπροστά στις κάμερες για εντυπωσιασμό, πόρω απέχει. Α, είναι κι οι κουκούλες που τις θυμήθηκαν ξαφνικά μέσα στο κατακαλόκαιρο κι είπαν να τις πατάξουν. Λες και το έγκλημα δεν είναι η βία, οι φωτιές, οι καταστροφές των καταστημάτων, οι λεηλασίες, η κατάλυση του κράτους, εν ολίγοις, αλλά οι κουκούλες. Για να καταλάβω δηλαδή, η κουκούλα μάς καίει ή που πρέπει να προστατέψουμε τη ζωή, την τιμή, την αξιοπρέπεια και την περιουσία, τα συνταγματικώς κατοχυρωμένα, δηλαδή, δικαιώματα του πολίτη.

Εδώ, μπροστά μπροστά, στα χείλη να κρέμεται, έτοιμο το έχουν το επιχείρημα. Αυτοί που απείχαν, λέει, ήταν δικοί τους. Δεν πήγαν να ψηφίσουν γιατί ήταν θυμωμένοι, μούτρα τούς κρατούσαν, αλλά δεν εγκατέλειψαν τον χώρο και θα επιστρέψουν στο μαντρί στις εθνικές εκλογές. Και για να μην ξεχνιόμαστε, συνέχισαν τα ίδια και μας πλάκωσαν καλοκαιριάτικα στους φόρους. Η βενζίνη έχει σειρά τώρα, τα κινητά, τα αυτοκίνητα, τα σκάφη κι οι ημιυπαίθριοι που έχουν το ζουμί. Κι ο προγραμματισμός ίδιος κι απαράλλαχτος. Ανύπαρκτος όπως πάντα. Όπου μας πάει κι όπου βγει. Γι’ αυτό και στις πρώτες πυρκαγιές βρεθήκαμε απροετοίμαστοι πάλι. Γιατί περίμεναν … βροχές και δεν φρόντισαν για ελικόπτερα. Αυτούς που απείχαν όμως τους περιμένουν να επιστρέψουν. Κούνια που τους κούναγε!

Στην αριστερά πάλι, εκεί να δεις γλέντια, σύντροφε Γρηγοράκη, που μου έκανες την τιμή να ασχοληθείς με το άρθρο μου. Και βέβαια δεν έχω σκοπό να αντιδικήσω μαζί σου. Συμφωνώ μ’ αυτά που γράφεις και επαυξάνω. Νικητές είναι. Αυτό τουλάχιστον ισχυρίζονται κι αφού αυτοί είναι ευχαριστημένοι με το αποτέλεσμα, εμένα δεν μου πέφτει λόγος. Μόνο που κάποια ερωτήματα, όσο νάναι, μου γεννιούνται. Αλήθεια, τι μπορεί να συμβαίνει όταν σε χαλαιπούς καιρούς ένα κόμμα που δήθεν υπερασπίζεται τον εργάτη, τον αδύναμο, τον κατατρεγμένο, αντί να κερδίζει οπαδούς χάνει; Δεν μπορεί. Δύο τινά συμβαίνουν. Ή ο αγώνας του είναι ατελέσφορος κι η επικοινωνία του με τον λαό προβληματική, ή μας πήραν χαμπάρι, κατά το κοινώς λεγόμενο. Η Νέα Δημοκρατία κυβερνά πέντε χρόνια τώρα, αν δεν κάνω λάθος, κι όχι το ΠΑΣΟΚ. Αυτή είναι η υπεύθυνη για την κατάντια μας κι αυτήν οφείλουμε να πολεμήσουμε. Κι όμως, περιέργως πώς, στου ΚΚΕ τα χείλη βρίσκεται μόνιμα η ίδια καραμέλα. ΠΑΣΟΚ πρώτα και Νέα Δημοκρατία μετά, προσφέροντάς της στήριξη επί της ουσίας και δίδοντας το δικαίωμα να το χαρακτηρίζουν άδικα (;) σαν τον αριστερό ψάλτη της κυβέρνησης.

Τέτοια και τόση εμμονή, συγχώρησέ με, αλλά μου δημιουργεί υποψίες. Τα ίδια και τα ίδια, το ίδιο παραμύθι καθημερινά κι ας τα βγάζει όλο και πιο δύσκολα ο μεροκαματιάρης κι ας ψάχνει εναγώνια από κάπου να πιαστεί. Ένα τοσοδά όραμα, μια σταλίτσα ελπίδα, ζητάει, αλλά πού; Γιατί εκεί, στον Περισσό, έχουν άλλα προβλήματα. Πώς να αποκαταστήσουν τον Στάλιν, για παράδειγμα, νοιάζονται, πώς να σωρεύσουν πλούτο στα ταμεία του κόμματος, αρνούμενοι κάθε έλεγχο, και να τον διοχετεύσουν, αλήθεια, πού; Στους αναξιοπαθούντες μήπως ή στις ασθενέστερες εισοδηματικά τάξεις; Κι ακόμη πώς να πληρώσουν τα ελάχιστα στους εργαζόμενους στις επιχειρήσεις τους, αφού κάνουν τάχα μου κομματική δουλειά, την ώρα που για τους άλλους εργαζόμενους διεκδικούν υπερβολικές αυξήσεις. Αυτά και άλλα πολλά δεν είναι δυνατόν σήμερα να περάσουν απαρατήρητα. Όλο και κάποιος, ο Πάγκαλος, ας πούμε, θα βρεθεί να τα επισημάνει, άγαρμπα πιθανώς, ή κάποιος δημοσιογράφος στα debate. Απάντηση χρειάζονται πειστική και όχι εκνευρισμούς και κραυγές περί αντικομμουνισμού και τα τοιαύτα, που εντέλει δεν φοβίζουν πια ούτε και στιγματίζουν όπως παλιά. Εκτός κι αν θεωρούν τους εαυτούς τους μόνους αλάθητους και άρα υπεράνω πάσης κριτικής. Είναι όμως;

Στον ΣΥΡΙΖΑ τα πράγματα πήραν, δυστυχώς, μια πιο δραματική τροπή, όπου φτώχεια και μουρμούρα, γι’ αυτό και δεν θα τα σχολιάσω. Ίσως το σοκ του εκλογικού αποτελέσματος τους βοηθήσει να βρουν τον δρόμο τους. Για το καλό της πολυφωνίας και του δημοκρατικού πολιτεύματος, φυσικά. Έτσι κι αλλιώς το μήνυμα ήταν ξεκάθαρο: δεύτερο ΚΚΕ δεν σηκώνει ο τόπος.

Στα του ΠΑΣΟΚ, τώρα. Ξαφνιάζει ευχάριστα η μετεκλογική συμπεριφορά του. Σαν να σοβάρεψε ξαφνικά. Πορεύεται χωρίς πανηγυρισμούς και τυμπανοκρουσίες και δείχνει να έχει στρωθεί στη δουλειά. Αυτό ίσως κάτι υποδηλώνει. Αρκεί να μην επαναπαυτούν γιατί αυτή την ώρα ο λαός «την πάσα ελπίδα» του σ’ αυτούς την έχει αποθέσει και είναι κρίμα να γελαστεί ξανά.

Τώρα, όσον αφορά την ταπεινότητά μου, δεν το έκρυψα ποτέ πως είμαι μέλος του ΠΑΣΟΚ, κι από τα πιο παλιά μάλιστα, γι’ αυτό και δεν χρειάζεται να δίνω εξετάσεις ή να προσπαθώ να περάσω την όποια βάση. Αυτό δεν σημαίνει βέβαια σε καμιά περίπτωση πως δεν βλέπω τα στραβά και τα ανάποδα και πως δεν τα επισημαίνω. Άλλωστε όταν χρειάστηκε να διαχωρίσω τη θέση μου από το Σημιτικό ΠΑΣΟΚ, το έκανα χωρίς να φοβηθώ κανένα και χωρίς να υπολογίσω κόστος και συνέπειες.

Η αλήθεια είναι πως η ζωή του τα τελευταία χρόνια πήγαινε από το κακό στο χειρότερο. Κάτι η ανικανότητα και η έλλειψη προγραμματισμού, κάτι η συγκυρία, διεθνής κρίση και τέτοια, κάτι τα σκάνδαλα που πριν χωνέψει καλά καλά το ένα ξεσπούσε το άλλο, κάτι που έπρεπε συνέχεια να βάζει το χέρι στη τσέπη για να πληρώνει της κακοδιαχείρισής τους το τίμημα, είχε περιπέσει από την οργή και τον δίκαιο θυμό, σε μια αποχαύνωση και μια αδιαφορία τέτοια, που κι ο ίδιος δεν αναγνώριζε τον εαυτό του. Πού οι εποχές που χαλούσε τον κόσμο με το παραμικρό, που συμμετείχε αγωνιστικά σε συγκεντρώσεις και διαμαρτυρίες, που έπαιρνε μέρος σε απεργίες και συλλαλητήρια! Τώρα τίποτα απ’ αυτά δεν τον συγκινούσε. Είχε μαζευτεί στο καβούκι του, κοίταζε τη δουλίτσα του, όσο την είχε κι αυτή, τίναζε και καμιά Χριστοπαναγία πότε πότε κι αυτό ήταν όλο. Έτσι, μόνο από κάπου στο βάθος, αχνά, έφταναν στ’ αυτιά του οι κραυγές και τα απροσδιόριστης έντασης επιχειρήματα, ανακατεμένα με φωνασκίες, που στόχο είχαν τον εντυπωσιασμό και μόνο. «Κλείσατε τη Βουλή, επιλέξατε την παραγραφή, αφήνετε ατιμώρητους όσους ευθύνονται», κραύγαζε το ΠΑΣΟΚ, «εσείς κάνατε χειρότερα, το σκάνδαλο της Siemens είναι δικό σας», και τα λοιπά και τα λοιπά, απαντούσε αυθάδικα η κυβέρνηση.

Στο δικό της μοτίβο η Αριστερά με το ΚΚΕ να σηκώνει την παντιέρα της ανυπακοής, να τα χάνει με τον Γερμανό και τους χαμηλούς μισθούς που πληρώνει σ’ αυτούς που εργάζονται στις επιχειρήσεις του, κι όταν του τα επισημαίνουν, να αντιδρά σπασμωδικά, μιλώντας, τάχα μου, για προβοκάτσιες και αντικομμουνιστικές μανίες και τον ΣΥΡΙΖΑ αφ’ υψηλού κριτή και αρνητή των πάντων μ’ αυτό το αυθάδικο, το αλανιάρικο, ύφος του Αλαβάνου που τσάκιζε κόκαλα. Στον δικό τους ρυθμό, ακολουθώντας τους μεγάλους, εξέπεμπαν και τα μικρότερα κόμματα υστερία και πάθος κενό. Όλα στη μάχη της επικοινωνίας και του εύκολου εντυπωσιασμού. Ποιος να φωνάξει πιο πολύ, ποιος να καταγγείλει πρώτος τους άλλους, τα ζύγια πήραν και τα μετράδια για να βρουν ποιος έκλεψε τα περισσότερα και τέλος, μέσα στην αναμοχλευόμενη μπόχα, ποιος να πολώσει και ποιος να φανατίσει περισσότερο.

Κυριακή 7 Ιουνίου, της Πεντηκοστής και Θεοδότου Αγκύρας, κατά το ημερολόγιο. Παραμονή του Αγίου Πνεύματος που είθισται, λέει, με την επιφοίτησή του να φωτίζει τα μυαλά. Πανσέληνος και ο ήλιος μάς είχε κάνει την τιμή να ανατείλει από τις έξι και τρία πρώτα λεπτά. Η μέρα έξω ήταν χαρά Θεού. Και η θάλασσα γαλήνια, στο χρώμα τ’ ασημιού, ξελογιάστρα. Αποβραδίς είχαν στηθεί οι κάλπες και οι κομματικοί στρατοί, όσοι κινητοποιήθηκαν τελικά, είχαν αποθέσει τα όπλα τους. Οι πολιτικοί αρχηγοί είχαν δώσει τον καλύτερό τους εαυτό προκειμένου να πείσουν τον παντοδύναμο, αυτή τη μέρα, Λαό να πάει να ψηφίσει. Η αλήθεια είναι πως μια έγνοια την είχε κι ας ήταν πραγματικά παραζαλισμένος. Ακόμη άκουγε στ’ αυτιά του τα έωλα επιχειρήματα και έβλεπε ολοζώντανους στα μάτια του τους παπαγάλους που επιστράτευσαν να πετούν αλαφιασμένοι κρώζοντας «Καταστροφή, καταστροφή, φόροι, φόροι, κι άλλοι φόροι» στην προσπάθειά τους να διακωμωδήσουν τη δεινή θέση που είχε περιέλθει από την πιο άθλια διακυβέρνηση που γνώρισε ποτέ αυτός ο τόπος. Μεταπολιτευτικά τουλάχιστον.

Ήταν θυμωμένος. Πολύ όμως. Το αίμα μέσα του έβραζε. Με μεγάλη προσπάθεια συγκρατούσε την οργή που αισθανόταν να τον πλημμυρίζει.

«Θα πάω», σκεφτόταν, «και θα τους μαυρίσω ή καλύτερα θα γεμίσω την κάλπη με σκατά για να μάθουν οι κερατάδες».

Κάπου εκεί άρχισε να το ξανασκέφτεται πιο ψύχραιμα.

«Κι ύστερα;» αναρωτήθηκε. «Να πάω να ψηφίσω για να φύγουν τούτοι και να ’ρθουν ποιοι; Να μου κάνουν τι στο τέλος τέλος έτσι ρημάδι που κατάντησαν τη χώρα; Εγώ ελπίδα έτσι κι αλλιώς, δεν έχω, δεν πάνε να κόψουν τα κεφάλια τους, οι αλήτες!»

Και να δεις που αυτή, η δεύτερη σκέψη, επικράτησε, έβαλε το μαγιό του, και στα μουντά εκλογικά κέντρα μάταια τον περίμεναν. Και το βράδυ, σαν τέλειωσε η καταμέτρηση, νικητής αναδείχτηκε αυτός. Αυτός που δεν πήγε. Η ΑΠΟΧΗ και πάσης Ελλάδος με ένα σαράντα επτά κόμα τόοοσο, με το συμπάθιο.

Το αποτέλεσμα της κάλπης ήταν σοφό κι ας τον υποτιμούσαν κάποιοι τον Λαό μας κι ας τον οικτίριζαν. Την τιμώρησε την κυβέρνηση σκληρά. Την έστειλε σεμνά και ταπεινά εκεί, εκεί, στη β’ Εθνική φορτωμένη με τέσσερα και κάτι μπαλάκια. Και παράλληλα ψαλίδισε τα φτερά του πρώτου, του ΠΑΣΟΚ, αφού παρά τη μεγάλη διαφορά και την αδιαμφισβήτητη νίκη του, πήρε σημαντικά λιγότερες ψήφους από αυτές που είχε πάρει όταν έχασε. Τέτοια ψυχανωμαλία ο σοφός λαός! Από κει κι ύστερα το Χάος. Το ΚΚΕ έτσι κι αλλιώς στον κόσμο του ήταν και εκεί εξακολουθεί να βρίσκεται, αφού θεωρεί νικητή τον εαυτό του κι ας του γύρισαν την πλάτη κάπου 150.000 απ’ αυτούς που το είχαν ψηφίσει στις προηγούμενες εκλογές. Ο ΣΥΡΙΖΑ πάλι, πήρε κάτι παραπάνω από αυτό που του άξιζε και ο μόνος που έχει λόγους να πανηγυρίζει, όσο κι αν πρέπει να μας προβληματίζει αυτό, είναι ο Καρατζαφέρης. Α, κι οι Οικολόγοι-Πράσινοι που μέσα στην αναμπουμπούλα τσίμπησαν ένα αξιοπρεπές 3,4% κι έβγαλαν ευρωβουλευτή.

Οι ψηφοφόροι τελικά το έστειλαν, για άλλη μια φορά, το μήνυμα. Σοφό και μελετημένο. Το ερώτημα είναι: Οι άλλοι το πήραν; Και καλά της κυβέρνησης. Αυτοί το παιχνίδι το έχουν χάσει προ πολλού κι ο δρόμος που έχουν διαλέξει είναι αδιέξοδος, χωρίς επιστροφή. Το ζητούμενο είναι αν το πήρε το ΠΑΣΟΚ, που πρέπει τώρα να βάλει τα δυνατά του για να πείσει πως πράγματι θέλει και μπορεί να δώσει ελπίδα στον δύσμοιρο Έλληνα. Να τον κάνει κοινωνό των προβλημάτων και να τον παρακινήσει ν’ ανασκουμπωθεί πρώτα για να δώσει την τελική μάχη κι ύστερα να παλέψει για να τα βγάλει πέρα.

Ούτε το άρωμά τους δεν πήραμε. Τσάμπα η διαδικασία δηλαδή και τα έξοδα που θα μας φορτώσουν. Πού άλλοτε που και μόνο το άκουσμα της λέξης ήταν ικανό να ηλεκτρίσει, να ξεσηκώσει θύελλες, να γιγαντώσει μίση και πάθη και να φανατίσει τα πλήθη που, αλλόφρονα, με πλαστικά σημαιάκια στα χέρια και την ψυχή γεμάτη θυμό, ξεχύνονταν στους δρόμους και γέμιζαν ασφυκτικά τεράστιες πλατείες για ν’ ακούσουν τον αρχηγό της παράταξής τους και, κατά τη γνώμη τους, σωτήρα.

Τραγούδια επαναστατικά-ανατρεπτικά από τη μια, πατριωτικά από την άλλη, μην πάμε πίσω, κι ο χορός καλά κρατούσε. Τίγκα τα εκλογικά κέντρα, ατέλειωτες φάλαγγες τα αυτοκίνητα, κορναρίσματα, κουστωδίες, ντουντούκες για τα συνθήματα κι ένας λαός που ζούσε στην παραζάλη, έμπλεος ιδεών και ενθουσιασμού που στην πράξη αποδεικνυόντουσαν κούφια λόγια, μεγάλα.

Με απορία μαθαίναμε τι γινόταν έξω σε αντίστοιχες περιπτώσεις. Εκεί που κανείς δεν νοιαζόταν για τέτοιου είδους φιέστες και που νικητής πραγματικός και αδιαμφισβήτητος ήταν η αποχή. Ακούγαμε εμείς εδώ πως πήγαινε να ψηφίσει μόλις το 30-40% και κάτι παθαίναμε. Ούτε να το εξηγήσουμε μπορούσαμε ούτε ν’ αντιληφθούμε τον τρόπο σκέψης αυτών, των πολιτισμένων, που εμείς τους χαρακτηρίζαμε ξενέρωτους. Κάπως έτσι πρέπει να ήταν αφού δεν είχαν αίμα μέσα τους να βράζει, δεν είχαν ιδεολογίες ούτε ιδανικά. Ενώ εμείς εδώ είχαμε απ’ όλα. Και έξαψη που περίσσευε και καβγάδες και επεισόδια και συμπλοκές καμιά φορά για μια αφισοκόλληση. Μέχρι τον στρατό βάζαμε να φυλάει τις κάλπες. Αμέ; Τι νόμιζες; Και ήρθε το πλήρωμα του χρόνου. Και εγένετο παραμονές εκλογών, ευρωεκλογών έστω, να μην κινείται φύλλο. Κανείς, πλην των άμεσα ενδιαφερομένων, να μη νοιάζεται για το παραμικρό πέρα από την αγωνία με κουτσομπολίστικη διάθεση για τα ονόματα των επικεφαλής κι οι κομματικοί στρατοί να μη λένε ν’ αντιπαραταχθούν. Τι να φταίει, άραγε; Γίναμε κι εμείς Ευρωπαίοι ή μήπως καταλάβαμε την κοροϊδία έστω κι αργά;

Μαριέττα, άκου!

Η αλήθεια είναι πως οι ηγεσίες των κομμάτων έκαναν και κάνουν το παν για να μας ξεκουνήσουν από την πολυθρόνα και με λόγους πύρινους προσπαθούν να πολώσουν το κλίμα. Πρώτη η κυβέρνηση που έκλεισε άρον άρον τη Βουλή κι έδωσε το σύνθημα για γενική επίθεση. Με τον ίδιο τον Πρωθυπουργό να μπαίνει στη μάχη και να ορίζει τις θέσεις των επιτελών και των μαχητών του. Στη θέση του αρχιστράτηγου έβαλε τη Μαριέττα Γιαννάκου, εκ πρώτης όψεως συμπαθή, που κέρδισε την αγάπη του κόσμου με το προσωπικό της δράμα. Αλλά, δυστυχώς για τον ίδιο, η Μαριέττα είναι πια καμένο χαρτί.

Οι ίδιοι, οι άνθρωποι της παράταξης της, φρόντισαν να το κάψουν όταν μέσα στον ενθουσιασμό της νίκης μοίραζαν τα λάφυρα. Στην άτυχη Μαριέττα έλαχε το Παιδείας. Η αλήθεια είναι πως η πρόκληση ήταν μεγάλη. Πάντα ο χώρος αυτός ή αναδεικνύει ηγέτες ή καταστρέφει προσωπικότητες και πολλά υποσχόμενες πολιτικές καριέρες. Η Μαριέττα τυφλωμένη από τη μέθη της εξουσίας και με το Ναπολεόντειο του χαρακτήρα της, αν και πανέξυπνη, είδε το τυρί αλλά δεν αντιλήφθηκε τη φάκα που το είχε παγιδευμένο. Κι έτσι σε σχετικά σύντομο χρονικό διάστημα, αντηχούσαν στους πέριξ του Συντάγματος δρόμους μαθητικοφοιτητικές ιαχές του τύπου «Μαριέττα Γιαννάκου, τη φωνή μας άκου…» που, βέβαια, δεν την άκουσε. Πίστεψε τις διαβεβαιώσεις του Ρουσόπουλου πως την καλύπτει, τάχα μου, η κυβέρνηση και το ’παιξε σκληρή και αδιαπραγμάτευτη.

Το αποτέλεσμα είναι γνωστό. Κάτι το βιβλίο της Ιστορίας με τον «συνωστισμό της Σμύρνης», κάτι η κυβέρνηση που δεν άντεχε στα δύσκολα, κάτι οι εσωκομματικές ισορροπίες και τα συναδελφικά μαχαιρώματα και νάσου την Μαριέττα παραιτημένη, έρημη και μόνη, σαν την καλαμιά στον κάμπο, που λένε. Στην κυριολεξία όμως. Και οι εκλογές που ακολούθησαν επιβεβαίωσαν απλώς αυτό που όλοι, πλην της ιδίας, έβλεπαν. Ούτε βουλευτής δεν εξελέγη η πολύπαθη Μαριέττα. Το πήρε βαριά, είναι αλήθεια. Δεν ήταν και λίγο αυτό που της είχε συμβεί. Ακολούθησε χειμώνας βαρύς. Το όποιο έργο της άρχισε να ξηλώνεται, οι φίλοι την εγκατέλειψαν, το τηλέφωνο δεν χτυπούσε πια, μια μαυρίλα την τύλιξε, ε, δεν είναι και υπεράνθρωπος, ήρθε και πλάνταξε η γυναίκα.

Τον Χάρο τον ίδιο είδε με τα μάτια της. Ευτυχώς που την τελευταία στιγμή πάτησε φρένο, έδωσε μάχη γενναία και του ξέφυγε. Συγκίνησε πολλούς με τη γενναιότητά της αυτή κι από απόβλητη ξανάγινε η παράκλητη. Η από μηχανής θεός, αυτή που θα έσωζε την παράταξη και θα έδινε μια μάχη τόσο κρίσιμη που όμως εξακολουθεί να μη συγκινεί κανένα. Μόνο που το «Μαριέττα άκου» θα πρέπει να ηχεί στ’ αυτιά της ακόμη.

Εσύ ξέρεις την αλήθεια

Κι ενώ το κλίμα δεν λέει ν’ αλλάξει, παρά τις φιλότιμες προσπάθειες του Πρωθυπουργού που κατηγορεί το ΠΑΣΟΚ για δήθεν καταστροφολογία και προσπάθεια μηδενισμού των πάντων και τον αρχηγό του ΠΑΣΟΚ να θέτει το «αρχαϊκό» δίλημμα «Σοσιαλισμός ή βαρβαρότητα», σκηνές φρίκης πάνε να ζωντανέψουν στην τηλεόραση. Τα πουλιά που μας πήραν το κατόπι κρώζοντας «πανικός, πανικός, καταστροφή…, θα χάσεις τη δουλειά σου, φόροι, φόροι, νέοι φόροι, καταστροφή…» για να μας απαλλάξει τελικά μια φωνή ιδιαίτερα πειστική και καθησυχαστική: «Ακούστε τώρα και την αλήθεια». Όπου αλήθεια, κατά τη φωνή, είναι πως η Ελλάδα έχει σχέδιο. Πως πρώτη από τις χώρες της ευρωζώνης πήρε μέτρα. Πως είναι από τις ελάχιστες χώρες με θετικό ρυθμό ανάπτυξης και χαμηλότερη ανεργία, πως, πως, πως…

Κι όμως, εσύ την ξέρεις την αλήθεια γιατί την ζεις καθημερινά. Γιατί η κατάντια της χώρας δεν είναι στη φαντασία του ΠΑΣΟΚ μόνο. Η αλήθεια είναι πως η ανάπτυξη είναι μηδενική, πως όλοι δείκτες βρίσκονται στο κόκκινο, πως η αγορά στενάζει, πως οι τράπεζες δεν δίνουν δάνεια, πως οι επιταγές μένουν ακάλυπτες, επιχειρήσεις κλείνουν και η ανεργία καλπάζει.

Η αλήθεια είναι πως ο μισθός σου έμεινε καθηλωμένος και σύνταξη θα πάρεις του Αγίου Ποτέ ανήμερα, αφού τα αποθεματικά των ταμείων έγιναν ομόλογα δομημένα, από αυτά που στη συνέχεια βάφτισαν τοξικά. Η αλήθεια είναι πως βιάζονται να ξεμπερδέψουν με τις ευρωεκλογές για να σου ρίξουν κατακέφαλα τα νέα μέτρα, μιας και τα παλιά δεν απέδωσαν -πώς ν’ αποδώσουν, εδώ που τα λέμε, με τέτοια ύφεση και τόση διαφθορά και κακοδιαχείριση- κι άδειασαν τα ταμεία. Αλλά εντελώς, λέμε. Και την ίδια ώρα το δημόσιο χρέος ξέφυγε από κάθε πρόβλεψη κι απειλεί να μας πνίξει. Αυτή είναι η μαύρη αλήθεια, δυστυχώς. Όσο για το πουλάκι, τον Χριστοφοράκο, ντε, της Siemens, αυτό πάει, πέταξε κατά Γερμανία μεριά και μας χαιρετά με αγάπη. Όσο για το σκάνδαλο, σίγουρα θα ακολουθήσει την πορεία του Γερμανού, των ομολόγων, των κουμπάρων, του Βατοπεδίου και δεν συμμαζεύεται.

Τώρα την αλήθεια εσύ την ξέρεις. Ωμή. Πραγματική. Η χώρα χτυπάει όρια, το ΚΚΕ θέλει κι αυτό τον Γερμανό του, στον Συνασπισμό τρώγονται μεταξύ τους κι η κυβέρνηση καραδοκεί. Το τέλος των ψευδαισθήσεων συμπίπτει με την ημέρα των ευρωεκλογών. Γι’ αυτό μην τους αφήσεις να σε ξεγελάσουν πάλι.

Η ποινή; Θάνατος με λίγα λόγια. Επειδή κάποιοι τυπολάτρες οχυρώθηκαν (;) πίσω από νόμους, άρθρα και παραγράφους. Επειδή την ανθρωπιά και την επιείκεια, το μεγαλείο που πρέπει να διέπει ένα σύγχρονο κράτος, το αντικατέστησε για άλλη μια φορά το ψυχρό, το άψυχο γράμμα του Νόμου. Ο Θεοδόσης από τη μεριά του, νικητής, ξεπέρασε τα όποια του προβλήματα, δημιούργησε οικογένεια κι έπιασε δουλειά. Όχι κάποια σπουδαία σαν κι αυτές που αποφέρουν στον κάτοχό τους δόξα και χρήμα. Όχι. Στην υπηρεσία καθαριότητας του Δήμου προσλήφθηκε, πριν από 10 τόσα χρόνια, σαν συμβασιούχος. Κι όταν με βάσανα πολλά κι αγώνες ήρθε η ώρα της δικαίωσης με τη μορφή της μονιμοποίησης, κάποιοι του είπαν ΟΧΙ γιατί δεν είχε, λέει, καθαρό Ποινικό Μητρώο κι οι «κύριοι αρμόδιοι» αρνήθηκαν να του δώσουν χάρη. Λες και το βρώμικο Ποινικό Μητρώο τον εμπόδιζε να καθαρίζει τις βρωμιές μας τόσα χρόνια τώρα.

Αυτές τις μέρες ο Θεοδόσης δίνει τη δική του μεγάλη μάχη μπροστά από το Δημαρχείο Ρεθύμνης και είμαστε όλοι μαζί του. Συμπαραστεκόμαστε στον αγώνα του, φωνάζουμε δυνατά ΝΤΡΟΠΗ στους κάθε λογής εξουσιαστές και απαιτούμε την άμεση ικανοποίηση του αιτήματός του μαζί με μια συγγνώμη που όμως δεν αρκεί. Σήμερα. Τώρα. Προτού καταρρεύσει εντελώς ο άνθρωπος κι έχουμε κι άλλα. Θεοδόση, Κουράγιο!

Το άρθρο μου αυτό ενόχλησε τον Προϊστάμενο της Πολεοδομίας Ρεθύμνης κ. Μιχάλη Δεληγιαννάκη, που θεώρησε πως στα γραφόμενά μου αναγνωρίζει τον εαυτό του και χωρίς πολλά πολλά «μου την άναψε». Τι κι αν απολογούμενος σε προανακριτικό στάδιο είχα δηλώσει ρητά πως στον μόνο που δεν αναφερόμουν ήταν ο κ. Δεληγιαννάκης. Τι κι αν στο άρθρο μου «Προσοχή !!! Μηνύσεις!» που ακολούθησε διερρήγνυα τα ιμάτιά μου, τίποτα αυτός! Εκεί! Την κεφαλή μου ήθελε επί πίνακι, είτε έφταιγα είτε όχι. Έτσι λοιπόν και μετά από τρεις αναβολές φτάσαμε στη Μεγάλη Ημέρα της Κρίσεως. Εγώ καθισμένος στο σκαμνί κι ο κ. Δεληγιαννάκης με τη ρομφαία. Πάνω μου. Πάνω από το κεφάλι μου. Επίμονος. Πείσμων. Με το δίκιο που θεωρούσε πως έχει, να τον πνίγει. «Βρε, χριστιανέ μου», δήλωσαν στην αρχή της διαδικασίας οι δικηγόροι, «ο άνθρωπος δεν αναφερόταν σε σένα. Δεν ήθελε να σε θίξει, το είπε από την αρχή, τι άλλο να κάνει δηλαδή;»

«Δέχεστε τη δήλωση του κατηγορουμένου;» ρώτησε τον μηνυτή μου η Πρόεδρος του Δικαστηρίου.

«Όχι, γιατί ’ναι ψεύτικη και προσχηματική ενόψει της δίκης», απάντησε χωρίς δεύτερη σκέψη. Κι αφού δεν υπήρχαν άλλα περιθώρια, άρχισε η εκδίκαση της υπόθεσης. Με όλα τα τυπικά. Με τον μηνυτή να ξεδιπλώνει τα σημεία που, κατά τη γνώμη του, τον έθιγαν και τους δικαστές να ρωτούν και να προσπαθούν να καταλάβουν πώς, μόνος αυτός από τις δεκάδες συμβούλων του Νομάρχη (αιρετών, μόνιμων και επί συμβάσει), έκρινε πως η αναφορά μου σε κακούς και ανίκανους συμβούλους αφορά τον ίδιο. Κι όμως, ο κ. Δεληγιαννάκης επέμεινε μέχρι τέλους, κάνοντας παράλληλα αναδρομή στο πρόβλημα των 800 μέτρων και δηλώνοντας ρητά και κατηγορηματικά πως αυτός ήταν εξαρχής αντίθετος και πως το όλο νομοθέτημα το θεωρεί καταστροφικό και παράνομο.

Έφτασε κι η σειρά μου. Απάντησα στις ερωτήσεις. «Αν ήθελα να αναφερθώ στον κ. Δεληγιαννάκη, θα το έκανα με τρόπο ευθύ και όχι δια της τεθλασμένης», είπα, υπερασπίστηκα τον τιμητικό τίτλο του ενεργού, σκεπτόμενου και σκληρά φορολογούμενου Έλληνα Πολίτη και το δικαίωμά μου να σχολιάζω ελεύθερα και να κριτικάρω πράξεις και παραλείψεις της Διοίκησης, στα πλαίσια πάντα των Νόμων και του Συντάγματος.

Τελικά τα πράγματα πήγαν κατ’ ευχήν. Το δικαστήριο έκανε δεκτούς τους ισχυρισμούς μου και με αθώωσε πανηγυρικά. «Και στην άλλη με καλό», μου είπε ο δικηγόρος μου (ο φίλος Βαγγέλης Μουνδριανάκης, τον οποίο ευχαριστώ και δημόσια) βγαίνοντας. «Άστο, δεν θα πάρω άλλο», τ’ απάντησα, «χόρτασα από την πρώτη».

Στα δικά μας τώρα. Τέτοιες μέρες βρήκαν για να μας τρομοκρατήσουν και πάλι. Ξεπέρασε το 5% το έλλειμμα, σύμφωνα με τη Εurostat, και το υπουργείο οικονομίας αναζητά εναγώνια 5,5 δις ευρώ για να βγάλει πέρα. Νέους φόρους εισηγούνται και μέτρα μας παίρνουν για να κλείσει προσωρινά η μαύρη τρύπα που τελικά αποδεικνύεται άπατη. Το δημόσιο χρέος όλο γιγαντώνεται και απειλεί να μας καταπιεί όλους. Αλήθεια, αυτό ποιος θα το πληρώσει και προπάντων από πού; Και εντωμεταξύ, για να μην ξεχνιόμαστε, οι αρμόδιοι διόριζαν ακόμη και Μεγαλοβδομαδιάτικα, άκουσον άκουσον, γαλάζια παιδιά στο Πεντάγωνο. Κι ύστερα μου λες εσύ!

Παύει πια να είναι είδηση πως η χώρα βρίσκεται στο έλεος των Τούρκικων μαχητικών, πως αποτελεί την τέλεια πύλη εισόδου λαθρομεταναστών και πως όποιους απ’ αυτούς ανακαλύψουμε τους δίνουμε και καταλαβαίνουν. Παύει να είναι είδηση πως η Ελλάδα έχει καταντήσει ο παρίας της διεθνούς κοινότητας που κανένας δεν την παίρνει στα σοβαρά. Ούτε καν οι μικρότερες χώρες όπως τα Σκόπια και η Αλβανία. Ακόμη κι ο Ομπάμα μας πούλησε. Άγαρμπα αυτός. Εμείς, η Ομογένεια δηλαδή και όχι μόνο, που τον στηρίξαμε με νύχια και με δόντια, που είχαμε αποθέσει όλες μας τις ελπίδες στο νέο του όραμα, γελαστήκαμε για μια ακόμα φορά. Τον είδαμε να επισκέπτεται επίσημα την Τουρκία, να την αναγορεύει σε χωροφύλακα της περιοχής, να υιοθετεί άκριτα όλα της τα επιχειρήματα και να μας συμβουλεύει να λογικευτούμε. Μέχρι τον Πατριάρχη, που τον σεβόταν ακόμη κι αυτός ο άθλιος ο Μπους, τον σνομπάρησε. Κι αν δέχτηκε να τον συναντήσει για δέκα λεπτά, έβαλε τους ανθρώπους του μετά κι απέκρυψαν το γεγονός για να μη δυσαρεστήσει τον κακό γείτονα, τον Τούρκο. Κι όσο για το Κυπριακό, το Αιγαίο, τις παραβιάσεις, τη Χάλκη, γαργάρα τα ’κανε κι αυτά. Κι ενώ συμβαίνουν όλα αυτά ο ανακριτής περιμένει λογαριασμούς.

Ποιος ανακριτής; θα με ρωτήσετε. Δεν έχει και πολλή σημασία το ποιος συγκεκριμένα. Κάποιος. Αν δεν είναι της Siemens, θα είναι για τα ομόλογα, για τις μίζες, για το Βατοπέδι, για τον Παυλίδη, για…, για…, για…. Γιατί αυτή η παράταξη που κυβερνά έκανε υπερπαραγωγή σκανδάλων. Κι από εισαγγελείς κι ανακριτές, άλλο τίποτα. Έτσι για να ’χουν να πορεύονται οι άνθρωποι. Βέβαια, τη δουλειά κάπου τη χαλάει ο κ. Σανιδάς. Ο εισαγγελέας, ντε, του Αρείου Πάγου, που έχει αναλάβει εργολαβικά την προστασία υπουργών και βουλευτάδων και βάζει φραγμούς στη διαβίβαση των δικογραφιών που τους αφορούν στη Βουλή. Όπως τώρα, με τους βατοπεδινούς υπουργούς που τους χαρακτήρισε παραπλανηθέντες και καθάρισε. Οι παρεμβάσεις του, που πάντοτε προκαλούσαν θυελλώδεις αντιδράσεις, δεν έχουν τελειωμό και βέβαια θα μείνουν αξέχαστες. Έτσι για την ιστορία:

Είναι αυτός που έβαλε τέλος στα όνειρα των συμβασιούχων κατακεραυνώνοντας τους δικαστές που τους δικαίωναν. Είναι ο ίδιος που ζήτησε και δεύτερη αναίρεση της αθωωτικής απόφασης για τους άλλοτε υπεύθυνους της ΔΕΚΑ. Είναι ο ίδιος που, κόντρα στην απόφαση της Αρχής Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα, άναψε το πράσινο φως για τη βιντεοσκόπηση των διαδηλώσεων και οδήγησε τον Πρόεδρο και ορισμένα μέλη της Αρχής στο να υποβάλουν την παραίτησή τους. Είναι ο ίδιος που παρέπεμψε στο Πειθαρχικό του Ανωτάτου Δικαστηρίου τον Πρόεδρο της Ένωσης Εισαγγελέων επειδή τόλμησε να ασκήσει κριτική σε πράξεις και παραλείψεις της Δικαιοσύνης. Είναι ο ίδιος που αρνήθηκε να διαβιβάσει στη Βουλή το αίτημα του Εισαγγελέα Ρόδου για την άρση ασυλίας του πρώην υπουργού Αρ. Παυλίδη προς διερεύνηση τυχόν εμπλοκής του στον σκανδαλώδη διαγωνισμό δρομολόγησης πλοίου στην άγονη γραμμή Δωδεκανήσου. Είναι ο ίδιος που οδήγησε σε παραίτηση, πρωτοφανή στα ελληνικά χρονικά, δύο εισαγγελείς επειδή δεν συμμερίστηκε την αναφορά τους για την ανάγκη διερεύνησης από τη Βουλή της ευθύνης υπουργών για το σκάνδαλο του Βατοπεδίου, την ίδια ώρα που εισηγήθηκε στον Ολομέλεια του Αρείου Πάγου να καθίσουν ξανά στο εδώλιο οι πρώην υπεύθυνοι της Κτηματολόγιο ΑΕ παρά την προηγούμενη αθώωσή τους. Και είναι ο ίδιος που αρνήθηκε πρόσφατα να διαβιβάσει στη Βουλή τη δικογραφία για το σκάνδαλο της Μονής Βατοπεδίου. Κι ας λέει το Σύνταγμα πως αυτό οφείλει να το κάνει «αμελητί». Κι ας αντιδρούν σύσσωμα όλα τα κόμματα της αντιπολίτευσης.

Ποινικοποίησαν τις κουκούλες και καλά έκαναν. Αρκεί να μην ποινικοποιήσουν και τις μάσκες, γιατί με τόση βρωμιά που αιωρείται στην ατμόσφαιρα, πώς θα κυκλοφορούμε στο εξής χωρίς να κινδυνεύουμε να σκάσουμε; Και τώρα μια ολόκληρη κυβέρνηση, ένα κράτος ολόκληρο, είναι όμηρο του κ. Παυλίδη, του κ. 150+1, που, ορθά σκεπτόμενος, αρνείται να παραιτηθεί. «Τι λέτε, ρε», τους λέει κουνώντας απειλητικά το δάχτυλο, «που θα παραιτηθώ. Να πάω φυλακή εγώ για να σωθείτε εσείς; Ή με απαλλάσσετε ή πάμε όλοι μαζί φούντο». Πώς το είπε εκείνο το αμίμητο ο Σαμψών «Αποθανέτω η ψυχή μου μετά των αλλοφύλων», τέτοιο ένα πράγμα. Μόνο που τελικά ο Σαμψών δεν σώθηκε ενώ ο κ. Παυλίδης μπροστά στον επαπειλούμενο όλεθρο μάλλον θα τη σκαπουλάρει. Άντε, ένας μήνας απόμεινε, λέει, κι ύστερα παραγράφονται όλα. Και μίζες και σκάνδαλα κι ατασθαλίες. Και πάλι εμείς θα μείνουμε με το μουτζούρη. Τη φτώχεια, την ανεργία, την ύφεση και το τεράστιο δημόσιο χρέος να απειλεί να μας εξοντώσει. Κι αναρωτιέμαι, υπάρχει ελπίδα μέσα στην τόση μαυρίλα; Ειλικρινά δεν είμαι σε θέση να σας απαντήσω.

Η έκρηξη της ανεργίας, η δημιουργία στρατιών αστέγων και νεόπτωχων είναι φυσικό επακόλουθο, όπως και η απώλεια «της πίστης», της εμπιστοσύνης δηλαδή, πάνω στην οποία στηρίζεται η αγορά και το σύστημα ολόκληρο. Η απώλεια «της πίστης» όμως από τη μια και το κλείσιμο της στρόφιγγας από τις τράπεζες, σε συνδυασμό με την παντελή έλλειψη ρευστού, οδηγούν σε ασφυξία την αγορά και επιχειρηματίες και εργαζόμενους, τον καθένα απ’ αυτούς για διαφορετικούς λόγους, σε απόγνωση.

Έγραφα επίσης για την αγωνιώδη προσπάθεια που καταβάλουν οι ισχυροί της γης για να θέσουν υπό έλεγχο την κρίση και πάνω στα συντρίμμια του οικονομικού συστήματος που καταρρέει, να τα καταφέρουν να στήσουν ένα καινούριο, με νέους κανόνες και περισσότερο αξιόπιστους ελεγκτικούς μηχανισμούς. Το αν θα το επιτύχουν δεν το γνωρίζουν ακόμη ούτε οι ίδιοι. Προς το παρόν μας έχουν πήξει στα…G (G8, G20) όπου συσκέπτονται, πειραματίζονται μειώνοντας τα επιτόκια και ανακοινώνουν πακέτα και μέτρα στήριξης, που όμως δεν αποδίδουν τα αναμενόμενα. Και εντωμεταξύ, ο πολύς κόσμος υποφέρει. Γιατί οι κυβερνώντες, οι δικοί μας τουλάχιστον, δεν στερούνται τίποτα. Ούτε τους παχυλούς τους μισθούς, ούτε τα πολυάνθρωπα ταξίδια, ούτε τη χλιδή, τη σπατάλη, τη ρεμούλα.

Όλα αυτά και γνωστά είναι και γραμμένα και χιλιοειπωμένα. Σήμερα ωστόσο θα ήθελα να σταματήσω στις κοινωνικοπολιτικές επιπτώσεις της κρίσης και στα επικίνδυνα φαινόμενα που παρατηρούνται λόγω αυτής κυρίως. «Όπου φτώχεια και μουρμούρα» συνηθίζει να λέει ο σοφός λαός. Μόνο που η μουρμούρα εξελίσσεται πολλές φορές σε καυγάδες, φασαρίες και κοινωνικές αναταραχές κι η φτώχεια, σχεδόν πάντα, φέρνει στροφή στον συντηρητισμό. Άλλωστε είναι γνωστό πως στο κραχ του ’29 οφείλεται η άνοδος του φασισμού στην Ευρώπη και στην Ελλάδα βεβαίως βεβαίως. Τρελοί δικτάτορες όπως ο Χίτλερ και ο Μουσολίνι, ενδεδυμένοι τον χιτώνα του φασισμού και του ναζισμού, ανδρώθηκαν σ’ ένα περιβάλλον μνησίκακο και φοβικό κι όταν γιγαντώθηκαν, βάλθηκαν να κατακτήσουν τον κόσμο με ολέθρια, δυστυχώς, αποτελέσματα.

Σήμερα βεβαίως οι συνθήκες είναι διαφορετικές και ο κόσμος περισσότερο σοφός από άλλοτε. Όμως τα φαινόμενα του παραλογισμού όλο και πληθαίνουν. Μικρές ομάδες εμφανίζονται από το πουθενά αποφασισμένες να δημιουργήσουν επεισόδια, να καταστρέψουν, να τρομοκρατήσουν, να σκορπίσουν φόβο, πολλές φορές και θάνατο. Τα γεγονότα του Δεκέμβρη που ξεκίνησαν από δικαιολογημένη αγανάκτηση για τον άδικο θάνατο του Αλέξανδρου επεκτάθηκαν γρήγορα και ξένισαν με τη σφοδρότητα, τη βιαιότητα και την καταστροφική μανία κάποιων ολίγων. Και βέβαια προκάλεσαν ερωτηματικά για τη στάση και τον ρόλο της αστυνομίας. Και βέβαια έγιναν αντικείμενο μελέτης και προβληματισμού από τις κυβερνήσεις και άλλων ευρωπαϊκών κρατών, όπου ο κίνδυνος κοινωνικής έκρηξης είναι υπαρκτός και μεγάλος, ιδιαίτερα στη Γαλλία και τη Γερμανία, όπου δραστηριοποιούνται ήδη νεοφασιστικές και ξενοφοβικές οργανώσεις.

Αντίστοιχες ακροδεξιές οργανώσεις, σε μικρότερο βαθμό βέβαια, λειτουργούσαν εδώ και χρόνια στην υπόλοιπη Ελλάδα. Όμως η Κρήτη και ιδιαίτερα το Ρέθυμνο φαινόταν να βρίσκεται στο απυρόβλητο. Γιατί ποιος πράγματι θα περίμενε πως η Κρήτη, η γνωστή για τους αγώνες της για τη λευτεριά και τη δημοκρατία ανά τους αιώνες, θα μπορούσε ποτέ να γεννήσει και να εκθρέψει τέτοιες ομάδες. Ποιος το περίμενε πως στο Ρέθυμνο, την πάλαι ποτέ πόλη των γραμμάτων, θα έβρισκαν πρόσφορο έδαφος οι διάφοροι ακροδεξιοί, δήθεν εθνικιστές, που με θράσος περισσό επιτίθενται, τραυματίζουν φοιτητές και προσπαθούν να μας τρομοκρατήσουν. Αν το καταφέρουν τελικά, υπεύθυνοι θα είμαστε όλοι εμείς που με την ανοχή μας επιτρέψαμε στο αβγό του φιδιού να εκκολαφθεί. Προσωπικά θεωρώ πως υπάρχει ακόμη καιρός. Αυτή η πόλη έχει αποδείξει πως μπορεί, όταν θέλει, να αυτοπροστατευτεί. Απλά χρειάζεται εγρήγορση.

Δεν ξέρω τι λένε οι επιστήμονες ούτε αν θα επιβεβαιωθούν και πότε αυτοί που θέλουν την Κρήτη μαζί με άλλες περιοχές του πλανήτη να ερημοποιείται με τις κλιματικές αλλαγές. Μέχρι τότε όμως εμείς εδώ δεν πρέπει να ’χουμε παράπονο κανένα. Έτσι κι αλλιώς βαρύ χειμώνα και τσουχτερό κρύο μόνο από την τηλεόραση βλέπουμε κι οι μέρες που δεν έχουν έστω και λίγη ηλιοφάνεια είναι ελάχιστες. Με το που μπήκε όμως ο Μάρτης μύρισε άνοιξη κι η φύση ευωδιάζει. Κι όμως εκεί έξω κυριαρχεί μια παράνοια που αποπροσανατολίζει τη σκέψη και με τρομάζει. Η οικονομική κρίση που όλο φουντώνει, βόμβες που σκάνε, άλλες, γιγάντιες, που από σύμπτωση και μόνο δεν εκρήγνυνται, τρομοκρατικές ενέργειες, επαναστατικές οργανώσεις που διαγκωνίζονται ποια θα κάνει πρώτη γνωστή την παρουσία της, κλοπές, ληστείες κι ένα κράτος της πλάκας ανίκανο ν’ αντιδράσει και που, ράθυμο και νωθρό, περιμένει απλά τον χρόνο να κυλήσει κι όπου το βγάλει.

Προτού προλάβουμε να συνέλθουμε από την εντυπωσιακή όντως απόδραση του Παλαιοκώστα από τις φυλακές Κορυδαλλού και το αλαλούμ που ακολούθησε, κι άλλες ειδήσεις εξίσου ανησυχητικές, ήρθαν να μας αναστατώσουν. Ένας αστυνομικός έπεσε νεκρός στην προσπάθειά του να συλλάβει ένα ληστή και μια νεαρή υπάλληλος σκοτώθηκε στο μαγαζί που εργαζόταν κατά τη διάρκεια ληστείας. Στη Γερμανία πάλι ένα παιδί 17 χρονών με ταραγμένο ίσως μυαλό εισέβαλε οπλισμένο στο σχολείο που πήγαινε μέχρι πριν λίγο και το αιματοκύλησε. 16 νεκροί μαθητές και καθηγητές μέσα σε λίγα λεπτά της ώρας χωρίς να υπάρχει λόγος και αιτία, φανερή τουλάχιστον.

Πίσω στα δικά μας πάλι. 30-40 νεαροί, λέει, μαζεύτηκαν μέρα μεσημέρι στη Δεξαμενή (στο Κολωνάκι για όσους δεν γνωρίζουν) έβαλαν τις κουκούλες τους, πήραν τσεκούρια, λοστούς και βαριοπούλες και ξαμολήθηκαν στους δρόμους. Τα μαγαζιά και τα αυτοκίνητα δέχτηκαν τη μανία τους. Κι αφού τα ’καναν γης μαδιάμ χάθηκαν ανενόχλητοι στην ασφάλεια του ασύλου της Νομικής. Οι καταστηματάρχες κι οι ιδιοκτήτες των αυτοκινήτων την πλήρωσαν πάλι. Μαζί με το αίσθημα ασφάλειας και τη δημόσια εικόνα της χώρας που δέχτηκε ένα ακόμη πλήγμα με το κράτος να καταρρέει από ένα ελικόπτερο τη μια φορά και 30-40 κουκουλοφόρους την άλλη. Γι’ αυτό σας είπα πως ήθελα να πάμε βόλτα σήμερα. Για ν’ ανασάνουμε λίγο και να χωνέψουμε καλύτερα στην ανθισμένη φύση τις εντολές του Αρχηγείου της Αστυνομίας προς τους αστυνομικούς που βρέθηκαν στην περιοχή: «Αφήστε τους να εκτονωθούν…», «Αυτοπροστατευτείτε…». Τώρα εμάς ποιος θα μας προστατέψει, αυτό είναι άλλου παπά Ευαγγέλιο.

Είναι όμορφο το Ρεθυμνάκι μας. Ακόμη κι έτσι όπως το κατάντησαν, όμορφο είναι. Με τους κήπους και τις αυλές του να καθαρίζονται και τα ξενοδοχεία να συντηρούνται και να ευπρεπίζονται αναμένοντας μια αβέβαιη τουριστική περίοδο. Με το καράβι που του έβαλαν να πιάνει Κύθηρα κι Αντικήθυρα προτού να φτάσει -Κύριος οίδε πότε- στον Πειραιά και τον Αλαβάνο να κάνει επερώτηση στη Βουλή για τα 800 μέτρα. Το μάθατε βέβαια αυτό! Έβαλαν τον άνθρωπο να κάνει επερώτηση όχι για να λυθεί το πρόβλημα, αλλά για να μείνει έτσι όπως είναι. Σε μια μόνιμη εκκρεμότητα. Με τους οικισμούς έρημους και ρημαγμένους, μισοτελειωμένα τα κτίρια και ιδιοκτήτες, επιχειρηματίες και εργαζόμενους στα όρια της απόγνωσης. Να μείνει η κατάσταση ως έχει και το Ρέθυμνο μισοπεθαμένο, γονατισμένο για τα καλά, για να μη μπορέσει εύκολα να σηκώσει κεφάλι ξανά.

Ποιοι να τον έβαλαν, άραγε; Ποιοι τον παρέσυραν και τι επιδιώκουν τελικά; Μάλλον το ίδιο που ζήτησε κι ο χωρικός από τον Χριστό. Σίγουρα το ξέρετε το ανέκδοτο. Κατέβηκε, λέει, ο Χριστός μια φορά στη Γη. Όχι τότε που τον σταύρωσαν. Μετά, εν τη δόξει. Περιοδεία έκανε «στα πλαίσια των αρμοδιοτήτων του». Επισκέφθηκε χώρες και χώρες κι είδε κόσμο πολύ προτού να φτάσει σ’ ένα χωριό του Ρεθύμνου. Εκεί στάθηκε και παρακολουθούσε έναν δύστυχο που παιδευόταν στα χωράφια. Ο ιδρώτας έτρεχε πάνω του ποτάμι και στο σπίτι τον περίμεναν ένα τσούρμο παιδιά πεινασμένα. Τον ψυχοπόνεσε τον φουκαρά ο Χριστός. Του παρουσιάστηκε λοιπόν και τον ρώτησε τι θα ήθελε να του κάνει για να τον ανακουφίσει. Έμεινε για λίγο σκεφτικός αυτός κι αμέσως «Δε θέλω πράμα, Χριστέ μου, να ’σαι καλά. Αλλά για στάσου, έχει ο γείτονάς μου ένα καλό γάιδαρο, κάνε τον να ψοφήσει». Τέτοιοι είμαστε δυστυχώς.

Έβγαλε το ΠΑΣΟΚ το 1987 ένα νόμο, διάταγμα, κάτι τέτοιο, δεν είμαι δα και ειδικός, που έδινε τη δυνατότητα στους στάσιμους οικισμούς ν’ αναπτυχθούν αφού όριζε ότι σε ακτίνα 800 μέτρων θα ίσχυαν οι εντός οικισμού όροι δόμησης. Έγιναν οι διαδικασίες και πήραν ν’ αναπτύσσονται οι οικισμοί. Μαζί τους κι ο νομός που ζωντάνεψε ξαφνικά, κινήθηκε η αγορά, άνοιξαν οι δουλειές κι έφαγε ένα σωρό κόσμος κάτι παραπάνω από ένα κομμάτι ψωμί. Φαίνεται όμως πως σε κάποιους δεν άρεσε αυτό κι άρχισαν να σκαλίζουν. Κι όπως λέει ο σοφός μας λαός «ξύσε ξύσε η αίγα, έβαλε μοναχή της το κέρατό της στον… πισινό της».

Ρώτησε, ξαναρώτησε, βγήκε πως υπήρχαν κάποιες παραλείψεις. Δεν είχαν δημοσιευτεί, λέει, τα σχεδιαγράμματα και κάτι τέτοια. Κάποιες τυπικότητες, ενπάση περιπτώσει. Έστειλε και έγγραφα το υπουργείο και διαβεβαίωνε πως δεν τίθεται θέμα νομιμότητας, όριζε μάλιστα και τη διαδικασία που θα έπρεπε να ακολουθηθεί για να λυθεί το πρόβλημα. Όμως κάποιοι κώφευσαν, για δικούς τους προφανώς λόγους, φροντίζοντας παράλληλα να μεγεθυνθεί το πρόβλημα μέχρι που τα κατάφεραν τελικά. Και τώρα που διαφαίνεται μια κάποια λύση κάνουν πάλι τ’ αδύνατα δυνατά για να την παρεμποδίσουν. Και μη μας αντιτείνουν πως κόπτονται για περιβάλλον, πολεοδομήσεις και πράσινα άλογα, γιατί κι εκεί που έγιναν (Μπαλί, Πάνορμο, Αγ. Γαλήνη) πάλι πολεμήθηκαν αφού ακόμη και γι’ αυτές έγιναν προσπάθειες να παρουσιαστούν προβληματικές. Βέβαια είναι και κάτι άλλο. Η αγορά των ακινήτων, ας πούμε, που με την ζώνη των 800 μέτρων ξέφυγε από τα στενά όρια του ιστού της πόλεως και δεν ελέγχεται εύκολα. Λέτε να έχει τη σημασία του αυτό; Εγώ πάντως δεν το πιστεύω.

σε συναίνεση σκόνταψαν αντί για λύση.

Και ως εκ τούτου και άνευ λόγου

στο θέατρο μπήκαν του παραλόγου.

Με τον Κωστάκη όρους να θέτει

και τον Γιωργάκη να στένει μπέτη.

Την Παπαρήγα που όλο γκρινιάζει

τον Αλαβάνο π’ αλλού τυρβάζει.

Κι ο ΛΑΟΣφέρης μέσα στην πίκρα

που τη ξεσπάει πάνω στον Τσίπρα.

Κι ενόσω παίζουν και βρίζονται τάχα

μένουν τα δύσκολα σ’ εμάς μονάχα.

Άδειες οι τσέπες, άδεια ταμεία

αφού τα φάγαν μέχρι τη μία.

Αυξήσεις λίγες, πολλοί οι φόροι

έτσι επιτάσσουν οι εωσφόροι.

Και θέλουν συναίνεση να αποσπάσουν

να μη σφιχτούμε και μας χαλάσουν.

Στο διά ταύτα, μένουν τα ζόρια

και μέτρα νέα που θα ’ρθουν χώρια.

Με τη συναίνεση και ως εκ τούτου

θα τα πληρώσουμε άμπα και ντούκου.

Καλά να πάθουμε, καλά μας κάνει

αφού συναινέσαμε στο μάνι-μάνι.

Ύφος και ήθος, νόμος και τάξη

όλα χαθήκαν κι είμαστ’ εντάξει.

Εδώ που φτάσαμε τι να μας κάνει

που θα ’ρθει ο Γιώργος να μας γλυκάνει.

Υπάρχει ελπίδα στο «άρπα χώστα»;

Το ελικόπτερο του Παλαιοκώστα.

Ξώφαλτσα πέρασαν οι Απόκριες φέτος και δεν με άγγιξαν. Μέσα στη γκρίνια και τη μουρμούρα. Κι απόμεινε η αναμονή του καρναβαλιού μόνο. Αλλά έτσι όπως έχει καταντήσει κι αυτό ξεκομμένο από την καθημερινότητα, κινδυνεύει να μοιάζει με μια φιέστα τυποποιημένη. Τι να φταίει άραγε για τη συμπεριφορά μας αυτή; Μην είναι η οικονομική κρίση και η ύφεση που μας απειλεί; Μην είναι οι αναδουλειές και η αβεβαιότητα που δεν αφήνει το μυαλό να ξεθολώσει και το κέφι να φουντώσει; Σίγουρα είναι όλα αυτά μαζί και τίποτα ξεχωριστό. Κι άλλοτε είχαμε δυσκολίες. Άλλωστε σε τούτη τη χώρα όλο από στενωπό σε στενωπό βρισκόμαστε κι όλο βλέπουμε φως στην άκρη του τούνελ χωρίς ποτέ να μπορούμε να βγούμε στην έρημη έξοδο. Και παλιότερα τα ’φερνε ο κόσμος δύσκολα βόλτα. Ίσως και να ήταν χειρότερα τότε γιατί υπήρχε φτώχεια πραγματική. Πείνα και των γονέων, που λένε. Που όμως δεν εμπόδιζε τον κόσμο να γλεντήσει, να σατιρίσει, να κοροϊδέψει τις πίκρες και τα βάσανά του, να ξεφαντώσει. Μασκαράδες αυτοσχέδιοι, εκ του προχείρου ντυμένοι με το βρισκούμενο, με παλιόρουχα, μεσοφόρια, βράκες, μουτζούρες στο πρόσωπο και κουδούνια στο σώμα, που σχημάτιζαν παρέες στο άψε σβήσε και γέμιζαν με τραγούδια και χαρούμενες φωνές τα σοκάκια.

Τσίκνιζαν στα σπίτια οι νοικοκυρές και μοσχομύριζαν οι γειτονιές από τηγανισμένο χοιρινό λίπος και ξύδι. Κι έβλεπες πρόσωπα ξαναμμένα, με μύτες κατακόκκινες από το κρασί, να ρίχνονται με μανία στο γλέντι και άλλους που έστηναν στο πι και φι παραστάσεις και σκετσάκια με χοντροκομμένα αστεία, σόρδινα και ξετσιπωσιές, που ήταν καλοδεχούμενες κι απογείωναν το κέφι. Αυτά από νωρίς μέχρι αργά το βράδυ. Γιατί το πρωί πάλι είχε δουλειά και βάσανα που δεν είχαν τελειωμό. Αυτά τότε. Γιατί τώρα, δυστυχώς, εμείς οι ίδιοι είμαστε για τα καρναβάλια. Κανείς μας δεν νοιάζεται πια για το γλέντι. Έλειψε ο ενθουσιασμός μαζί κι οι μερακλήδες που ξεσήκωναν τους άλλους κι απόμειναν οι ομάδες κι οι σύλλογοι που αγωνίζονται να κρατήσουν ζωντανό το καρναβάλι τουλάχιστον. Και πάλι καλά, δηλαδή. Γιατί διαφορετικά ποιος θα οργάνωνε το πανηγύρι, ποιος θα έβγαζε τον κόσμο στους δρόμους και ποιος θα έφτιαχνε, εντέλει, τα άρματα που σατιρίζουν, εκτός των άλλων, και την επικαιρότητα;

Τα μάθατε πιστεύω. Κάποιος σύλλογος, λέει, φίλων του Αγίου Όρους (;) κίνησε τη διαδικασία κι έφτασε στα δικαστήρια προκειμένου να απαγορέψει το άρμα που σατιρίζει τον Εφραίμ, να παρελάσει. Δίκιο έχουν οι άνθρωποι. Εδώ, στη χώρα της πλάκας που ζούμε, ο Εφραίμ μας μάρανε; Εδώ βγήκε κοτζάμ πρωθυπουργός και ζήτησε συναίνεση στην οικονομία για να ξεπεραστεί η κρίση κι αντί για γιούχα, εμείς τον πήραμε στα σοβαρά. Συναίνεση ζήτησε από τα κόμματα, από τους εργαζόμενους και τους κοινωνικούς εταίρους κι όλους εμάς. Μόνο που ήταν εκ του πονηρού η πρότασή του. Γιατί βέβαια δεν ήμασταν εμείς αυτοί που έκαναν την περιβόητη απογραφή, που λεηλάτησαν τα αποθεματικά των ασφαλιστικών ταμείων, που ξεπούλησαν δημόσιες επιχειρήσεις και που χάρισαν στη συμμορία του Εφραίμ τη μισή Ελλάδα. Και τώρα ζητά συναίνεση! Ζητά δηλαδή να συμφωνήσουμε και να πληρώσουμε με τη θέλησή μας τον τεράστιο λογαριασμό που δημιούργησε η ανικανότητα της κυβέρνησής του.

Δεν μπορεί, βρε παιδιά, πλάκα μάς κάνουν. Να δηλώσει ο δήμος της Πάτρας πως τιμά το έργο του Εφραίμ, ζητούσαν επιτακτικά αυτοί που κατέφυγαν στα δικαστήρια. Κι εγώ απορώ με τον δήμαρχο της Πάτρας που επέμεινε στην άρνησή του. Πράγματι αξίζουν έπαινοι στον Εφραίμ, όπως αξίζουν και στον Παλαιοκώστα και τον άλλο, τον Ριτζάι. Δεν είναι λίγο, εδώ που τα λέμε, να τους τα πάρει όλα ο πρώτος και να τους φύγουν μέσα από τις φυλακές με ελικόπτερο οι τελευταίοι. Πάντως καλύτερη εποχή δεν μπορούσαν να βρουν από την τωρινή. Μέσα στις Απόκριες, δηλαδή. Παραμονές του καρναβαλιού και με τον πρωθυπουργό να κόπτεται για συναίνεση.

Έπαινο απέσπασε το καινούριο ανέκδοτο μυθιστόρημα «Ψυχαρίδα» του συνεργάτη μας Νίκου Ντακάκη στον 27^ο Πανελλήνιο Λογοτεχνικό Διαγωνισμό που είχε προκηρύξει η Πανελλήνια Ένωση Λογοτεχνών. Η τελετή βράβευσης έγινε την Κυριακή 18 Ιανουαρίου 2009 στο κατάμεστο αμφιθέατρο «Αντώνης Τρίτσης» του Πνευματικού Κέντρου Δήμου Αθηναίων απ’ όπου και οι φωτογραφίες.

Πρόκειται ασφαλώς για μια σημαντική διάκριση αφού στο πρόσωπο του ρεθεμνιώτη συγγραφέα τιμάται και το πνευματικό Ρέθυμνο που σε καιρούς χαλεπούς εξακολουθεί να παράγει πολιτισμό και να προσφέρει στα γράμματα και στις τέχνες.