http://www.rethymnoblogs.gr/ Rethymno Blogs » Democracy-Rethymno.gr Gregarius 0.5.5 en http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/27/%ce%94%cf%81%cf%8c%c2%b5%ce%bf%ce%b9 Thu, 27 May 2010 11:58:00 -0400 http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/27/%ce%94%cf%81%cf%8c%c2%b5%ce%bf%ce%b9 democracy-rethymno Τα µαθήµατα...
... από την Ιστορία µάς έχουν διδάξει πως πολλές φορές ένα φάρµακο µπορεί να αποδειχθεί χειρότερο από την αρρώστια. Το φάρµακο που χορηγήθηκε κάποτε στις χρεωµένες χώρες της Λατινικής Αµερικής χορηγείται σήµερα και στις χώρες της Βαλτικής και των Βαλκανίων µε παρόµοιες ολέθριες παρενέργειες.

Καµιά κυβέρνηση...
... δεν πρέπει να υπογράφει συµφωνίες οι οποίες το µοναδικό που µπορούν να εγγυηθούν πραγµατικά είναι µια µακροχρόνια ύφεση (µε την αόριστη ελπίδα πως όταν ανακάµψει η παγκόσµια οικονοµία θα ανακάµψει και η οικονοµία της χώρας της). Αυτό το γνωρίζουν καλά οι οικονοµολόγοι, ακόµη κι εκείνοι που διαπραγµατεύονται τέτοιες συµφωνίες για λογαριασµό του Διεθνούς Νοµισµατικού Ταµείου. Η διαδικασία της εσωτερικής υποτίµησης που καλούνται να εφαρµόσουν οι υπερχρεωµένες χώρες, οι οποίες δεσµεύονται µε τέτοιες συµφωνίες - που σπρώχνουν επίτηδες την ανεργία σε δυσθεώρητα ύψη προκειµένου να συµπιέσουν τα ηµεροµίσθια και τις τιµές - όχι µόνο δεν είναι δίκαιη, αλλά δεν είναι και βιώσιµη, ιδιαίτερα για χώρες που έχουν υψηλό πρωτογενές έλλειµµα. Είναι όµως άραγε αυτός ο µοναδικός δρόµος που µπορούν να ακολουθήσουν;

Τη στρατηγική...
... της εσωτερικής υποτίµησης επιχείρησε και η Αργεντινή από τα µέσα της δεκαετίας του 1980 µέχρι το 2001. Και η ύφεση που ακολούθησε βύθισε τη µισή χώρα στη φτώχεια. Τότε η Αργεντινή αποσύνδεσε το εθνικό της νόµισµα από το δολάριο και δήλωσε αδυναµία αποπληρωµής του χρέους της προς τους ξένους πιστωτές της. «Η οικονοµία της συρρικνώθηκε άλλο ένα τρίµηνο», γράφει στους «Τάιµς της Νέας Υόρκης» ο οικονοµολόγος Μαρκ Ουάισµπροτ, διευθυντής του Κέντρου Οικονοµικής και Πολιτικής Ερευνας. «Κατόπιν όµως ακολούθησε ισχυρή ανάκαµψη και η οικονοµία της Αργεντινής αναπτύχθηκε συνολικά 63% τα επόµενα έξι χρόνια. Αντίθετα, η στρατηγική της εσωτερικής υποτίµησης υπόσχεται όχι µόνο µια παρατεταµένη ύφεση αλλά και µια πάρα πολύ αργή ανάκαµψη, κι αυτό µε την προϋπόθεση πως δεν θα αποτύχει εντελώς. Οι προβλέψεις του Διεθνούς Νοµισµατικού Ταµείου για τη Λετονία και την Εσθονία το δείχνουν ξεκάθαρα. Αυτές οι χώρες θα χρειαστούν 8-9 χρόνια ώσπου να επιστρέψουν πάλι στα επίπεδα που βρίσκονταν προτού βυθιστούν στην ύφεση».

Τι πρέπει...
... να κάνει µια χώρα όταν πρέπει να επιλέξει ένα πρότυπο; Μια µατιά στις χώρες που συγκρότησαν την Ενωση Χωρών της Νότιας Αµερικής (UΝΑSUR) θα ήταν ίσως χρήσιµη. Πολλές από αυτές τις χώρες έκλεισαν τις πόρτες τους στο Διεθνές Νοµισµατικό Ταµείο και ξαναπήραν στα χέρια τους τις οικονοµίες τους. Οι φυσικοί τους πόροι δεν τρέφουν πια την πλεονεξία των αρπακτικών της παγκόσµιας οικονοµίας αλλά υπηρετούν τις ανάγκες των λαών τους και την ανάπτυξη των χωρών τους. Ποια είναι προτιµότερη στρατηγική για µια χώρα που θέλει να είναι ανεξάρτητη; Αυτή ή η άνευ όρων παράδοση του λαού της στις βδέλλες του παγκόσµιου χρηµατοπιστωτικού συστήµατος για µόνιµη αφαίµαξη;

Βαρβάρα Τερζάκη
Άρθρο Ρούσσου Βρανά -εφ. Τα Νέα, 21 Μαΐου 2010 ]]> http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/27/%ce%9c%ce%b9%ce%b1_%cf%84%ce%b5%cf%81%ce%ac%cf%83%cf%84%ce%b9%ce%b1_%cf%86%cf%85%ce%bb%ce%b1%ce%ba%ce%ae Thu, 27 May 2010 11:54:00 -0400 http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/27/%ce%9c%ce%b9%ce%b1_%cf%84%ce%b5%cf%81%ce%ac%cf%83%cf%84%ce%b9%ce%b1_%cf%86%cf%85%ce%bb%ce%b1%ce%ba%ce%ae democracy-rethymno Μετά τον Τζαφάρ Παναχί, και δεύτερος σκηνοθέτης άρχισε απεργία πείνας στο Ιράν. Μπορεί να µην ακούµε πια πολλά για το «πράσινο κίνηµα», αλλά αυτό δεν σηµαίνει ότι έχει εξατµιστεί.

Ο σκηνοθέτης λέγεται Μοχάµαντ Νουριζάντ και συνελήφθη στα τέλη του περασµένου χρόνου επειδή δηµοσίευσε στο µπλογκ του τρεις ανοιχτές επιστολές που κρίθηκαν ασεβείς προς τον θρησκευτικό ηγέτη της χώρας, τον Αγιατολάχ Αλί Χαµενεΐ. Καταδικάστηκε σε φυλάκιση τριάµισι ετών και 50 βουρδουλιές, κλείστηκε στις διαβόητες φυλακές Εβίν και την περασµένη Τρίτη ξυλοκοπήθηκε άγρια από τους άνδρες ασφαλείας µε αποτέλεσµα να διαταραχθεί η όρασή του. Το µόνο που του έµενε ήταν να αρχίσει απεργία πείνας. Οπως έγραψε µια ιστοσελίδα, ενηµέρωσε την οικογένειά του ότι αν η κατάσταση συνεχιστεί δεν θα τα βγάλει πέρα.

Μετά τις νοθευµένες εκλογές του περασµένου Ιουνίου, συνελήφθησαν χιλιάδες οπαδοί της αντιπολίτευσης. Οι περισσότεροι έχουν αφεθεί ελεύθεροι, αλλά γύρω στα 80 άτοµα έχουν καταδικαστεί σε ποινές κάθειρξης έως 15 ετών. Δύο έχουν εκτελεστεί. Πολύ περισσότεροι έχουν απελπιστεί. Αλλά υπάρχουν κι εκείνοι, οι πιο θρασείς, που διατηρούν τη µαχητικότητά τους. Οπως η η 65χρονη φεµινίστρια, γλύπτρια και καθηγήτρια πανεπιστηµίου Ζάχρα Ραχναβάρντ, σύζυγος του ηγέτη της αντιπολίτευσης Μιρχοσεΐν Μουσαβί, που τόλµησε να δώσει µια συνέντευξη στη «Μοντ» και να καταγγείλει τη µετατροπή της χώρας της σε µια τεράστια φυλακή.

Η πρώτη επίθεση που δέχθηκε από τους µπράβους του καθεστώτος ήταν στη διάρκεια µιας συγκέντρωσης στο Πανεπιστήµιο της Τεχεράνης, λίγο µετά τις εκλογές. Στις διαδηλώσεις της 11ης Φεβρουαρίου τη κτύπησαν µε ένα ηλεκτρικό κλοµπ. Υστερα συνέλαβαν τον αδελφό της, έναν µηχανικό χωρίς καµιά σχέση µε την πολιτική, και τον έριξαν για έξι µήνες στην αποµόνωση. Ακόµη και το παιδί του φυλάκισαν για ένα µήνα. Ο ανιψιός του άνδρα της σκοτώθηκε στις διαδηλώσεις της Ασούρα. «Κι εγώ είµαι έτοιµη για όλα. Να θυσιαστώ, να φυλακιστώ, να βασανιστώ, στο όνοµα της ελευθερίας. Δεν φοβάµαι, είµαι πιστή, και νιώθω ότι µε προστατεύει ο Θεός. Να ξέρετε όµως ότι αν πάθει κάτι η οικογένειά µου, υπεύθυνο θα είναι το καθεστώς».

Στις πολιτικές πιέσεις προστίθενται και οι πιέσεις που σχετίζονται µε το έργο της. «Οπως ξέρετε, στο Πανεπιστήµιο απαγορεύεται να µελετούµε το γυναικείο σώµα. Με µια εξαίρεση: όταν ο δήµος παραγγέλνει αγάλµατα για να τοποθετηθούν σε πάρκα και δηµόσιους χώρους. Τελευταία, όµως, οι εξτρεµιστές έχουν αρχίσει να κλέβουν και αυτά τα αγάλµατα!». Μεταξύ άλλων, τα έχουν βάλει µε ένα πολύ γνωστό άγαλµα της ίδιας, που απεικονίζει µια µάνα και βρίσκεται στην πλατεία Μοχσενί. Πρώτα προσπάθησαν να το κλέψουν. Υστερα να το γκρεµίσουν.

Κι όταν αντέδρασαν οι περίοικοι, ο δήµος το σκέπασε µε ένα µαντίλι.

Βαρβάρα Τερζάκη
Άρθρο Μιχάλη Μητσού -εφ. Τα Νέα, 21 Μαΐου 2010 ]]> http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/27/%ce%a0%ce%b5%ce%b8%ce%b1%ce%af%ce%bd%ce%bf%ce%bd%cf%84%ce%b1%cf%82_%cf%83%cf%84%ce%b7%ce%bd_%ce%9c%cf%80%ce%b1%ce%bd%ce%b3%ce%ba%cf%8c%ce%ba Thu, 27 May 2010 11:41:00 -0400 http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/27/%ce%a0%ce%b5%ce%b8%ce%b1%ce%af%ce%bd%ce%bf%ce%bd%cf%84%ce%b1%cf%82_%cf%83%cf%84%ce%b7%ce%bd_%ce%9c%cf%80%ce%b1%ce%bd%ce%b3%ce%ba%cf%8c%ce%ba democracy-rethymno


Η περιπέτεια της ζωής του 45χρονου ιταλού φωτορεπόρτερ Φάµπιο Πολένγκι τελείωσε µε τραγικό τρόπο στην πρωτεύουσα της Ταϊλάνδης. Το φωτορεπορτάζ ήταν το πάθος του, λένε οι άνθρωποι που τον γνώρισαν.

Ηταν ένας µοναχικός ρεπόρτερ, ένα αιώνιο παιδί που γύριζε τον κόσµο, που έµενε για µήνες µακριά από την Ιταλία και επέστρεφε για ένα ντοκιµαντέρ ή για να περάσει λίγο καιρό µε τη µητέρα του, µαζί µε την οποία ζούσε όταν περνούσε από την πόλη του, το Μιλάνο. Μια ζωή µε τη φωτογραφική µηχανή στο χέρι, πάντα αναζητώντας να γνωρίσει µια νέα χώρα, µια διαφορετική πραγµατικότητα. Οµως ήταν παράλληλα ένας άνθρωπος που νοιαζόταν για την κοινωνία, συµπαθητικός και αγαπητός απ’ όλους, όπως τον θυµούνται αυτοί που τον γνώριζαν και τον περιγράφουν στην ιταλική «Λα Στάµπα». «Η φωτογραφία ήταν το πάθος του και η αγάπη του», λέει η αδελφή του, η Ιζαµπέλα. «Ο αδελφός µου ζούσε για τη δουλειά του, είχε πάθος για τις διεθνείς ειδήσεις. Αρχισε να τραβάει φωτογραφίες στα 20 του. Είµαι κι εγώ φωτογράφος, αρχίσαµε µαζί. Εκείνος πήρε τον δρόµο του ρεπόρτερ».

Ο Φάµπιο Πολένγκι ήταν ένας από τους ανθρώπους που πηγαίνουν σε κάθε τόπο όπου υπάρχει κάτι για να τεκµηριώσουν µε τη φωτογραφική µηχανή τους, λέει ένας φίλος και συνάδελφός του, που είχε δουλέψει µαζί του.

Δεν ήταν παντρεµένος και τελευταία είχε κάνει βάση του το Νέο Δελχί, στην Ινδία. Στο Μιλάνο δεν τον έβλεπαν όσο πριν. «Τον συνάντησα στο Αφγανιστάν και στη G8», θυµάται ο φίλος του, «και ήξερα πάντα πως θα τον έβλεπα όπου συνέβαινε κάτι». Εργαζόταν από το 2004 ως ανεξάρτητος και ήταν πολύ γνωστός µεταξύ των συναδέλφων του. Παλιότερα είχε δουλέψει για σηµαντικά γραφεία και περιοδικά – Vanity Fair, Vogue, Μarie Claire, Εlle και άλλα. Σε 29 χρόνια δουλειάς είχε γυρίσει εβδοµήντα χώρες. «Προσφέρω φωτογραφικές υπηρεσίες στους τοµείς του ρεπορτάζ, της µόδας και της διαφήµισης», γράφει στο µπλογκ του, όπου αυτοχαρακτηρίζεται «ευκαιριακός σκηνοθέτης, µε διάφορες σκηνοθεσίες στο ενεργητικό µου, η σηµαντικότερη από τις οποίες είναι ένα ντοκιµαντέρ που γύρισα στην Κούβα για έναν πατέρα ολυµπιακό πρωταθλητή στην πάλη και τον γιο του, πρωταθλητή της Κούβας στο ίδιο αγώνισµα».

Είχε γυρίσει επίσης ντοκιµαντέρ για τον αγώνα των ακτηµόνων στη Βραζιλία. Ο πρόεδρος της Ενωσης Δηµοσιογράφων της Λοµβαρδίας µίλησε για «µεγάλη απώλεια». Στο προσωπικό του µπλογκ, ο Φάµπιο Πολένγκι περιγράφει τον εαυτό του ως άνθρωπο ευτυχισµένο, διαπιστώνοντας πως «το σύµπαν της δουλειάς µου αντιπροσωπεύει επίσης το σύµπαν των ενδιαφερόντων µου και των πραγµάτων που µου αρέσουν». Οµως εκείνη τη νύκτα, αυτά τα ίδια πάθη του, τα ταξίδια, η φωτογραφία και η δηµοσιογραφία, τον οδήγησαν στον θάνατο στους µατωµένους δρόµους της Μπανγκόκ. Κρατώντας σφιχτά στα χέρια του τη φωτογραφική µηχανή του.

Βαρβάρα Τερζάκη
Άρθρο Γιώργου Αγγελόπουλου -εφ. Τα Νέα, Παρασκευή 21 Μαΐου 2010 ]]> http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/27/%ce%9f%ce%b4%ce%b7%ce%b3%cf%8c%cf%82_%ce%b5%cf%80%ce%b9%ce%b2%ce%af%cf%89%cf%83%ce%b7%cf%82 Thu, 27 May 2010 11:29:00 -0400 http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/27/%ce%9f%ce%b4%ce%b7%ce%b3%cf%8c%cf%82_%ce%b5%cf%80%ce%b9%ce%b2%ce%af%cf%89%cf%83%ce%b7%cf%82 democracy-rethymno
Ας το δούµε λίγο από την καλή του πλευρά. Στο κάτω κάτω, τόσοι και τόσοι συγγραφείς δεν έχουν αναγνωρίσει ότι σε συνθήκες στέρησης και καταπίεσης γράφουν καλύτερα;

Θεατρικός πυρετός σηµειώθηκε στην Αργεντινή µετά το κραχ του 2001, διαβάζουµε στην «Καθηµερινή». Εκατοντάδες οµάδες παρουσίαζαν παραστάσεις ακόµα και σε σπίτια, συχνά χωρίς εισιτήριο, ενώ µεγάλη άνθηση σηµείωσαν η ζωγραφική, το ντιζάιν, οι κατασκευές. Το Μπουένος Αϊρες γέµισε µε γκαλερί, ο κόσµος παράτησε την τηλεόραση και βγήκε στον δρόµο, η φτώχεια έγινε στυλ. Για να επιβιώσεις σε µια οικονοµική κρίση πρέπει να ξύσεις το κεφάλι σου και να κατεβάσεις ιδέες, να συνεργαστείς µε τον συνάδελφο ή τον γείτονα, να αναπροσαρµόσεις τις ανάγκες και τις επιθυµίες σου, να δεις τη ζωή µε ένα άλλο µάτι. Είναι δύσκολο, είναι συχνά οδυνηρό, αλλά µπορεί να γίνει και πολύ παραγωγικό. Σε µια χώρα σαν την Ελλάδα, όπου περιφρονούµε το κράτος απαιτώντας ταυτόχρονα να βρίσκεται παντού, µπορεί να βρουν πρόσφορο έδαφος και κάποιες ιδέες που γεννήθηκαν στη Γαλλία χωρίς να έχουν κατ’ ανάγκη σχέση µε την κρίση. Η µετακίνηση στο µετρό χωρίς εισιτήριο ήταν πάντα ένα «σπορ» που γοήτευε µια µερίδα της νεολαίας, είτε γιατί το θεωρούσε δικαίωµά της είτε γιατί έπαιζε µε τον κίνδυνο. Εναν κίνδυνο πρώτα σωµατικό - αφού πρέπει να πηδήξεις τα µηχανήµατα έκδοσης εισιτηρίων - και στη συνέχεια οικονοµικό, µε το πρόστιµο να κυµαίνεται από 25 έως 50 ευρώ αν το πληρώσεις επιτόπου, ενώ σε αντίθετη περίπτωση ξεπερνά τα 70 ευρώ. Να όµως που βρέθηκε η λύση: όπως γράφει το περιοδικό «Μαριάν», έχουν δηµιουργηθεί στο Παρίσι τουλάχιστον τέσσερις ιδιότυπες «ασφαλιστικές εταιρείες», που αναλαµβάνουν εκείνες τα πρόστιµα έναντι µιας µηνιαίας συνδροµής. Η πιο γνωστή είναι το «Δίκτυο για την Κατάργηση των Μεταφορών επί Πληρωµή», απόγονος της οργάνωσης Νo Ρasaran, όπου η συνδροµή φτάνει τα 5 µε 7 ευρώ. Οι ιδιότυποι αυτοί Ροµπέν των Δασών του µετρό υπολογίζουν ότι από µια τέτοια πρόταση µπορούν να βγάλουν χρήµατα, αφού ο έλεγχος στο µετρό γίνεται κατά µέσο όρο µία φορά τον µήνα.

Η κίνηση αυτή έχει επεκταθεί τελευταία και στον χώρο των καπνιστών. Δίνοντας µερικά ευρώ τον µήνα, οι τελευταίοι µπορούν να καταπατούν τις απαγορεύσεις σε κάποια µπαρ - τα ονόµατα των οποίων φυσικά δεν δηµοσιεύει το καλό περιοδικό.

Ανάλογες στρατηγικές έχουν χαραχθεί προφανώς και σε άλλες χώρες που πέρασαν δύσκολες µέρες.

Κάποιος πρέπει να τις µαζέψει και να φτιάξει έναν οδηγό επιβίωσης, όχι πώς να σώσουµε τις οικονοµίες µας και τέτοια, άλλα πράγµατα, καθηµερινά, φευγάτα, ανατρεπτικά, συλλογικά, να µας ανεβεί λιγάκι το κέφι.


Βαρβάρα Τερζάκη
Άρθρο Μιχάλη Μητσού -εφ. Τα Νέα, 25 Μαΐου 2010 ]]> http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/27/%ce%a4%ce%b9_%cf%87%cf%81%cf%8e%ce%bc%ce%b1_%cf%80%ce%bf%cf%85%ce%ba%ce%ac%ce%bc%ce%b9%cf%83%ce%bf_%cf%86%ce%bf%cf%81%ce%ac%cf%84%ce%b5; Thu, 27 May 2010 11:12:00 -0400 http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/27/%ce%a4%ce%b9_%cf%87%cf%81%cf%8e%ce%bc%ce%b1_%cf%80%ce%bf%cf%85%ce%ba%ce%ac%ce%bc%ce%b9%cf%83%ce%bf_%cf%86%ce%bf%cf%81%ce%ac%cf%84%ce%b5; democracy-rethymno Στην Αργεντινή, τους διαδηλωτές που ξεχύνονταν στους δρόμους για να εκφράσουν την πίστη τους στον Περόν τούς έλεγαν descamisados (χωρίς πουκάμισα). Από την άποψη αυτή, τα «κόκκινα πουκάμισα» της Ταϊλάνδης είναι σε καλύτερη μοίρα. Στην πραγματικότητα, βέβαια, και οι descamisados φορούσαν πουκάμισα. Απλώς, εκείνη την ημέρα του Οκτωβρίου του 1945 που είχαν συγκεντρωθεί μπροστά στο προεδρικό μέγαρο ζητώντας την αποφυλάκιση του Περόν έκανε πολλή ζέστη, και πολλοί έβγαλαν τα πουκάμισά τους. Ετσι τους έμεινε το παρατσούκλι. Οι περισσότεροι προέρχονταν από τα πιο φτωχά στρώματα της χώρας, όπως συμβαίνει και σήμερα με τους διαδηλωτές της Ταϊλάνδης. Οι τελευταίοι, όμως, ήταν υποχρεωμένοι να υπακούουν και στα κελεύσματα της εποχής, που δίνουν σε κάθε εξέγερση ένα χρώμα. Καθώς λοιπόν το παραδοσιακό χρώμα της μοναρχίας στην Ταϊλάνδη είναι το κίτρινο, εκείνοι για να ξεχωρίζουν διάλεξαν το κόκκινο.

Η κρίση που έχει ξεσπάσει στη χώρα έχει άμεση σχέση με την ανάπτυξή της τις τρεις τελευταίες δεκαετίες. Από μια αρχαϊκή χώρα που την κυβερνούσε μια παλιά μοναρχία, η Ταϊλάνδη έγινε μια σημαντική βιομηχανική δύναμη που εξάγει μεταλλεύματα, μηχανές και ηλεκτρονικά εξαρτήματα. Ομως η ανάπτυξη αυτή ήταν άνιση. Και ο πρώτος που το κατάλαβε ήταν ο Τακσίν Σιναουάτρα, ένας δισεκατομμυριούχος μεγιστάνας των τηλεπικοινωνιών που στη διάρκεια της θητείας του (2001- 2006) κατάφερε να βελτιώσει αισθητά τη ζωή των αγροτών, να καθιερώσει φτηνή περίθαλψη και να μειώσει κατά 57% τον αριθμό των πολιτών που ζούσαν κάτω από το όριο της φτώχειας. Τόσο ο ίδιος όμως όσο και οι άνθρωποί του ήταν διεφθαρμένοι. Και το καθεστώς του ήταν βίαιο: το 2003, με πρόσχημα τη δίωξη των ναρκωτικών, έγιναν 2.500 εξωδικαστικές εκτελέσεις.

Παρά ταύτα, ο Τακσίν παραμένει το ίνδαλμα των εξεγερμένων της Μπανγκόκ, όπως ο Περόν ήταν το ίνδαλμα των εξεγερμένων του Μπουένος Αϊρες. Οι μόνοι που δεν έχουν ίνδαλμα, ούτε χρώμα, είναι οι descamisados της Ταϊλάνδης- όπως τους αποκαλεί η Μοντ. Ανθρωποι που δεν υποστηρίζουν ούτε τους κίτρινους ούτε τους κόκκινους, αλλά απλώς παρακολουθούν με ανησυχία τις περιπέτειες της δημοκρατίας τους. Ο 25χρονος Βανασίνγκ Πρασερτκούλ, ηθοποιός και μουσικός της τζαζ, που θα ήθελε να αφοσιωθεί στην τέχνη, αλλά όλα τον οδηγούν στην πολιτική. «Εχω φτάσει να κοιτάζω τι χρώμα πουκάμισο φορούν οι φίλοι μου, είναι ηλίθιο», λέει. Η 57χρονη Σανσανί Στιρασούτα, αδελφή βουδίστρια, για την οποία μόνο ο βουδισμός επιτρέπει την υπέρβαση των κρίσεων. Η 38χρονη Καρούνα Μπουακαμάσρι, δημοσιογράφος της τηλεόρασης, που διαπιστώνει ότι όλα στηρίζονται στο χρήμα. «Πληρωνόμαστε για να ψηφίζουμε, πληρωνόμαστε για να διαδηλώνουμε, εμείς φταίμε, σε μένα ρίχνω την ευθύνη».

Βαρβάρα Τερζάκη
Άρθρο ΜΙΧΑΛΗ ΜΗΤΣΟΥ -εφ. Τα Νέα, 22 Μαΐου 2010 ]]> http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/27/%ce%97_%cf%80%cf%84%cf%8e%cf%83%ce%b7_%cf%84%ce%bf%cf%85_%ce%ba%ce%b9%ce%bd%ce%ad%ce%b6%ce%bf%cf%85_%ce%bc%ce%b5%ce%b3%ce%b9%cf%83%cf%84%ce%ac%ce%bd%ce%b1 Thu, 27 May 2010 11:09:00 -0400 http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/27/%ce%97_%cf%80%cf%84%cf%8e%cf%83%ce%b7_%cf%84%ce%bf%cf%85_%ce%ba%ce%b9%ce%bd%ce%ad%ce%b6%ce%bf%cf%85_%ce%bc%ce%b5%ce%b3%ce%b9%cf%83%cf%84%ce%ac%ce%bd%ce%b1 democracy-rethymno
Ηταν Νοέμβριος του 2008. Στο Χρηματιστήριο του Χονγκ Κονγκ σταμάτησε ξαφνικά η διαπραγμάτευση της μετοχής της Gome, της μεγαλύτερης κινεζικής αλυσίδας πώλησης ηλεκτρονικών συσκευών. Κυκλοφόρησε η φήμη πως το αφεντικό της εταιρείας, ο Χουάνγκ Γκουανγκγιού, είχε εξαφανιστεί εδώ και τέσσερις-πέντε ημέρες. Αυτό στην Κίνα συνήθως σημαίνει ότι κρατείται από την Αστυνομία. Τρεις ημέρες αργότερα επιβεβαιώθηκε ότι ο Χουάνγκ Γκουανγκγιού συνελήφθη, κατηγορούμενος για «οικονομικά εγκλήματα». Η είδηση έπεσε σαν βόμβα. Μόλις τον προηγούμενο μήνα ο Χουάνγκ, ο οποίος δεν ήταν ακόμη ούτε 40 χρονών, είχε ανακηρυχθεί από το αμερικανικό περιοδικό «Forbes» ο δεύτερος πλουσιότερος Κινέζος, με περιουσία 5 δισεκατομμυρίων ευρώ, ενώ το ινστιτούτο Ηurun της Σαγκάης τον είχε αναδείξει ως τον πλουσιότερο. Αυτή την εβδομάδα ο Χουάνγκ καταδικάστηκε σε κάθειρξη 14 ετών, πρόστιμο 70 εκατομμυρίων ευρώ και κατάσχεση κεφαλαίων ύψους 24 εκατομμυρίων ευρώ.

Κατά την κινεζική έκφραση, ο Χουάνγκ Γκουανγκγιού βγήκε «από τη ρίζα του χόρτου», ξεκίνησε δηλαδή από το μηδέν. Οι (καθολικοί στο θρήσκευμα) γονείς του ήταν μικροκαλλιεργητές ρυζιού στο Γκουανγκντόνγκ της Νότιας Κίνας και το παιδί μεγάλωσε στη φτώχεια. Στα 16 του άφησε το σχολείο, πήγε με τον αδελφό του στις βόρειες εσχατιές της χώρας, στην Εσωτερική Μογγολία, και άρχισαν να πωλούν ηλεκτρονικές συσκευές ως πλανόδιοι. Ηταν το 1985, και λίγο αργότερα πήγαν στο Πεκίνο όπου έστησαν έναν πάγκο δυο βήματα από την πλατεία Τιενανμέν και έγιναν από τους πρώτους που πωλούσαν τα προϊόντα των νέων εργοστασίων ηλεκτρονικών συσκευών που ξεφύτρωναν στη Νότια Κίνα. Μερικά χρόνια αργότερα ο Χουάνγκ ήταν επικεφαλής 1.100 καταστημάτων σε περισσότερες από 200 πόλεις και εργοδότης 300.000 ανθρώπων. Τον αποκαλούσαν «ο χασάπης των τιμών» και στο αποκορύφωμα της δόξας του θεωρούνταν σύμβολο της ιδιωτικής επιτυχίας στην Κίνα που ανοιγόταν στον καπιταλισμό.

Ολα κατέρρευσαν το φθινόπωρο του 2008. Ο Χουάνγκ κατηγορήθηκε για χειραγώγηση του χρηματιστηρίου, για παράνομες επιχειρηματικές συναλλαγές, για δωροδοκία αξιωματούχων. Μαζί του «έπεσαν», μεταξύ άλλων, ο ισχυρός δήμαρχος της Σενζέν και ένας πρώην υφυπουργός Δημόσιας Ασφάλειας. Πολλοί αναρωτιούνται ποια είναι η πραγματική αιτία της πτώσης του αφεντικού της Gome. Μήπως ο όμιλός του είχε γίνει υπερβολικά μεγάλος; Μήπως το Πεκίνο ήθελε να απευθύνει μια γενική προειδοποίηση στους επιχειρηματίες; Σε κάθε περίπτωση, φαίνεται πως δεν είναι εύκολο να διατηρήσει κανείς τη θέση του πλουσιότερου ανθρώπου στην Κίνα. Στις 6 Μαΐου το Ηurun ανακοίνωσε πως ο πλουσιότερος Κινέζος είναι ο Λι Λι, ένας 46χρονος ερευνητής στον τομέα των φαρμάκων και ιδιοκτήτης του ομίλου Ηepalink, μέτοχος του οποίου είναι η Goldman Sachs. Μέσα σε μερικές ημέρες η πτώση της μετοχής του ομίλου του τον έκανε να χάσει πάνω από ένα δισεκατομμύριο ευρώ- και μαζί τους τον τίτλο που διατήρησε μόλις μία εβδομάδα...

Βαρβάρα Τερζάκη
Άρθρο Γιώργου Αγγελόπουλου- εφ. Τα Νέα, 22-05-2010 ]]> http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/27/%ce%94%ce%a1%ce%9f%ce%9c%ce%9f%ce%99 Thu, 27 May 2010 11:08:00 -0400 http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/27/%ce%94%ce%a1%ce%9f%ce%9c%ce%9f%ce%99 democracy-rethymno
Σαν παιχνίδι...
Ας υποθέσουμε πως ξεκινάτε με αρχικό κεφάλαιο 1 δολάριο. Σε κάθε σας κίνηση μπορείτε είτε να προσθέτετε σε αυτό άλλο ένα είτε να διπλασιάζετε τα λεφτά σας. Ποιος είναι ο ελάχιστος αριθμός κινήσεων που μπορείτε να κάνετε ώσπου να γίνουν τα λεφτά σας 200 δολάρια ακριβώς;

Το πρόβλημα...
... αυτό ήταν ένα από τα πολλά που κλήθηκαν να λύσουν όσοι μαθητές έλαβαν μέρος στον 27ο ετήσιο διαγωνισμό μαθηματικών για μαθητές γυμνασίου στις ΗΠΑ. Χορηγός του διαγωνισμού είναι η αμερικανική αμυντική βιομηχανία «Raytheon». «Τα μαθηματικά είναι η κοινή γλώσσα του κόσμου μας και ο δρόμος μας προς το μέλλον» δήλωσε ο πρόεδρος της εταιρείας Ουίλιαμ Σουόνσον, ο οποίος παρότρυνε τους μαθητές «να συνεχίσουν να χρησιμοποιούν τα μαθηματικά στις σπουδές τους και στην ενδιαφέρουσα καριέρα που τους περιμένει». Ενας πατέρας όμως έκανε μια σημαντική παρατήρηση. Πρόσεξε πως οι περισσότεροι από τους μαθητές που πέρασαν στον τελικό του φετινού αμερικανικού διαγωνισμού ήταν ασιατικής καταγωγής: ο Λιούις Τσεν, ο Ααρον Λιν, ο Ντάγκλας Τσεν, ο Γιουτζίν Τσεν- όπως γράφει η εφημερίδα «Τράι Σίτι Βόις» της Καλιφόρνιας- και πολλοί άλλοι. Και θυμήθηκε τότε που και ο δικός του γιος είχε λάβει μέρος σε αυτόν τον διαγωνισμό, πριν από μία δεκαετία. Οι περισσότεροι νικητές ήταν τότε παιδιά πρώτης γενιάς μεταναστών εβραϊκής καταγωγής ή από την Ανατολική Ευρώπη. Φέτος είναι σχεδόν όλοι Ασιάτες, κυρίως Κινέζοι, και κατά δεύτερο λόγο Κορεάτες και Ινδοί.

Και ο πατέρας...
... βγάζει τα συμπεράσματά του: «Οι πολιτισμοί που είναι δυναμικοί και επεκτατικοί κυριαρχούν στα πνευματικά καθώς και στα οικονομικά συστήματα. Καθώς η Ευρώπη παρακμάζει, οι Ευρωπαίοι δυσκολεύονται ολοένα και περισσότερο να συναγωνιστούν τους Ασιάτες. Και στις ΗΠΑ πολλές κοινότητες με εθνοτικές ή θρησκευτικές αγκυλώσεις είναι αδύνατον να συναγωνιστούν με τους επίμονους και εκσυγχρονισμένους Ασιάτες, κυρίως τους Κινέζους». Και ο αμερικανός πατέρας θυμάται τη Γερμανία που όταν τον 19ο αιώνα εξασφάλισε στον λαό της δημόσια παιδεία από το νηπιαγωγείο μέχρι το πανεπιστήμιο ανέβηκε στην κορυφή. Και τις ΗΠΑ που όταν μιμήθηκαν το παράδειγμα της Γερμανίας την πρόφτασαν και κατόπιν την ξεπέρασαν. Η καταστροφή της δημόσιας παιδείας δεν μένει ατιμώρητη. «Τόσα χρόνια καταστρέφαμε την παιδεία μας από το νηπιαγωγείο μέχρι το πανεπιστήμιο» συνεχίζει ο αμερικανός πατέρας. «Μετατρέψαμε τα πανεπιστήμιά μας σε μια μορφή δουλείας, στην οποία όσοι θέλουν να διατηρήσουν κάποιες ελπίδες για σταδιοδρομία είναι αναγκασμένοι να πληρώνουν υπέρογκα δίδακτρα. Η πνευματική κατάρρευση είναι προφανής, καθώς οι δραστήριοι κινέζοι σήμερα μας ξεπερνούν σε πολλούς τομείς». Η δημόσια παιδεία δίνει την ευκαιρία για μάθηση σε πολλούς. Η ιδιωτική σε λίγους. Απλά μαθηματικά: πού έχουμε περισσότερες πιθανότητες να βρούμε πιο πολλά ταλέντα, στους λίγους ή στους πολλούς;

Σημείωση...
... Οσοι ενδιαφέρονται ακόμη για το πρόβλημα, η λύση του είναι αυτή: 9 κινήσεις (2, 3, 6, 12, 24, 25, 50, 100, 200).

Βαρβάρα Τερζάκη
Άρθρο ΡΟΥΣΣΟΥ ΒΡΑΝΑ -εφ. Τα Νέα, 22 Μαΐου 2010 ]]> http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/27/%ce%91%cf%85%cf%83%cf%84%ce%b7%cf%81%cf%8c%cf%84%ce%b5%cf%81%ce%b7_%ce%b4%ce%b7%ce%bc%ce%bf%cf%83%ce%b9%ce%bf%ce%bd%ce%bf%ce%bc%ce%b9%ce%ba%ce%ae_%cf%80%ce%b5%ce%b9%ce%b8%ce%b1%cf%81%cf%87%ce%af%ce%b1 Thu, 27 May 2010 10:55:00 -0400 http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/27/%ce%91%cf%85%cf%83%cf%84%ce%b7%cf%81%cf%8c%cf%84%ce%b5%cf%81%ce%b7_%ce%b4%ce%b7%ce%bc%ce%bf%cf%83%ce%b9%ce%bf%ce%bd%ce%bf%ce%bc%ce%b9%ce%ba%ce%ae_%cf%80%ce%b5%ce%b9%ce%b8%ce%b1%cf%81%cf%87%ce%af%ce%b1 democracy-rethymno Γερμανική πρόταση, στη συνεδρίαση των υπουργών Οικονομικών της Ε.Ε., με στόχο την αποτροπή νέας κρίσης στην Ευρωζώνη
Εδαφος κέρδιζε χθες στις Βρυξέλλες η πρόταση της Γερμανίας για αυστηρότερη δημοσιονομική πειθαρχία και μεγαλύτερο συντονισμό των οικονομικών πολιτικών της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Ωστόσο, κατά την πρώτη συνεδρίαση της «ομάδας εργασίας» των υπουργών Οικονομικών της Ευρωπαϊκής Ενωσης υπό τον πρόεδρο της Ε.Ε. Χέρμαν βαν Ρομπέι, δεν αναμένονταν συγκεκριμένες αποφάσεις για τα θέματα που δίχασαν την Ευρωζώνη και προκάλεσαν πλήγμα στο ευρώ και ανησυχία στις αγορές: Η ομάδα εργασίας έχει επιφορτισθεί με την αποστολή να παρουσιάσει στη Σύνοδο Κορυφής του Ιουνίου τις προτάσεις της για τη βελτίωση της οικονομικής διακυβέρνησης, οι οποίες μπορεί να περιλαμβάνουν ακόμη και αλλαγές στη Συνθήκη της Λισσαβώνας. Παρά τις διαφωνίες, πάντως, από την Πέμπτη το βράδυ παρατηρείται μία επιστροφή στον γαλλογερμανικό άξονα για την αντιμετώπιση της κρίσης. Αυτή ξεκίνησε με το τηλεφώνημα της Γερμανίδας καγκελάριου Αγκελα Μέρκελ προς τον Γάλλο πρόεδρο Νικολά Σαρκοζί, κατά το οποίο οι δύο ηγέτες συμφώνησαν να συντονίσουν τη στάση τους. Σε ένα άνοιγμα προς τις γερμανικές θέσεις, ο πρόεδρος της Γαλλίας Νικολά Σαρκοζί τάχθηκε υπέρ της γερμανικής πρότασης για συνταγματική υποχρέωση εξάλειψης των δημοσιονομικών ελλειμμάτων, τονίζοντας ότι πρόκειται για ένα στόχο που θα έπρεπε να είναι εθνικός, και όχι μόνο ζητούμενο από την εκάστοτε κυβέρνηση.
Ο υπουργός Οικονομικών της Γερμανίας Βόλφγκανγκ Σόιμπλε παρουσίασε στους ομολόγους του τα εννέα σημεία των γερμανικών προτάσεων, με στόχο την αποτροπή μιας νέας κρίσης στην Ευρωζώνη. Μεταξύ άλλων, προβλέπουν έναν μηχανισμό ελεγχόμενης χρεοκοπίας, πρόταση που έχει προκαλέσει αρκετές συζητήσεις σχετικά με το αν ανοίγει την «κερκόπορτα» της εξόδου από την Ευρωζώνη για τις πλέον απείθαρχες δημοσιονομικά χώρες. Ο ίδιος ο κ. Σόιμπλε παραδέχθηκε ότι είναι δύσκολο να ορισθεί τι σημαίνει χρεοκοπία για μία χώρα της Ευρωζώνης. Από την πλευρά του, ο αρμόδιος για τις Οικονομικές και Νομισματικές υποθέσεις Επίτροπος Ολι Ρεν εστίασε στις προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, πάνω στις οποίες εκτίμησε ότι βασίζονται και οι γερμανικές προτάσεις, και χαιρέτισε «την ευρεία στήριξη των προτάσεων της Επιτροπής από αρκετά κράτη-μέλη». Ο νέος Βρετανός υπουργός Οικονομικών Τζορτζ Οσμπορν δήλωσε ότι η Βρετανία υποστηρίζει το μεγαλύτερο δημοσιονομικό συντονισμό των χωρών της Ε.Ε. Ωστόσο, δεν αναμενόταν να υποστηρίξει τη θέση για ένα φόρο στις χρηματιστηριακές συναλλαγές, που προωθεί η Γερμανία.
Προσερχόμενη στη συνάντηση, η Γαλλίδα υπουργός Οικονομικών Κριστίν Λαγκάρντ αναφέρθηκε στις προτάσεις της Γερμανίας, τονίζοντας ότι «είναι πολύ ενδιαφέρουσες και κινούνται προς τη σωστή κατεύθυνση». Οσο για τους υπουργούς χωρών που παραδοσιακά υποστηρίζουν τη δημοσιονομική πειθαρχία, όπως η Σουηδία και η Αυστρία, υποστήριξαν τις αυστηρές κυρώσεις που προτείνει η Γερμανία. Ο Σουηδός υπουργός Αντερς Μποργκ ζήτησε επίσης να δοθεί μεγαλύτερη έμφαση στον έλεγχο των επιπέδων χρέους των κρατών - μελών, που το Σύμφωνο Σταθερότητας ορίζει στο ανώτατο όριο του 60% του ΑΕΠ.
Προβλέπουν απώλειες
Οι γερμανικές προτάσεις προβλέπουν την απώλεια κοινοτικών κονδυλίων ή ακόμη και τη στέρηση των δικαιωμάτων ψήφου για τις χώρες που επιμένουν στη δημοσιονομική απειθαρχία. Τα δύο ενδεχόμενα είχε αφήσει ανοιχτά στο παρελθόν και η κ. Λαγκάρντ, ενώ ο κ. Σαρκοζί υποστήριξε ότι ο ίδιος είχε κάνει στην κ. Μέρκελ την πρόταση για άρση των δικαιωμάτων ψήφου. Αντίθετα με τη Γερμανία, όμως, η Γαλλία βλέπει το ζήτημα της οικονομικής διακυβέρνησης ευρύτερα, ως πρόβλημα ισορροπίας εντός της Ευρωζώνης, και σε αυτό το πλαίσιο έχει ζητήσει την τόνωση της εσωτερικής ζήτησης της Γερμανίας ώστε να ενισχυθεί η ανάπτυξη των πιο αδύναμων χωρών. Από την πλευρά του, ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ Τίμοθι Γκάιτνερ θα επισκεφθεί την Ευρώπη την επόμενη εβδομάδα, ώστε να συζητήσει την οικονομική κατάσταση της Ευρωζώνης και τα μέτρα που λαμβάνονται για την επιστροφή της εμπιστοσύνης. Επενδυτές και αναλυτές της άλλης όχθης του Ατλαντικού ανησυχούν για τις επιπτώσεις της ευρωπαϊκής κρίσης στην αμερικανική ανάκαμψη και την παγκόσμια χρηματοοικονομική σταθερότητα. Κατά την επίσκεψή του, ο κ. Γκάιτνερ θα συναντηθεί με τον κ. Οσμπορν στο Λονδίνο, τον κ. Σόιμπλε στο Βερολίνο, αλλά και τον πρόεδρο της ΕΚΤ Ζαν- Κλοντ Τρισέ στη Φρανκφούρτη.

Βαρβάρα Τερζάκη
Άρθρο Κατερινας Σωκου-εφ. Καθημερινή, 22-05-2010
]]> http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/26/%ce%94%cf%81%cf%8c%c2%b5%ce%bf%ce%b9 Wed, 26 May 2010 14:47:00 -0400 http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/26/%ce%94%cf%81%cf%8c%c2%b5%ce%bf%ce%b9 democracy-rethymno
Ενας µολυβένιος...
...ουρανός βαραίνει πάλι πάνω από τις διεθνείς αγορές. Και ίσως να εκπλήσσει εκείνους που είχαν πιστέψει πως γρήγορα ο κόσµος θα επέστρεφε στην ανάπτυξη όπως πρώτα, πως θα άφηνε πίσω την κρίση, πως είχε τον τρόπο να τα βγάλει πέρα µε τις παρενέργειές της.

Το πραγµατικά...
...εκπληκτικό, όµως, είναι αυτή η έκπληξή τους. Επειδή σπάνια κρίσεις ήταν τόσο προβλέψιµες όσο αυτή που ζούµε σήµερα. Είναι η λογική κα τάληξη µιας αλυσίδας γεγονότων, που τα περιγράφουν στο βιβλίο τους «Αυτή τη φορά είναι αλλιώς» οι οικονοµολόγοι Κένεθ Ρογκόφ και Κάρµεν Ράινχαρτ. Αναλύοντας «οκτώ αιώνες χρηµατοπι στωτικής τρέλας» (όπως γράφουν στον υπότιτλο του βιβλίου τους), οι δύο οικονοµολόγοι δείχνουν πως σχεδόν όλες οι µεγάλες χρηµατοπιστωτικές κρίσεις κατέληξαν σε κρίση των δηµόσιων οικο νοµικών των χωρών. Ούτε αυτή τη φορά, λοιπόν, «είναι αλλιώς».

Και ούτε αυτή τη φο ρά πρέπει να µας εκπλήσσει η κατρακύλα του ευρώ, όπως εξηγεί ένας άλλος οικονοµολόγος, ο ΖανΜαρκ Βιτορί, στην εφηµερίδα «Λεζ-Εκό». «Η πτώση του ευρώ είναι µια απλή αντίδραση σε µια βαθιά ανησυχία», γράφει. «Στο ότι η ευρωπαϊκή ανάπτυξη θα είναι πολύ ασθενής για να µπορέσει να καλύψει τα υπέρογκα χρέη. Από τη στιγµή που οι ευρωπαϊκές χώρες αποκλείουν τη στάση πληρωµών, τον πληθωρισµό ή την αναδιάρθρωση του χρέους, το µοναδικό που τους αποµένει είναι η υποτίµηση του νοµίσµατός τους». Αυτό ακριβώς κάνουν σήµερα οι διεθνείς αγορές. Μάλιστα, ο επικεφαλής οικονοµολόγος της τράπεζας Νatixis Πατρίκ Αρτίς θεωρεί αναγκαία µια υποτίµηση του ευρώ κατά 30%, που θα ανέβαζε την ευρωπαϊκή ανάπτυξη στο 1,5% ετησίως. Ετσι, το ευρώ θα επέστρεφε κάτω από τα 90 σεντς του δολα ρίου, όπως το 2000. Κοντά δηλαδή στην πραγ µατική αξία του.

Ποιος πληρώνει...
...σήµερα το ακριβό ευρώ; Ποιος πληρώνει τα τεράστια «πακέτα στήριξης»; Σε ένα τεντωµένο σκοινί, από τη µια άκρη τραβάνε οι λαοί και από την άλλη οι πολιτικές και τραπεζικές ελίτ. Αυτά τα «γραµµάτια» δένουν τις τύχες αυτών των ελίτ µεταξύ τους, αλλά και βαθαίνουν το χάσµα που τους χωρίζει από τα συµφέροντα των λαών. «Αυτή η διάσταση ανάµεσα στις κυβερνήσεις και στους πολίτες οδηγεί στο θέαµα που βλέπουµε σήµερα», γράφει ο Ντέιβιντ Μακουίλιαµς στον ιρλανδικό «Ιντιπέντεντ». «Ενα υπουργείο Οικονοµικών που υποτίθεται πως αποφασίζει για το συµφέρον των πολιτών, να παίρνει αποφάσεις που στην πραγµατικότητα επικυρώνουν τραπεζικές συµβάσεις και βάζουν τους πολίτες να πληρώσουν τον λογαριασµό». Ολη αυτή η ιστορία δεν είναι παρά µια επιχείρηση σωτηρίας ενός συστήµατος τρα πεζικών συµµαχιών.

Μια προφανής...
...λύση του προβλήµατος που προκλήθηκε από την υπερχρέωση των χωρών της ευρωζώνης, θα ήταν µια οργανωµένη και οµαδική αναδιάρθρω ση των χρεών τους. Παραείναι όµως προφανής για να ελπίζει κανείς πως θα την αποδέχονταν οι τραπεζίτες. Προτιµούν να βουλιάζουν και αυ τοί µαζί µε το ευρώ, ελπίζοντας µέχρι την τελευταία στιγµή πως «αυτή τη φορά θα είναι αλλιώς».

Βαρβάρα Τερζάκη
Άρθρο Ρούσσου Βρανά -εφ. Τα Νέα, 26 Μαΐου 2010 ]]> http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/24/%ce%97_%ce%ba%cf%81%ce%af%cf%83%ce%b7_%ce%b4%ce%b5%ce%bd_%ce%bb%cf%8d%ce%b3%ce%b9%cf%83%ce%b5_%cf%84%ce%b7%ce%bd_%cf%84%ce%ad%cf%87%ce%bd%ce%b7 Mon, 24 May 2010 14:02:00 -0400 http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/24/%ce%97_%ce%ba%cf%81%ce%af%cf%83%ce%b7_%ce%b4%ce%b5%ce%bd_%ce%bb%cf%8d%ce%b3%ce%b9%cf%83%ce%b5_%cf%84%ce%b7%ce%bd_%cf%84%ce%ad%cf%87%ce%bd%ce%b7 democracy-rethymno Το κραχ στην Αργεντινή μαζί με τη φτώχεια έφερε «ρεύμα» οικονομίας, ευέλικτες παραστάσεις, δωρεάν θεάματα

Το «Κολόν» είναι ένα από τα μεγαλύτερα θέατρα του Μπουένος Αϊρες. Λίγους μήνες μετά την κήρυξη πτώχευσης τον Δεκέμβριο του 2001, ένα ανοιξιάτικο απόγευμα ο κόσμος παρακολουθούσε από τα λεωφορεία μια πυκνή ουρά να ξεδιπλώνεται χωρίς εμφανές τέλος. Ηταν οι θεατές μιας ασυνήθιστης παράστασης που χωρίς να το θέλει θα έμενε στην ιστορία της πόλης. Ο κόσμος δεν κρατούσε χρήματα που αντιστοιχούσαν στο αντίτιμο του εισιτηρίου, αφού εισιτήρια, όπως και χρήματα άλλωστε, δεν υπήρχαν. Ο καθένας είχε μαζί του μικρές σακούλες με ρύζι, μακαρόνια, γάλα. Μόνο έτσι θα έμπαιναν στο θέατρο.
Εννιά χρόνια μετά το αργεντίνικο κραχ και την ιδιότυπη εκείνη παράσταση, η θεατρική σκηνή του Μπουένος Αϊρες γνωρίζει ιδιαίτερη άνθηση.
Οι συνέπειες της κρίσης κορυφώθηκαν τον Οκτώβριο του 2002 όταν οι περισσότεροι από τους μισούς Αργεντίνους (57,5%) ζούσαν επισήμως κάτω από το όριο της φτώχειας, ενώ ένα διόλου ευκαταφρόνητο 27,5% αντιπροσώπευε τους πολίτες που ζούσαν σε συνθήκες απόλυτης φτώχειας. Την ίδια χρονιά το θέατρο «άντεχε» εντυπωσιακά. Περισσότερες από 390 ομάδες συνέχιζαν να ετοιμάζουν παραστάσεις και να τις παρουσιάζουν στα 123 «επίσημα» θέατρα της πρωτεύουσας. Και σχεδόν 150 παραστάσεις ανέβηκαν εκτός του επίσημου δικτύου, στο off Buenos Aires. H συγγραφέας και μεταφράστρια Εφη Γιαννοπούλου έζησε από κοντά τον θεατρικό «πυρετό» της πόλης, καθώς έμεινε μερικούς μήνες στο Μπουένος Αϊρες το 2006. «Θυμάμαι μια παράσταση που παιζόταν σε σπίτι. Σε κανονικό σπίτι».
Η έκρηξη του ντιζάιν
Αλλά δεν ήταν μόνο το θέατρο. Ο Θανάσης Παπαδημητρίου πήγε στην Αργεντινή παραμονές της χρεοκοπίας. Θα εργαζόταν ως νηπιαγωγός στο σχολείο της ελληνικής κοινότητας του Μπουένος Αϊρες. Στην αρχή η εμπειρία ήταν τρομακτική. «Υπήρχε φόβος. Εβλεπες επιδρομές σε εστιατόρια. Εκλεβαν το ταμείο και τους πελάτες μαζί». Αλλά όταν πέρασε το πρώτο καυτό κύμα των αιματηρών διαδηλώσεων και των λεηλασιών, η κοινωνία άρχισε να ισορροπεί στη νέα πραγματικότητα. «Οι άνθρωποι που έμεναν άνεργοι και δεν ήταν καθόλου λίγοι, απογοητευμένοι επειδή η πιθανότητα να βρουν καινούργια δουλειά ήταν μικρή, στρέφονταν στο πιο δημιουργικό κομμάτι του εαυτού τους», θυμάται ο κ. Παπαδημητρίου. «Και άρχισαν να φτιάχνουν πράγματα. Αντικείμενα, μικροέπιπλα, κατασκευές, ζωγραφική, τα πάντα. Ετσι, μέσα σε λίγους μήνες το Μπουένος Αϊρες γέμισε μικρές γκαλερί, αλλά και μαγαζάκια από νέους ντιζάινερ που προσπαθούσαν να πουλήσουν τις κατασκευές τους. Ακόμα πιο διαδεδομένοι ήταν οι πάγκοι σε μεγάλες υπαίθριες αγορές στις πλατείες της πόλης. Το να πουλήσουν τα έργα τους ήταν πιο εύκολο από ποτέ, καθώς όλα τα προϊόντα εισαγωγής ήταν απλησίαστα για ένα συντριπτικά υψηλό ποσοστό της κοινωνίας της Αργεντινής».
Την ίδια στιγμή το Μπουένος Αϊρες γνώριζε ένα νέο κύμα κοσμοπολιτισμού. Οι Αμερικανοί που μέχρι χθες ταξίδευαν στο γειτονικό Μεξικό για να μάθουν ισπανικά, επέλεγαν τώρα την πάμφθηνη Αργεντινή. Το Μπουένος Αϊρες ήταν ξανά στη μόδα. Στα εστιατόρια πολυτελείας μπορούσες να φας με 20 ή 25 ευρώ το άτομο. Αμερικανοί επιμελητές σύγχρονης τέχνης έφταναν στην πόλη και επιστρέφοντας στη Νέα Υόρκη ή στο Λος Αντζελες έγραφαν για την ταλαντούχα νέα γενιά Αργεντίνων καλλιτεχνών, τα έργα των οποίων μπορούσαν να πουληθούν σε εξαιρετικά χαμηλές τιμές.
Το Μπουένος Αϊρες πλημμύρισε με γκαλερί. Μέσα σε τρία χρόνια, από το 2005 μέχρι το 2008, η εξαγωγή έργων τέχνης αυξήθηκε κατά 65%! «Η άνοδος των εξαγωγών έργων τέχνης μπορεί να αποδοθεί σε δύο παράγοντες», υποστηρίζει ο ειδικός Αντριαν Γκουαλντόνι Μπασουάλντο. «Από τη μια έχουμε τη διεθνή αναγνώριση για την ποιότητα της τέχνης που παράγεται στην Αργεντινή και ταυτόχρονα επωφελούμαστε από την διαφορά της αξίας ανάμεσα στο πέσο και στα άλλα νομίσματα».
Η φτώχεια έγινε στυλ
Η προσαρμογή στις νέες συνθήκες απαίτησε ευελιξία και ιδέες. Παραστάσεις 24 ρόλων παίζονταν από πέντε ηθοποιούς, γιατί τόσο μπορούσε να αντέξει ο σφιχτός προϋπολογισμός μιας ομάδας. Το εύρημα μάλιστα έγινε «στυλ» ή «ιδεολογία», αναγορεύθηκε σε «ρεύμα» και βγήκε έξω από τα σύνορα της χώρας. Η θεατρική εβδομάδα συρρικνώθηκε σε δύο ημέρες και πολλές ομάδες συντηρούσαν ένα χώρο. Μια ημέρα μπορούσες να δεις τρεις παραστάσεις στη σειρά στο ίδιο θέατρο. Η αίθουσα «El Camaran de las Musas» είναι μια ενδιαφέρουσα περίπτωση. Ανοιξε τις πόρτες της το 2001, όταν τα σημάδια της μεγαλύτερης ύφεσης της αργεντίνικης οικονομίας είχαν γίνει ορατά. Παρ’ όλα αυτά η ενεργητικότητα στο ζενίθ της κρίσης έπιασε κόκκινο. Γρήγορα ο νέος χώρος έγινε στέκι. Ο Εμίλιο Γκουτιέρες θυμάται: «Ο κόσμος ερχόταν να δει θέατρο, να παρακολουθήσει διαλέξεις, να δει εκθέσεις ή να πιει το ποτό του». Ο ίδιος δίνει την εξήγηση για το φαινομενικά παράδοξο αργεντίνικο boom στις τέχνες: «Σε εποχές κρίσης ο κόσμος έχει ανάγκη να βγει από το σπίτι του, να δει κάτι άλλο από αυτό που του προσφέρει η τηλεόραση».
Κατέρρευσαν οι τιμές
Η κρίση έφερε σημαντική μείωση των τιμών στα εναλλακτικά, κυρίως, θεατρικά στέκια του Μπουένος Αϊρες. Ενα «κανονικό» εισιτήριο πριν από το 2001 κόστιζε κατά μέσο όρο από 12 έως 15 πέσος. Σε 12 μήνες η αντίστοιχη τιμή κυμαινόταν από 5 μέχρι 8 πέσος και το ακριβότερο εισιτήριο δεν κόστιζε περισσότερο από 10 πέσος. Φοιτητές και ηλικιωμένοι μπορούσαν να δουν θέατρο ακόμα φθηνότερα, με 2 ή 3 πέσος.
Αλλά η κρίση έφερε και μια παράδοξη μόδα: τη μόδα των «δωρεάν» θεαμάτων. Το 2002 εγκαινιάστηκε το πρώτο επαγγελματικό θέατρο δωρεάν θεαμάτων στο Λοράνχε του Μπουένος Αϊρες. Ο θεατρικός επιχειρηματίας Κάρλος Ρότεμπεργκ σκέφτηκε να δεσμεύσει μια αίθουσα στο συγκρότημα «Corrientes 1372», όπου παρουσιάζονταν αποκλειστικά παραστάσεις χωρίς εισιτήριο. «Πολλαπλασιάσαμε την ποσότητα των προσφερόμενων θεαμάτων και στο τέλος της σεζόν είχαμε ένα μέσο όρο εσόδων 4 ή 5 πέσος κατ’ άτομο», δηλώνει ο Ρότεμπεργκ.
Η Εφη Γιαννοπούλου δεν θεωρεί ότι η Ελλάδα θα εξελιχθεί υποχρεωτικά σε μια νέα Αργεντινή. Παρ’ όλα αυτά βρίσκει ομοιότητες. «Και στην Αργεντινή πέρασαν μια περίοδο εύκολου πλουτισμού που ξεφούσκωσε απότομα. Σήμερα σε προσκαλούν σε δείπνο και είναι πιθανό το μενού να περιλαμβάνει ένα πιάτο φακές. Ενώ εμείς θα πρέπει να “σηκώσουμε” τον μισό Βασιλόπουλο. Σε πολλά πάρτι θα βρεις μόνο μπίρα, την οποία συνήθως έχεις αγοράσει εσύ ο ίδιος. Η Αργεντινή άντεξε. Δεν διαλύθηκε, είναι μια κοινωνία σε ανασυγκρότηση».
Στην Ουγγαρία, λύση οι χορηγίες
Στις 27 Οκτωβρίου του 2008 η Ουγγαρία χτύπησε την πόρτα του ΔΝΤ και της Ευρωπαϊκής Ενωσης προκειμένου να εξασφαλίσει δάνειο 25 δισ. ευρώ. Ο αντίκτυπος στην πολιτιστική βιομηχανία της χώρας ήταν άμεσος. Η κυβέρνηση του σοσιαλιστή Φέρεντς Γκιούρτσανι, το κόμμα του οποίου καταποντίστηκε στις πρόσφατες εκλογές, σταμάτησε όλα τα μεγάλα πρότζεκτ πολιτιστικής υποδομής. Με εξαίρεση τη χρηματοδότηση για το Πεκς, Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης το 2010.
Πιο χαρακτηριστική περίπτωση η ανακαίνιση του Θεάτρου Ερκελ στη Βουδαπέστη, έδρα της δεύτερης κρατικής όπερας της χώρας. Το 2008 ο Γκιούρτσανι υποσχέθηκε σταθερή χρηματοδότηση της τάξης των 5,3 δισ. ουγγρικών φιορινιών. Το 2009 εκταμιεύθηκαν 5,05 δισ. και για το 2010 δεν αναμένεται να ξεπεράσουν τα 4,9.
«Η θετική επίπτωση της κρίσης ήταν ότι οι πολιτιστικοί οργανισμοί στην Ουγγαρία υποχρεώθηκαν να βελτιώσουν το μάρκετινγκ και να εστιάσουν περισσότερο στην προσέλκυση χορηγιών», μας λέει ο Αντράς Ντέζι, δημοσιογράφος στη μεγαλύτερη εφημερίδα της χώρας, τη Nepszabadsag. Ταυτόχρονα, η προηγούμενη κυβέρνηση υιοθέτησε νόμο σύμφωνα με τον οποίο όσοι βοηθούσαν οικονομικά θεατρικές ομάδες και οργανισμούς δικαιούνταν φορολογική έκπτωση.
Στην Ουγγαρία, όπως και στην Ελλάδα, πολλά θέατρα εξαρτούν τη βιωσιμότητά τους από τις επιχορηγήσεις των δημόσιων ταμείων. Τώρα, η συμμετοχή της τοπικής αυτοδιοίκησης στα σχετικά προγράμματα μειώθηκε.
Στα δύο χρόνια που διαρκεί η κρίση παρατηρείται μείωση της προσέλευσης στα θέατρα, αν και οι τιμές των εισιτηρίων έχουν πέσει δραματικά. Κοστίζουν 2 ή 3 ευρώ. Κυρίως επλήγη η αγορά των εισιτηρίων που καλύπτουν ολόκληρες καλλιτεχνικές περιόδους, ενώ αύξηση σημειώθηκε στα μεμονωμένα εισιτήρια. Το πιο ενδιαφέρον είναι ίσως η αλλαγή του καλλιτεχνικού προφίλ σημαντικού αριθμού θεάτρων. «Πολλοί οργανισμοί που πριν παρουσίαζαν περισσότερο καλλιτεχνικές επιλογές στράφηκαν σε πιο ψυχαγωγικά και δημοφιλή θεάματα», προσθέτει ο Αντράς Ντέζι.

Βαρβάρα Τερζάκη
Άρθρο Δημητρη Pηγοπουλου-εφ. Καθημερινή, 23-05-2010 ]]> http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/24/%ce%97_%ce%b3%ce%b5%ce%bd%ce%b9%ce%ac_%cf%84%ce%b7%cf%82_%cf%83%cf%80%ce%b1%cf%84%ce%ac%ce%bb%ce%b7%cf%82_%ce%ba%ce%b1%cf%84%ce%b1%ce%b4%ce%af%ce%ba%ce%b1%cf%83%ce%b5_%cf%84%ce%b1_%cf%80%ce%b1%ce%b9%ce%b4%ce%b9%ce%ac_%cf%84%ce%b7%cf%82 Mon, 24 May 2010 13:59:00 -0400 http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/24/%ce%97_%ce%b3%ce%b5%ce%bd%ce%b9%ce%ac_%cf%84%ce%b7%cf%82_%cf%83%cf%80%ce%b1%cf%84%ce%ac%ce%bb%ce%b7%cf%82_%ce%ba%ce%b1%cf%84%ce%b1%ce%b4%ce%af%ce%ba%ce%b1%cf%83%ce%b5_%cf%84%ce%b1_%cf%80%ce%b1%ce%b9%ce%b4%ce%b9%ce%ac_%cf%84%ce%b7%cf%82 democracy-rethymno Βαρβάρα Τερζάκη

Άρθρο The Guardian-εφ. Καθημερινή, 23-05-2010 ]]> http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/24/%ce%9f%ce%b9_%ce%b4%ce%b9%ce%b1%cf%87%cf%81%ce%bf%ce%bd%ce%b9%ce%ba%ce%bf%ce%af_%cf%83%cf%85%ce%bc%ce%b2%ce%bf%ce%bb%ce%b9%cf%83%ce%bc%ce%bf%ce%af_%cf%84%ce%b7%cf%82_%ce%ba%cf%8c%ce%bc%ce%b7%cf%82 Mon, 24 May 2010 13:53:00 -0400 http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/24/%ce%9f%ce%b9_%ce%b4%ce%b9%ce%b1%cf%87%cf%81%ce%bf%ce%bd%ce%b9%ce%ba%ce%bf%ce%af_%cf%83%cf%85%ce%bc%ce%b2%ce%bf%ce%bb%ce%b9%cf%83%ce%bc%ce%bf%ce%af_%cf%84%ce%b7%cf%82_%ce%ba%cf%8c%ce%bc%ce%b7%cf%82 democracy-rethymno
Βαρβάρα Τερζάκη
Άρθρο Χρ. Γ. Ντουμα-εφ. Καθημερινή, 23-05-2010 ]]> http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/24/%ce%a0%ce%bf%ce%b9%ce%bf%cf%82_%ce%9a%ce%bf%ce%bb%cf%89%ce%bd%cf%8c%cf%82,_%cf%80%ce%bf%ce%b9%ce%b1_%ce%b1%ce%b7%ce%b4%cf%8c%ce%bd%ce%b9%ce%b1%e2%80%a6 Mon, 24 May 2010 13:49:00 -0400 http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/24/%ce%a0%ce%bf%ce%b9%ce%bf%cf%82_%ce%9a%ce%bf%ce%bb%cf%89%ce%bd%cf%8c%cf%82,_%cf%80%ce%bf%ce%b9%ce%b1_%ce%b1%ce%b7%ce%b4%cf%8c%ce%bd%ce%b9%ce%b1%e2%80%a6 democracy-rethymno Βαρβάρα Τερζάκη
Άρθρο Mαριαννας Tζιαντζη-εφ. Καθημερινή, 23-05-2010 ]]> http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/24/%ce%91%cf%85%cf%84%ce%bf%ce%af_%cf%80%ce%bf%cf%85_%ce%b3%ce%bb%ce%af%cf%84%cf%89%cf%83%ce%b1%ce%bd_%ce%ba%ce%b9_%ce%b1%cf%85%cf%84%ce%bf%ce%af_%cf%80%ce%bf%cf%85_%ce%b2%ce%bf%cf%8d%ce%bb%ce%b9%ce%b1%ce%be%ce%b1%ce%bd Mon, 24 May 2010 13:46:00 -0400 http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/24/%ce%91%cf%85%cf%84%ce%bf%ce%af_%cf%80%ce%bf%cf%85_%ce%b3%ce%bb%ce%af%cf%84%cf%89%cf%83%ce%b1%ce%bd_%ce%ba%ce%b9_%ce%b1%cf%85%cf%84%ce%bf%ce%af_%cf%80%ce%bf%cf%85_%ce%b2%ce%bf%cf%8d%ce%bb%ce%b9%ce%b1%ce%be%ce%b1%ce%bd democracy-rethymno
Σ' ένα εστιατόριο εργάζονταν 29 άνθρωποι. Ενας εξ αυτών, νεαρός και καινούργιος στη δουλειά, απολύθηκε διότι διαμαρτυρήθηκε στην Επιθεώρηση Εργασίας και στο ΙΚΑ για μη καταβολή και καθυστέρηση δεδουλευμένων. Υπό την πίεση του σωματείου, ο νεαρός εργαζόμενος επαναπροσλήφθηκε, αλλά απολύθηκε πάλι μετά δυο - τρεις μέρες. Τις επόμενες εβδομάδες, το εστιατόριο λειτουργούσε περικυκλωμένο από συναδέλφους του απολυμένου, που κατήγγειλαν δυναμικά τους εργοδότες εστιάτορες. Η πελατεία άρχισε να αραιώνει. Παράλληλα, άλλοι επτά εργαζόμενοι κατήγγειλαν στις Αρχές διάφορες άλλες παραβιάσεις της εργατικής νομοθεσίας. Οι υπόλοιποι είκοσι ένας εργαζόμενοι στράφηκαν εναντίον των θορυβούντων συνδικαλισμένων, ζητώντας το δικό τους δικαίωμα στην εργασία. Ανταλλάχτηκαν βαριές κουβέντες: ρουφιάνοι, προσκυνημένοι, τέτοια.
Οι εργαζόμενοι βρέθηκαν διχασμένοι. Από τη μια, οι υπερασπιστές των εργατικών δικαιωμάτων, δυναμικοί και θορυβώδεις, πίεζαν τους εργοδότες να σεβαστούν τις νόμιμες και τις ηθικές τους υποχρεώσεις. Από την άλλη, οι εργαζόμενοι που φοβόντουσαν μη χάσουν τη δουλειά τους και επιθυμούσαν να εργαστούν απερίσπαστοι, χωρίς τις οχλήσεις των συνδικαλισμένων.
Τη λύση την έδωσε ο εργοδότης. Εβαλε λουκέτο στο μαγαζί. Και όλοι οι εργαζόμενοι, διαμαρτυρόμενοι και μη, βρέθηκαν στον δρόμο, χωρίς δουλειά. Οι 21 κατηγορούν το σωματείο και τους 7+1 συναδέλφους τους, επειδή με την πίεση που άσκησαν ώθησαν τα πράγματα στα άκρα, στη χειρότερη κατάληξη. Οι άλλοι υπεραμύνονται των δικαιωμάτων τους και μαζί με το σωματείο καταγγέλλουν τον εργοδότη για καταχρηστική συμπεριφορά.
Η εμπλοκή στο θεσσαλονικιώτικο εστιατόριο, που κατέληξε σε σύγκρουση με θύματα, δεν είναι η πρώτη. Εχουν προηγηθεί ανάλογες εργασιακές εμπλοκές και αναφλέξεις το προηγούμενο διάστημα στην Αθήνα, σε παρόμοιες επιχειρήσεις εστίασης, όπου ανθούν η μαύρη εργασία και η επισφάλεια, αλλά και σε καθ’ όλα σοβαρές και νομοταγείς εκδοτικές επιχειρήσεις. Και όσο βαθαίνει η κρίση, όσο θα επελαύνει η ύφεση, και μαζί της η ανεργία και η ανασφάλεια, όταν επιπλέον θα αρχίσουν να εφαρμόζονται οι νέοι νόμοι για ευκολότερες απολύσεις και χαμηλότερες αποζημιώσεις, τέτοιες εμπλοκές και συγκρούσεις θα πληθαίνουν και θα οξύνονται.
Το σημαντικότερο στοιχείο είναι η διαφαινόμενη διαίρεση των εργαζομένων. Από τη μια, όσοι διεκδικούν εφαρμογή της κείμενης νομοθεσίας και βρίσκουν προστασία από τα συνδικάτα. Από την άλλη, οι εργαζόμενοι που επιθυμούν πάνω απ’ όλα να διατηρήσουν τη δουλειά τους, παραβλέποντας τις καταχρήσεις και της παρανομίες εις βάρος συναδέλφων τους, ακόμη και εις βάρος των δικών τους δικαιωμάτων. Αρκεί να παραμείνουν εντός εργασίας, να βγαίνει το μεροκάματο.
Στη συχνά άγρια πραγματικότητα του ιδιωτικού τομέα, τέτοια διλήμματα θα πληθαίνουν, δραματικά. Στα εστιατόρια, στα ξενοδοχεία, στα χωράφια, στα γιαπιά, δεν ισχύουν οι νόμοι που προστατεύουν τον δημόσιο υπάλληλο, τον υπάλληλο των ΔΕΚΟ, τον υπάλληλο μιας τράπεζας ή μιας μεγάλης επιχείρησης. Τέτοιες επιχειρήσεις, μικρές, οικογενειακές ή μικρομεσαίες, τις τελευταίες δύο δεκαετίες πορεύτηκαν απασχολώντας μετανάστες με χαμηλές αμοιβές και στοιχειώδη ή ανύπαρκτη ασφάλιση. Η μαύρη και φθηνή εργασία έδινε λύσεις, δημιουργώντας ένα μείγμα φανερής οικονομίας και παραοικονομίας. Η κατάσταση όμως έχει αλλάξει από καιρό: όλο και περισσότεροι Ελληνες δεν περιφρονούν πια τις χειρωνακτικές ή χαμηλής ειδίκευσης εργασίες – η ανάγκη πιέζει. Αλλά ο Ελληνας πολίτης απαιτεί εφαρμογή όλου του πακέτου: μισθό βάσει σύμβασης, ασφάλιση, πλήρεις παροχές κ. τ. λ.
Μπορεί να τα διεκδικήσει όλα αυτά τώρα, σε περιβάλλον δεινής κρίσης και ογκούμενης ανεργίας; Ολο και δυσκολότερα. Ο άνεργος σε καιρό κρίσης είναι ο άνθρωπος που βουλιάζει· όποιος διατηρεί το μεροκάματο, ακόμη και με ηθικές και υπαρξιακές εκπτώσεις, έχει περισσότερες πιθανότητες να γλιτώσει. Αλλά τι σημαίνει «να γλιτώσει»; Τι άνθρωπος θα είναι ο «γλιτωμένος», όταν γύρω του θα σωριάζονται πτώματα; Η ατομική επιβίωση, θεμιτή και ενστικτώδης, θα είναι αρκετή να τον γλιτώσει και σαν ολόκληρο άνθρωπο, κοινωνικό, έλλογο και ηθικό άνθρωπο; Πόσα δικαιώματα μπορεί να εκχωρήσει ο αναγκεμένος; Μέχρι πού μπορεί να φτάσει η οπισθοχώρηση; Για πόσο καιρό; Με ποιο χρονικό ορίζοντα; Και πώς γνωρίζει ο «γλιτωμένος» ότι δεν θα έρθει η σειρά του να βουλιάξει; Το πιθανότερο: Θα βουλιάξουν πολλοί, θα επιπλεύσουν λίγοι.
Τέτοια ερωτήματα, συγκλονιστικά, για μια οριακή ανθρώπινη κατάσταση, την κατάσταση των στρατοπέδων εξόντωσης, έθεσε ο Πρίμο Λέβι. Ο μεγάλος στοχαστής περιέγραψε μοναδικά την ενοχή αυτού που γλίτωσε, του επιβιώσαντος, απέναντι στα θύματα, σε αυτούς που βούλιαξαν. Δεν απάντησε ποτέ.

Βαρβάρα Τερζάκη
Άρθρο Nικου Γ. Ξυδακη-εφ. Καθημερινή, 23-05-2010 ]]> http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/24/%ce%9c%ce%b5_%ce%ba%ce%bf%ce%bc%ce%bc%ce%ad%ce%bd%ce%b7_%cf%84%ce%b7%ce%bd_%ce%b1%ce%bd%ce%ac%cf%83%ce%b1 Mon, 24 May 2010 13:43:00 -0400 http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/24/%ce%9c%ce%b5_%ce%ba%ce%bf%ce%bc%ce%bc%ce%ad%ce%bd%ce%b7_%cf%84%ce%b7%ce%bd_%ce%b1%ce%bd%ce%ac%cf%83%ce%b1 democracy-rethymno Η δήλωση του Ζαν Λικ Γκοντάρ είχε ως εξής: «Εξαιτίας προβλημάτων “ελληνικού τύπου” δεν μπορώ να ανταποκριθώ στην πρόσκληση του Φεστιβάλ. Με το Φεστιβάλ θα πήγαινα ώς τον θάνατο, αλλά δεν θα κάνω ούτε ένα βήμα παραπάνω». Ανω κάτω οι Κάννες. Τι ήθελε να πει ο μετρ; Κομφούζιο. Κριτικοί και δημοσιογράφοι σήκωσαν τα χέρια. Το γραφείο Τύπου συνιστούσε «ρωτήστε τον Γκοντάρ», η στάση του προκάλεσε αντικρουόμενα σχόλια και αυθαίρετες ερμηνείες. Τα ελληνικά ΜΜΕ χειρίστηκαν τη σιβυλλική ανακοίνωση φιλελληνικά. Οχι άδικα. Λίγες ημέρες νωρίτερα, σε συνέντευξή του, ο μεγαλύτερος εν ζωή Γάλλος σκηνοθέτης είχε ταχθεί αναφανδόν στο πλευρό της χώρας μας: «Θα έπρεπε να ευχαριστήσουμε την Ελλάδα... Η Δύση τής χρωστάει... Ξεχνάμε τη σχέση ανάμεσα στην τραγωδία και τη δημοκρατία. (...) Θα μπορούσε να ζητήσει από τον σημερινό κόσμο χιλιάδες εκατομμύρια για συγγραφικά δικαιώματα και θα ήταν λογικό να της τα δώσουμε».
Η αλήθεια βέβαια είναι ότι ο Γκοντάρ γνωρίζει την αρχαία ελληνική γραμματεία όσο λίγοι αυτόχθονες, γι’ αυτό και όταν την επικαλείται δεν το κάνει για να χαϊδέψει αυτιά ούτε για να ασκήσει φτηνή πολιτική, ενισχύοντας εθνικές ψευδαισθήσεις. Ως δημιουργός έχει αντλήσει, έχει επηρεαστεί και συνδιαμορφωθεί από τα κείμενα και τη σκέψη της. Ομως, τα «προβλήματα “ελληνικού τύπου”» που επικαλέστηκε, εκφράζουν μια διαμαρτυρία ευρύτερη και, παράλληλα, μια στάση ζωής.
Κρίση, ανεργία, ανέχεια, απεργίες, ένας κόσμος σε αναβρασμό· από την άλλη, οι Κάννες. Η αποθέωση της εικόνας, του φαίνεσθαι. Πακτωλός χρημάτων για την προώθηση ταινιών και σταρ, το επικοινωνιακό παιχνίδι στην πιο εξελιγμένη και αναβαπτισμένη μορφή του. Η βιομηχανία του θεάματος λυτρωτική και προκλητική την ίδια στιγμή.
Ο Γκοντάρ θέλησε να πάρει τις αποστάσεις του. Συμβολικά και ουσιαστικά. Το παιχνίδι της χωρίς όρια κατανάλωσης, αυτό το ράλι της πολυτέλειας και του κομφορμισμού, θάμπωσε προς στιγμήν. Ενας επίτιμος συνδαιτυμόνας, με τιμητική θέση, αρνείται να παραστεί αφήνοντας, επιπλέον, το «Film Socialisme», την τελευταία του ταινία, ασυνόδευτη.
Τι έμπνευση! Αυτός ο γνήσιος εκπρόσωπος του Μάη του ’68, με τους ορκισμένους εχθρούς και φίλους, παραμένει στα 80 του χρόνια ερεθιστικός και καίριος, από τους τελευταίους στοχαστές του σινεμά (και όχι μόνον). Προπετής και θαρραλέος, αντιφατικός και επιθετικός. Υμνητής του οργανωμένου χάους, γεννά με τις ταινίες του μόνο απορίες και ερωτήματα. Σαρκάζει το επιφαινόμενο, μοιάζει με διανοούμενο αναχωρητή, αλλά είναι περισσότερο μαχητής και από τους πιο ασυμβίβαστους ακτιβιστές. Δεν κάνει θόρυβο. Αρκεί ένας μικρός ελιγμός, μια απουσία και το Φεστιβάλ των Καννών χάνει, έστω και για λίγες ώρες, την πυξίδα του. Ο δημιουργός δεν αρκεί να υπερασπίζεται το έργο του μόνο με λόγια...
Ετσι και ο Γκοντάρ. Αφησε την αμετάφραστη, χαοτική –όπως διαβάζουμε– ταινία του μόνη, χωρίς να προσφέρει τους κώδικες. Πριν από έξι χρόνια, όταν είχε προβληθεί στις Κάννες «Η μουσική μας», μια παραλλαγή πάνω στον πόλεμο, τη μελαγχολία, την Παλαιστίνη, το Σεράγεβο, με τη «συντροφιά» του Λεβινάς, του Σαρτρ, του Χάιντεγκερ, δοκίμασε και πάλι τις αντοχές του κοινού. «Αυτό που μετράει δεν είναι αυτό που βλέπουμε στην οθόνη, που μας υποδεικνύει η κάμερα, αλλά ό, τι δεν βλέπουμε».
Με μια άρνηση τριών γραμμών έκανε την πιο πυκνή καταγγελία. Για τις αγορές, τα μονοπώλια, τις αλχημείες, τις σοφιστείες, την υποκρισία, την πλαστή ευδαιμονία, την οπωσδήποτε γιορτή. Η φράση του «δεν θα κάνω ούτε ένα βήμα παραπάνω» ήταν σοφά μελετημένη. Οι Κάννες, φέτος, όφειλαν να είχαν προνοήσει. Η μεγαλύτερη διεθνής κινηματογραφική εκδήλωση δεν μπορεί να πορεύεται ερήμην των γεγονότων, που φέρνουν την Ευρώπη στο χείλος οικονομικής και κοινωνικής αποδιοργάνωσης.
Η Ευρώπη του Γκοντάρ, λίκνο ιστορίας και πολιτισμού, θυμίζει τον Τιτανικό στο «Film Socialisme». Οι ήρωές του περιπλανιούνται στους αιώνες με οδηγό τη λογοτεχνία, τα κενά, τις συγκρούσεις και την ασυνεννοησία. Ο σκηνοθέτης θέτει το ερώτημα, την απάντηση και το νέο ερώτημα: «Εάν ένας θεατής μού πει αυτή είναι μια κακή ταινία, θα του απαντήσω: το λάθος είναι δικό σου. Τι έκανες για να είναι καλός ο διάλογος;».
Βαρβάρα Τερζάκη
Άρθρο Mαριας Kατσουνακη-εφ. Καθημερινή, 23-05-2010
]]> http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/24/%ce%95%cf%80%ce%b1%ce%bd%ce%b5%ce%be%ce%b5%cf%84%ce%ac%ce%b6%ce%bf%ce%bd%cf%84%ce%b1%cf%82_%cf%84%ce%b7%ce%bd_%ce%b1%ce%be%ce%af%ce%b1_%cf%84%cf%89%ce%bd_%ce%b5%cf%80%ce%b1%ce%b3%ce%b3%ce%b5%ce%bb%ce%bc%ce%ac%cf%84%cf%89%ce%bd Mon, 24 May 2010 13:38:00 -0400 http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/24/%ce%95%cf%80%ce%b1%ce%bd%ce%b5%ce%be%ce%b5%cf%84%ce%ac%ce%b6%ce%bf%ce%bd%cf%84%ce%b1%cf%82_%cf%84%ce%b7%ce%bd_%ce%b1%ce%be%ce%af%ce%b1_%cf%84%cf%89%ce%bd_%ce%b5%cf%80%ce%b1%ce%b3%ce%b3%ce%b5%ce%bb%ce%bc%ce%ac%cf%84%cf%89%ce%bd democracy-rethymno
Λίγες βδομάδες πριν από τις εκλογές στο Ηνωμένο Βασίλειο εντάθηκε ο δημόσιος διάλογος για τις κοινωνικές ανισότητες, διάλογος που τροφοδοτήθηκε από την ύφεση, τις απερισκεψίες που διέπραξε το Σίτι, αλλά και από την προοπτική νέας διακυβέρνησης.
Μάλιστα, μια έρευνα που δόθηκε στη δημοσιότητα αποκάλυψε το κρυφό πρόσωπο του υπάρχοντος συστήματος αμοιβών.
Η επιμονή στην αξιολόγηση κάθε πράγματος αλλά και όλων των ανθρώπων με κριτήριο την απόδοσή τους σε χρήμα -το κλασικό ερώτημα, τι προσφέρετε στους μετόχους- ήταν μοιραίο ότι κάποια μέρα θα στρεφόταν εναντίον των αξιολογητών, και μάλιστα από διαφορετική σκοπιά: κι εσείς τι προσφέρετε στην κοινωνία;
Αυτήν ακριβώς την αντιστροφή της προοπτικής υπογραμμίζει έρευνα που δόθηκε στη δημοσιότητα από το New Economic Foundation(1). Τρεις βρετανίδες ερευνήτριες, η Εϊλις Λόουλορ, η Χέλεν Κέρσλεϊ και η Σούζαν Στιντ, προσεγγίζουν το ζήτημα των ανισοτήτων συγκρίνοντας τις αμοιβές διάφορων επαγγελμάτων που επιλέγονται από τα άκρα της κλίμακας των εισοδημάτων με την «κοινωνική αξία» που δημιουργεί η άσκησή τους.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των ερευνητριών, στην περίπτωση ενός εργάτη που δουλεύει σε εργοστάσιο ανακύκλωσης και αμείβεται με ωρομίσθιο 6,10 στερλινών (σχεδόν 7 ευρώ), «για κάθε στερλίνα που δαπανάται για τη μισθοδοσία του, αυτός δημιουργεί αξία 12 στερλινών για το κοινωνικό σύνολο». Αντίθετα, όσον αφορά «τα golden boys των επενδυτικών τραπεζών, των οποίων οι ετήσιες αποδοχές κυμαίνονται μεταξύ 500.000 και 10 εκατομμυρίων στερλινών, για κάθε στερλίνα χρηματοοικονομικής αξίας που δημιουργούν καταστρέφουν κοινωνική αξία 7 στερλινών». Συνεπώς, ο απολογισμός των δραστηριοτήτων των καλύτερα αμειβόμενων στελεχών αυτού του τομέα αποδεικνύεται αρνητικός για το κοινωνικό σύνολο. Το ίδιο συνάγει, εξάλλου, κανείς και από τη χρηματοοικονομική καταιγίδα η οποία από το 2008 μας επιφέρει αλλεπάλληλα πλήγματα...
Η κοινωνική αξία
Η μέθοδος που χρησιμοποιήθηκε για τον υπολογισμό της κοινωνικής αξίας που προσφέρει μια θέση εργασίας ονομάστηκε «κοινωνική απόδοση μιας επένδυσης» και οδηγεί την κρατούσα οικονομική θεωρία στην παγίδα που της στήνουν τα ίδια της τα επιχειρήματα. Υποτίθεται ότι οι υψηλοί μισθοί αντανακλούν την προσφορά των υψηλόβαθμων στελεχών στην πορεία της επιχείρησης. Οπως τονίζουν οι ερευνήτριες, «η ορθόδοξη οικονομική σκέψη μάς λέει ότι η χρησιμότητά μας είναι ανάλογη των χρημάτων που κερδίζουμε. Οσο περισσότερα χρήματα κερδίζουμε τόσο περισσότερο χρήσιμοι είμαστε. Μάλιστα, απ' όλα αυτά συνάγεται ότι, για να μεγιστοποιηθεί η συλλογική ευημερία, πρέπει να αυξάνεται το συνολικό εισόδημα».
Ομως, όταν αντιλαμβανόμαστε τον κόσμο με βάση αυτές τις αρχές, τότε οδηγούμαστε όχι μόνο στο να υποτιμήσουμε εντελώς την οικιακή εργασία, η οποία κατά κόρον ανατίθεται στις γυναίκες, αλλά και στο να αγνοήσουμε το γεγονός ότι η οικονομική διαδικασία επεκτείνεται πολύ πέρα από τη χρηματική ανταλλαγή.
Πράγματι, η παραγωγή και η κατανάλωση αγαθών και υπηρεσιών συνεπάγονται, ανεξάρτητα από τη θέλησή μας, «εξωτερικό κόστος» και «εξωτερικά οφέλη» τα οποία άλλοτε είναι άμεσα και άλλοτε ετεροχρονισμένα: ένα αυτοκίνητο εκτελεί μεταφορικό έργο αλλά ταυτόχρονα ρυπαίνει, ένα βιβλίο είναι μέσο αναψυχής αλλά ταυτόχρονα μορφώνει. Ετσι συμβαίνει και στην περίπτωση των επαγγελμάτων. Οπως εξηγούν η Λόουλορ, η Κέρσλεϊ και η Στιντ, για τον καθορισμό της καθαρής κοινωνικής συμβολής ενός επαγγέλματος πρέπει να λάβουμε υπόψη και τις έμμεσες επιπτώσεις του στην οικονομία, στο περιβάλλον, στην κοινωνία κ.λπ.
Ας εξετάσουμε, λοιπόν, την περίπτωση ενός διαφημιστή. Ο στόχος της επαγγελματικής του δραστηριότητας είναι η αύξηση της κατανάλωσης, η οποία συνεπάγεται, αφ' ενός, τη δημιουργία θέσεων εργασίας (στους τομείς της διαφήμισης, της βιομηχανίας, του εμπορίου, των μεταφορών και των μέσων ενημέρωσης) και, αφ' ετέρου, την υπερχρέωση των νοικοκυριών, τη ρύπανση, την παχυσαρκία και την αύξηση της χρήσης μη ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Με μια ολόκληρη σειρά ευρηματικών -αν και μερικές φορές λιγάκι τραβηγμένων στα άκρα- υπολογισμών, οι τρεις ερευνήτριες αξιολογούν καθένα από τα παράπλευρα οφέλη και τα κόστη της υπερκατανάλωσης που αποδίδονται στη διαφήμιση. Στη συνέχεια, το μόνο που απομένει είναι ο συσχετισμός τους: «Για κάθε στερλίνα θετικής αξίας που δημιουργεί ένας διαφημιστής καταστρέφει 11,5 στερλίνες κοινωνικής αξίας».
Η ακριβώς αντίθετη κατάσταση παρατηρείται στην περίπτωση ενός εργαζόμενου στην καθαριότητα των νοσοκομειακών εγκαταστάσεων. Πρόκειται για μια δουλειά βαριά κι ανθυγιεινή, σχεδόν «αόρατη», κακοπληρωμένη, με ελάχιστη κοινωνική αναγνώριση, συνήθως με το καθεστώς της υπεργολαβίας. Κι όμως, δεν συμβάλλει απλώς στη γενική λειτουργία του συστήματος υγείας, αλλά και στην ελαχιστοποίηση του μεγάλου κινδύνου των ενδονοσοκομειακών λοιμώξεων. Οι τρεις ερευνήτριες στηρίζουν σε μεγάλο βαθμό τα συμπεράσματά τους σε ένα άρθρο του «British Medical Journal», το οποίο εστιάζει στα οφέλη που συνεπάγεται η πρόσληψη επιπλέον προσωπικού στον τομέα της καθαριότητας και στο κόστος των παθολογιών που αναπτύσσονται μέσα στα νοσοκομεία (από παθογόνους μικροοργανισμούς που έχουν αποκτήσει εντυπωσιακή ανοσία στα αντιβιοτικά που αφθονούν σε αυτό το περιβάλλον). Καταλήγουν δε ότι «για κάθε στερλίνα που δαπανάται για τον μισθό τους, η δραστηριότητά τους παράγει δεκαπλάσια κοινωνική αξία», ενώ πιστεύουν ότι, «πιθανότατα, οι υπολογισμοί τους δεν έχουν κατορθώσει να συλλάβουν και να αποτυπώσουν ολόκληρη την προσφορά αυτού του επαγγέλματος».
Επίσης, με αυτή τη μέθοδο αποδεικνύεται ότι ένας φοροτεχνικός σύμβουλος, χάρη στις ικανότητες του οποίου το κοινωνικό σύνολο στερείται φορολογικών εσόδων, καταστρέφει 47 φορές περισσότερη κοινωνική αξία απ' όση δημιουργεί. Αντίθετα, μια εργαζόμενη σε βρεφονηπιακό σταθμό, με τις υπηρεσίες που προσφέρει στα παιδιά αλλά και με την εξασφάλιση ελεύθερου χρόνου για τους γονείς έτσι ώστε να μπορούν να εργαστούν, προσφέρει στην κοινωνία οφέλη 9,43 φορές μεγαλύτερα από τον μισθό που λαμβάνει.
Βέβαια, παρόμοιοι αριθμοί με δεκαδικά στοιχεία φαίνονται κάπως παράδοξοι αν αναλογιστεί κανείς ότι οι τρεις ερευνήτριες δηλώνουν ότι «ο κύριος στόχος μας δεν ήταν η απόλυτη ακρίβεια, καθώς πιθανότατα μας έχουν διαφύγει ορισμένες παράμετροι. Το ζητούμενο ήταν να επισείσουμε την προσοχή σε αυτό το πρόβλημα». Καθώς δε από όλα τα μέσα ενημέρωσης βομβαρδιζόμαστε με την απαίτηση για «δημιουργία αξίας για τον μέτοχο», αποφάσισαν να αντιπαραθέσουν την ανάγκη για τη δημιουργία αξίας για την κοινωνία. Και να προτείνουν την πλήρη ανατροπή ενός τρόπου ανταμοιβής της εργασίας ο οποίος, χρυσοπληρώνοντας ορισμένα επαγγέλματα, τα αναδεικνύει κοινωνικά, ενώ παράλληλα υποτιμά επαγγέλματα που προσφέρουν μεγάλη ωφέλεια στο κοινωνικό σύνολο.
Οι ψευδαισθήσεις
Μέχρι πολύ πρόσφατα, οι ανισότητες δικαιολογούνταν με την «trickle-down theory», σύμφωνα με την οποία ο πλούτος των πλέον εύπορων στρωμάτων της κοινωνίας αποβαίνει τελικά προς όφελος όλων των μελών της, καθώς ένα μέρος του διαχέεται και καταλήγει στα χέρια ακόμα και των φτωχότερων. Εντούτοις, σήμερα οι ανισότητες έχουν αρχίσει να ανησυχούν ακόμα και τους συντηρητικούς, καθώς η αύξησή τους διαλύει ακόμα και τις τελευταίες από τις ψευδαισθήσεις που είχε δημιουργήσει η θεωρία της «ευτυχισμένης παγκοσμιοποίησης».
Στο Ηνωμένο Βασίλειο, μια κυβερνητική έκθεση που δόθηκε στη δημοσιότητα τον περασμένο Ιανουάριο προχωράει σε λεπτομερή ανατομία της βρετανικής κοινωνίας στην οποία έχει παγιωθεί το ρήγμα των ανισοτήτων: το 10% των πλουσιότερων Βρετανών κατέχει πλούτο ενενήντα επτά φορές μεγαλύτερο από εκείνον του φτωχότερου 10%(2).
Σε αυτή την έκθεση γίνεται αναφορά σε μια μελέτη του Οργανισμού για την Οικονομική Συνεργασία και Ανάπτυξη (ΟΟΣΑ), η οποία αναφέρει ότι, από τα μέσα της δεκαετίας του 1980 έως τα μέσα της δεκαετίας του 2000, οι εισοδηματικές ανισότητες εντάθηκαν σε 19 από τις 24 χώρες που υπήρξαν αντικείμενο της μελέτης. Επιπλέον, η μελέτη προχώρησε στον υπολογισμό του κοινωνικού και υγειονομικού κόστους που συνεπάγονται αυτές οι ιλιγγιώδεις εισοδηματικές ανισότητες(3).
Ομως, παρά το γεγονός ότι όλες οι διαπιστώσεις συγκλίνουν, ποια κυβέρνηση θα τολμήσει να υιοθετήσει τις δύο θεραπείες που γνωρίζουμε για την ώρα; Κι αυτές συνίστανται στη φορολογία, η οποία θα περιορίσει σημαντικά τον πλούτο που συσσωρεύουν τα άτομα που διαθέτουν εξαιρετικά υψηλά εισοδήματα, καθώς και στην καθιέρωση περιορισμών στην ελευθερία των ανταλλαγών, έτσι ώστε να χαλαρώσει η πίεση που ασκείται στους χαμηλούς μισθούς.
1. Eilis Lawlor, Helen Kersley και Susan Steed, «Α bit rich. Calculating the real value to society of different professions», New Economic Foundation, Λονδίνο, 2009, www.neweconomics.org
2. John Hils (υπό τη διεύθυνσή του), «An Anatomy of economic inequality in the UK. Report of the national equality panel», Government Equality Office-London School of Economics and Political Science, Λονδίνο, 2010.
3. Βλέπε την έρευνα για τις επιπτώσεις των ανισοτήτων σε 24 πλούσιες χώρες, η οποία πραγματοποιήθηκε από τους επιδημιολόγους Richard Wilkinson και Kate Pickett. «The Spirit Level : Why More Equal Societies Almost Always Do Better», Penguin Books, Λονδίνο, 2009.


Βαρβάρα Τερζάκη
Άρθρο PIERRE RIMBERT-εφ. Ελευθεροτυπία, Le Monde diplomatique, 23-05-2010 ]]> http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/24/%ce%97_%ce%95%cf%85%cf%81%cf%8e%cf%80%ce%b7_%cf%87%cf%81%ce%b5%ce%b9%ce%ac%ce%b6%ce%b5%cf%84%ce%b1%ce%b9_%cf%81%ce%b9%ce%b6%ce%bf%cf%83%cf%80%ce%b1%cf%83%cf%84%ce%b9%ce%ba%ce%ad%cf%82_%ce%b1%ce%bb%ce%bb%ce%b1%ce%b3%ce%ad%cf%82 Mon, 24 May 2010 13:31:00 -0400 http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/24/%ce%97_%ce%95%cf%85%cf%81%cf%8e%cf%80%ce%b7_%cf%87%cf%81%ce%b5%ce%b9%ce%ac%ce%b6%ce%b5%cf%84%ce%b1%ce%b9_%cf%81%ce%b9%ce%b6%ce%bf%cf%83%cf%80%ce%b1%cf%83%cf%84%ce%b9%ce%ba%ce%ad%cf%82_%ce%b1%ce%bb%ce%bb%ce%b1%ce%b3%ce%ad%cf%82 democracy-rethymno Βαρβάρα Τερζάκη
Άρθρο The Guardian-εφ. Καθημερινή, 23-05-2010 ]]> http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/24/%ce%a0%ce%b1%cf%81%ce%b1%ce%ba%ce%bc%ce%ae_%cf%84%ce%b7%cf%82_%ce%95%cf%85%cf%81%cf%8e%cf%80%ce%b7%cf%82,_%ce%ac%ce%bd%ce%bf%ce%b4%ce%bf%cf%82_%cf%84%ce%b7%cf%82_%ce%9a%ce%af%ce%bd%ce%b1%cf%82 Mon, 24 May 2010 13:26:00 -0400 http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/24/%ce%a0%ce%b1%cf%81%ce%b1%ce%ba%ce%bc%ce%ae_%cf%84%ce%b7%cf%82_%ce%95%cf%85%cf%81%cf%8e%cf%80%ce%b7%cf%82,_%ce%ac%ce%bd%ce%bf%ce%b4%ce%bf%cf%82_%cf%84%ce%b7%cf%82_%ce%9a%ce%af%ce%bd%ce%b1%cf%82 democracy-rethymno Δύο διακεκριμένοι Αμερικανοί διεθνολόγοι μιλούν στην «Κ» για τις γεωπολιτικές ανατροπές που φέρνει μαζί της η οικονομική κρίση

Τον Μάρτιο του 2006, το έγκριτο βρετανικό περιοδικό LondoReview of Books δημοσίευσε ένα άρθρο που επρόκειτο να προκαλέσει πάταγο, με θέμα το ισραηλινό λόμπι και την επίδρασή του στην αμερικανική εξωτερική πολιτική. Αυτό που έδωσε εκρηκτική δύναμη στο εν λόγω άρθρο ήταν ότι υπογραφόταν όχι από κάποιον αιρετικό ή αριστερίζοντα δημοσιογράφο, αλλά από δύο διακεκριμένους Αμερικανούς ακαδημαϊκούς, τον καθηγητή Πολιτικών Επιστημών (και πρώην συνάδελφο του Ομπάμα) στο πανεπιστήμιο του Σικάγο, Τζον Μιρσχάιμερ και τον καθηγητή Διεθνών Σχέσεων του πανεπιστημίου του Χάρβαρντ, Στίβεν Γουόλτ.
Τον επόμενο χρόνο, το πολύκροτο άρθρο έγινε βιβλίο, το οποίο εξελίχθηκε σε μπεστ σέλερ στην αμερικανική αγορά, μεταφράστηκε σε 17 γλώσσες και κυκλοφόρησε σε 21 χώρες. Την περασμένη εβδομάδα, οι δύο Αμερικανοί πανεπιστημιακοί, οι οποίοι υποστηρίζουν κριτικά τον Μπαράκ Ομπάμα, βρέθηκαν στην Αθήνα, για να πάρουν μέρος στο διεθνές συνέδριο που οργάνωσε στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών το Ινστιτούτο Διεθνών Σχέσεων (Ι.ΔΙ.Σ.) του Παντείου Πανεπιστημίου με αφορμή τα εικοστά του γενέθλια, υπό την προεδρία του καθηγητή Παναγιώτη Ρουμελιώτη. Στις συνεντεύξεις που παραχώρησαν στην «Κ», οι δύο επιστήμονες παραθέτουν τις εκτιμήσεις τους για την άνοδο της Κίνας και την παρακμή της Ευρώπης, μιλούν για αναγέννηση του γερμανικού εθνικισμού, εξαίρουν την τολμηρή εξωτερική πολιτική του Ερντογάν και θεωρούν ότι το Ισραήλ κινδυνεύει να μετατραπεί σε κράτος - απαρτχάιντ.
Τζον Μιρσχάιμερ
Το Ισραήλ μετατρέπεται σε κράτος - απαρτχάιντ
– Τι είδους γεωπολιτικές επιπτώσεις πρέπει να περιμένουμε από την τρέχουσα, παγκόσμια οικονομική κρίση και πώς θα τις συγκρίνατε με τις ανατροπές που έφερε η Μεγάλη Υφεση του 1929 - ’33;
– Ελπίζω ότι αυτή η κρίση δεν θα πάρει τις διαστάσεις της Μεγάλης Υφεσης και ότι οι Ευρωπαίοι θα καταφέρουν να κάνουν τις αναγκαίες διορθώσεις προτού οι εξελίξεις τεθούν εκτός ελέγχου. Σε κάθε περίπτωση, η κρίση ήδη φέρνει αλλαγές στους συσχετισμούς δυνάμεων και ωθεί τις ΗΠΑ να εστιάζουν το ενδιαφέρον τους λιγότερο στην Ευρώπη και περισσότερο στην Ασία, κυρίως λόγω της αυξανόμενης ισχύος της Κίνας.
– Η Αμερική δεν φαίνεται να έχει ξεκαθαρίσει αν θεωρεί την Κίνα στρατηγικό εταίρο ή στρατηγικό αντίπαλο. Ποια είναι η δική σας γνώμη;
– Η αμερικανική πολιτική έναντι της Κίνας εμφανίζει έντονα στοιχεία σύγχυσης. Εχει κυριαρχήσει η άποψη ότι μας συμφέρει η στενή οικονομική διαπλοκή, γιατί έτσι η Κίνα έχει λόγους να συμπεριφέρεται ως εταίρος και όχι ως αντίπαλος. Το πρόβλημα είναι ότι μοιραία, κάποια στιγμή, η Κίνα θα προσπαθήσει να μετατρέψει την οικονομική ισχύ σε πολιτικοστρατιωτική. Πρόσφατα, οι Κινέζοι μας είπαν, εν ολίγοις, ότι η θάλασσα της Νότιας Κίνας είναι κινεζική λίμνη και ότι δεν είμαστε καλοδεχούμενοι εκεί κάτω. Γνωρίζετε ότι οι ΗΠΑ διατύπωσαν το περίφημο δόγμα Μονρόε, κατά το οποίο οι Ευρωπαίοι και οι Ασιάτες δεν πρέπει να ανακατεύονται στο Δυτικό Ημισφαίριο. Τώρα, οι Κινέζοι μας πληρώνουν με το ίδιο νόμισμα.
Το ερώτημα είναι αν η Αμερική έχει τη δύναμη να σταματήσει την άνοδο της Κίνας και εδώ η απάντηση δεν είναι εύκολη. Υπάρχουν αναλογίες με αυτό που συνέβη την περίοδο 1870 - 1914 στη Γερμανία, μετά την ενοποίησή της επί Βίσμαρκ. Η γερμανική ισχύς αυξανόταν διαρκώς σε βάρος της βρετανικής, κάτι που οδήγησε τελικά στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, παρά τη στενή οικονομική διαπλοκή της με τη Βρετανία. Ωστόσο, δεν είναι καθόλου βέβαιο πως η Κίνα θα είναι εξίσου επιτυχής έναντι των ΗΠΑ όσο υπήρξε η Γερμανία έναντι της Βρετανίας. Υπάρχουν πολλοί παράγοντες που ρίχνουν σκιές αμφιβολίας, μεταξύ των οποίων και το σοβαρό δημογραφικό πρόβλημα.
Ιράκ και Αφγανιστάν
– Μπορούμε να πούμε ότι η αποτυχία των ΗΠΑ στο Ιράκ, σε συνδυασμό με τη μεγάλη κρίση που ξεκίνησε από τη Γουόλ Στριτ, σήμαναν το τέλος της αμερικανικής μονοκρατορίας;
– Νομίζω ότι ήταν εξ αρχής ανόητο να πιστεύει κανείς στην αμερικανική μονοκρατορία. Από την άλλη πλευρά, δεν θεωρώ ότι η αποτυχία της Αμερικής στο Ιράκ και στο Αφγανιστάν θα έχει καταστροφικές επιπτώσεις. Τη δεκαετία του ’70 γνωρίσαμε μια οδυνηρή ήττα στο Βιετνάμ, αλλά αυτό δεν μας εμπόδισε 14 χρόνια αργότερα να κερδίσουμε τον Ψυχρό Πόλεμο.
– Απ’ ό,τι κατάλαβα, θεωρείτε δεδομένο ότι η Αμερική θα χάσει και το Ιράκ και το Αφγανιστάν.
– Ακριβώς.
– Δεν νομίζετε ότι μια αποτυχία στο Αφγανιστάν θα θέσει υπό αίρεση την ίδια την ανάγκη ύπαρξης του ΝΑΤΟ;
– Δεν είμαι βέβαιος ότι η Συμμαχία έχει λόγους ύπαρξης έτσι κι αλλιώς. Βεβαίως, είναι πιθανό η ηγεσία του ΝΑΤΟ να επινοήσει μια δικαιολογία για την ήττα στο Αφγανιστάν και το ΝΑΤΟ να συνεχίσει να υπάρχει τα επόμενα 100 χρόνια, αν και υποπτεύομαι ότι δεν θα χρησιμεύει σε τίποτα ιδιαίτερο.
– Πώς βλέπετε το μέλλον των σχέσεων ΗΠΑ - Ρωσίας, μετά τα σημαντικά ανοίγματα του Μπαράκ Ομπάμα προς τη Μόσχα;
– Εκτίμησή μου είναι ότι με το τέλος του Ψυχρού Πολέμου και τη διάλυση της ΕΣΣΔ, ο βασικός γεωπολιτικός αντίπαλος της Αμερικής εξαφανίστηκε και δεν πρόκειται να γυρίσει πίσω. Η Ρωσία είναι μια χώρα σε παρακμή. Ο πληθυσμός της συρρικνώθηκε και η βιομηχανική της βάση καταστράφηκε. Η ιδέα της αμερικανικής Δεξιάς ότι η σημερινή Ρωσία αποτελεί απειλή για τις ΗΠΑ, επειδή ο Πούτιν προέρχεται από την KGB, είναι εντελώς εκτός πραγματικότητας, Οι ΗΠΑ δεν πρέπει να δουν τη Ρωσία ανταγωνιστικά, αλλά σε πνεύμα συνεργασίας, γιατί την χρειάζονται σε σειρά ζητημάτων – π.χ. για την επιβολή κυρώσεων στο Ιράν και για τη μακροπρόθεσμη συγκράτηση της Κίνας.
Ο ρόλος της Τουρκίας
– Πόσο σημαντική είναι η Τουρκία του κ. Ερντογάν για την αμερικανική εξωτερική πολιτική;
– Η Τουρκία είναι πολύ σημαντική χώρα για τις ΗΠΑ επειδή διαδραματίζει σοβαρό ρόλο στις εξελίξεις της Μέσης Ανατολής. Από το 2003, όταν η Τουρκία απαγόρευσε στις ΗΠΑ να χρησιμοποιήσουν το έδαφός της για τον πόλεμο στο Ιράκ, οι σχέσεις μας μαζί της είναι –θα έλεγα– περίεργες. Νομίζω ότι οι Τούρκοι συμπεριφέρθηκαν έξυπνα από τη μεριά τους και ότι και άλλες χώρες θα έπρεπε να μη βοηθήσουν τις ΗΠΑ σ’ αυτόν τον ηλίθιο πόλεμο.
Το Παλαιστινιακό
– Δεδομένου ότι η κυβέρνηση Νετανιάχου τορπιλίζει τις διαπραγματεύσεις κλιμακώνοντας τους εποικισμούς, πιστεύετε ότι η λύση των δύο κρατών απομακρύνεται;
– Πιστεύω ότι αυτό που θα συμβεί είναι πως το Ισραήλ θα μετατραπεί σε κράτος - απαρτχάιντ, κάτι από το οποίο δεν απέχει και πάρα πολύ. Δεν θα υπάρξει λύση δύο κρατών. Αυτό που θα υπάρξει είναι ένα «Μεγάλο Ισραήλ», το οποίο θα είναι ένα κράτος - απαρτχάιντ, σε βάρος των Παλαιστινίων. Σε βάθος χρόνου, πιστεύω ότι αυτό το κράτος - απαρτχάιντ θα καταρρεύσει και στη θέση του θα δημιουργηθεί ένα διεθνικό κράτος, με παλαιστινιακή κυριαρχία. Πιστεύω ότι το Ισραήλ βαδίζει στο δρόμο της εθνικής αυτοκτονίας με την επιλογή του να μην αποδεχθεί τη λύση των δύο κρατών. Σας θυμίζω ότι ο Εχούντ Ολμερτ, πρώην πρωθυπουργός του Ισραήλ, είχε προειδοποιήσει ότι αν δεν δημιουργηθεί παλαιστινιακό κράτος, το Ισραήλ θα βαδίσει στα χνάρια της ρατσιστικής Νότιας Αφρικής και ότι αυτό θα είναι το τέλος του εβραϊκού κράτους. Δυστυχώς, αυτό ακριβώς συμβαίνει.
«Επανεμφάνιση του γερμανικού εθνικισμού»
– Πώς κρίνετε τον χειρισμό της κρίσης της Ευρωζώνης από τη Γερμανία;
– Νομίζω ότι βρισκόμαστε μπροστά στην επανεμφάνιση του γερμανικού εθνικισμού. Μετά τη συντριπτική ήττα της στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, η Γερμανία διχοτομήθηκε για 45 χρόνια και το δυτικό τμήμα της ενσωματώθηκε πλήρως στις ευρωατλαντικές δομές. Μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου και την επανένωση, οι Γερμανοί κατάλαβαν πολύ καλά ότι η ισχυροποίησή τους ανησυχούσε τους εταίρους τους. Μέχρι πρόσφατα, συμπεριφέρονταν ως «καλοί Ευρωπαίοι», κάτι που σήμαινε «όχι τόσο έντονα Γερμανοί». Σήμερα, περνάμε σε μιαν άλλη κατάσταση πραγμάτων όπου το να είσαι «καλός Ευρωπαίος» δεν σημαίνει πολλά πράγματα για το Βερολίνο, ενώ το να είσαι Γερμανός εθνικιστής δεν είναι πλέον απαράδεκτο. Δεν εννοώ ότι θα στραφούν στον μιλιταρισμό ή ότι θα ψάχνουν για προβλήματα. Ωστόσο, θα προωθούν περισσότερο τα στενά, εθνικά τους συμφέροντα. Εντέλει, η Γερμανία γίνεται, επιτέλους, μια «κανονική χώρα».
Στίβεν Γουόλτ
Ενα θετικό πρώτο βήμα η συμφωνία για το Ιράν
– Σε πρόσφατο άρθρο σας δανείζεστε τον τίτλο από ένα τραγούδι των R.E.M. για να αναρωτηθείτε μήπως έρχεται «το τέλος του κόσμου όπως τον ξέραμε», δηλαδή το τέλος πέντε αιώνων κυριαρχίας της Δύσης πάνω στη Γη. Βλέπετε κανέναν υποψήφιο διάδοχο;
– Δεν υποστηρίζω ότι η Αμερική και η Ευρώπη είναι καταδικασμένες να αποτύχουν, αντίθετα εκτιμώ ότι η Αμερική θα παραμείνει πολύ ισχυρή, παγκόσμια δύναμη. Παραμένει γεγονός ότι, από την εποχή των Μεγάλων Ανακαλύψεων, οι μεγάλες αποικιακές δυνάμεις της Ευρώπης και, στη συνέχεια, η Αμερική μπορούσαν να καθορίζουν το μέλλον του πλανήτη. Αυτή η συγκέντρωση δύναμης πιστεύω ότι ανήκει στο παρελθόν. Αυτό συμβαίνει εν μέρει διότι η οικονομική δύναμη μετατοπίζεται στην Ασία, εν μέρει διότι η Ευρώπη μένει πίσω, όπως πολύ καλά γνωρίζετε στην Ελλάδα.
– Υποστηρίζετε ότι το τέλος της Δυτικής μονοκρατορίας απαιτεί τολμηρές ανατροπές στην εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ. Τι εννοείτε;
– Κατ’ αρχάς, όπου δεν υπάρχουν σοβαρά προβλήματα ασφαλείας, όπως για παράδειγμα στην Ευρώπη, οι ΗΠΑ δεν έχουν λόγος να αναμειγνύονται ιδιαίτερα. Υπό αυτό το πρίσμα πιστεύω ότι σωστά ο πρόεδρος Ομπάμα ακύρωσε τα σχέδια της αντιπυραυλικής ασπίδας σε Τσεχία και Πολωνία. Δεύτερον, οι ΗΠΑ οφείλουν να καλλιεργήσουν στενότερους δεσμούς με ανερχόμενες περιφερειακές δυνάμεις, όπως η Ινδία, η Βραζιλία ή ακόμη και η Τουρκία. Τρίτον, οφείλουμε να εγκαταλείψουμε την ιδέα ότι μπορούμε να φτιάξουμε έθνη κατ’ εικόνα και καθ’ ομοίωσή μας και να απεμπλακούμε από τους δαπανηρούς και ατελέσφορους πολέμους σε Ιράκ και Αφγανιστάν.
Λάθος του Ομπάμα
– Πώς κρίνετε την κλιμάκωση του πολέμου στο Αφγανιστάν από τον Ομπάμα;
– Νομίζω ότι είναι το μεγαλύτερο μέχρι στιγμής λάθος της προεδρίας του και πιστεύω ότι έχει αρχίσει να συνειδητοποιεί ότι πρόκειται για δέσμευση χωρίς ημερομηνία λήξης. Μια σύγκρουση στην οποία είναι απίθανο να νικήσουμε και, επιτέλους, δεν διακυβεύονται ζωτικά μας συμφέροντα.
– Η ομιλία Ομπάμα στο Κάιρο σηματοδότησε μια σημαντική στροφή των ΗΠΑ έναντι των Αράβων και των μουσουλμάνων ευρύτερα. Ωστόσο, δεν υπήρξε συνέχεια, αντίθετα η Ουάσιγκτον «σκότωσε» την έκθεση του δικαστή Γκόλντστοουν για τα εγκλήματα πολέμου του Ισραήλ στη Γάζα και ανέχθηκε νέους ισραηλινούς εποικισμούς στη Δυτική Οχθη. Ποια εξήγηση δίνετε;
– Πολλοί παράγοντες έπαιξαν τον ρόλο τους. Η κυβέρνηση Ομπάμα υποτίμησε την αντίδραση της κυβέρνησης Νετανιάχου, πιστεύοντας ότι αρκούσε μια τοποθέτηση τύπου Καΐρου για να δοθεί το σύνθημα και να προσαρμοσθεί το Ισραήλ στη νέα κατάσταση. Οταν συνειδητοποίησαν το μέγεθος του προβλήματος και προσπάθησαν να αντιδράσουν, αντιμετώπισαν τη σφοδρή πίεση του ισραηλινού λόμπι στην Αμερική. Τώρα, προσπαθούν να δώσουν ώθηση στις έμμεσες διαπραγματεύσεις για το Παλαιστινιακό, αλλά αυτές δεν έχουν κατά τη γνώμη μου καμιά τύχη γιατί η κυβέρνηση Νετανιάχου δεν εννοεί να πράξει το ελάχιστο ώστε να δημιουργηθεί βιώσιμο παλαιστινιακό κράτος.
– Πώς εξηγείτε τις επιθετικότατες αντιδράσεις περί αντισημιτισμού κ.λπ., που προκάλεσε το βιβλίο σας στις ΗΠΑ;
– Περιμέναμε τις αντιδράσεις γιατί γνωρίζαμε τη δύναμη του ισραηλινού λόμπι και την πρόθεσή του να εμποδίσει κάθε νηφάλια δημόσια συζήτηση. Οποιοσδήποτε ασκεί κριτική στο Ισραήλ, σχεδόν χωρίς εξαίρεση, χαρακτηρίζεται αντισημίτης αν δεν είναι Εβραίος και πέμπτη φάλαγγα των εχθρών του Ισραήλ αν είναι Εβραίος. Εδώ, ακόμη και ο δικαστής Γκόλντστοουν, ένας δηλωμένος, περήφανος σιωνιστής, αντιμετώπισε τέτοιες κατηγορίες. Το καλό είναι ότι πολύς κόσμος ξυπνάει και αρχίζει να συζητά με άλλο μάτι τη σχέση της Αμερικής με το Ισραήλ.
Τα πυρηνικά της Τεχεράνης
– Βρισκόσαστε στην Κωνσταντινούπολη όταν υπογράφτηκε η συμφωνία Αχμεντινετζάντ - Λούλα - Ερντογάν για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Μπορεί να πετύχει;
– Εχει πιθανότητες να πετύχει, αλλά δεν είναι σίγουρο. Είναι κάτι παρόμοιο με τη συμφωνία που είχε προτείνει η Δύση προ μηνών, αλλά το Ιράν την είχε τότε απορρίψει. Δείχνοντας καλή θέληση, το Ιράν εξασθενίζει την προοπτική επιβολής κυρώσεων. Ωστόσο, από μόνη της η συμφωνία δεν λέει και πολλά πράγματα. Η Τουρκία και η Βραζιλία έδρασαν ως μεσολαβητές, αλλά δεν έχουν τη δυνατότητα να προσφέρουν στο Ιράν το πυρηνικό καύσιμο που χρειάζεται. Επομένως, αναγκαστικά πρέπει να εμπλακούν Ρωσία και Γαλλία. H συμφωνία μπορεί να γίνει η αρχή μιας διπλωματικής διαδικασίας που θα οδηγήσει στη λύση, από την οποία όμως απέχουμε ακόμη πολύ. Η γνώμη μου είναι ότι οι ΗΠΑ πρέπει να την καλωσορίσουν ως ένα μικρό, θετικό, πρώτο βήμα.
«Η Ε.Ε. θα εξασθενήσει σημαντικά ως παγκόσμια πολιτική δύναμη»
– Πώς βλέπετε από την Αμερική την κρίση της Ευρωπαϊκής Ενωσης;
– Πριν από λίγα χρόνια, αρκετοί αναλυτές μιλούσαν για την επερχόμενη «εποχή της Ευρώπης», για το «ευρωπαϊκό όνειρο» κ. ο. κ. Η σημερινή κρίση δικαιώνει τους σκεπτικιστές, οι οποίοι αμφισβητούσαν όχι την Ευρωπαϊκή Ενωση αυτή καθ’ εαυτή, αλλά τη δυνατότητά της να υπερβεί τα επιμέρους συμφέροντα των εθνών - κρατών. Οχι τη δημιουργία του ευρώ, η οποία μπορεί να ήταν απολύτως δικαιολογημένη από οικονομική σκοπιά, αλλά την έλλειψη των πολιτικών θεσμών που θα το στήριζαν στις δύσκολες στιγμές. Το ευρώ στηριζόταν στην υπόθεση ότι κάθε μέρα θα ήταν ηλιόλουστη και ότι κάθε κράτος-μέλος θα είχε μαζί του την ομπρέλα του, αν τυχόν και έπεφτε καμία βροχούλα. Αποδείχθηκε όμως ότι ορισμένα κράτη-μέλη είχαν ξεχάσει την ομπρέλα τους όταν ήρθε όχι βροχή, αλλά θύελλα. Δεν πιστεύω ότι η Ε. Ε. θα καταρρεύσει, πιστεύω όμως ότι θα εξασθενήσει σημαντικά ως παγκόσμιος παίκτης, ως πολιτική δύναμη.

Βαρβάρα Τερζάκη
Συνεντεύξεις στον Πετρο Παπακωνσταντινου-εφ. Καθημερινή, 23-05-2010 ]]> http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/24/%ce%97_%ce%b1%ce%bd%ce%b1%cf%84%cf%8d%cf%80%cf%89%cf%83%ce%b7_%cf%84%ce%b7%cf%82_%c2%ab%ce%99%ce%b8%ce%ac%ce%ba%ce%b7%cf%82%c2%bb Mon, 24 May 2010 13:24:00 -0400 http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/24/%ce%97_%ce%b1%ce%bd%ce%b1%cf%84%cf%8d%cf%80%cf%89%cf%83%ce%b7_%cf%84%ce%b7%cf%82_%c2%ab%ce%99%ce%b8%ce%ac%ce%ba%ce%b7%cf%82%c2%bb democracy-rethymno Οπως έλεγε στη δεκαετία του '70 ο Φράνκο Φράνκι, «το λιμάνι φεύγει» και η φράση δεν ήταν ακριβώς σάτιρα της ανθρώπινης ανοησίας αλλά προφητικό σχόλιο για τη γενική αντιστροφή των εντυπώσεων, στο κατώφλι της οποίας ήδη βρισκόμαστε εκείνη την εποχή, πιστεύοντας ότι πρόκειται απλώς για τη μέθη που πυροδοτούσε η εκρηκτική φαντασμαγορία όλων αυτών των μαγικών μέσων, του λαϊκού σινεμά, της τηλεόρασης, των κόμιξ και των απελευθερωμένων ραδιοφωνικών κυμάτων μέσω των οποίων θα επικοινωνούσαμε τάχα με όντα απ' τον γαλαξία.
Καθώς σάλπαρε το πλοίο, δηλαδή καθώς άνοιγε η αυλαία της σύγχρονης συλλογικής τρέλας των ανεμπόδιστων επικοινωνιών, ο επιβάτης που στεκόταν στη γέφυρα δεν είχε πια την αίσθηση ότι το σκάφος απομακρυνόταν απ' την ξηρά αλλά ότι ήταν η προβλήτα που απομακρυνόταν, κι αυτό αφορούσε πλέον τους πάντες, έξυπνους ή όχι, διορατικούς και μη, εφόσον η εμπειρία του ταξιδιού είχε αρχίσει να χάνεται, η εμπειρία της μετακίνησης και των αποστάσεων έδινε σταδιακά αλλά αναπότρεπτα το πρωτείο της στη σιωπηρή πεποίθηση ότι ο κόσμος έφευγε μακριά απ' την ηθική και γεωγραφική αβεβαιότητα ενός υποκειμένου (του επιβάτη) που βρισκόταν, ή θα βρισκόταν στο εξής, παντού και πουθενά.
Η Δημουλά είχε γράψει ότι, πάνω στο νησί, κάνουμε τον γύρο της βάρκας. Το ίδιο συνέβη με τα έργα τέχνης, το ίδιο με τα κείμενα. Την περασμένη βδομάδα, αναμοχλεύοντας τα περί Μπόρχες, θέλησα να δείξω ότι υπάρχουν συγγραφείς που δεν διαβάζουμε πια αλλά που, εντούτοις, αρχίσαμε ξανά να σεβόμαστε διότι μας υπαγορεύουν τα όριά μας σε μια καινούργια γλώσσα. Είναι τώρα σαν να μας διαβάζουν εκείνοι, που θα πει ότι μας βλέπουν, ανάποδα, μέσα απ' το πρίσμα τους, των ευφυών νεκρών, το πρίσμα μιας οπτικής που αντιστρέφει τα είδωλα και που, μεταφορικά μιλώντας, μετράει τις αποστάσεις όχι σε μονάδες μήκους αλλά σε γωνίες κλίσης. Νιώθουμε να μας παρακολουθούν και να υπολογίζουν το πλήγμα της απομάκρυνσης που διανύθηκε καθώς εμείς, οι αναγνώστες, χάσαμε τον προσανατολισμό μας ή ωριμάσαμε.
Στη δική μας παράδοση, ένας τέτοιος συγγραφέας είναι ο Καβάφης· το όνομά του και μόνον δείχνει στον καθένα που θα πλησιάσει τους νεκραναστημένους των ελληνιστικών χρόνων το άλμα που έγινε πάνω απ' την άβυσσο της Ιστορίας και που ακόμη διαγράφεται στο κενό χωρίς δίχτυ ασφαλείας, με τη βιβλιογραφία σαν μόνη εγγύηση για το γεγονός ότι μια τέτοια λογοτεχνία, ένα τέτοιο παράδοξο μνημόσυνο ερωτικών ίσκιων είχε όντως λάβει σάρκα και οστά. Αλλά ποιος έχει σήμερα σε υπόληψη τα βιβλία; Δεν είμαστε πλέον ικανοί να συλλάβουμε κατευθείαν τις προσωπίδες της καβαφικής ειρωνείας αλλά συνειδητοποιούμε ότι ονειρευόμαστε κάτι που κάποιος άλλος ονειρεύτηκε, ρεμβασμός στο τετράγωνο, δευτερογενής ονειροπόληση της ονειροπόλησης ενός άλλου, οπότε καταλαβαίνουμε, επίσης, την ζωτική εκκρεμότητα του ρόλου μας σαν αναγνώστες. Παρομοίως με τον Κάλβο. Αν φέρ' ειπείν με τον Σικελιανό αντιμετωπίζουμε μια παντελώς ξένη εποχή, μιαν εποχή που έδυσε προ πολλού, με τον Κάλβο ή τον Καβάφη απολαμβάνουμε το κακό πλεονέκτημα της επίγνωσης της δικής μας ξενότητας: η αντίληψη του τι φεύγει και του τι μένει σταθερό έχει αντιστραφεί. Δεν είμαστε αμετακίνητοι φύλακες κάποιου νοήματος, που ατενίζουν τον ορίζοντα, αλλά ο ίδιος ο ορίζοντας που διαλύεται.
Αληθεύει ότι ο Σολωμός ή ο Σικελιανός μάς δίνουν τη μελαγχολική ευκαιρία να πιθανολογήσουμε την ακμή ενός κόσμου τόσο παλιού και ξένου προς εμάς ώστε να μας απωθεί ή να μας γοητεύει, να μας φαίνεται υπερβολικά πομπώδης ή να μας υπνωτίζει με την ανταύγεια ενός μακρινού άστρου, να ανοίγεται σαν ένα μεγαλοπρεπές μουσείο ή να κλείνει σαν μια ερμητική δίοδος προς τις κρύπτες οριστικά αμετάδοτων μυστικών, όμως ο Καβάφης βρίσκεται εκεί σαν να μην υπήρξε, σαν να μισοϋπήρξε ή σαν να τον ονειρευτήκαμε. Δεν μας αποκαλύπτει την απόσταση που διένυσε ο κόσμος μέχρι τη μετανεωτερική έρημο του ύφους μηδέν, διότι ποτέ δεν ανήκε σ' εκείνο τον κόσμο που απομακρύνθηκε, αλλά μας προικίζει με μιαν ιδέα, αμφίβολη δυστυχώς, της απόστασης που διανύσαμε εμείς, ο καθένας χωριστά, ως αναγνώστες. Ο συγγραφέας εξισώνεται με το τραύμα μιας απώλειας που η ευθύνη της βαραίνει τον αναγνώστη, όχι τη φθορά του κόσμου.
Στην επαφή μας λοιπόν με ποιητές όπως ο Καβάφης, το σοκ απ' την εξαφάνιση της συγκεκριμένης λογοτεχνικής ιδιαιτερότητας δείχνει, σε αρνητικό (με τη φωτογραφική σημασία), ότι εμείς οι ίδιοι είμαστε το θέατρό της, ότι εμείς πάψαμε να μετέχουμε σε μια δυνατότητα που κάποτε εξασφάλιζε τη λογοτεχνική ιδιοπροσωπία. «Φταίμε» εμείς, όχι η Ιστορία. Από μιαν άποψη, άνθρωποι σαν αυτούς για τους οποίους μιλάω δεν κατοικούσαν σε μιαν εποχή (και επομένως δεν απομακρύνονται μαζί της) αλλά αντιπροσωπεύουν -αντιπροσώπευαν ήδη ενόσω ζούσαν- λοξές εξόδους απ' την εποχή τους, πρωθύστερα και μαγικές εικόνες, ζωντανές παραλλήλους και σκηνοθεσίες της ιστορικής θέσης. Οχι με την έννοια ότι θεωρήθηκαν «αιώνιοι», όπως λέγεται για τους γίγαντες της λογοτεχνικής πινακοθήκης, π.χ. τον Δάντη ή τον Σαίξπηρ, αλλά με την έννοια ότι είχαν ήδη τοποθετηθεί εκτός της εποχής τους, σαν προφήτες μιας καταστροφής η οποία είχε ήδη επέλθει και, από τότε κιόλας, έγραφαν, έστω εν αγνοία τους αλλά προορατικά, σαν να μην ήταν εφικτή η συνείδηση της ιστορικής εποχής, σαν να μην μετείχαν σ' ένα γραμμικό σύμπαν αλλά να ήξεραν ότι δεν έχει νόημα ν' αναρωτιέσαι εάν ήταν το πλοίο που απομακρυνόταν ή το λιμάνι της Ιθάκης ή και τα δύο. Πιστεύω ότι όλο και πιο πολλοί αναγνώστες υποπτεύονται πως ο Καβάφης, στην Ιθάκη, μέτριο ποίημα άλλωστε, κάθε άλλο παρά σοβαρολογούσε. Ωστόσο, χρειαζόταν και η αμπελοφιλοσοφική νότα της Ιθάκης, χρειαζόταν να περιμένουμε και τους βαρβάρους για να φανεί το ανάστημα ενός ποιητή που έγραψε (καθ' υπαγόρευση, σαν μέντιουμ ίσως, παρά τον επιδιορθωτικό «μόχθο») το Εν τω μηνί Αθύρ. Να ένα ποίημα απέναντι στο οποίο έχεις εναργέστατη την εντύπωση ότι σε διαβάζει μάλλον παρά το διαβάζεις.
Επιχειρώντας κανείς να φωτίσει, σε τέτοιους συγγραφείς, τον αξεδιάλυτο δεσμό που συνδέει την καθήλωση στα στερεότυπα της Ιστορίας με το λεγόμενο «μοντέρνο» στοιχείο, την παθολογία της προσκόλλησης στο παρελθόν με την υπερχείλιση μιας πρωτοτυπίας ολοφάνερα στραμμένης στον ενστικτώδη στοχασμό της ριζικής καινοτομίας, διαισθάνεται αμέσως ότι δεν πρόκειται για αναχρονιστές ή υπερσύγχρονους ή και τα δύο σε συνδυασμό ή εκ περιτροπής, αλλά για πρόσωπα που δεν αντιπροσώπευαν καμιάν εποχή, μ' άλλα λόγια πρόσωπα που ανήγγειλαν το οξύμωρο του όψιμου μοντερνισμού. Ως εκ τούτου, μπορείς να ξανασκεφτείς το έργο αυτών των συγγραφέων σαν ένα αντεστραμμένο κάδρο και να εκμεταλλευτείς τη λανθάνουσα προοπτική της ανάποδης ανάγνωσης, ανταποκρινόμενος στο παιχνίδι που σου προτείνουν και του οποίου ο κανόνας απορρέει από την βαθύτερη έλλειψη ιστορικής ιθαγένειας που τους χαρακτήριζε. Εδώ, η ζωή δεν άρχιζε «με το κλείσιμο του βιβλίου» όπως έλεγαν μια φορά κι έναν καιρό, όσο με την ολοκλήρωση του κύκλου που διέγραφε πλαγίως ο γραφέας, αποφεύγοντας την ουσιαστική και αισθητική επικαιρότητα της εποχής του.
Απ' την εκφώνηση ενός προβλήματος, σημειώνει ο Μπόρχες, του οποίου η λύση είναι η λέξη «σκάκι», μόνον μια λέξη της γλώσσας θα έπρεπε -υποχρεωτικά- να αποκλειστεί κι αυτή ήταν φυσικά η λέξη «σκάκι». Η διαπραγμάτευση του διαλεκτικού εκείνου υποδείγματος άφηνε έτσι έναν υπαινιγμό για το αληθινό, το μεγάλο κρυφό θέμα που υπονοείται διά της απουσίας του απ' τη σκηνή του έργου, δηλαδή την ψυχική μας υπόσταση. Θα μπορούσαμε να ξεκινήσουμε απ' αυτό το σημείο την αντίστροφη ανάγνωση και να πούμε ότι, σήμερα, καθοδηγούμαστε, αντίθετα, από τη λέξη σκάκι (απ' αυτό που μας δίνουν σαν λύση) προς τη διαπίστωση του τι ακριβώς λείπει απ' την εκφώνηση της ζωής μας ως πρόβλημα. Οσο για τους βαρβάρους, ούτε καν τους περιμένουμε (αφού είναι ήδη παρόντες) κι ούτε βεβαίως αποτελούν «μια κάποια λύση», διότι, αν αποτελούσαν, θα έλειπαν απ' την εκφώνηση. Αφότου ο δικός μας λόγος, ο τωρινός, είναι ένας λόγος περί ερειπίων και βαρβαρότητας, η λέξη πλεονάζει. Και μαζί της όλες οι λέξεις, εξ ου και η άνθιση των λεξικών.

Βαρβάρα Τερζάκη
Άρθρο ΕΥΓΕΝΙΟΥ ΑΡΑΝΙΤΣΗ-εφ. Ελευθεροτυπία, 23-05-2010 ]]> http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/24/%ce%9f%ce%b9_%ce%bc%ce%b7%cf%87%ce%b1%ce%bd%ce%b9%cf%83%ce%bc%ce%bf%ce%af_%ce%b1%ce%bd%ce%ac%cf%80%cf%84%cf%85%ce%be%ce%b7%cf%82_%ce%ba%ce%b9_%ce%b7_%ce%95%ce%bb%ce%bb%ce%ac%ce%b4%ce%b1 Mon, 24 May 2010 13:20:00 -0400 http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/24/%ce%9f%ce%b9_%ce%bc%ce%b7%cf%87%ce%b1%ce%bd%ce%b9%cf%83%ce%bc%ce%bf%ce%af_%ce%b1%ce%bd%ce%ac%cf%80%cf%84%cf%85%ce%be%ce%b7%cf%82_%ce%ba%ce%b9_%ce%b7_%ce%95%ce%bb%ce%bb%ce%ac%ce%b4%ce%b1 democracy-rethymno Στον καπιταλισμό υπάρχουν πολλαπλοί κεντρικοί μηχανισμοί ανάπτυξης.
Στη Γαλλία και την Ιαπωνία, ο κεντρικός μηχανισμός ανάπτυξης υπήρξε το «στρατηγικό κράτος». Στον αγγλοσαξονικό χώρο οι αγορές, ενώ στη μεταπολεμική Γερμανία οι τράπεζες και «η κοινωνική αγορά». Σε κάθε περίπτωση με κύριο μοχλό τον ένα ή άλλο θεσμό, τα κράτη αυτά διασφάλισαν μακρόχρονη ανάπτυξη. Ανάλογα, χώρες που ήρθαν από «τα χαμηλά», χρησιμοποίησαν έναν συνδυασμό αυτών των εργαλείων με διαφορετικές κάθε φορά δοσολογίες. Ισχυρότερο το κράτος με «σοσιαλιστική αγορά» στην Κίνα. Στρατηγικό κράτος με επιχειρήσεις πρωταθλητές, παλαιότερα στη Ν. Κορέα, την Ταϊβάν και τη Σιγκαπούρη και πιο πρόσφατα στο Βιετνάμ, στη Βραζιλία και την Ινδία. Με ιδιομορφίες, ανάλογος συνδυασμός καταγράφεται στη Ρωσία. Σε όλες αυτές τις χώρες, η ανάπτυξη στηρίχθηκε, επιπλέον, σε καλά εκπαιδευτικά ιδρύματα, όπως τα πολυτεχνεία στην Ινδία και οι σχολές θετικών επιστημών σε Κίνα και Ρωσία καθώς και σε δημιουργικά κέντρα ερευνών, ιδιαίτερα στις «μικρές τίγρεις» και τη Βραζιλία.
Δίπλα σε αυτούς τους οικονομικούς μηχανισμούς, η ανάπτυξη στον καπιταλισμό εξαρτάται από την παρουσία τριών κοινωνικών-πολιτικών δομών και σχέσεων: Πρόκειται, πρώτον, για τη δημοκρατική λειτουργία και την αποτελεσματικότητα του πολιτικού συστήματος. Δεύτερον, το βαθμό κοινωνικής συνοχής μιας κοινωνίας. Τις υπάρχουσες ή μη σχέσεις εμπιστοσύνης των κάτω με τους πάνω. Την κοινωνική συναίνεση, καθώς και το βαθμό παρουσίας του αισθήματος κοινωνικής δικαιοσύνης.
Ο τρίτος παράγοντας είναι η διασφάλιση ενός «κοινωνικού ονείρου», δηλαδή της κοινωνικής κινητικότητας.
Το ελληνικό πρόβλημα συνίσταται στο ότι όλοι αυτοί οι μηχανισμοί είναι δυσλειτουργικοί ή απόντες. Στην Ελλάδα υπάρχει ένα κράτος μεσαίας έκτασης, ως προς τα αντίστοιχα ευρωπαϊκά. Το πρόβλημά του δεν είναι το μέγεθος, όπως λένε οι περισσότεροι, αλλά οι ασυμμετρίες του. Διογκωμένο εκεί που δεν πρέπει και μικρό στις σύγχρονες και ισχυρής αναγκαιότητας λειτουργίες. Η πολιτική χωρίς ποιότητα, ικανά στελέχη και σχέδιο. Η ελληνική αγορά δεν είναι μηχανισμός ανάπτυξης, αλλά εργαλείο άδικης (ανα-)διανομής εισοδήματος και πλούτου. Στηρίζεται σε κρατικοδίαιτους επιχειρηματίες οι οποίοι ενώ λεηλατούν οι ίδιοι το κράτος, κατηγορούν ως αποκλειστικούς υπεύθυνους την πολιτική και τους δημόσιους υπάλληλους. Τέλος, οι τράπεζες ασκούνται περισσότερο στην τοκογλυφία παρά συμβάλλουν σε επενδύσεις σε νέους παραγωγικούς τομείς.
Στις σημερινές συνθήκες κρίσης υπονομεύεται στην Ελλάδα και άλλο το πολιτικό σύστημα. Τόσο από δικές του αστοχίες και λάθη, όσο και από σκόπιμες επιθέσεις εκείνων που επιδιώκουν να αμνηστεύσουν τα πεπραγμένα τους, αλλά και να το υποτάξουν. Ταυτόχρονα, η κοινωνική συνοχή υποσκάπτεται από μέτρα μονόπλευρης λιτότητας που παράγουν δυσπιστία και απογοήτευση. Τέλος, στην Ελλάδα που επί δεκαετίες η κοινωνική κινητικότητα περνούσε μέσα από το μορφωτικό σύστημα, παρατηρείται μια κλιμακούμενη ταξικότητα στο εκπαιδευτικό σύστημα και τάση απαξίωσης του δημόσιου πανεπιστημίου.
Συνολικά, στην Ελλάδα, οι κάτω δυσπιστούν προς τους πάνω, ενώ δεν διαθέτουν, πλέον, οδό διαφυγής «προς τα πάνω». Οι μηχανισμοί ανάπτυξης δεν λειτουργούν. Εχουν γίνει ακόμα περισσότερο άδικοι και αναποτελεσματικοί. Για την αντιμετώπιση της κατάστασης απαιτούνται αποφασιστικά μέτρα μεταβολής των μηχανισμών κοινωνικής και οικονομικής αδράνειας σε παραγωγικές μηχανές δημιουργίας και κοινωνικής δικαιοσύνης. Χρειάζεται, δηλαδή, μια πολιτική στρατηγική επιλογής και ενίσχυσης των διαφορετικών μηχανισμών κοινωνικής και οικονομικής ανάπτυξης, σχεδιασμού και υλοποίησης της αλληλοδιασύνδεσής τους.

Βαρβάρα Τερζάκη
Άρθρο ΝΙΚΟΥ ΚΟΤΖΙΑ-εφ. Ελευθεροτυπία, 23-05-2010 ]]> http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/21/%ce%9b%ce%bf%ce%b3%ce%bf%cf%84%ce%b5%cf%87%ce%bd%ce%af%ce%b1_%ce%b3%cf%81%ce%b1%ce%bc%ce%bc%ce%ad%ce%bd%ce%b7_%cf%83%cf%84%ce%b1_%ce%ac%cf%83%cf%84%cf%81%ce%b1 Fri, 21 May 2010 12:39:00 -0400 http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/21/%ce%9b%ce%bf%ce%b3%ce%bf%cf%84%ce%b5%cf%87%ce%bd%ce%af%ce%b1_%ce%b3%cf%81%ce%b1%ce%bc%ce%bc%ce%ad%ce%bd%ce%b7_%cf%83%cf%84%ce%b1_%ce%ac%cf%83%cf%84%cf%81%ce%b1 democracy-rethymno
Προσπάθησα να θέσω τις βάσεις μιας συζήτησης για τους «τρόπους» με τους οποίους οι συγγραφείς που κάποτε αγαπήσαμε απομακρύνονται με το σοκ μιας βίαιης αποκαθήλωσης ή σβήνοντας στο λυκόφως.
Αυτό το δίλημμα με παρέπεμψε στην ιδιαιτερότητα του Μπόρχες, που ενσαρκώνει έναν τρίτο «τρόπο», ούτε πένθιμο ούτε πενθητικό αλλά, αν μπορώ να το θέσω έτσι, στρατηγικό: ήταν λες και ο συγγραφέας εκείνος παρουσίαζε, κατά τη στιγμή της απομάγευσης, το όραμα μιας «πολιτικής» και φιλοσοφικής χρήσης του έργου του, το οποίο μεταμορφωνόταν σε «αρνητικό» της ίδιας του της όψης. Αμέσως μόλις ο δημιουργός του το εγκατέλειπε ή, πιο σωστά, αφότου παραιτούνταν από τη συμμετοχή στον κοινωνικό δεσμό που τον καθιστούσε αλληλέγγυο με τον παραλήπτη του (τον Δήμο, τον αναγνώστη ως συλλογικό υποκείμενο), το έργο επαναστατούσε και έθετε υπότιτλους στο αδιανόητο.
Επομένως, ένα τέτοιο έργο δεν σε αποχαιρετάει, όπως απαιτεί ο πρώτος «τρόπος», ούτε δέχεται να το αποχαιρετήσεις εσύ, όπως απαιτεί ο δεύτερος, αλλά σου υποβάλλει την ιδέα να ωριμάσεις ως παρατηρητής της εκτύλιξης μιας σειράς κρυμμένων δυνατοτήτων. Μεταξύ μας, το να πεις ότι ένα έργο διαβάζεται εξίσου και ορθά και ανάποδα ισούται με το να λες ότι αποτελεί και έργο και κείμενο, ότι μετακινείται, μπροστά στα μάτια σου, από την τάξη του αποτελέσματος μιας εργασίας σ' αυτήν των σημείων και της αρχιτεκτονικής τους. Οντας κάτι που είχε υπόσταση και φήμη έργου τέχνης γίνεται τώρα ένα δίκτυο σχέσεων, μεταφορών, μετωνυμιών, υπαλλαγών κ.λπ. Σε συγκεκριμένους συγγραφείς, αυτό το καλειδοσκοπικό δίκτυο είναι βαθύτατα επιμορφωτικό αν το διαβάσεις ερμηνεύοντάς το σαν ένα παιγνίδι κατοπτρισμών της παρούσας κατάστασης δι' αντιστροφής: εν ριπή οφθαλμού, το κείμενο απομακρύνεται στο βάθος μιας ερμηνείας αποκλίνουσας κατά 180 μοίρες από την πρόθεσή του και, από κει, χρησμοδοτεί.
Το σκίτσο με τίτλο Φιούνες ο μνήμων, διάσημη σελίδα του Μπόρχες, μου έδινε ανέκαθεν την εντύπωση μιας μικρής απάτης· η σύλληψη ήταν τόσο ρηχή και τετριμμένη ώστε επέτρεπε να ηχήσει μια νότα διδακτικής φανφάρας. Ο Φιούνες προέκυπτε, απλούστατα, σαν η υποτιθέμενη αφηγηματική εκμετάλλευση της περίπτωσης κάποιου που θυμόταν τα πάντα απ' τη στιγμή που γεννήθηκε - σιγά το εύρημα θα έλεγε κανείς, αλληγορία τραβηγμένη απ' τα μαλλιά. Εκ των υστέρων, καταλαβαίνω ότι η σημασία του βρισκόταν (πιθανόν εν αγνοία του Μπόρχες, όμως αυτός ο τύπος άγνοιας, ας το ομολογήσουμε, καρποφορεί μόνο σε μεγάλους συγγραφείς) στην πρόκληση να το διαβάσουμε αντίστροφα, οπότε θα είχαμε λάβει γνώση αυτής της τρομακτικής προφητείας: ότι μια μέρα (σήμερα) δεν θα θυμόμαστε πλέον τίποτα κι ότι οι αρμοδιότητες της μνήμης θα έχουν παραχωρηθεί στα αρχεία και στις μηχανές που θα θυμούνται αντί για μας. Ο Φιούνες δικαιωνόταν ως ένας πλήρης, κακός οιωνός τεράστιας εμβέλειας, κυριολεκτικά αντάξιας της αβύσσου που αντιπροσωπεύει η μοντέρνα, τηλεδιαδικτυακή, υπνοβατική αμνησία. Ο Μπόρχες διόλου δεν θα μπορούσε να θεωρηθεί προφητικός με την έννοια που αποκτάει ο όρος όταν τον αποδίδουμε λ.χ. στον Μπάροουζ ή, ακόμη χειρότερα, σε ευρέως δημοφιλείς συγγραφείς τύπου Οργουελ - εδώ, είναι μάλλον το έργο που προφητεύει, ερήμην του γραφέα, δηλαδή εφόσον το δούμε ανάποδα (άρα «εξουδετερώνοντάς» το, αφήνοντάς το να υπάρξει σαν ένα κείμενο, σαν κάτι εκτεθειμένο στις ανατροπές της ερμηνείας»): τότε αναδύονται, τρισδιάστατες, οι θανατηφόρες ελλείψεις νοήματος του σύγχρονου πολιτισμού.
Παρόμοια συμπεράσματα ευνοούνται απ' το μοτίβο της αντίληψης του κόσμου ως βιβλίου (liber mundi) ή βιβλιοθήκης, δηλαδή ως πραγματικότητας που επιδέχεται ανάγνωση εφόσον κανείς εξασφαλίσει κάποιου είδους μεταφυσικό λεξιλόγιο ή κώδικα μυστηριωδώς παραχωρημένο απ' τους θεούς. Η γοητεία αυτής της ιδέας δεν εντοπίζεται τόσο στη δεδομένη ηθική της μεγαλοπρέπεια, εξακριβωμένη άλλωστε απ' την αρχαιότητα και δεσπόζουσα στον Μεσαίωνα και στην Αναγέννηση, αλλά στο ότι, άπαξ και την αντιστρέψουμε, περιγράφει ανάγλυφα τον κόσμο μας, έναν κόσμο που διαλαλεί ότι δεν είναι πια αληθινός (= δεν αληθεύει συμβολικά) αλλά συνίσταται από μιαν απειρία κωδικών καταχωρίσεων - ένα ψηφιακό κείμενο. Ο Θεός δεν είναι πλέον παρά το σημείο σύγκλισης όλων των διευθύνσεων· το Διαδίκτυο δεν είναι απλώς οικουμενικό, είναι το απεριόριστον μιας περιοχής που συμπίπτει με την οικουμένη ως το ενσαρκωμένο της υπόδειγμα ή το «διπλό» της, το φάντασμά της. Ο κόσμος-βιβλιοθήκη, του οποίου ο ανυπόφορος μαγικός ίσκιος καταδίωκε τον Μπόρχες απ' την παιδική του ηλικία, είναι ήδη το αντεστραμμένο είδωλο μιας ματιάς στο μέλλον, όπου το βιωμένο σύμπαν θα έδινε τη θέση του στα αρχεία και όπου οι δαίδαλοι των μεγάλων φιλοσοφικών αινιγμάτων θα καταντούσαν ατέρμονες διαδρομές στη θεωρία της αποδόμησης, η καθεμιά με τη δικής της εκλαϊκευμένη γελοιογραφία.
Ετσι, η αλήθεια δεν ήταν πλέον γραμμένη στα άστρα, όπως πίστευε ή παρίστανε ότι πίστευε ο Μπόρχες, αλλά τα ίδια τα σημεία της αλήθειας γίνονταν κάτι σαν αστρική διάχυση του περιεχομένου, κάτι που η αξία του καθοριζόταν αποκλειστικά απ' τη συσχέτιση με τα άλλα σημεία - σαν να λέμε ότι τ' αστέρια, όλα τ' αστέρια, είναι όντως πανομοιότυπα στον γυμνό οφθαλμό, ενώ για την ταυτότητά τους ευθύνεται η θέση που κατέχουν στο στερέωμα, συναρτήσει της δομής του κάθε αστερισμού. Τα άστρα είχαν ενταχθεί σ' έναν κώδικα κι αυτό ήταν κιόλας αντιληπτό αν τα κοίταγες μέσα απ' το αντεστραμμένο πρίσμα των φαντασιώσεων του αργεντινού συγγραφέα, ενός κομψευόμενου αντικέρ της λογοτεχνίας ο οποίος, με τούτη την αντιστροφή, έμοιαζε αίφνης περισσότερο συγγραφέας απ' ό,τι Αργεντινός και παλιομοδήτης. Μ' άλλα λόγια, ο αναγνώστης του Μπόρχες μπορούσε να πάρει αυτή την πρωτοβουλία και, αντί να διαβάζει τα περί κατόπτρων μεταφορικά, να διαβάσει μέσω κατόπτρου το κείμενο, δηλαδή διά της δικής του μεταφοράς: το κείμενο αντεστραμμένο. Σ' αυτό το σημείο της τελετουργίας, θα εμφανιζόταν το είδωλο του μέλλοντος.
Ο ίδιος ο Μπόρχες, με το συγγραφικό του κριτήριο σταθερά υπόχρεο στις λογικές και αισθητικές ιδιοτροπίες του μπαρόκ, είχε μεν αποφύγει εγκαίρως τους ιλίγγους της μελλοντολογίας που συνεπήρε τόσους και τόσους συγγραφείς ευνοϊκά προδιατεθειμένους απέναντι στις ευκολίες της επιστημονικής φαντασίας, αλλά αποφάνθηκαν, αντ' αυτού, τα κείμενά του, «από μόνα τους». Δεν μου φαίνεται λοπόν εξαιρετικά τολμηρό το να τα αποχαιρετήσω με τον δημιουργικό τρόπο που μου εμπνέουν ως κρυφές προειδοποιήσεις ή κατάρες: δεν θα τα καταδικάσω (π.χ. θεωρώντας ότι η βιβλιοθήκη έπαψε να είναι ένας «ολόκληρος κόσμος»), ούτε θα τα εγκαταλείψω στον ορίζοντα μιας ενδιαφέρουσας αλλά αδρανούς λογοτεχνικής παιδείας (π.χ. θεωρώντας ότι η βιβλιοθήκη είναι βέβαια ένας κόσμος, ωστόσο αυτό δεν με αφορά), αλλά θα τα διαβάσω αντίστροφα, ακούγοντάς τα να μου λένε ότι, εδώ, είναι ο κόσμος που πήρε τη θέση της αχανούς βιβλιοθήκης, μιας ηλεκτρονικής βιβλιοθήκης για την ακρίβεια, όπου άπειρα διακλαδωτά μονοπάτια οδηγούν πάλι και πάλι στον εαυτό τους, κυκλικά, όπως αρμόζει στους παράξενους ελκυστές και στους ψηφιακούς εφιάλτες της θεωρίας του χάους.

Βαρβάρα Τερζάκη
Άρθρο Ευγένιου Αρανίτση-εφ. Ελευθεροτυπία, 16-05-2010 ]]> http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/21/%ce%97_%ce%b1%ce%bd%ce%ac%cf%80%cf%84%cf%85%ce%be%ce%b7_%c2%ab%cf%80%ce%bd%ce%af%ce%b3%ce%b5%ce%b9%c2%bb_%cf%84%ce%bf%cf%85%cf%82_%ce%9a%ce%b9%ce%bd%ce%ad%ce%b6%ce%bf%cf%85%cf%82 Fri, 21 May 2010 12:14:00 -0400 http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/21/%ce%97_%ce%b1%ce%bd%ce%ac%cf%80%cf%84%cf%85%ce%be%ce%b7_%c2%ab%cf%80%ce%bd%ce%af%ce%b3%ce%b5%ce%b9%c2%bb_%cf%84%ce%bf%cf%85%cf%82_%ce%9a%ce%b9%ce%bd%ce%ad%ce%b6%ce%bf%cf%85%cf%82 democracy-rethymno

Οι φονικές επιθέσεις εναντίον παιδιών σε παιδικούς σταθµούς και το κύµα των αυτοκτονιών κάνουν τους Κινέζους να θέτουν ερωτήµατα για τα ψυχικά τραύµατα που προκαλεί η φρενήρης οικονοµική ανάπτυξη της χώρας.

Πρόκειται για µια «ψυχοκοινωνική µεταδοτική ασθένεια» λέει στον ανταποκριτή της γαλλικής «Λε Φιγκαρό» ο Τσου Σιαοτσένγκ, καθηγητής στο Πανεπιστήµιο του Πεκίνου.

«Εκδηλώνεται µε την επιθυµία να εκδικηθείς την κοινωνία» και σ’ αυτήν οφείλεται η παραφροσύνη των επιθέσεων που σηµειώνονται εδώ και µερικές εβδοµάδες σε παιδικούς σταθµούς και δηµοτικά σχολεία της Κίνας (έχουν πραγµατοποιηθεί τουλάχιστον πέντε, µε πάνω από 15 νεκρούς και δεκάδες τραυµατίες). Γιατί όµως γίνονται στόχοι τα παιδιά; «Στην Κίνα τα παιδιά συµβολίζουν την υλική επιτυχία, ίσως γι’ αυτό επιτίθενται σ’ αυτά» λέει ο Γιαν Λι, ο οποίος ασχολείται µε την αρωγή µεταναστών.

Το αποτέλεσµα είναι µια γενικευµένη ψύχωση. Τα σχολεία του Πεκίνου «στρατολόγησαν» χιλιάδες φρουρούς ασφαλείας.

Παιδικοί σταθµοί εφοδιάστηκαν µε σπρέι πιπεριού, µε δίχτυα, µε γάντια ανθεκτικά στις λάµες µαχαιριών. Την Παρασκευή, το υπουργείο Δηµόσιας Ασφάλειας διέταξε την αστυνοµία να πυροβολεί χωρίς προειδοποίηση εναντίον οποιουδήποτε απειλεί παιδιά.

Οµως οι Κινέζοι προσπαθούν να καταλάβουν. Στον Τύπο και στο Ιντερνετ τίθενται εδώ και αρκετό καιρό ερωτήµατα για τον δρόµο που έχει πάρει η κινεζική κοινωνία. Και καθώς το κοινωνικό µπερδεύεται αναπόφευκτα µε το πολιτικό, τα ερωτήµατα αφορούν τόσο το κοινωνικό µοντέλο όσο και αυτούς που υπαγορεύουν τους κανόνες σε µία χώρα όπου το Κόµµα αποφασίζει για τους πάντες και τα πάντα. Για ένα καθεστώς που έχει ως σύνθηµα την «αρµονική κοινωνία», αυτές οι σφαγές είναι αφόρητες. Ο κινέζος πρωθυπουργός Ουέν Τζιαµπάο παραδέχθηκε την Παρασκευή ότι πρέπει να αντιµετωπιστούν «οι αληθινές και βαθιές ρίζες του προβλήµατος», δηλαδή «οι κοινωνικές εντάσεις και συγκρούσεις».

Κοινωνιολόγοι, ψυχολόγοι, δηµοφιλείς µπλόγκερ, ακόµη και υψηλόβαθµοι αξιωµατούχοι, όλοι συµφωνούν: το έδαφος στο οποίο αναπτύσσεται αυτή η τρέλα είναι τα ψυχολογικά και συλλογικά τραύµατα ενός πληθυσµού που δεν µπορεί να αντεπεξέλθει στη φρενήρη οικονοµική και κοινωνική ανάπτυξη. «Πριν προλάβει να περάσει το τρένο των αλλαγών, πρέπει να πηδήξουµε σ’ ένα άλλο, που τρέχει µε µεγάλη ταχύτητα στη διπλανή γραµµή» υποστηρίζει ο Ουάνγκ Χάι, νεαρός φοιτητής στο Πεκίνο. «Μερικοί έχουν χάσει τελείως τον µπούσουλα. Και όσοι δεν καταφέρνουν ν’ ανέβουν στο τρένο είναι χαµένοι».

Μία κάθε δύο λεπτά
Ο Γιου Τζιανρόνγκ της Ακαδηµίας Κοινωνικών Επιστηµών επιρρίπτει την ευθύνη στην εντυπωσιακή «διεύρυνση των ανισοτήτων» και στην «ελάχιστη συµπάθεια που νιώθει για τους παρίες µια κοινωνία που είναι τελείως στραµµένη στην ανάπτυξη». Και δεν είναι µόνο η βία εναντίον των παιδιών - πολλοί στρέφουν τη βία στον ίδιο τον εαυτό τους. Υπολογίζεται ότι στην Κίνα γίνονται 250.000 ώς 300.000 αυτοκτονίες κάθε χρόνο, δηλαδή µία κάθε δύο λεπτά.

«Αυτά τα δράµατα σηµατοδοτούν την αποτυχία της αρµονικής κοινωνίας» λέει ο Χου Σινγκντού, καθηγητής στο Τεχνολογικό Ινστιτούτο του Πεκίνου. «Δεν υπάρχει αληθινή δικαιοσύνη.

Βελτιώσαµε τις βιοτικές συνθήκες, αλλά όχι τα δικαιώµατα του πολίτη - αντιθέτως. Τα µη προνοµιούχα στρώµατα της κοινωνίας το βιώνουν όλο και πιο αρνητικά και η οργή και η εκδίκηση κάνουν την εµφάνισή τους».
ΓΕΝΙΚΕΥΜΕΝΗ ΨΥΧΩΣΗ
Παιδικοί σταθµοί εφοδιάστηκαν µε σπρέι πιπεριού, µε δίχτυα, µε γάντια ανθεκτικά σε µαχαίρια

14 χρόνια φυλακή στον πρώην πλουσιότερο άνδρα της Κίνας

ΣΕ ΔΕΚΑΤΕΤΡΑΕΤΗ κάθειρξη καταδίκασε χθες δικαστήριο του Πεκίνου τον 41χρονο επιχειρηµατία και πρώην πλουσιότερο άνθρωπο της Κίνας Χουάνγκ Γκουανγκγιού για δωροδοκία, χειραγώγηση µετοχών και παράνοµες επιχειρηµατικές συναλλαγές. Στον ιδρυτή της µεγάλης αλυσίδας πώλησης ηλεκτρικών συσκευών Gome, επιβλήθηκε επίσης πρόστιµο ύψους 600 εκατ. γιουάν (72 εκατ. ευρώ), ενώ οι αρχές κατέσχεσαν περιουσιακά του στοιχεία 600.000 ευρώ. Υψηλά πρόστιµα επιβλήθηκαν επίσης στην Gome και σε µια δεύτερη εταιρεία του, την Ρengrun, για δωροδοκία, ενώ σε τριετή φυλάκιση για χειραγώγηση µετοχών καταδικάστηκε και η σύζυγος του Χουάνγκ, Ντου Τζουάν. Ο Χουάνγκ, αυτοδηµιούργητος επιχειρηµατίας, που το 2008 µε περιουσία 5,1 δισ. ευρώ έγινε ο πλουσιότερος άνθρωπος στην Κίνα, συνελήφθη το 2008 στο πλαίσιο αστυνοµικής έρευνας για χειραγώγηση µετοχών. Στη συνέχεια της έρευνας αποκαλύφθηκε ότι από το 2006 έως το 2008 είχε δωροδοκήσει ο ίδιος ή µέσω τρίτων πέντε κυβερνητικούς αξιωµατούχους µε συνολικά ποσά 550.000 ευρώ σε µετρητά και ακίνητα.

Βαρβάρα Τερζάκη
Άρθρο Γιώργος Αγγελόπουλος -εφ. Τα Νέα, Τετάρτη 19 Μαΐου 2010
]]> http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/21/%ce%a1%ce%ac%ce%b9%ce%bd%cf%87%ce%b1%cf%81%ce%bd%cf%84_%ce%9c%ce%b1%cf%81%ce%be Fri, 21 May 2010 11:45:00 -0400 http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/21/%ce%a1%ce%ac%ce%b9%ce%bd%cf%87%ce%b1%cf%81%ce%bd%cf%84_%ce%9c%ce%b1%cf%81%ce%be democracy-rethymno Θρησκευτικός «σοσιαλισμός»
«Αν δεν θέλουμε να έρθει η στιγμή όπου, σ’ αυτή την κοινωνία της αφθονίας, οι αποκλεισμένοι θα βρεθούν στα οδοφράγματα, οφείλουμε να πολεμήσουμε τους μηχανισμούς κοινωνικού αποκλεισμού». Η μαχητική αυτή κραυγή προέρχεται από το βιβλίο «Το Κεφάλαιο», του Μαρξ, που έγινε μπεστ σέλερ στη Γερμανία. Μόνο που δεν πρόκειται για το κλασικό «Κεφάλαιο» του Καρλ Μαρξ, αλλά για το ομώνυμο έργο του... Καθολικού επισκόπου Μονάχου, Ράινχαρντ Μαρξ. Το βιβλίο του υποτιτλίζεται «Εκκληση για τον Ανθρωπο» και αποτελεί χαρακτηριστικό σύμπτωμα μιας τάσης που φαίνεται να έχει μέλλον: Καθώς η σοσιαλδημοκρατία συνθηκολογεί άνευ όρων με τους άρχοντες του χρήματος, οι Εκκλησίες επιχειρούν να επωφεληθούν, απορροφώντας την κοινωνική διαμαρτυρία.
Προτού αναλάβει την αρχιεπισκοπή του Μονάχου και του Φράιζινγκ, ο αιδεσιμώτατος Μαρξ διετέλεσε επίσκοπος της Τριέρης, της πόλης όπου γεννήθηκε ο συγγραφέας του «Κομμουνιστικού Μανιφέστου». Μια σύμπτωση, που αποδεικνύει ότι «ο Θεός έχει χιούμορ», όπως γράφει ο Γερμανός ιερέας. Το βιβλίο του βρίθει καταγγελιών εναντίον του «αγγλοσαξονικού καπιταλισμού του καζίνο» και εκκλήσεων για έναν πιο «ηθικό καπιταλισμό». Στην ίδια γραμμή κινούνται τελευταία και οι προτεσταντικές εκκλησίες, χαρακτηρίζοντας «ειδωλολατρία» και «αντικατάσταση του Θεού από τον Μαμμωνά» την άκρατη κερδοσκοπία των τραπεζιτών.
Πολλοί είναι εκείνοι, όμως, που αμφισβητούν τα κίνητρα του Καθολικού ιερέα. Οι καχύποπτοι υποστηρίζουν ότι ο σχετικά νέος αρχιεπίσκοπος έχει βλέψεις για τα ανώτατα κλιμάκια της ιεραρχίας και ότι οι απόψεις του για τα εκκλησιαστικά ζητήματα είναι συντηρητικότατες. Σημειώνουν, μάλιστα, ότι υπήρξε προσωπική επιλογή του Πάπα Βενέδικτου για την αρχιεπισκοπή του Μονάχου, μια θέση την οποία κατείχε παλιότερα ο ίδιος ο Βενέδικτος. Ο Γιούργκεν Χάμπερμας σημειώνει ότι «η ηθική αναβάπτιση του καπιταλισμού αποτελεί υποκρισία. Οι κερδοσκόποι δρουν στο πλαίσιο των νόμων, ακολουθώντας την κοινωνικά αποδεκτή λογική τους για μεγιστοποίηση του κέρδους. Η πολιτική ευτελίζεται σε ηθικολογία... Είναι η πολιτική και όχι ο καπιταλισμός που πρέπει να επωμισθεί την ευθύνη για το κοινό καλό».

Βαρβάρα Τερζάκη
Άρθρο Πέτρου Παπακωνσταντίνου-εφ. Καθημερινή, 16-05-2010 ]]> http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/21/%ce%a4%ce%bf_%ce%ac%ce%b4%ce%bf%ce%be%ce%bf_%cf%84%ce%ad%ce%bb%ce%bf%cf%82_%cf%84%ce%bf%cf%85_%c2%ab%ce%a4%cf%81%ce%af%cf%84%ce%bf%cf%85_%ce%94%cf%81%cf%8c%ce%bc%ce%bf%cf%85%c2%bb Fri, 21 May 2010 11:41:00 -0400 http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/21/%ce%a4%ce%bf_%ce%ac%ce%b4%ce%bf%ce%be%ce%bf_%cf%84%ce%ad%ce%bb%ce%bf%cf%82_%cf%84%ce%bf%cf%85_%c2%ab%ce%a4%cf%81%ce%af%cf%84%ce%bf%cf%85_%ce%94%cf%81%cf%8c%ce%bc%ce%bf%cf%85%c2%bb democracy-rethymno Η ήττα των Εργατικών και η παραίτηση του Μπράουν έκλεισαν την αυλαία μιας ολόκληρης πολιτικής εποχής του δυτικού κόσμου

Οι περισσότερες εκλογές φέρνουν απλώς το τέλος μιας κυβέρνησης. Λίγες από αυτές σηματοδοτούν το τέλος μιας ολόκληρης πολιτικής εποχής. Η πρόσφατη αναμέτρηση στη Βρετανία ανήκει στη δεύτερη κατηγορία. Η ήττα των Εργατικών και o σχηματισμός κυβέρνησης Συντηρητικών - Φιλελευθέρων υπό τον Ντέιβιντ Κάμερον δικαίωσαν την εκτίμηση των New York Times ότι αυτές οι εκλογές θα έφερναν «το τέλος μιας περιόδου που κράτησε 13 χρόνια και σημαδεύτηκε από την εκπληκτική ηγεμονία των Εργατικών».
Η αίσθηση του «τέλους εποχής» αφορά το σύνολο της Ευρώπης. Το κεφάλαιο που έκλεισε αυτή τη βδομάδα είχε ανοίξει και πάλι στο Λονδίνο, τον Μάιο του 1997, με τη νίκη των Εργατικών υπό τον Τόνι Μπλερ - την πρώτη ύστερα από την εκλογή της Μάργκαρετ Θάτσερ, το 1979. Ενα μήνα αργότερα, ήρθε η νίκη της «πληθυντικής Αριστεράς» Σοσιαλιστών- Κομμουνιστών- Πρασίνων, υπό τον Λιονέλ Ζοσπέν, στη Γαλλία. Η κεντροαριστερή ηγεμονία στην Ευρώπη εμπεδώθηκε με τη νίκη των Γερμανών Σοσιαλδημοκρατών, υπό τον Γκέρχαρντ Σρέντερ, τον Σεπτέμβριο του 1998.
Πληθωρικές ελπίδες
Είχε προηγηθεί το εφιαλτικό οικονομικό «τσουνάμι» της Ανατολικής Ασίας, που προκάλεσε την πρώτη σοβαρή αμφισβήτηση της νεοφιλελεύθερης παγκοσμιοποίησης, ενώ μεγάλα απεργιακά κύματα ανέτρεπαν τις συντηρητικές κυβερνήσεις του Ζιπέ στη Γαλλία και του Μπερλουσκόνι στην Ιταλία. Οι ηγέτες της επελαύνουσας Κεντροαριστεράς ήρθαν στην εξουσία εν μέσω πληθωρικών ελπίδων ότι όχι μόνο το πολιτικό, αλλά και το κοινωνικό εκκρεμές θα στρεφόταν τώρα προς τα αριστερά και ότι μια γενναία αναδιανομή του πλούτου θα ισοστάθμιζε τις οδυνηρές απώλειες που είχαν επιφέρει δύο δεκαετίες ρεϊγκανισμού - θατσερισμού.
Πολύ γρήγορα, αποδείχθηκε ότι επρόκειτο για όνειρα θερινής νυκτός. Οι νέας κοπής, φωτογενείς εκπρόσωποι της σοσιαλδημοκρατίας ελάχιστη σχέση είχαν με τους παραδοσιακούς ηγέτες των ιστορικών, εργατικών κομμάτων. Ο περίφημος «Τρίτος Δρόμος» του Τόνι Μπλερ (όπως και το γερμανικό του αντίστοιχο, το «Νέο Κέντρο» του Γκέρχαρντ Σρέντερ) ήταν μια φαντασιακή απόδραση από τα αναπόδραστα διλήμματα της κοινωνίας και της Ιστορίας: πέραν του κεφαλαίου και της εργασίας, πέραν της Δεξιάς και της Αριστεράς, πέραν του νεοφιλελευθερισμού και του κοινωνικού κράτους. Μόνο που, όπως έλεγε ο Γκαίτε, ανάμεσα στα δύο άκρα δεν βρίσκεται η λύση, αλλά το ίδιο το πρόβλημα...
Η στιγμή της αλήθειας ήρθε τον Μάρτιο του 1999, όταν ο Γκέρχαρντ Σρέντερ εκδίωξε από το υπουργείο Οικονομικών τον Οσκαρ Λαφοντέν, ηγέτη της αριστερής πτέρυγας των σοσιαλδημοκρατών. Είχε προηγηθεί λυσσαλέος πόλεμος του Χρηματιστηρίου της Φρανκφούρτης εναντίον της πολιτικής Λαφοντέν για γενναία φορολόγηση του μεγάλου κεφαλαίου. «Οι ηγέτες της γερμανικής βιομηχανίας απαίτησαν το κρανίο του Λαφοντέν», έγραψαν τότε οι Financial Times. Στα χρόνια που ακολούθησαν, η κυβέρνηση Σρέντερ αποδύθηκε στην πιο δραστική εκστρατεία μείωσης του κόστους εργασίας και των κοινωνικών παροχών που γνώρισε η μεταπολεμική Γερμανία.
Στη Βρετανία, ο Economist δεν δίστασε να λοιδωρήσει τον Μπλερ ως «Θάτσερ με παντελόνια». Ο ηγέτης των «Νέων Εργατικών», σε συνεργασία με τον υπουργό Οικονομικών Γκόρντον Μπράουν, διαχειρίστηκαν το κεκτημένο του θατσερισμού και τροφοδότησαν τις δίδυμες «φούσκες» του χρηματοπιστωτικού συστήματος και της αγοράς ακινήτων, οι οποίες εκρήγνυνται σήμερα μπροστά στα μάτια μας - το έλλειμμα της Βρετανίας θα ξεπεράσει το ελληνικό μέσα σε λίγους μήνες. Η συντηρητική στροφή ήταν εξίσου εντυπωσιακή στο πεδίο των ιδεών, όπου την πρώτη θέση κατείχε από την πρώτη στιγμή η ασφάλεια. «Μηδενική ανοχή στο έγκλημα» ήταν ένα κεντρικό σύνθημα των Νέων Εργατικών, δανεισμένο κατ' ευθείαν από τον δεξιό δήμαρχο της Νέας Υόρκης, Ρούντολφ Τζουλιάνι.
Αλλά η μεγαλύτερη διάψευση ήρθε στο πεδίο της εξωτερικής πολιτικής. Προεκλογικά, ο Τόνι Μπλερ είχε υποσχεθεί την υπέρβαση του παραδοσιακού ευρωσκεπτικισμού μιας Βρετανίας αγκυλωμένης στο δόγμα της Θάτσερ, κατά το οποίο όλα τα προβλήματα έρχονται από την ηπειρωτική Ευρώπη και όλες οι λύσεις από την Αμερική. Είχε επίσης τονίσει ότι εννοούσε να γίνει ο πρώτος, ύστερα από πολλά χρόνια, Βρετανός πρωθυπουργός που δεν θα εμπλεκόταν σε πόλεμο. Τελικά, έστειλε στρατό στο Κόσοβο, τη Σομαλία, τη Σιέρα Λεόνε και το Αφγανιστάν, διέσπασε πολιτικά την Ευρώπη και συμπαρατάχθηκε με τον Μπους στον πόλεμο - φιάσκο του Ιράκ. Η πολιτική του είχε βαριές επιπτώσεις στις πολιτικές ελευθερίες: ανάμεσα στο 2002 και το 2009, το βρετανικό Κοινοβούλιο ενέκρινε τέσσερις (!) αντιτρομοκρατικούς νόμους, έξι νόμους για την αστυνόμευση και την εγκληματικότητα και πέντε νόμους για τη μετανάστευση και το άσυλο.
Την κληρονομιά του Μπλερ δεν θέλησε ή δεν τόλμησε να αμφισβητήσει ο πολιτικά άχρωμος Μπράουν. Ως αποτέλεσμα, τα 13 χρόνια των «Νέων Εργατικών» άφησαν πίσω τους μια Βρετανία με σχεδόν ανύπαρκτες διαχωριστικές γραμμές. «Δεν υπάρχουν πραγματικές δυνατότητες επιλογής», σχολίαζε στο πρακτορείο «Ρόιτερς» ο ιστορικός Ντέιβιντ Στάρκλι. Οπως σημειώνει, μάλιστα, ο πρώην διευθυντής της γαλλικής Le Monde, Ζαν - Μαρί Κολομπανί, εμφανίστηκε το παράδοξο να μιλάει ο Εργατικός Μπράουν τη γλώσσα της δημοσιονομικής πειθαρχίας και ο Συντηρητικός Κάμερον εκείνη της κοινωνικής ευαισθησίας.
Ο αρθρογράφος του Guardian, Γκάρι Γιανγκ, εκτιμά ότι ελάχιστη σημασία έχει η αλλαγή φρουράς στη Ντάουνινγκ Στριτ. «Δεδομένης της συναίνεσης, οι αγορές δεν ενδιαφέρονταν, στην πραγματικότητα, για τον νικητή ή και για το ενδεχόμενο ενός Κοινοβουλίου όπου κανένας δεν θα είχε αυτοδυναμία. Αρκεί που ήταν δεδομένο ότι η όποια κυβέρνηση δεν θα δίσταζε να χρησιμοποιήσει το μαχαίρι. Το μόνο που αξίωναν (οι αγορές) ήταν σταθερότητα και λιτότητα. Το πρόβλημά τους είναι ο λαός». Κατά τον Γιανγκ, όπως και κατά τον Κολομπανί, το βρετανικό πολιτικό σύστημα βαίνει προς μια σοβαρή «κρίση αντιπροσώπευσης», καθώς η καταθλιπτική συναίνεση των πολιτικών κορυφών βρίσκεται σε αναντιστοιχία με διευρυνόμενο μέρος του κοινωνικού σώματος. Η συνέχεια επί της οθόνης - ή μήπως επί των δρόμων;
Ιnfo
- Αντονι Γκίντενς, «Μετά τον Τρίτο Δρόμο: Η σειρά σας, κύριε Μπράουν», Πόλις, 2008, μτφ. Πάνος Μπεγλίτης.
- Alex Callinicos, «Against the Third Way», Polity, 2008.
- Monique Canto- Sperber, «Le Liberalisme et la Gauche», Hachette, 2008.
- Bernard Umbrecht, «Les inquietudes de monseigneur Marx», Le Monde Diplomatique, Avril 2009.

Βαρβάρα Τερζάκη
Άρθρο Του Πετρου Παπακωνσταντινου-εφ. Καθημερινή, 16-05-2010 ]]> http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/21/%ce%9c%ce%b9%cf%87%ce%ac%ce%bb%ce%b7%cf%82_%ce%93%ce%ba%ce%b1%ce%bd%ce%ac%cf%82_(20_%ce%b5%cf%81%cf%89%cf%84%ce%ae%cf%83%ce%b5%ce%b9%cf%82) Fri, 21 May 2010 11:36:00 -0400 http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/21/%ce%9c%ce%b9%cf%87%ce%ac%ce%bb%ce%b7%cf%82_%ce%93%ce%ba%ce%b1%ce%bd%ce%ac%cf%82_(20_%ce%b5%cf%81%cf%89%cf%84%ce%ae%cf%83%ce%b5%ce%b9%cf%82) democracy-rethymno


«Πρέπει να αγαπήσουµε τον τόπο και τους ανθρώπους µας, πρέπει, να αγαπηθούµε µεταξύ µας και να ξεχάσουµε το άπληστο "εγώ" της διαφήµισης, της κατανάλωσης, της ψυχανάλυσης και να περάσουµε στο "εµείς" της αλληλεγγύης, της ολιγάρκειας, του µέτρου και της ταπεινοφροσύνης», προτείνει ο βραβευµένος ποιητής και στιχουργός δεκάδων επιτυχιών Μιχάλης Γκανάς.
Ακόµη, θεωρεί πως το νόηµα της ποίησης είναι να πει τον κόσµο απ' την αρχή, ενώ το τελευταίο του βιβλίο - «Γυναικών» - περιλαµβάνεται ήδη στα πιο ευπώλητα.

1 «Δεν υπάρχει Κόλαση όπου υπάρχει αγάπη» γράφετε στο «Γυναικών». Η «κόλαση» του ΔΝΤ πώς αντιµετωπίζεται;
Με την αγάπη. Πρέπει να αγαπήσουµε τον τόπο και τους ανθρώπους µας, πρέπει, να αγαπηθούµε µεταξύ µας και να ξεχάσουµε το άπληστο «εγώ» της διαφήµισης, της κατανάλωσης, της ψυχανάλυσης και να περάσουµε στο «εµείς» της αλληλεγγύης, της ολιγάρκειας, του µέτρου και της ταπεινοφροσύνης. 2 Τελευταίο βιβλίο σας, τα αφηγήµατα «Γυναικών». Τα ερεθίσµατα;

Τα γνωστά σε όλους τους άνδρες: η οµορφιά, η χάρη, η δοτικότητα των γυναικών, η έλξη και η απώθηση, το πάθος και το λάθος µας που δεν γίνεται «µάθος».

3 Τι είναι η γυναίκα;
«Δηλητήριο και µέλι». Ρασούλης έφα!

4 Βιβλιοπώλης, ποιητής, συγγραφέας, µεταφραστής, στιχουργός. Ποια ιδιότητα νιώθετε πιο οικεία;

Του ποιητή. Του ανθρώπου δηλαδή που ποιεί. 5 Κατάγεστε από τον Τσαµαντά Θεσπρωτίας. Επαρχία ή πόλη;

Εχω συνηθίσει στην πόλη, αλλά µου λείπει η φύση. Δεν θα µπορούσα να ζήσω όµως σαν ερηµίτης στο βουνό ή στη θάλασσα γιατί θα µου έλειπε η Αθήνα.

Μύλος...

6 Στίχος ή ποίηση; Πού νιώθετε πιο άνετα;

Τα τραγούδια µε χαλαρώνουν, τα ποιήµατα µε ταράζουν.

7 Η πρώτη σας ποιητική απόπειρα;

Δεν θυµάµαι ακριβώς το πρώτο «πήµα ή ποίµα». Τα πρώτα «συµπτώµατα» πάντως εµφανίστηκαν στην πέµπτη ή στην έκτη Δηµοτικού.

8 Το νόηµα της ποίησης;
Αυτό που ήταν πάντα, να πει τον κόσµο απ’ την αρχή. 9 Ποιητές και συγγραφείς που σας επηρέασαν;

Είναι παιδιά πολλών ανθρώπων τα λόγια µας.

10 1994: Κρατικό Βραβείο Ποίησης για την «Παραλογή». Τι κρατάτε από αυτό;

Τη χαρά του δηµόσιου επαίνου για µια τόσο προσωπική και µοναχική ασχολία.

11 Συµβουλή σε νέο ποιητή;

Να παραµείνει νέος µέχρι τα 90 του, δηλαδή «απροσάρµοστος». Και να µην ακούει τις συµβουλές µας.

12 Πεζός λόγος ή ποίηση;
Και τα δύο. Πολύ συχνά υπάρχει περισσότερη ποίηση σε ένα... πεζό και πολλή πεζότητα και βαρεµάρα στην ποίηση. Αρα, διψάµε για καλά κείµενα.

13 2009: Βραβείο Καβάφη. Πώς αισθανθήκατε;

Εκπληκτος! Θα περίµενα το βραβείο Σολωµού ή Παλαµά.

Δεν υπάρχουν όµως τέτοια βραβεία... Πάντως το Βραβείο Καβάφη µού έδωσε το ωραίο ταξίδι. Κάιρο, Νείλος, Πυραµίδες, Αλεξάνδρεια, εικόνες και µυρωδιές µιας «στοιχειωµένης» πόλης, που τη σηµάδεψε εκείνος για πάντα.

14 Πρώτο σας τραγούδι;
Θεωρώ πρώτο µου τραγούδι το «Σουµιτζού» και θυµάµαι τον Νίκο Ξυδάκη στο πιάνο, να το τραγουδάει και εγώ µε τη γυναίκα µου να ακούµε µαγεµένοι.

15 Μίκης Θεοδωράκης, Μαµαγκάκης, Παπαδηµητρίου, Βregovic, Ξυδάκης, µερικοί από τους συνθέτες µε τους οποίους συνεργαστήκατε. Δυνατή στιγµή;
Εζησα πολλές δυνατές στιγµές µε τους συνθέτες και τους ερµηνευτές µε τους οποίους συνεργάστηκα. Θα ήταν άδικο να αποµονώσω µία. Την ευγνωµοσύνη µου την έχω καταθέσει στο βιβλίο µε τους Στίχους µου, ως µότο: «Στον κόσµο του ελληνικού τραγουδιού, οφειλέτης».

16 «Καράβια βγήκαν στη στεριά». Πώς το εµπνευστήκατε;

Αφορµή ήταν ένα ποίηµα του ποιητή, πεζογράφου και συµπατριώτη µου Βασίλη Γκουρογιάννη.

17 Νέοι συνθέτες σήµερα;
Ο Δηµήτρης Μαραµής µε τον οποίο έχουµε γράψει 12 ωραία τραγούδια και συνεχίζουµε ακάθεκτοι. Ο Νίκος Ζουρνής που έχει µελοποιήσει, µεταξύ των άλλων, και το «Λάφυρο». Α, και ο Μιχάλης Καλογεράκης, µαθητής λυκείου στο Ηράκλειο Κρήτης ακόµη, αλλά περιµένετε και θα δείτε ή µάλλον θα ακούσετε... 18 «Του πόθου τ’ αγρίµι» από τα «Τραγούδια για τους µήνες» του Δηµήτρη Παπαδηµητρίου. Τι σας άφησε;

Γλυκιά «ανάµνηση» (απολεσθέντος) Παραδείσου. Μια συνεργασία γεµάτη ευφορία, συγκίνηση και αγάπη.

19 Εχετε επιρροές από το δηµοτικό τραγούδι…
Το δηµοτικό τραγούδι είναι ο µεγάλος µου δάσκαλος. Κρατάω πάντα τα λόγια του Αχιλλέα Κυριακίδη: «Ο Γκανάς είναι ο πιο επώνυµος δηµοτικός ποιητής µας».

20 Ηπειρώτικη σχολή λογοτεχνίας: Πώς ερµηνεύετε τη διαµόρφωση µιας σχολής και µάλιστα µε κοινό γεωγραφικό τόπο καταγωγής;
Δεν πρόκειται για σχολή αλλά για µια πλούσια φλέβα νερού, χρόνια «καταχωµένη», που ένας Αϊ-Γιώργης τη χτύπησε µε το κοντάρι του και τινάχτηκε µε δύναµη στο φω

Βαρβάρα Τερζάκη
Συνέντευξη ΔΗΜΗΤΡΗΣ Ν. ΜΑΝΙΑΤΗΣ-εφ. Τα Νέα, Παρασκευή 14 Μαΐου 2010 ]]> http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/21/%ce%9f_%cf%80%cf%81%ce%ac%cf%83%ce%b9%ce%bd%ce%bf%cf%82_%c2%ab%cf%83%ce%bf%cf%8d%cf%80%ce%b5%cf%81_-_%cf%80%ce%bf%ce%bb%ce%af%cf%84%ce%b7%cf%82%c2%bb Fri, 21 May 2010 11:10:00 -0400 http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/21/%ce%9f_%cf%80%cf%81%ce%ac%cf%83%ce%b9%ce%bd%ce%bf%cf%82_%c2%ab%cf%83%ce%bf%cf%8d%cf%80%ce%b5%cf%81_-_%cf%80%ce%bf%ce%bb%ce%af%cf%84%ce%b7%cf%82%c2%bb democracy-rethymno Δύο εβδοµάδες πριν από τον πρώτο γύρο των προεδρικών εκλογών στην Κολοµβία, στις 30 Μαΐου, ο πρώην δήµαρχος της Μπογκοτά Αντάνας Μόκους είναι το φαβορί, τουλάχιστον σύµφωνα µε τις δηµοσκοπήσεις.

Ο Αντάνας Μόκους είναι ο υποψήφιος του Πράσινου Κόµµατος και µάλλον µία ασυνήθιστη προσωπικότητα. Μαθηµατικός και φιλόσοφος, είναι λιθουανικής καταγωγής και επικαλείται τη «συµβολική βία» του Μπουρντιέ για να εξηγήσει γιατί το 1993, όταν ήταν πρύτανης του πανεπιστηµίου της Μπογκοτά, είχε επιδείξει τα οπίσθιά του σε άτακτους φοιτητές. Παντρεύτηκε σ’ ένα τσίρκο και, όταν ήταν δήµαρχος της πρωτεύουσας, µεταµφιεζόταν σε «Σούπερ - πολίτη» φορώντας µια στολή σαν του Σούπερµαν και κήρυσσε τι σηµαίνει το να είναι κανείς πολίτης. Δεν χρησιµοποιεί τον «ξύλινο» λόγο των πολιτικών και αυτό είναι αναµφισβήτητα το κλειδί της απροσδόκητης και θεαµατικής επιτυχίας του σ’ αυτήν την προεκλογική εκστρατεία. Στα τέλη Μαρτίου, οι δηµοσκοπήσεις τού έδιναν λίγο κάτω από 9% και 34% στον Χουάν Μανουέλ Σάντος, πρώην υπουργό Αµυνας και δελφίνο του απερχόµενου προέδρου Αλβαρο Ουρίµπε. Στις 14 Μαΐου ο Μόκους είχε το 32,8% των προτιµήσεων και ο Σάντος το 29,3%!

Ο «πράσινος» υποψήφιος χρηµατοδοτεί ο ίδιος την προεκλογική εκστρατεία του και δεν έχει ούτε την επιµελητειακή υποστήριξη ούτε τον καλολαδωµένο κοµµατικό µηχανισµό που έχει ο Σάντος.

Επίσης µπορεί ως διανοούµενος να γοητεύει τους εύπορους των πόλεων, όµως οι χωρικοί ανησυχούν για την ασφάλειά τους. Συνεπώς ουδείς µπορεί ακόµη να πει µε κάποια βεβαιότητα ότι ο Μόκους θα επικρατήσει στις εκλογές. Από την άλλη, δεν είναι ένας υποψήφιος που επαγγέλλεται τη ρήξη. «Δεν θα καταστρέψουµε αυτό που έκτισε η κυβέρνηση Ουρίµπε» λέει, υπογραµµίζοντας ότι δεν θα ξαναρχίσει τις διαπραγµατεύσεις µε τους αντάρτες των FΑRC. Εκεί όµως που ο Ουρίµπε µιλούσε για «δηµοκρατική ασφάλεια», µε πρόσχηµα την οποία δολοφονούνταν αθώοι από ακροδεξιούς και τον στρατό και οι φόνοι τους «χρεώνονταν» στους αριστερούς αντάρτες, εκείνος προτείνει τη «δηµοκρατική νοµιµότητα»: υποδειγµατική κυβέρνηση, ανεξαρτησία και προστασία των δικαστών, νοµοθετική ρύθµιση των δράσεων της αστυνοµίας και του στρατού, αυστηρότητα, εξάλειψη της διαφθοράς, εντιµότητα και διαφάνεια, συµµετοχή ολόκληρης της κοινωνίας στο πολιτικό γίγνεσθαι µε επιδίωξη τη νοµιµότητα, την ασφάλεια και τη δηµοκρατία. «Δεν είµαι µαλακός», υπογραµµίζει ο Μόκους, «είµαι σκληρός».

Η ασφάλεια θα παραµείνει πρώτη πολιτική προτεραιότητα στην Κολοµβία, τονίζει. Οµως το πρώτο κεφάλαιο του προεκλογικού προγράµµατός του είναι αφιερωµένο στην παιδεία, ως εργαλείο αγώνα κατά των ανισοτήτων και της φτώχειας, αλλά και εναντίον της διαφθοράς και υπέρ του σεβασµού των νόµων.

Ο Μόκους δεν είναι εύκολο να ταξινοµηθεί. Είναι µάλλον αριστερός, όµως δεν είναι αντιαµερικανός, έχει ζήσει στις ΗΠΑ, έχει περάσει από τη Σχολή Κυβέρνησης του Χάρβαρντ και θεωρεί ουσιώδη τη διατήρηση µιας προνοµιακής σχέσης µε τους Αµερικανούς. Παράλληλα έχει δηλώσει πως «σέβεται» τον πρόεδρο της Βενεζουέλας Ούγκο Τσάβες, ο οποίος βρίσκεται «στα µαχαίρια» µε τον Ουρίµπε, αλλά και τις ΗΠΑ.


Βαρβάρα Τερζάκη
Άρθρο Γιώργου Αγγελόπουλου -εφ. Τα Νέα, 19 Μαΐου 2010 ]]> http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/21/%ce%94%cf%81%cf%8c%c2%b5%ce%bf%ce%b9 Fri, 21 May 2010 10:43:00 -0400 http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/21/%ce%94%cf%81%cf%8c%c2%b5%ce%bf%ce%b9 democracy-rethymno Και οι ενάρετοι...
... λοιπόν. Οι αγορές νίκησαν. Η πολιτική θα ασκείται στο εξής από τα διοικητήρια των αγορών χρήµατος και κεφαλαίου. Η Γερµανία απαιτεί ισοσκελισµένους προϋπολογισµούς. Οχι µόνο από τους «φαύλους», αλλά και από τους «ενάρετους». Μηδενικά ελλείµµατα που θα είναι συνταγµατικά κατοχυρωµένα, παντού, σε όλες τις χώρες. Αυτοί που κάποτε µιλούσαν µε απέχθεια για τον σοβιετικό κεντρικό σχεδιασµό, τώρα επιβάλλουν τον δικό τους κεντρικό σχεδιασµό στις ευρωπαϊκές οικονοµίες.

Οι λαοί...
... όµως, που καλούνται να χορέψουν τον «χορό της κοιλιάς» σφίγγοντας κι άλλο το ζωνάρι, δεν δείχνουν να το βάζουν κάτω. «Επειδή κάθε λαός γνωρίζει καλά πως κάποιος θα έχει υπό τον έλεγχό του την κυβέρνησή του», λέει ο οικονοµολόγος Μάικλ Χάντσον, είναι καθηγητής στο Πανεπιστήµιο του Μιζούρι. «Αν ο λαός χάσει το ηθικό του, τότε η εξουσία θα εκχωρηθεί στους ξένους πιστωτές που θα υπαγορεύουν την πολιτική της χώρας του. Και όσο περισσότερο θα εξυπηρετούνται τα συµφέροντα των τραπεζιτών τόσο θα βαραίνει η οικονοµία µε χρέη».

Οι τραπεζίτες και οι χρηµατιστές απαιτούν στήριξη από την Ευρωπαϊκή Ενωση, τις ΗΠΑ και το Διεθνές Νοµισµατικό Ταµείο προκειµένου να εισπράξουν το γρηγορότερο τα κέρδη τους. Επειδή ξέρουν καλά πως το παιχνίδι γι’ αυτούς έχει τελειώσει. Και αυτή η αρπαγή θα γίνει τόσο πιο γρήγορα όσο πιο γρήγορα συρρικνωθούν οι εθνικές οικονοµίες από τα µέτρα λιτότητας. Οι ξένοι πιστωτές θα αποκοµίσουν τα κέρδη τους εις βάρος των δηµόσιων επενδύσεων, των κοινωνικών δαπανών και του βιοτικού επιπέδου των ανθρώπων. «Οι αντιδράσεις αυτών των λαών», λέει ο καθηγητής Χάντσον, «δεν είναι παρά η άρνησή τους να θυσιάσουν την ευηµερία τους προκειµένου να πληρωθούν οι ξένοι πιστωτές µε αυτό τον τρόπο».

Στην αρχή...
... είχαµε πιστέψει πως το πρόβληµα ήταν µόνο ελληνικό. Τώρα όµως βλέπουµε τα µέτρα λιτότητας να εξαπλώνονται σαν κακιά αρρώστια ακόµη και στις αξιοπρεπέστερες ευρωπαϊκές χώρες. Δάνεια που είχαν χορηγηθεί από ξένες τράπεζες στον ιδιωτικό τοµέα, µετατρέπονται σε εθνικά χρέη που η αποπληρωµή τους φορτώνεται στους ώµους των φορολογουµένων. Και όσο οι κυβερνήσεις τους θα σκύβουν το κεφάλι, τόσο αυτοί οι φορολογούµενοι θα πληρώνουν µε τους µισθούς τους, µε τις συντάξεις τους, µε την υγεία τους, µε την παιδεία τους και µε το βιοτικό τους επίπεδο. Επειδή αυτό ακριβώς απαιτεί ο κεντρικός σχεδιασµός της νεοφιλελεύθερης Ευρώπης, που βρίσκεται στην υπηρεσία του τραπεζικού και του χρηµατιστικού κεφαλαίου. Μπροστά στις πιέσεις των συµφερόντων, αυτός ο κρατικός παρεµβατισµός καταρρίπτει ακόµη και τον ίδιο τον ιδρυτικό µύθο του νεοφιλελευθερισµού περί ελεύθερων και ανεξάρτητων οικονοµιών.

Τίποτα...
... όµως δεν έχει κριθεί ακόµη οριστικά. «Οι λαϊκές αντιδράσεις θα συνεχιστούν και την προσεχή δεκαετία», λέει ο Μάικλ Χάντσον, «για όσο ακόµη τα συµφέροντα του συστήµατος θα επιχειρούν να καθυποτάξουν τις ευρωπαϊκές οικονοµίες και να µετατρέψουν τους ευρωπαϊκούς λαούς σε υπόδουλους του χρέους».

Βαρβάρα Τερζάκη
Άρθρο Ρούσσου Βρανά -εφ. Τα Νέα, 19 Μαΐου 2010 ]]> http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/21/%ce%9a%ce%b9_%ce%b1%ce%bd_%ce%bf_%ce%b1%cf%83%ce%b8%ce%b5%ce%bd%ce%ae%cf%82_%cf%80%ce%b5%ce%b8%ce%ac%ce%bd%ce%b5%ce%b9; Fri, 21 May 2010 10:39:00 -0400 http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/21/%ce%9a%ce%b9_%ce%b1%ce%bd_%ce%bf_%ce%b1%cf%83%ce%b8%ce%b5%ce%bd%ce%ae%cf%82_%cf%80%ce%b5%ce%b8%ce%ac%ce%bd%ce%b5%ce%b9; democracy-rethymno
«Η λιτότητα στην Ευρώπη έρχεται τη χειρότερη στιγµή. Ο κίνδυνος είναι να µειώσει µια ήδη αναιµική ανάπτυξη και να υποθηκεύσει το 2011», Ζαν-Πολ Φιτουσί, πρόεδρος του γαλλικού Παρατηρητηρίου της οικονοµικής συγκυρίας.

Η Ισπανία ανακοίνωσε µείωση των µισθών των δηµοσίων υπαλλήλων και πάγωµα των συντάξεων. Η Πορτογαλία προχώρησε σε αύξηση των φόρων και του ΦΠΑ. Η Ιταλία προανήγγειλε περικοπή των δαπανών για την υγεία. Η Γαλλία ανακοίνωσε την κατάργηση των µέτρων για τη στήριξη της αγοραστικής δύναµης. Για την Ελλάδα, ο τίτλος του «Νouvel Οbservateur» τα λέει όλα: «Παροξυσµός λιτότητας». Και παρ’ όλα αυτά, ο γνωστός οικονοµολόγος Νουριέλ Ρουµπινί προβλέπει ότι από την ευρωζώνη θα αναγκαστεί µέσα στα επόµενα χρόνια να φύγει όχι µόνο η Ελλάδα, αλλά µεγάλο µέρος του Ευρωπαϊκού Νότου.

Αλληλεγγύη έναντι λιτότητας: αυτό είναι το µήνυµα που έστειλαν την περασµένη Κυριακή οι 16 χώρες της ευρωζώνης, ανακοινώνοντας ένα πακέτο στήριξης ύψους 830 δισεκατοµµυρίων ευρώ (περιλαµβανοµένης της βοήθειας προς την Ελλάδα). Η εγχείρηση πρέπει να πετύχει, και θα πετύχει. Μήπως όµως ο ασθενής θα πεθάνει; «Τα µέτρα λιτότητας που λαµβάνονται σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες οδηγούν κατ’ ευθείαν στην ύφεση», λέει στη «Μοντ» ο οικονοµολόγος Σιλβέν Μπρουαγιέ από τη γαλλική τράπεζα Νatixis. «Λιγότερη ανάπτυξη, όµως, σηµαίνει περισσότερη ανεργία».

Αν όλες οι ευρωπαϊκές χώρες σφίξουν το ζωνάρι την ίδια στιγµή, επισηµαίνει η γαλλική εφηµερίδα, η εγχώρια ζήτηση θα περιοριστεί. Η µείωση των εισαγωγών όµως που µοιραία θα επέλθει εδώ θα προκαλέσει και µείωση των εξαγωγών εκεί. Αν, για παράδειγµα, µειωθεί η αγοραστική δύναµη στην Ισπανία και την Πορτογαλία, θα µειωθούν και οι εξαγωγές γερµανικών αυτοκινήτων στις χώρες αυτές. Πρόκειται για το γνωστό «φαινόµενο της πεταλούδας», που η έντασή του στην περίπτωση της χρηµατοπιστωτικής κρίσης αιφνιδίασε τους οικονοµολόγους και πανικόβαλε τους πολιτικούς.

Υπάρχουν πάντως και οι οπαδοί της δηµοσιονοµικής ορθοδοξίας, για τους οποίους η µείωση των ελλειµµάτων παρακινεί τους πολίτες να αρχίσουν και πάλι να καταναλώνουν. Αυτή τη στιγµή, τα νοικοκυριά φοβούνται ότι η έκταση των ελλειµµάτων θα οδηγήσει σε αύξηση της φορολογίας και προχωρούν σε προληπτική αποταµίευση. Οι οικονοµολόγοι έχουν ονοµάσει τη συµπεριφορά αυτή «σύνδροµο Ρικάρντο».

Εκτός από τα σύνδροµα, όµως, υπάρχει κι αυτό που γράφει ο Γκίντεον Ράχµαν στους «Φαϊνάνσιαλ Τάιµς»: οι Ευρωπαίοι δεν είναι προετοιµασµένοι για λιτότητα. Πολλοί από αυτούς θεωρούν ότι η συνταξιοδότηση στα 60, η δωρεάν περίθαλψη και τα γενναία επιδόµατα ανεργίας αποτελούν θεµελιώδη δικαιώµατά τους. Θεωρούν επίσης ότι χρέος της Ευρωπαϊκής Ενωσης είναι να τους προστατεύει κι ότι πτωχεύσεις και καταρρεύσεις τραπεζών γίνονται µόνο στη Λατινική Αµερική. Ολα αυτά δυσκολεύουν ακόµη περισσότερο την εφαρµογή των αναγκαίων µεταρρυθµίσεων.

Βαρβάρα Τερζάκη
Άρθρο Μιχάλη Μητσού-εφ. Τα Νέα, 14 Μαΐου 2010 ]]> http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/21/%ce%94%cf%81%cf%8c%c2%b5%ce%bf%ce%b9 Fri, 21 May 2010 10:32:00 -0400 http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/21/%ce%94%cf%81%cf%8c%c2%b5%ce%bf%ce%b9 democracy-rethymno Τα παραδείγµατα...
... προπαντός τα παραδείγµατα. Σε καιρούς ζοφερούς σαν κι αυτούς που ζούµε, όλοι ψάχνουν κάτι να πιαστούν, κάτι ελπιδοφόρο, κάτι που έστω να µοιάζει µε επιτυχία, µέσα σε ένα περιβάλλον γενικής αποτυχίας. Ετσι, κάποιοι ανακάλυψαν την «επιτυχία» της Εσθονίας.
Η Εσθονία,..
... µε το νόµισµά της συνδεδεµένο µε το ευρώ, εφαρµόζει µια πολιτική εσωτερικής υποτίµησης (όπως ακριβώς και η Ελλάδα). Σε βαθιά ύφεση και ανεργία, προσπαθεί να συµπιέσει τους µισθούς και τις τιµές. Και ελπίζει πως θα µπορέσει έτσι να ξανακάνει την οικονοµία της ανταγωνιστική, χωρίς να υποτιµήσει το νόµισµά της (όπως ακριβώς και η Ελλάδα). Οµως, το Διεθνές Νοµισµατικό Ταµείο εκτιµά πως το 2015 η κατάσταση της Εσθονίας θα είναι πολύ χειρότερη από όσο ήταν το 2009. Και αυτό σηµαίνει ένα τεράστιο κόστος, όχι µόνο οικονοµικό, αλλά και κοινωνικό, µε αργή ανάκαµψη που θα συνοδεύεται από µακροχρόνια ανεργία. Παρ’ όλα αυτά, όπως επισηµαίνει στην εφηµερίδα «Γκάρντιαν» ο οικονοµολόγος Μαρκ Ουάισµπροτ, που είναι διευθυντής του Κέντρου Οικονοµικής και Πολιτικής Ερευνας, η Εσθονία προβάλλεται σήµερα ως ένα θετικό παράδειγµα, επειδή δεν έχει τα µεγάλα ελλείµµατα που έχουν άλλες χώρες.

Πώς τα κατάφερε;

Επειδή λαµβάνει τεράστιες οικονοµικές ενισχύσεις από την Ευρωπαϊκή Ενωση.

Μόνο φέτος, σύµφωνα µε το ΔΝΤ, αναµένεται να ανέλθουν στο 8,3% του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος της χώρας. Οµως, άλλες ευρωπαϊκές χώρες δεν είναι το ίδιο τυχερές. Δεν λαµβάνουν τέτοιες ενισχύσεις. Και υποχρεώνονται να κάνουν περικοπές δαπανών που έχουν σοβαρές κοινωνικές συνέπειες και που τις βυθίζουν σε ακόµη βαθύτερη ύφεση. Οπως κι αν το δει κανείς, αυτές οι πολιτικές δεν έχουν νόηµα. Απηχούν παρόµοιες πολιτικές του δέκατου ένατου αιώνα. Είναι βάρβαρα άδικες και ρίχνουν το βάρος της προσαρµογής κυρίως στους ώµους των φτωχών και των εργαζοµένων.

«Δεν θα επιθυµούσα...
... την “επιτυχία” της Εσθονίας για κανέναν λαό», γράφει ο Ουάισµπροτ. «Το ότι απέφυγε τα χρέη και βρίσκεται στον δρόµο για την ένταξή της στο ευρώ δεν είναι αρκετό. Χώρες όπως η Ισπανία, η Ιρλανδία, η Πορτογαλία, η Ιταλία και η Ελλάδα µπορεί αργά ή γρήγορα να διαπιστώσουν ότι το κόστος της προσαρµογής σε ένα νόµισµα που είναι υπερτιµηµένο σε σχέση µε τις παραγωγικές τους δυνατότητες θα είναι υπερβολικά υψηλό µακροπρόθεσµα, ακόµη και όταν οι οικονοµίες τους θα έχουν πια ανακάµψει».

Η Ευρωπαϊκή...
... Ενωση, αντί να τιµωρεί αυτές τις χώρες µε νέα επαχθή δάνεια, έχει τη δυνατότητα να τις χρηµατοδοτήσει όπως την Εσθονία. Και αυτές οι χώρες, λέει ο Ουάισµπροτ, έχουν τη δυνατότητα να επιβάλουν ακόµη και µια αναδιαπραγµάτευση του χρέους τους για να σταθούν στα πόδια τους. Καµιά κυβέρνηση δεν πρέπει να αποδέχεται πολιτικές που της υπαγορεύουν πως ο λαός της πρέπει να µατώνει επ’ αόριστον για µια αβέβαιη ανάκαµψη.

Βαρβάρα Τερζάκη
Άρθρο Ρούσσου Βρανά -εφ. Τα Νέα, 14 Μαΐου 2010 ]]> http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/19/%ce%a4%ce%bf_%ce%bc%ce%ad%ce%bb%ce%bb%ce%bf%ce%bd_%cf%87%cf%89%cf%81%ce%af%cf%82_%cf%84%ce%bf%ce%bd_%ce%9d%ce%ad%ce%bb%cf%83%ce%bf%ce%bd_%ce%9c%ce%b1%ce%bd%cf%84%ce%ad%ce%bb%ce%b1 Wed, 19 May 2010 14:09:00 -0400 http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/19/%ce%a4%ce%bf_%ce%bc%ce%ad%ce%bb%ce%bb%ce%bf%ce%bd_%cf%87%cf%89%cf%81%ce%af%cf%82_%cf%84%ce%bf%ce%bd_%ce%9d%ce%ad%ce%bb%cf%83%ce%bf%ce%bd_%ce%9c%ce%b1%ce%bd%cf%84%ce%ad%ce%bb%ce%b1 democracy-rethymno
ΓΙΟΧΑΝΕΣΜΠΟΥΡΓΚ-Το είδωλο της Νοτίου Αφρικής έχει πια γεράσει. Τα μαλλιά του είναι λευκά, το σώμα του εύθραυστο. Οι επισκέπτες λένε ότι ο Νέλσον Μαντέλα, μπαίνοντας στο γραφείο του, στηρίζεται βαριά σ’ένα μπαστούνι. Βγάζει τα παπούτσια του, κάθεται με δυσκολία στην καρέκλα και σηκώνει το ένα πόδι μετά το άλλο για να τα ακουμπήσει στο μαξιλάρι ενός μικρού σκαμπό. Η γυναίκα του, Γκράτσα, 64 χρονών, ισιώνει τα πόδια του «ωστε να είναι συμμετρικά, και του δίνει ένα γρήγορο φιλί», διηγείται ο Γιώργος Μπίζος παλιός φίλος και δικηγόρος.
Στ’αριστερά του Μαντέλα βρίσκεται ένα τραπεζάκι γεμάτο εφημερίδες στ’αγγλικά και τα αφρικαάνς, γλώσσα των λευκών που τον είχαν κλείσει για 27 χρόνια στη φυλακή. Η οικογένεια και οι σύντροφοι κάθονται στα δεξιά του, γιατί από εκεί η ακοή του είναι πιο γερή. Η μνήμη του έχει αδυνατισει, εξακολουθεί όμως να αναπολεί, ξεθάβοντας διάφορες ιστορίες. «Περιβάλλεται από μια παράξενη σιωπή», αναφέρει η Μπάρμπαρα Μαζεκέλα, διευθύντρια του γραφείου του μετά την αποφυλάκισή του το 1990.
Ο Νέλσον Μαντέλα, ίσως ο πιο αγαπητός αρχηγός κράτους και από τη φύση του σόουμαν, έχει επανειλημμένα ανακοινώσει ότι αποχωρεί από τη δημόσια ζωή, ενώ εμφανίζεται περιστασιακά μόνο, σε καμιά ποπ συναυλία που διοργανώνεται προς τιμήν του ή σε καμία διαδήλωση. Πρόσφατα όμως, με το να ακυρώνει συνεχώς υποχρεώσεις, πυροδότησε τόσο έντονες φήμες ώστε το ίδρυμά του αναγκάστηκε να εκδώσει ανακοινωθέν, λέγοντας ότι «είναι όσο καλά μπορεί να είναι ένας άνθρωπος 91 χρόνων».
Εντούτοις ο Μαντέλα διατηρεί μια ζωτική θέση στο συλλογικό υποσυνείδητο της χώρας του. Για πολλούς παραμένει ο ιδανικός ηγέτης και οι πολιτικοί του διάδοχοι βρίσκονται μονίμως σε μειονεκτική θέση όταν συγκρίνονται μαζί του. Είναι ο ιδρυτής πατέρας και οι αξίες του εξακολουθούν να διαμορφώνουν το έθνος.
«Το σύμβολο του Νέλσον Μαντέλα είναι αυτό που εξακολουθεί να ενώνει τους Νοτιοαφρικανούς», υποστηρίζει ο Μόντλι Μακάνια, αρχισυντάκτης της αφρικανικής εφημερίδας Sunday Times. «Όσο γερνάει, όσο γίνεται πιο εύθραυστος, τόσο καταλαβαίνουμε ότι το αναπόφευκτο που όλοι φοβόμαστε πλησιάζει. Και πέρα από την αγάπη για τον άνθρωπο, αναρωτιόμαστε: Ποιος θα μας ενώνει;»
Υπάρχει μια έντονη νοσταλγία για εκείνες τις μέρες, όταν η Νότιος Αφρική έβαζε ένα ειρηνικό τέλος στο λευκό ρατσιστικό καθεστώς.
Το ίδρυμα «Νέλσον Μαντέλα» συμφώνησε τον περασμένο μήνα να πουλήσει στους εκδότες περίπου 20 χωρών τα δικαιώματα του βιβλίου «Συνομιλίες με τον εαυτό μου», πάνω σε προσωπικό υλικό του Μαντέλα-σημειώσεις σε φακέλους, προσωπικά ημερολόγια, επιστολές από τη φυλακή και έγγραφα από την εποχή που ήταν ο πρώτος δημοκρατικά εκλεγμένος μαύρος πρόεδρος της Νοτίου Αφρικής.
«Είχε και εξακολουθεί να έχει μια εμμονή στη διατήρηση των αρχείων», εξηγεί ο Βερν Χάρις, υπεύθυνος αρχείου του Μαντέλα από το 2004. Ο Χάρις, σε συνεργασία με το βιογράφοΤιμ Κάουζενς, έχουν αναλάβει να συνενώσουν τα διαφορα στοιχεία. «Τα παλαιότερα τεκμήρια της συλλογής μας είναι οι κάρτες μέλους του από την Εκκλησία των Μεθοδιστών, με την παλαιότερη να χρονολογείται από το 1929».
Και ανάμεσα στα τεκμήρια έχουν βρεθεί πραγματικά διαμάντια. Στη φυλακή οι αρχες του έδιναν, κάθε χρόνο, ένα τουριστικό επιτραπέζιο ημερολόγιο της Νοτίου Αφρικής. Σ’ αυτό σημείωνε συστηματικά διάφορα στοιχεία, όπως την αρτηριακή του πίεση ή τους ανθρώπους που συναντούσε, αλλά καμιά φορά κατέγραφε και κάποιο όνειρο, όπωε εκείνο στο οποίο η κόρη του Ζίντζι, την οποία είχε να δει από 3 ετών (επί 12 χρόνια δεν του είχε επιτραπεί να τη συναντήσει), «μου ζητά να τη φιλήσω και παρατηρεί ότι δεν είμαι αρκετά εκδηλωτικός».
Το βιβλίο θα αντλήσει επίσης στοιχεία από μαγνητοφωνημένες συνομιλίες διάρκειας 71 ωρών του Μαντέλα με τον Ρίτσαρντ Στένγκελ, με τον οποίο συνεργάστηκε για την αυτοβιογραφία του «Μακρύς δρόμος προς την ελευθερία», καθώς και με το συγκρατούμενο του Αχμεντ Καθράντα.
«Ένα από τα εντυπωσιακά παράδοξα πράγματα ήταν η ίδια του η μνήμη», λέεο ο Στένγκελ, ο οποίος γράφει βιβλίο με τις αναμνήσεις του από τον Μαντέλα, με τίτλο «Ο τρόπος του Μαντέλα» (Mandela’s Way), που θα κυκλοφορήσει το Μάρτιο.
«Έμοιαζε σαν να έβλεπε μια ταινία με τη ζωή του κι έπειτα τη διηγούνταν», συνεχίζει ο Στένγκελ, διευθυντής του περιοδικού Time. «Συνήθιζε να μιμείται τις φωνές του πατέρα του, των δασκάλων και του δεσμοφύλακά του».
Ο κ. Χάρις, προσπαθώντας να διαψεύσει τις φήμες περί επιδείνωσης της υγειας του Μαντέλα, υποστηρίζει ότι είναι υγιής, αλλά ότι έχει κουραστεί να συνομιλεί με ξένους. «Θυμάται με μεγάλη ακρίβεια πράγματα που έγιναν πριν από χρόνια», λέει ο κ. Χάρις. «Αλλά ξέρετε πώς είναι τα γεράματα. Η πρόσφατη μνήμη αρχίζει να δυσλειτουργεί και εκεί αρχίζουν τα δύσκολα».

Βαρβάρα Τερζάκη
Άρθρο Celia W. Dugger-εφ. Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία, The New York Times, 15-11-2009 ]]> http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/19/%ce%9b%ce%ad%ce%b9%ce%b6%ce%b5%cf%81_%ce%b3%ce%b9%ce%b1_%cf%84%ce%b7_%ce%b4%ce%b9%ce%ac%cf%83%cf%89%cf%83%ce%b7_%cf%84%ce%b7%cf%82_%ce%99%cf%83%cf%84%ce%bf%cf%81%ce%af%ce%b1%cf%82 Wed, 19 May 2010 13:24:00 -0400 http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/19/%ce%9b%ce%ad%ce%b9%ce%b6%ce%b5%cf%81_%ce%b3%ce%b9%ce%b1_%cf%84%ce%b7_%ce%b4%ce%b9%ce%ac%cf%83%cf%89%cf%83%ce%b7_%cf%84%ce%b7%cf%82_%ce%99%cf%83%cf%84%ce%bf%cf%81%ce%af%ce%b1%cf%82 democracy-rethymno
ΕΔΙΜΒΟΥΡΓΟ- Τον επόμενο Απρίλιο. Μια ομάδα ειδικών από τη Σχολή Καλών Τεχνών της Γλασκόβης και από τον κυβερνητικό φορέα διαχείρησης της πολιτιστικής κληρονομιάς «Ιστορική Σκοτία» θα επισκεφτούν τη Νότια Ντακότα, έπειτα από πρωτοβουλία μιας οργάνωσης που ονομάζεται CyArk και της Εθνικής Υπηρεσίας Πάρκων των ΗΠΑ. Εκεί, θα κάνουν σάρωση με ακτίνες λέιζερ και εικονικά μοντέλα του Όρους Ράσμορ.
Η σκοτσέζικη ομάδα των τεσσάρων ή πέντε ατόμων θα περάσει μερικές μέρες ρυθμίζοντας και μετακινώντας τα μηχανήματα σάρωσης, ελπίζοντας να καταγράψει και την παραμικρή γωνίτσα και χαραμάδα του Όρους Ράσμορ, συλλέγοντας δισεκατομμύρια bit ψηφιακής πληροφορίας, που στη συνέχεια θα ταξινομηθούν από τον υπολογιστή.
Το αποτέλεσμα θα είναι να δημιουργήσουν τα πιο ακριβή τρισδιάστατα μοντέλα, εκατομμύρια φορές πιο λεπτομερή απ’ότι τα φιλμ.
Η σκοτσέζικη ομάδα έχει επιτύχει πρωτοφανή επίπεδα εξέλιξς. Χάρη στην ψηφιακή σάρωση, οι ειδικοί μπορούν να ανασυνθέσουν την εικόνα αντικειμένων του παρελθόντος, γυρίζοντας το ρολόι πίσω στο χρόνο. Επίσης, μπορούν να αναπαραστήσουν τις επιπτώσεις από τις κλιματικές αλλαγές, την αστική επέκταση ή από διάφορες φυσικές ή ανθρώπινες καταστροφές, ταξιδεύοντας στο μέλλον.
Ο Ντάγκλας Πρίτσαρντ, καναδός αρχιτέκτονας, είναι ο εγκέφαλος πίσω από το Ψηφιακό Στούντιο Σχεδίου της Σχολής Καλών Τεχνών. Ηγείται της σκοτσέζικης ομάδας λέιζερ μαζί με τον Ντέιβιντ Μίτσελ, διευθυντή της Ομάδας Τεχνικών Συντήρησης της «Ιστορικής Σκοτίας».
Ένα κουτί, το οποίο περιέχει ένα σαρωτή λέιζερ, βρίσκεται στερεωμένο πάνω σ’ένα τρίποδο. Και καθώς το κουτί πραγματοποιεί περιστροφή 360 μοιρών, το λέιζερ, κινούμενο πάνω κάτω, περιφέρει την ακτίνα του σε όλα τα στέρεα αντικείμενα που βρίσκονται γύρω καταγράφωντας 50.000 σημεία ανά δευτερόλεπτο. Οι παραδοσιακοί τοπογράφοι πραγματοποιούν έως και μερικές εκατοντάδες μετρήσεις την ημέρα. Τα λέιζερ συλλέγουν εκατομμύρια μετρήσεις την ώρα. Ένας σαρωτής μπορεί ακόμα και να αναγνωρίσει ορισμένα υλικά, προσδιορίζοντας για παράδειγμα αν κάτι είναι κατασκευασμένο από γυαλί ή από πέτρα.
Φέτος την άνοιξη , σε διάσκεψη για την ψηφιακή τεκμηρίωση στη Γλασκόβη, ο υπουργός Πολιτισμού της χώρας, Μ. Ράσελ, συναντήθηκε με τον Μπεν Κεσαίρα, αμερικανό μηχανικό και εφευρέτη του σαρωτή. Ο κ. Κεσάιρα ίδρυσε τη μη κερδοσκοπική CyArk για τη σάρωση 500 μνημείων της Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO. Η σκοτσέζικη ομάδα ανέλαβε τη σάρωση των πέντε μνημείων πολιτιστικής κληρονομιάς της CyArk στη Σκοτία και ακόμα πέντε μνημεία. Ποιες όμωε είναι οι πιο σημαντικές πολιτιστικές επιπτώσεις; Ο Πρίτσαρντ μιλάει για ένα «νέο είδος ισχύος», αναφερόμενος στην προοπτική να χρησιμοποιηθούν μοντέλα εικονικής πραγματικότητας για το κοινό, το οποίο θα μπορεί έτσι να έχει άποψη για όλα τα προτεινόμενα σχέδια πολεοδομικής ανάπλασης.
Ο Πρίτσαρντ επιδεικνύει στο λάπτοπ του τα ερείπια ενός βικτοριανού μνημείου, της Κρήνης του Πέισλι. Η ψηφιακοποίηση της είχε επαναφέρει την πρωταρχική της στιλπνότητα. Η επεξεργασία των ερειπίων μέσω του σαρωτή λέιζερ επέτρεψε την ανασύσταση της αρχικής της μορφής. Κανείς δεν φανταζόταν ότι ήταν τόσο λαμπερή. «Αλλά», όπως δηλώνει ο Πρίτσαρντ, «η τεχνολογία δεν λέει ψέματα».
Βαρβάρα Τερζάκη
Άρθρο Michael Kimmelman-εφ. Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία, The New York Times, 15-11-2009 ]]> http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/19/%ce%9c%ce%b9%ce%b1_%ce%bc%ce%b1%cf%84%ce%b9%ce%ac_%cf%83%cf%84%ce%bf_%cf%80%ce%b1%cf%81%ce%b5%ce%bb%ce%b8%cf%8c%ce%bd_%cf%84%ce%bf%cf%85_%ce%99%cf%81%ce%ac%ce%ba Wed, 19 May 2010 11:12:00 -0400 http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/19/%ce%9c%ce%b9%ce%b1_%ce%bc%ce%b1%cf%84%ce%b9%ce%ac_%cf%83%cf%84%ce%bf_%cf%80%ce%b1%cf%81%ce%b5%ce%bb%ce%b8%cf%8c%ce%bd_%cf%84%ce%bf%cf%85_%ce%99%cf%81%ce%ac%ce%ba democracy-rethymno
ΒΑΓΔΑΤΗ- Μια ομάδα ξένων επισκεπτών πραγματοποίησαν πρόσφατα περιήγηση στη Βαγδάτη. Εάν είχε γίνει το ίδιο σε οποιοδήποτε άλλο μέρος του κόσμου, κανένας δεν θα το είχε προσέξει. Ωστόσο, στη συγκεκριμένη περίπτωση, πρόκειται για τη Βαγδάτη, όπου οι βροντές μιας καταιγίδας που ξέσπασε πρόσφατα είχε πείσει τους ανθρώπους ότι αντάρτες είχαν εξαπολύσει βόμβες.
Για να εξασφαλίσουν ότι θα επικρατούσε ειρήνη για μερικές ώρες, οι αρχές παρέταξαν ‘ενα ολόκληρο τάγμα του ιρακινού στρατού, εκατοντάδες αστυνομικούς και μια ομάδα καταδρομέων των ειδικών δυνάμεων του υπουργείου Εσωτερικών και στη συνέχεια, απαγόρευσαν την είσοδο σε ένα μεγάλο μέρος της με ιστορική σημασία παλιάς πόλης της Βαγδάτης.
Η αφορμή ήταν μια εκδρομή που είχαν διοργανώσει 75 αρχιτέκτονες και πολεοδόμοι από τις ΗΠΑ, τη Γαλλία, το Ιράν, την Ιαπωνία και άλλες χώρες, οι οποίοι θα παρακολουθούσαν ένα συνέδριο, διάρκειας έξι ημερών με θέμα: «Συντήρηση των κέντρων των πόλεων του Ιρακ».
Μετά την ομιλία υποδοχής που εκφώνησε ο πρωθυπουργός Νούρι Καμάλ αλ-Μαλίκι, οι επισκέπτες άκουγαν για μέρες τις διαλέξεις ειδικών στην οικοδομική αναμόρφωση. Την τέταρτη μέρα, στριμώχτηκαν μέσα σε τρία μικρά λεωφορεία, στα οποία επιβιβάστηκαν και ένοπλοι αστυνομικό, ενώ μυστικοί πράκτορες σε τεθωρακισμένα οχήματα προχωρούσαν μπροστά, πίσω και ανάμεσα στα λεωφορεία, για μια περιήγηση σε αρχιτεκτονικά και πολιτιστικά θαύματα, στα οποία κανένας δεν είχε άδεια εισόδου εδώ και δεκαετίες και τα οποία φοβούνται να επισκεφθούν οι Ιρακινοί.
Καθώς τα λεωφορεία περνούσαν γρήγορα από τα σημεία ελέγχου σε γειτονιές που κανονικά υπάρχει απίστευτη κυκλοφοριακή συμφόρηση, άνθρωποι έβγαζαν το κεφάλι τους έξω από τα παράθυρα και έδειχναν. Οι πιθανότητες να δουν έναν ξένο εδώ να μη φοράει στολή ή να μην κρατάει όπλο ήταν ελάχιστες.
«Ποιοι είστε εσείς;» φώναξε ένας οδηγός ταξί.
Όπως όλοι όσοι συμμετείχαν στην περιήγηση, έτσι και ο Μαρκ Σάντος, 49 χρονος αρχιτέκτονας που εργάζεται για το Δήμο της Βαρκελώνης, είπε ότι τον φόβιζαν οι κίνδυνοι που μπορεί να συναντούσε στη Βαγδάτη, αλλά πήρε το ρίσκο να έρθει και να δει τι ήταν αυτό για το οποίο μια απαγορευμένη πόλη θεωρούνταν αξιόλογη.
«Όλα είναι υπό έλεγχο», είπε. «Αλλά υποθέτω ότι αυτό είναι λογικό».
Η πρώτη στάση ‘εγινε στο Πανεπιστήμιο Μουστανσιρίγια, το οποίο λειτούργησε για πρώτη φορά το 1233, κατα τη διάρκεια της Χρυσής Εποχης του Ισλάμ. Η πόλη λεηλατήθηκε 25 χρόνια μετά, από τον Χουλαγκού Χαν που ήταν εγγονός του Τζένκις Χαν και αδελφός του Κουμπλαί Χαν.
Οι περιηγητές ανέβηκαν πολλά σκαλιά για να φτάσουν στη στέγη, Μια νεαρή γυναίκα προσποιήθηκε ότι πέφτει από εκεί, κάτι που θα θεωρούνταν πρωτοφανής τρόπος για να πεθάνει κανείς στο Ιράκ.
Στη στέγη, οι στρατιώτες έβγαλαν τις φωτογραφικές τους μηχανές και τραβούσαν φωτογραφίες μεταξύ τους, χαμογελώντας συγκρατημένα.
Η επόμενη στάση έγινε σε μια αγορά όπου χαλιά, βιβλία, ύφασμα και χαλκός- αντικείμενα που για πολλά χρόνια ήταν άρρηκτα συνδεδεμένα με την ταυτότητα της Βαγδάτης-ήταν μεταξύ των ειδών που πωλούνταν.
Στις αγορές όπου πωλούνταν αντίκες και χαλκός, ο ήχος του μετάλλου των σφυριών αντηχούσε ανάμεσα στα κτίρια, αλλά δεν υπήρχαν αγοραστές και το μέρος είχε χάσει μεγάλο τμήμα της αίγλης του.
Οι έμποροι πίσω από τους πάγκους τους περιεργάζονταν τους επισκέπτες και , ενώ συνήθως ήταν ιδιαίτερα ομιλητικοί, δεν είπαν κουβέντα.
«Αγαπάμε τους επισκέπτες», είπε τελικά ένας μικροπωλητής. «Χρειαζόμαστε κι άλλους».
Καθώς η περιήγηση έφτανε στο τέλος της, ο Μάικλ Πίρσον, 77 χρονος αρχιτέκτονας που προέρχεται από οικογένεια τριών γενεών αρχιτεκτόνων του Λονδίνου, κουράστηκε λόγω της ζέστης. Φορούσε ένα μπλέ κοστούμι με λεπτή ρίγα, κόκκινο μαντίλι στο πέτο, κόκκινο πουκάμισο και μια κόκκινη γραβάτα.
Σε αντίθεση με τους υπόλοιπους της ομάδας ο κ. Πίρσον είχε ξαναπάει στη Βαγδάτη, αλλά από τότε είχαν περάσει 30 χρόνια.
«Η πόλη μοιάζει εξαντλημένη ύστερα από τρείς πολέμους», τόνισε. «Είναι πολύ λυπηρό».

Βαρβάρα Τερζάκη
ΆρθροTimothy Williams, Yasmine Mousa-εφ. Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία, The New York Times, 18-04-2010
]]> http://www.rethymnoblogs.gr/feed.php?channel=77&y=2010&m=05&d=18&iid=1473 Tue, 18 May 2010 13:26:00 -0400 http://www.rethymnoblogs.gr/feed.php?channel=77&y=2010&m=05&d=18&iid=1473 democracy-rethymno
Βαρβάρα Τερζάκη
18-05-2010 ]]> http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/18/%c2%ab%ce%9f%ce%b9_%ce%88%ce%bb%ce%bb%ce%b7%ce%bd%ce%b5%cf%82_%cf%87%cf%81%ce%b5%ce%b9%ce%ac%ce%b6%ce%bf%ce%bd%cf%84%ce%b1%ce%b9_%ce%b7%ce%b3%ce%b5%cf%83%ce%af%ce%b1_%ce%bc%ce%b5_%cf%8c%cf%81%ce%b1%ce%bc%ce%b1%c2%bb Tue, 18 May 2010 13:25:00 -0400 http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/18/%c2%ab%ce%9f%ce%b9_%ce%88%ce%bb%ce%bb%ce%b7%ce%bd%ce%b5%cf%82_%cf%87%cf%81%ce%b5%ce%b9%ce%ac%ce%b6%ce%bf%ce%bd%cf%84%ce%b1%ce%b9_%ce%b7%ce%b3%ce%b5%cf%83%ce%af%ce%b1_%ce%bc%ce%b5_%cf%8c%cf%81%ce%b1%ce%bc%ce%b1%c2%bb democracy-rethymno Απόσπασμα , Καθημερινή 16.5.2010
]]> http://www.rethymnoblogs.gr/feed.php?channel=77&y=2010&m=05&d=18&iid=1475 Tue, 18 May 2010 13:24:00 -0400 http://www.rethymnoblogs.gr/feed.php?channel=77&y=2010&m=05&d=18&iid=1475 democracy-rethymno Οι Έλληνες κοντεύουν να το ξεχάσουν. Οι Ιάπωνες και οι Γάλλοι το γνωρίζουν πολύ καλά.


Βαρβάρα Τερζάκη
18-05-2010 ]]> http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/18/%ce%97_%ce%97%ce%bc%ce%b9%cf%83%ce%ad%ce%bb%ce%b7%ce%bd%ce%bf%cf%82_%ce%b5%cf%80%ce%b5%ce%bb%ce%b1%cf%8d%ce%bd%ce%b5%ce%b9_%cf%83%cf%84%ce%b1_%ce%92%ce%b1%ce%bb%ce%ba%ce%ac%ce%bd%ce%b9%ce%b1 Tue, 18 May 2010 13:21:00 -0400 http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/18/%ce%97_%ce%97%ce%bc%ce%b9%cf%83%ce%ad%ce%bb%ce%b7%ce%bd%ce%bf%cf%82_%ce%b5%cf%80%ce%b5%ce%bb%ce%b1%cf%8d%ce%bd%ce%b5%ce%b9_%cf%83%cf%84%ce%b1_%ce%92%ce%b1%ce%bb%ce%ba%ce%ac%ce%bd%ce%b9%ce%b1 democracy-rethymno Εμφανίζεται ως εγγυήτρια της σταθερότητας σε Βοσνία και Κόσοβο και κλείνει συμφωνίες για μεγάλα έργα σε Αλβανία και Σκόπια

Εναν αιώνα μετά τη διάλυση της οθωμανικής αυτοκρατορίας, η Τουρκία επιστρέφει στην κεντρική πολιτική και οικονομική σκηνή των Βαλκανίων, εκτοπίζοντας την αναιμική, ούτως ή άλλως, τα τελευταία χρόνια ελληνική παρουσία και επιρροή.
Δραστηριοποιείται με επιτυχία σε ρόλο μεσολαβητή σε «καυτές ζώνες», όπως η Βοσνία-Ερζεγοβίνη, το Κόσοβο και το Σαντζάκ, όπου εμφανίζεται ως «κηδεμόνας» στους μουσουλμανικούς πληθυσμούς και ταυτόχρονα επελαύνει επιχειρηματικά, διεκδικώντας αποτελεσματικά την κατασκευή μεγάλων έργων υποδομής ακόμη και σε χώρες όχι ιδιαίτερα φιλικές μέχρι πρότινος, όπως η Σερβία.
Το μεγάλο παιγνίδι της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής στα Βαλκάνια, εξελίσσεται με επίκεντρο τη Βοσνία, την πλέον ασταθή περιοχή των Βαλκανίων. Εκεί, Σέρβοι και μουσουλμάνοι, δεκαπέντε χρόνια μετά τη συμφωνία τού Ντέιτον με την οποία τερματίστηκε ο αιματηρός εμφύλιος, αδυνατούν να συμβιώσουν αρμονικά και το εύθραυστο κράτος-μόρφωμα απειλείται με κατάρρευση. Καθώς οι δύο συνιστώσες δεν δείχνουν διατεθειμένες να συζητήσουν για την εξεύρεση λύσης, τον ρόλο αυτό έχουν αναλάβει για λογαριασμό των Σερβοβόσνιων το Βελιγράδι και των μουσουλμάνων η Αγκυρα, που έρχονται όλο και πιο κοντά.
Ο δυτικός παράγοντας ευνοεί και ενισχύει την τουρκική παρουσία και διαμεσολάβηση, αφενός για να υπάρξει προσέγγιση Σέρβων και μουσουλμάνων και αφετέρου για να απωθηθεί η επιρροή του Ιράν και της Σαουδικής Αραβίας που παραμένει ισχυρή στο μουσουλμανικό στοιχείο από την εποχή του εμφυλίου πολέμου.
Δεν θα ήταν υπερβολικό να υποστηριχθεί ότι την εξωτερική πολιτική της Βοσνίας ασκεί σήμερα η Αγκυρα. H τελευταία εμφανίζεται ως εγγυήτρια της σταθερότητας. Eίναι χαρακτηριστικό ότι η Τουρκία πρόκειται να συμμετάσχει μαζί με τη Σερβία, την Ε.Ε., την Κροατία, και τις δύο συνιστώσες της Βοσνίας, στη διάσκεψη για το Βοσνιακό, που θα γίνει τον Ιούνιο στο Σεράγεβο. Η διάσκεψη θεωρείται το νέο Ντέιτον, αφού αναμένεται να συμφωνηθεί μια νέα μορφή συνύπαρξης των εθνοτήτων με ισχυρότερη κεντρική εξουσία.
Το Βελιγράδι, θεωρητικά ιστορικός εχθρός της Τουρκίας, όχι μόνο αποδέχεται τον ρόλο της σε ευαίσθητες για το σερβικό έθνος περιοχές αλλά την έχει αναδείξει, όπως δήλωσε πρόσφατα ο ΥΠΕΞ Βουκ Γέρεμιτς, στον «στρατηγικό εταίρο της Σερβίας στην περιοχή».
Μάλιστα εκτός από τη Βοσνία, η σερβική πλευρά κρίνει επιθυμητή τη δραστηριοποίηση της Αγκυρας και στον μουσουλμανικό θύλακο του Σαντζάκ, προκειμένου να τεθούν σε νέα βάση οι παραδοσιακά όχι καλές σχέσεις των κατοίκων με την ηγεσία του Βελιγραδίου. Οι πόρτες έχουν ανοίξει διάπλατα και στο οικονομικό πεδίο, όπου το μεγάλο βήμα έγινε με τη συμπαραγωγή λεωφορείων και φορτηγών αυτοκινήτων σε σερβικά εργοστάσια, ενώ οι Τούρκοι διεκδικούν την αγορά της κρατικής αεροπορική εταιρείας Jat.
Η Τουρκία δεν έπαιξε στο βαλκανικό παιγνίδι την περίοδο της κατάρρευσης της Γιουγκοσλαβίας και του ανατολικού μπλοκ στη νοτιοανατολική Ευρώπη, καθώς είχε στρέψει, με όχι ιδιαίτερα θετικά αποτελέσματα, το ενδιαφέρον της στις χώρες της Κεντρικής Ασίας και του Καυκάσου, αλλά και εξαιτίας εγγενών αδυναμιών.
Τώρα, καθώς η οικονομία της ανέκαμψε και υλοποιώντας τη στρατηγική του βάθους που εγκαινίασε ο υπ. Εξωτερικών Νταβούτογλου επιστρέφει δυναμικά στα Βαλκάνια, αυτή τη φορά όχι ως κατακτητής αλλά ως εγγυητής της σταθερότητας σε ευαίσθητες περιοχές και ως οικονομικός παίκτης.
Στο Κόσοβο, εκτός από μέγας επενδυτής, με εταιρείες της να χτίζουν τεράστια οικοδομικά συγκροτήματα και να έχουν αναλάβει να κατασκευάσουν τον αυτοκινητόδρομο που θα συνδέσει τα σύνορα με την Αλβανία και τη Σερβία, διεξάγει συστηματική εκστρατεία για την αναγνώρισή του παγκοσμίως και κυρίως στις χώρες της ισλαμικής διάσκεψης.
Στα Σκόπια ανέλαβε την επέκταση του αεροδρομίου και εγγυάται, όπως δηλώνει, τη νέα ονομασία του, δηλαδή «Μέγας Αλέξανδρος», την κατασκευή νέου αεροδρομίου στην Αχρίδα, φτιάχνει ιερατικές σχολές και βεβαίως αποτελεί ένθερμο υποστηρικτή της εισόδου στο ΝΑΤΟ και την Ε.Ε. με τη συνταγματική ονομασία.
Στην Αλβανία ελέγχει τη στρατηγικής σημασίας ναυτική βάση στον Αυλώνα, την οποία έχει αναλάβει να εκσυγχρονίσει, κατασκεύασε τον περιβόητο «δρόμο του έθνους» από το Δυρράχιο προς το Κόσοβο και εκπροσωπεί διπλωματικά τα Τίρανα, σε όσες χώρες του πλανήτη δεν έχει η χώρα πρεσβείες και είναι αρκετές.
Η Τουρκία δεν φοβίζει πλέον τους Βαλκάνιους. Η παραδοσιακή καχυποψία έσβησε με το πέρασμα του χρόνου και οι εξ Ανατολών γείτονες καταφθάνουν προσφέροντας εγγυήσεις για σταθερότητα και οικονομική ανάπτυξη. Σημαντικοί ανταγωνιστές επ’ αυτού, εξάλλου, δεν υπάρχουν, αφού η Ελλάδα αποδείχθηκε τελικά λίγη για να επωμισθεί το βαρύ φορτίο του ισχυρού παίκτη στη βαλκανική σκακιέρα.

Βαρβάρα Τερζάκη
Άρθρο Σταυρου Tζιμα-εφ. Καθημερινή, 16-05-2010 ]]> http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/18/%ce%9f_%ce%ba%ce%bf%ce%bc%ce%bc%ce%bf%cf%85%ce%bd%ce%b9%cf%83%ce%bc%cf%8c%cf%82_%ce%ad%cf%86%cf%85%ce%b3%ce%b5,_%ce%b7_%cf%81%cf%89%cf%83%ce%bf%cf%86%ce%bf%ce%b2%ce%af%ce%b1_%cf%8c%cf%87%ce%b9 Tue, 18 May 2010 13:18:00 -0400 http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/18/%ce%9f_%ce%ba%ce%bf%ce%bc%ce%bc%ce%bf%cf%85%ce%bd%ce%b9%cf%83%ce%bc%cf%8c%cf%82_%ce%ad%cf%86%cf%85%ce%b3%ce%b5,_%ce%b7_%cf%81%cf%89%cf%83%ce%bf%cf%86%ce%bf%ce%b2%ce%af%ce%b1_%cf%8c%cf%87%ce%b9 democracy-rethymno Η ιστορικός Ναταλία Ναροτσνίσκαγια μιλάει για την επέτειο της αντιφασιστικής νίκης και το Κατίν, τη Δύση και τον Στάλιν

Η ιστορικός και φιλόσοφος Ναταλία Ναροτσνίσκαγια είναι μια από τις πιο γνωστές φωνές του αναγεννημένου ρωσικού πατριωτισμού στη Δύση. Από το 1982 έως το 1989 εργάσθηκε στη γενική γραμματεία του ΟΗΕ, στη Νέα Υόρκη, εκπροσωπώντας τη Σοβιετική Ενωση. Μετά τη διάλυση της ΕΣΣΔ, εκλέχτηκε βουλευτής στη ρωσική Δούμα μέσα από τις γραμμές του κόμματος «Ροντίνα», ιδιόμορφου αμαλγάματος αριστερών και εθνικιστών. Εχοντας μεγαλώσει σε οικογένεια παρτιζάνων της κατεχόμενης από τους ναζί Ρωσίας, υπήρξε μέλος της κρατικής «επιτροπής εναντίον της πλαστογράφησης της Ιστορίας» και ιδίως του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου από την «αναθεωρητική» σχολή Δυτικών ιστορικών. Μοιράζει τον χρόνο της ανάμεσα στη Μόσχα και το Παρίσι, όπου διευθύνει το Ινστιτούτο για τη Δημοκρατία και τη Συνεργασία, ένα διεθνές think tank όπου συμμετέχουν κατά κύριο λόγο αναλυτές από τη Ρωσία, τη Γαλλία και τη Βρετανία. Η κ. Ναροτσνίσκαγια βρέθηκε πρόσφατα στην Αθήνα με αφορμή την επέτειο της αντιφαστιστικής νίκης (9 Μαΐου). Στη συνέντευξη που μας παραχώρησε μιλάει για τα «φαντάσματα» της ρωσικής Ιστορίας και τάσσεται υπέρ μιας «εγκάρδιας συνεννόησης» μεταξύ Ευρώπης - Ρωσίας, ώστε να υπάρξει αποτελεσματικό αντίβαρο στη στρατιωτική ηγεμονία της Αμερικής και στην εκρηκτική οικονομική ανάδυση της Κίνας.
- Στο βιβλίο σας «Τι απέμεινε από τη νίκη μας;» καυτηριάζετε, με τεκμηριωμένο, αλλά και συναισθηματικά φορτισμένο, κάποιες φορές, τρόπο την υποβάθμιση της αποφασιστικής, ρωσικής συμβολής στην αντιφασιστική νίκη. Γιατί, κατά τη γνώμη σας, η Δύση επιχειρεί να μειώσει τον ρόλο της Ρωσίας;
- Δεν πρόκειται απλώς για υποβάθμιση - αυτό μέχρις ενός σημείου θα ήταν φυσιολογικό. Κάθε χώρα έχει την τάση να μεγεθύνει το δικό της ρόλο στην Ιστορία και να μειώνει τον ρόλο των άλλων. Οι Γάλλοι θα τιμούν πάντα τον Ναπολέοντα και εμείς θα τιμάμε πάντα τον Κουτούζοφ. Εκείνο που με ανησυχεί είναι ότι αυτό που βρίσκεται σε εξέλιξη είναι, στην πραγματικότητα, μια μεγάλη ιστορική πλαστογράφηση, που επιχειρεί να αλλάξει τεχνητά τον ίδιο τον χαρακτήρα του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου.
Ακόμη και στις δεκαετίες του Ψυχρού Πολέμου, όταν ΗΠΑ και ΕΣΣΔ βρίσκονταν με το δάχτυλο πάνω από το κουμπί των πυρηνικών όπλων, ουδείς σοβαρός άνθρωπος στη Δύση εξέταζε τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο υπό το πρίσμα της εξίσωσης ναζισμού- κομμουνισμού. Αντιθέτως, σήμερα κυριαρχεί η οπτική της «αναθεωρητικής» σχολής την οποία θεμελίωσε ο Γερμανός ιστορικός Ερνστ Νόλτε. Σύμφωνα με αυτήν, ο ναζισμός ήταν η αμυντική αντίδραση της Γερμανίας στην απειλή του ρωσικού μπολσεβικισμού. Διαμορφώθηκαν έτσι δύο εξίσου επαχθείς «ολοκληρωτισμοί», τους οποίους η φιλελεύθερη Δύση αντιμετώπισε ξεχωριστά: πρώτα τον πιο άμεσα απειλητικό, τον ναζισμό και έπειτα τον κομμουνισμό.
- Μια οπτική που δεν συμμερίζονται οι συμπολίτες σας…
- Ακριβώς. Εμείς δεν είδαμε ποτέ, ούτε βλέπουμε σήμερα τον Μεγάλο Πατριωτικό Πόλεμο ως αγώνα για την επιβολή του ενός ή του άλλου κοινωνικού συστήματος, αλλά ως αγώνα για να διατηρήσει κάθε έθνος το δικαίωμα να επιλέγει τη μοίρα του. Το όραμα του Χίτλερ ήταν ο εξανδραποδισμός όλων των ευρωπαϊκών εθνών και η μετατροπή τους σε υπηρετικό προσωπικό του Ράιχ. Η μητέρα μου ήταν επαρχιακή δασκάλα όταν μπήκαν οι Γερμανοί, οι οποίοι της είπαν: «Στο εξής, κυρία μου, ο ρωσικός λαός δεν θα χρειαστεί τις υπηρεσίες σας». Τα επόμενα χρόνια, πήρε μέρος στη εθνική αντίσταση, μέσα από τις γραμμές των ελεύθερων σκοπευτών στα μετόπισθεν του εχθρού. Κι αυτό παρότι ο θείος μου είχε πεθάνει σε στρατόπεδο συγκέντρωσης του Στάλιν και ο πατέρας μου εθεωρείτο ύποπτος.
- Γιατί όμως η ρωσοφοβία επιβιώνει στη Δύση, δύο δεκαετίες μετά τη διάλυση της Σοβιετικής Ενωσης;
- Το φαινόμενο είναι πραγματικά εντυπωσιακό: η σημερινή Ρωσία δεν είναι κομμουνιστική, εν τούτοις η Δύση εμφανίζεται πολύ περισσότερο αντιρωσική από την εποχή της Σοβιετικής Ενωσης! Το γεγονός αυτό επιβεβαιώνει, κατά την αντίληψή μου, ότι η Δύση δεν αντιπάλευε τον κομμουνισμό, αλλά τον γεωπολιτικό γίγαντα που λεγόταν ΕΣΣΔ.
Το μίσος για Στάλιν
Μην με παρεξηγήσετε: δεν τρέφω καμία συμπάθεια για τους δαίμονες της σοσιαλιστικής επανάστασης, τον Λένιν, τον Τρότσκι και τον Στάλιν. Εκείνο που λέω είναι ότι η Δύση μισεί τον Στάλιν όχι γιατί ήταν κομμουνιστής, αλλά γιατί έκανε τη Σοβιετική Ενωση υπερδύναμη, όχι για το γκουλάγκ, αλλά για τη Γιάλτα. Γι' αυτό άλλωστε η Δύση εμφανίζεται πολύ περισσότερο επιεικής έναντι του Λένιν - όσο για τον Τρότσκι, αυτός σχεδόν αγιοποιείται, περίπου ως μια ρομαντική, γιακωβίνικη ψυχή.
- Είναι όμως δυνατόν να τιμά κανείς τη μεγάλη, αντιφασιστική νίκη της Σοβιετικής Ενωσης και να μην αναγνωρίζει (πέρα από ό,τι μπορεί να τους καταλογίσει) απολύτως τίποτα θετικό στον Λένιν, που ίδρυσε τη Σοβιετική Ρωσία, στον Τρότσκι που οργάνωσε τον Κόκκινο Στρατό και στον Στάλιν, που διηύθυνε τον Πατριωτικό Πόλεμο;
- Εχετε απόλυτο δίκιο. Είναι αλήθεια ότι υπάρχουν μαύρες σελίδες στη νεότερη Ιστορία μας, ότι πληρώσαμε πολύ υψηλό τίμημα μέχρι να φτάσουμε στην αντιφασιστική νίκη. Αλλά δεν είναι δυνατόν να αντικαταστήσουμε αυτές τις μαύρες σελίδες με λευκές, αφού είναι κομμάτι της δικής μας Ιστορίας και οφείλουμε να το αποδεχθούμε χωρίς συμπλέγματα ενοχής. Επιτέλους, οι σύγχρονες δυτικές δημοκρατίες έχουν κι αυτές τις δικές τους σελίδες με τους Δαντόν και τους Ροβεσπιέρους - μάλιστα, ο όρος «επαναστατική τρομοκρατία» προήλθε από τη Γαλλική Επανάσταση, όχι από τη Ρωσική. Στη Δύση, ο Ιβάν ο Τρομερός εμφανίζεται ως Δράκουλας, αλλά την ίδια εποχή, η Αικατερίνη των Μεδίκων εξολόθρευσε μέσα σε μία μόνο νύχτα, τη Νύχτα του Αγίου Βαρθολομαίου, 80.000 ανθρώπους, αριθμό πενταπλάσιο από τα θύματα του Ιβάν του Τρομερού στα 30 χρόνια της κυριαρχίας του. Οσο για τους Αγγλους, τιμούν τον Κρόμβελ και την Ενδοξη Επανάσταση, παρά τους αποκεφαλισμούς καθολικών ιερέων και του βασιλιά. Αν λοιπόν οι εθνικές ελίτ της Δύσης δεν έχουν συμπλέγματα κατωτερότητας και τιμούν τις ιστορικές τους προσωπικότητες με όλη την αντιφατικότητά τους, γιατί θα έπρεπε να πράξουμε διαφορετικά εμείς;
- Επί δεκαετίες η Μόσχα επέμενε ότι η μαζική σφαγή Πολωνών αξιωματικών στο δάσος του Κατίν ήταν έργο των ναζί. Τώρα η ρωσική κυβέρνηση αναγνώρισε ότι έγινε με εντολή του Στάλιν. Πώς νιώσατε όταν επιβεβαιώθηκε η εκδοχή αυτή;
- Ενιωσα θλίψη για ένα έγκλημα που αποτελεί κηλίδα στη ρωσική Ιστορία. Σκέφτηκα όμως ότι, τουλάχιστον, θα σταματήσουν οι αβάσιμες εικασίες γύρω από αυτό το γεγονός. Για παράδειγμα, έγινε σαφές ότι, όσο αποτρόπαιο κι αν ήταν το συμβάν, δεν είχε διαστάσεις γενοκτονίας όπως επέμεναν ακραίοι Πολωνοί εθνικιστές και ότι έλαβε χώρα, εκ παραλλήλου, άλλη δολοφονική επιχείρηση των Γερμανών. Σε κάθε περίπτωση, ελπίζω ότι οι σχέσεις μεταξύ Ρωσίας και Πολωνίας θα μπουν σε τροχιά εξομάλυνσης, μετά και από το τραγικό, σχεδόν μυστηριακό θα έλεγα γεγονός (σ.σ. την πρόσφατη αεροπορική τραγωδία) που στοίχισε τη ζωή τόσων ανθρώπων, συμπεριλαμβανομένου του προεδρικού ζεύγους της Πολωνίας.
- Στο προαναφερθέν βιβλίο σας συνηγορείτε υπέρ μιας νέας «Αντάντ», τρόπον τινά, αυτή τη φορά μεταξύ Ρωσίας, Γαλλίας και Γερμανίας. Τι σας κάνει να πιστεύετε ότι κάτι τέτοιο είναι ρεαλιστικό;
- Φυσικά, δεν πρόκειται για «Αντάντ», δηλαδή για στρατιωτική συμμαχία. Ωστόσο, οι δυνατότητες μιας πολιτικής συνεννόησης υπάρχουν, όπως είδαμε και στην κοινή στάση των τριών χωρών εναντίον του πολέμου των ΗΠΑ στο Ιράκ. Γενικότερα, πιστεύω ότι η Ευρώπη μόνο να κερδίσει έχει από τις καλές σχέσεις με τη Ρωσία. Η άνοδος της Κίνας πρέπει να προβληματίσει την Ευρώπη, καθώς το κέντρο βάρους της παγκόσμιας οικονομίας μετατοπίζεται ανατολικά. Από την άλλη, η αμερικανική στρατηγική περιορίζει την Ευρώπη στον ρόλο της ενδοχώρας, του προγεφυρώματος απέναντι στη Ρωσία. Μόνο μια ευρω-ρωσική συνεργασία μπορεί να διαμορφώσει έναν τρίτο πόλο, ανάμεσα σε ΗΠΑ και Κίνα, αποκαθιστώντας συνθήκες ισορροπίας στο παγκόσμιο σύστημα. Η Ευρώπη πρέπει να βγάλει τα συμπεράσματά της από την τυφλή ευθυγράμμισή της με την Αμερική, όπως έγινε στο Κόσοβο. Τι κέρδισε η Ευρώπη από αυτό; Μόνο μια γεωπολιτική μαύρη τρύπα στην καρδιά της.
Αμερικανική «εισβολή» στην Κόκκινη Πλατεία!
Τα κόκαλα του Λένιν πρέπει να έτριζαν στο Μαυσωλείο του, στην Κόκκινη Πλατεία της Μόσχας, την περασμένη Κυριακή, κατά τον πανηγυρικό εορτασμό της Ημέρας της Νίκης, που μόνο «καθιερωμένος» δεν ήταν: αυτή τη φορά, δίπλα στους Ρώσους στρατιώτες, κληρονόμους της δόξας του Κόκκινου Στρατού, είχαν παραταχθεί... στρατεύματα της Γαλλίας, της Βρετανίας και των Ηνωμένων Πολιτειών! Αλλη μια ένδειξη βελτίωσης των σχέσεων μεταξύ Ουάσιγκτον και Μόσχας επί Μπαράκ Ομπάμα και Ντμίτρι Μεντβέντεφ - αν και ουδείς μπορεί να προεξοφλήσει το βάθος και τη διάρκεια αυτής της βελτίωσης.
«Κυνήγι μαγισσών» τον 21ο αιώνα
Αν η ρωσοφοβία της Δύσης βρίσκεται σε ύφεση, δεν συμβαίνει το ίδιο με την εκστρατεία κατά του κομμουνισμού. Το σύνθημα δόθηκε από το Συμβούλιο της Ευρώπης με το «αντικομμουνιστικό μνημόνιο», το οποίο εξισώνει τον κομμουνισμό με τον ναζισμό.
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το οποίο καθιέρωσε την 23η Αυγούστου ως «ημέρα μνήμης για τα θύματα των ολοκληρωτικών καθεστώτων». Οι πιο ακραίες περιπτώσεις σημειώθηκαν σε χώρες της παραδοσιακής σφαίρας επιρροής της ΕΣΣΔ: στην Τσεχία, η Κομμουνιστική Νεολαία της χώρας τέθηκε εκτός νόμου, ενώ απαγορεύτηκε από το Κ.Κ. να χρησιμοποιεί ως έμβλημα το σφυροδρέπανο (το υποκατάστατο που ενέκρινε το δικαστήριο ήταν δύο... κερασάκια!).
Χωρίς ιδιαίτερη επιρροή
Δικαστικές διώξεις υφίστανται την τελευταία τριετία και νεοκομμουνιστικές οργανώσεις σε Ουγγαρία και Πολωνία - στην τελευταία περίπτωση, το «κυνήγι μαγισσών» επί αδελφών Κατσίνσκι πήρε τέτοια έκταση, ώστε να τεθεί θέμα διερεύνησης των δεσμών που διατηρούσε με το κομμουνιστικό καθεστώς ο... Λεχ Βαλέσα! Το περίεργο είναι ότι όλα αυτά συμβαίνουν χωρίς οι κομμουνιστικές οργανώσεις να έχουν ιδιαίτερη επιρροή στις εν λόγω χώρες.

Βαρβάρα Τερζάκη
Άρθρο Πετρο Παπακωνσταντiνου-εφ. Καθημερινή, 16-05-2010 ]]> http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/18/%ce%a4%ce%bf_%cf%84%ce%af%ce%bc%ce%b7%ce%bc%ce%b1_%cf%84%ce%b7%cf%82_%ce%b1%ce%bd%ce%b1%ce%b3%ce%ad%ce%bd%ce%bd%ce%b7%cf%83%ce%b7%cf%82 Tue, 18 May 2010 13:15:00 -0400 http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/18/%ce%a4%ce%bf_%cf%84%ce%af%ce%bc%ce%b7%ce%bc%ce%b1_%cf%84%ce%b7%cf%82_%ce%b1%ce%bd%ce%b1%ce%b3%ce%ad%ce%bd%ce%bd%ce%b7%cf%83%ce%b7%cf%82 democracy-rethymno
Σε μιαν ομιλία του στην Ινδιανάπολη, στις 12 Απριλίου 1959, ο Τζον Κένεντι παρατήρησε ότι η κινεζική λέξη weiji, που σημαίνει «κρίση», αποτελείται από δύο ιδεογράμματα, τα οποία σημαίνουν «κίνδυνο» και «ευκαιρία» αντίστοιχα.
Από τότε αυτή η κινεζική λέξη αναφέρεται συχνά για να ενισχύσει τη θέση της μετατροπής των καταστάσεων κρίσης σε πολύτιμες ευκαιρίες αναγέννησης. Οπως όμως παρατήρησαν καλοί γνώστες της κινεζικής γλώσσας, το wei σημαίνει πράγματι «κίνδυνος», αλλά το ji σημαίνει «κομβικό σημείο» και όχι (ή όχι ακριβώς) «ευκαιρία». Σε άρθρο του, που δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα «Il Sole 24 Ore», ο ιταλός φιλόσοφος Ρέμο Μποντέι σημειώνει ότι αυτή η διασταλτική ερμηνεία της κινεζικής λέξης δεν είναι τυχαία: «Εκτός του ότι αναπαράγει την αμφισημία τ ης ελληνικής λέξης "κρίσις" ως ικανότητας διάκρισης και απόφασης, αυτή ταιριάζει στη νοοτροπία μας και στις παραδόσεις μας. Ιδιαίτερα με τη διδασκαλία της λύτρωσης (η οποία προσφέρει ακόμα και στον μεγαλύτερο αμαρτωλό τη δυνατότητα να ξανασηκώνεται μετά από κάθε πτώση) και με την πίστη στην ανάσταση των νεκρών, ο χριστιανισμός αποτέλεσε τη μείζονα προϋπόθεση αυτής της στάσης. Πάνω στον κορμό του χριστιανισμού μπολιάζεται έπειτα, με αφετηρία τις τελευταίες δεκαετίες του 18ου αιώνα, η θεωρία του "ξανανιώματος" των λαών μετά από κάθε φάση παρακμής. Από 'δω προέκυψε μεταξύ άλλων και ο όρος "Αναγέννηση" (όρος που επινοήθηκε από τον Μισελέ και επαναλήφθηκε από τον Μπούρκχαρντ). Ο πρώτος και πιο τολμηρός υποστηρικτής αυτής της ιδέας ήταν ο Χέρντερ, ο οποίος χρησιμοποίησε το παράδειγμα της παρακμής της Ρώμης, για να εγκωμιάσει την ανανέωση που έφεραν οι λαοί του Βορρά. Αυτές που εμείς αποκαλούμε "βαρβαρικές εισβολές" (και οι Γερμανοί "μεταναστεύσεις λαών") παρήγαγαν, σύμφωνα με τον Χέρντερ μιαν ενάρετη μετάβαση από την παρακμή και την πτώση της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας στη Νέα Ευρώπη. Η άρρητη συνεπαγωγή παρόμοιων θέσεων είναι το ότι η αρχική οπισθοδρόμηση από έναν πιο εκλεπτυσμένο πολιτισμό σε έναν πολιτισμό πιο ακατέργαστο αποτελεί το τίμημα της αναγέννησης.
Ο Ζορζ Σορέλ, τέλος, εφάρμοσε αυτό το σχήμα στη σοσιαλιστική επανάσταση: οι νέοι βάρβαροι, οι προλετάριοι, θα καταργήσουν ορισμένες κατακτήσεις των προηγούμενων πολιτισμών, αλλά θα βγάλουν την ανθρωπότητα από τη στασιμότητα και την παρακμή.
Στην περίοδο της μέγιστης άνθησης παρόμοιων πεποιθήσεων, ο Χέλντερλιν υπερασπίστηκε με στίχους του τη θέση σύμφωνα με την οποία κάθε λαός "με τον θάνατο επιστρέφει στο στοιχείο του / όπου, για μια νέα νεότητα, όπως σε ένα λουτρό, ανανεώνεται. Στους ανθρώπους / η μεγάλη χαρά δίνεται από το ότι στους εαυτούς τους / βρίσκουν τη δύναμη να ξανανιώνουν". Και υποστήριξε κατηγορηματικά ότι: "Εκεί όπου μεγαλώνει ο κίνδυνος / μεγαλώνει και αυτό που σε σώζει".
Οταν αγγίζουμε τον πάτο δεν μπορεί επομένως παρά να ανεβαίνουμε ξανά; Επιστρέφοντας όμως στο παρόν, έχουμε αληθινά αγγίξει το βαθύτερο σημείο της τωρινής χρηματοπιστωτικής και οικονομικής κρίσης ή αυτό που γνωρίζουμε είναι μόνον "η κορυφή του παγόβουνου"; Θα κατορθώσουμε άραγε να οικοδομήσουμε σε παγκόσμιο επίπεδο ένα σύστημα κανόνων, ικανό να επιβάλλει όρια στις αγορές χωρίς να καταπνίγει τον δυναμισμό τους; Το τέλος του laissez-faire προσκρούει στις ισχυρές αντιστάσεις που θα συναντήσουν όσοι θα προσπαθήσουν να τροποποιήσουν τους υποτιθέμενους μηχανισμούς αυτορύθμισης της αγοράς. Το να θέλεις να πείσεις το City του Λονδίνου να ενεργεί με σκοπό το κοινό καλό -έλεγε ο Κέινς- είναι σαν να συζητάς με έναν επίσκοπο για το πόσο καλό βιβλίο είναι η "Καταγωγή των ειδών" του Δαρβίνου.
Ο Μπερνάρ-Ανρί Λεβί υποστήριξε ότι η παρούσα παγκόσμια οικονομική κρίση είναι για τον καπιταλισμό "το ισοδύναμο, τηρουμένων των αναλογιών, εκείνου που υπήρξε για τον κομμουνισμό η πτώση του Τείχους του Βερολίνου". Αν είναι έτσι, τότε οι κλονισμοί των διευθετήσεων για τη σταθεροποίηση των αγορών θα είναι εξίσου παρατεταμένοι και θα προκαλέσουν τη μετατόπιση ολόκληρων συνασπισμών ισχύος. Με συγκριτικούς όρους, θα παρακολουθήσουμε ίσως τη βαθμιαία οικονομική παρακμή των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ευρώπης, που μέχρι τώρα ήταν οι μεγαλύτεροι κάτοχοι του πλούτου του πλανήτη, σε σχέση με την ανάπτυξη των αναδυόμενων χωρών.
Οφείλουμε επομένως να συνθηκολογήσουμε με την έλευση του χειρότερου, παρά το ότι η ιστορία δείχνει ότι συχνά αναγεννήθηκαν λαοί, οι οποίοι είχαν περάσει τις πιο οδυνηρές δοκιμασίες; Ας σκεφτούμε μόνο την Ιταλία: στην Αναγέννηση, περίοδο κατά την οποία η Ιταλία λεηλατήθηκε από ξένους στρατούς και σπαρασσόταν από εσωτερικές πολιτικές διαιρέσεις, ορισμένα τμήματά της κατόρθωσαν να εξυψωθούν στις κορυφές της ανθρώπινης κουλτούρας. Τέλος, η Ιταλία ανέκαμψε γρήγορα στη φάση της μεταπολεμικής ανοικοδόμησης, παρά το ότι το 65% του βιομηχανικού δυναμικού της είχε καταστραφεί από τον πόλεμο και ο μέσος μισθός το 1945 έφτανε γύρω στο μισό εκείνου του 1939. Μπορούν από μόνα τους παρόμοια παραδείγματα να έχουν αποτελέσματα στην τωρινή πραγματικότητα; Η πίστη και η θέληση να πιστέψουμε παράγουν αναμφίβολα αποφασιστικές μεταβολές. Προκαλούν μεγάλες ελπίδες, ο οποίες, όμως, στο πολιτικό πεδίο, τείνουν προς τον μαρασμό, όταν δεν διαφαίνονται εύλογες προοπτικές για την υλοποίησή τους.
Ο Νορμπέρτο Μπόμπιο θεωρούσε ότι η ηθική του μη θρησκευόμενου ανθρώπου δεν πρέπει να βασίζεται στην ελπίδα αλλά στην υπευθυνότητα. Το μέλλον εξαρτάται από τη μεγάλη πολιτική, από τις περιστάσεις και από την ικανότητα του καθένα να επηρεάζει, όσο είναι δυνατόν, την επεξεργασία των συλλογικών επιλογών.
Yes we can? Τουλάχιστον, ας προσπαθήσουμε».*

Βαρβάρα Τερζάκη
Άρθρο ΘΑΝΑΣΗ ΓΙΑΛΚΕΤΣΗ-εφ. Ελευθεροτυπία, Επτά 16-05-2010 ]]> http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/18/%ce%97_%ce%ba%cf%81%ce%af%cf%83%ce%b7_%ce%b4%ce%b9%cf%8e%cf%87%ce%bd%ce%b5%ce%b9_%ce%ba%ce%b1%ce%b9_%cf%84%ce%bf%cf%85%cf%82_%ce%bc%ce%b5%cf%84%ce%b1%ce%bd%ce%ac%cf%83%cf%84%ce%b5%cf%82 Tue, 18 May 2010 13:11:00 -0400 http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/18/%ce%97_%ce%ba%cf%81%ce%af%cf%83%ce%b7_%ce%b4%ce%b9%cf%8e%cf%87%ce%bd%ce%b5%ce%b9_%ce%ba%ce%b1%ce%b9_%cf%84%ce%bf%cf%85%cf%82_%ce%bc%ce%b5%cf%84%ce%b1%ce%bd%ce%ac%cf%83%cf%84%ce%b5%cf%82 democracy-rethymno Στην εποχή του ΔΝΤ, πρώτα θα την πληρώσει ο πιο αδύναμος κρίκος. Οι μετανάστες. Για αρκετούς Αλβανούς, Πακιστανούς, Σύριους και Αιγύπτιους, το όνειρο για μία καλύτερη ζωή στην Ελλάδα θα παραμείνει ανεκπλήρωτο γραμμάτιο. Εκόντες άκοντες, η επιστροφή στην πατρίδα για κάποιους έχει ήδη αρχίσει...
Σπάνια βρίσκουν πλέον μεροκάματο στην οικοδομή οι μετανάστες, ενώ μειωμένη είναι η ζήτηση και για τις καθαρίστριες. Η πρόθεση για επιστροφή στη γενέτειρα ή η μεταμετανάστευση σε κάποια άλλη δυτικοευρωπαϊκή χώρα, ειδικά τους τελευταίους μήνες, είναι σαφής. «Το αν θα εξελιχθεί σε μαζική φυγή, μένει να το δούμε τους επόμενους μήνες», υποστηρίζουν εκπρόσωποι μεταναστευτικών οργανώσεων. Ο συντοντιστής του Ελληνικού Φόρουμ Μεταναστών, Μοάβια Αχμέτ, λέει χαρακτηριστικά: «Γνωρίζω πάρα πολύ καλά ότι υπάρχει μία τάση επιστροφής μεταναστών στην πατρίδα τους. Δεν μπορώ να προσδιορίσω, όμως, αν είναι μικρός ή μεγάλος ο αριθμός αυτός. Ξέρω όμως ότι πρόκειται για ανθρώπους που προέρχονται κυρίως απ' την Αλβανία, την Αίγυπτο, τη Συρία και το Πακιστάν.
Χωρίς σταθερή δουλειά
Εκπρόσωπος των αλβανικών ενώσεων στην Ελλάδα και εργολάβος οικοδομών, ο Γκετ Νικόλα εξηγεί ότι πτώση της οικοδομικής δραστηριότητας στη χώρα μας άφησε και θα αφήσει πολλούς συμπρατριώτες του χωρίς δουλειά: «Είναι αρκετοί αυτοί που λένε ότι τελικά το πιο σοφό πράγμα που θα μπορούσαν να κάνουν είναι να γυρίσουν πίσω. Μέρα με τη μέρα διαπιστώνουν πως όλα έχουν ακριβύνει, ότι δουλειές δεν υπάρχουν και πως το μέλλον είναι πολύ θολό. Πρόκειται κυρίως γι'αυτούς που είναι χωρίς σταθερή δουλειά και έχουν μικρά παιδιά τα οποία δεν πηγαίνουν σχολείο. Βέβαια, είναι και αρκετοί που έχουν δημιουργήσει στην Ελλάδα κάποιες σταθερές. Αγόρασαν σπίτι, έχουν δουλειά, παιδιά που σπουδάζουν στο πανεπιστήμιο... Ολοι αυτοί, παρά τις δυσκολίες που θα αντιμετωπίσουν λόγω της κρίσης, δεν θα επιστρέψουν».
Ο Ρομπέρτ Γκόρο, εκδότης της αλβανόφωνης εφημερίδας «Tribuna» που εκδίδεται στην Αθήνα, μας εξηγεί ότι «αρκετοί Αλβανοί βρίσκονται σήμερα σε κατάσταση αναμονής. Υπάρχει ένας μεγάλος αριθμός που επιβιώνει τώρα με το επίδομα ανεργίας. Οι γυναίκες τους δουλεύουν σε σπίτια, αυτοί κάνουν ταυτόχρονα κανένα μαύρο μεροκάματο κι έτσι "ψωμοζούν". Με την παύση της χορήγησης του επιδόματος τους επόμενους μήνες κι εφόσον κάποιοι δεν βρουν κάτι σταθερό, τότε αρκετοί ίσως λάβουν την απόφαση για επιστροφή. Η κατάσταση είναι πράγματι απελπιστική, γιατί είναι οι πρώτοι που συμπιέστηκαν από την οικονομική κρίση».
«Τώρα που μιλάμε», προσθέτει ο κ. Γκόρο, «υπάρχει η τάση επιστοφής κυρίως στις ηλικίες των 60-65. Πρόκειται για ανθρώπους που δούλευσαν αρκετά χρόνια εδώ, κατάφεραν με τις οικονομίες τους να αγοράσουν ένα κομμάτι γης στην Αλβανία και τώρα γυρίζουν πίσω».
Δρομολόγια επιστροφής
Ο Πέτρος Μάτζαρης, ιδιοκτήτης πρακτορείου ταξιδίων που λειτουργεί τακτική λεωφορειακή γραμμή με δρομολόγια Αθήνα-Αλβανία και τανάπαλιν, έχει σαφέστερη εικόνα: «Εδώ και ένα μήνα περίπου, αναχωρούν 10 με 15 οικογένειες κάθε εβδομάδα. Πρόκεται κυρίως για άνδρες και νεαρά ζευγάρια με μικρά παιδιά».
Κύμα φυγής καταγράφεται και για τους Αιγύπτιους, πολλοί εκ των οποίων ήταν νόμιμα διαμένοντες στην Ελλάδα. Ιδρυτικό στέλεχος του Φόρουμ μεταναστών, ο Ιωσέφ Αζέρ Σαμουήλ (Λάζαρος) εξηγεί ότι «πρόκειται κυρίως για νέους ανθρώπους, οι οποίοι έμειναν χωρίς δουλειά για αρκετό διάστημα. Πολλοί από αυτούς μάλιστα, εγκαταλείπουν τη χώρα μας για να αναζητήσουν την τύχη τους όχι κατ' ανάγκην στη γενέθλια γη τους, αλλά σε κάποια άλλη δυτικοευρωπαϊκή χώρα.
Αλλά και από τον Ελληνοπακιστανικό Σύλλογο μάς είπαν ότι η επιστροφή στην πατρίδα παίρνει μαζικές διαστάσεις, ειδικά, το τελευταίο εξάμηνο. Δεκάδες απευθύνονται στους συλλόγους που έχουν ιδρύσει εδώ και ζητούν βοήθεια για την έκδοση εισιτηρίων. Πρόκειται κυρίως για νεαρούς άνδρες, στην πλειονότητα τους χωρίς χαρτιά, οι οποίοι δεν μπορούν να επιβιώσουν λόγω της οικονομικής κρίσης και παίρνουν τη μεγάλη απόφαση για την επιστροφή». Μάλιστα, όπως υποστηρίζουν, ενεργό ρόλο στις «εθελοντικές επαναπροωθήσεις» παίζει και το αλλοδαπών, που εκδίδει μαζικά εισιτήρια....

Βαρβάρα Τερζάκη
Άρθρο ΝΤΙΝΑΣ ΚΑΡΑΤΖΙΟΥ-εφ. Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία, 16-05-2010 ]]> http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/18/%ce%9a%cf%8d%ce%bc%ce%b1_%ce%b4%ce%b9%ce%b1%cf%81%cf%81%ce%bf%ce%ae%cf%82_%c2%ab%ce%b5%ce%b3%ce%ba%ce%b5%cf%86%ce%ac%ce%bb%cf%89%ce%bd%c2%bb_%cf%83%cf%84%ce%bf_%ce%b5%ce%be%cf%89%cf%84%ce%b5%cf%81%ce%b9%ce%ba%cf%8c Tue, 18 May 2010 13:04:00 -0400 http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/18/%ce%9a%cf%8d%ce%bc%ce%b1_%ce%b4%ce%b9%ce%b1%cf%81%cf%81%ce%bf%ce%ae%cf%82_%c2%ab%ce%b5%ce%b3%ce%ba%ce%b5%cf%86%ce%ac%ce%bb%cf%89%ce%bd%c2%bb_%cf%83%cf%84%ce%bf_%ce%b5%ce%be%cf%89%cf%84%ce%b5%cf%81%ce%b9%ce%ba%cf%8c democracy-rethymno Ενα νέο μεταναστευτικό κύμα Ελλήνων που φεύγουν στο εξωτερικό γιγαντώνεται τα τελευταία χρόνια. Αυτή τη φορά δεν πρόκειται για ανειδίκευτους εργάτες, «γκασταρμπάιτερ», που αναζητούν τις τύχες τους στις φάμπρικες της Γερμανίας, αλλά για νέους πτυχιούχους, οι οποίοι διαθέτουν τα προσόντα και τις γνώσεις που τους επιτρέπουν να εργαστούν σε πιο αναπτυγμένες χώρες.
Τη μαζική φυγή πτυχιούχων-μεταναστών καλείται να αντιμετωπίσει, τώρα, εν μέσω ύφεσης, η χώρα. Πρόκειται για φαινόμενο που είχε ξεκινήσει πριν από την έξαρση της οικονομικής κρίσης και όλα δείχνουν ότι θα κορυφωθεί το επόμενο διάστημα. Η επιστημονική κοινότητα στην Ελλάδα κρούει τον κώδωνα του κινδύνου, καθώς η «διαρροή εγκεφάλων» υπονομεύει την ανάπτυξη, που είναι αδύνατο να επιτευχθεί χωρίς τη γνώση.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας που πραγματοποιήθηκε πρόσφατα από την Ερευνητική Μονάδα Περιφερειακής Ανάπτυξης και Πολιτικής του Πανεπιστημίου Μακεδονίας, με επιστημονικό υπεύθυνο τον Λόη Λαμπριανίδη (οικονομικό γεωγράφο, καθηγητή στο Πανεπιστήμιο της Μακεδονίας), προκύπτει ότι από τους έλληνες πτυχιούχους ΑΕΙ που εργάστηκαν στο εξωτερικό, τα τελευταία χρόνια, το 15,9% επέστρεψε στην Ελλάδα, ενώ το 84,1% προτίμησε να μείνει στο εξωτερικό.
«Δύσκολο πρόβλημα»
Ο υφυπουργός Παιδείας και καθηγητής πανεπιστημίου, Ι. Πανάρετος, αναφέρει ότι η κυβέρνηση είναι ενήμερη για τις διαστάσεις του φαινομένου. «Είναι από τα πολύ δύσκολα προβλήματα της χώρας και δεν αφορά μόνο την παιδεία, αλλά επηρεάζει άμεσα και την ανάπτυξη. Η Ελλάδα κάνει μια μεγάλη επένδυση με τη δωρεάν παιδεία και δεν παίρνει τίποτα πίσω. Στη χώρα υπάρχει πολλαπλή έκφραση του φαινόμενου brain drain (διαρροή εγκεφάλων). Μέχρι τώρα είχαμε φοιτητές που σπούδαζαν στο εξωτερικό και στη συνέχεια έμεναν εκεί για να εργαστούν. Επίσης, είχαμε επιστήμονες που κάποια στιγμή έφευγαν. Σήμερα πέρα από αυτά που συνεχίζουν να συμβαίνουν, φεύγουν πλέον και απόφοιτοι ελληνικών πανεπιστημίων, με το που ολοκληρώνουν τον κύκλο σπουδών τους στην Ελλάδα».
Μία σημαντική επισήμανση που κάνει ο καθηγητής, Λ. Λαμπριανίδης, είναι ότι η διαρροή δεν είναι αποτέλεσμα υπερπροσφοράς πτυχιούχων στην Ελλάδα, όπως πιστεύουν πολλοί, αλλά «της χαμηλής ζήτησης για επιστημονικό προσωπικό στην ελληνική αγορά εργασίας» ( η Ελλάδα διαθέτει το μεγαλύτερο ποσοστό -περίπου 30%- άνεργων πτυχιούχων στην Ευρωπαϊκή Ενωση).
Οι νέοι επιστήμονες που δοκιμάζουν την τύχη τους στο εξωτερικό ανήκουν συνήθως στην κατηγορία των αποφοίτων με τα περισσότερα προσόντα (γλώσσες, μεταπτυχιακά). Σύμφωνα με την έρευνα, το 73% από αυτούς έχει μεταπτυχιακό τίτλο, το 51,2% έχει διδακτορικό, ενώ το 41% έχει σπουδάσει στα 100 καλύτερα πανεπιστήμια του κόσμου.
Ενα σημαντικό εύρημα της έρευνας είναι ότι περίπου το 70%, πριν εργαστεί στο εξωτερικό, δεν επιχείρησε καν να αναζητήσει εργασία στην Ελλάδα. Το 81% των ελλήνων επιστημόνων ασχολείται κυρίως με τους τομείς όπως η οικονομία-διοίκηση επιχειρήσεων και τα νομικά (33%), ο προγραμματισμός ηλεκτρονικών υπολογιστών, η φυσική και η χημεία (25%), ενώ αρκετοί είναι και οι μηχανικοί (23%).
Οι χώρες που κυρίως προτιμούν είναι η Βρετανία (31,7%) και οι ΗΠΑ (28,7%), ενώ η Γερμανία έρχεται τρίτη στη σειρά προτίμησης (6,6%) με τέταρτη την Ελβετία (βλ. πίνακα).
Προτιμούν το Λονδίνο
Οι έλληνες πτυχιούχοι του εξωτερικού εργάζονται σε 532 πόλεις. Πρώτο σε ελληνικό επιστημονικό πληθυσμό είναι το Λονδίνο και ακολουθούν, κατά σειρά, η Νέα Υόρκη, οι Βρυξέλλες, η Βοστόνη, το Παρίσι, η Γενεύη, το Μόναχο, η Ουάσιγκτον, η Ζυρίχη και το Σικάγο.
Πέρα από την επιστημονική πρόοδο και την επαγγελματική εξέλιξη, η οποία είναι σαφώς μεγαλύτερη όσων εργάζονται στο εξωτερικό, από εκείνων που επιστρέφουν, αντιστοίχως ανάλογο είναι και το ύψος των αμοιβών. Το 68,4% των πτυχιούχων που εργάζονται στο εξωτερικό έχει ετήσιο εισόδημα μεγαλύτερο από 40.000 ευρώ. Στην Ελλάδα το ποσοστό των πτυχιούχων που κερδίζουν περισσότερα από 40.000 ευρώ είναι σχεδόν το μισό: 34,4%.
Γιατί υπάρχει και εντείνεται η διαρροή εγκεφάλων στην Ελλάδα; Την απάντηση επιχειρεί να δώσει ο επιστημονικά υπεύθυνος της έρευνας: «Η βασική αιτία είναι ότι η Ελλάδα δεν έχει μετακινηθεί στην αλυσίδα παραγωγής της αξίας, ώστε να παράγει πιο σύνθετα προϊόντα και υπηρεσίες (έντασης γνώσης/τεχνολογίας). Ετσι, υπάρχει περιορισμένη ζήτηση για πτυχιούχους και συνεπώς η διαρροή εγκεφάλων δεν είναι απόρροια της υπερπροσφοράς πτυχιούχων. Παρ' όλο ότι στη χώρα μας ο αριθμός των πτυχιούχων αυξάνεται τα τελευταία χρόνια, εξακολουθεί να είναι μικρότερος αναλογικά με τον πληθυσμό, σε σχέση με άλλες αναπτυγμένες χώρες».
Ενα άλλο ελληνικό παράδοξο, σύμφωνα με την έρευνα, που μελέτησε και στοιχεία της Eurostat, είναι ότι ενώ στην Ε.Ε όσο ανεβαίνει το μορφωτικό επίπεδο, ο μέσος όρος των ποσοστών ανεργίας πέφτει, στην Ελλάδα αυτό δεν συμβαίνει.
Καλύτερες προοπτικές
Οπως προκύπτει από τις απαντήσεις που έδωσαν οι ερωτώμενοι, ο σημαντικότερος λόγος για την αναζήτηση εργασίας στο εξωτερικό είναι οι καλύτερες προοπτικές επαγγελματικής εξέλιξης, η αξιοκρατία στον εργασιακό χώρο, οι οικονομικές απολαβές, το ενδιαφέρον για την εργασία και η απόκτηση περισσότερων και εξειδικευμένων γνώσεων.
«Η περίοδος κρίσης την οποία ζούμε, ίσως αποτελεί μία ευκαιρία να ξανασκεφτούμε τις καίριες συντεταγμένες της αναπτυξιακής μας πορείας και κυρίως ποιο ρόλο θα θέλαμε στον διεθνή καταμερισμό εργασίας, ώστε να δημιουργήσουμε συγκριτικά πλεονεκτήματα» αναφέρει ο καθηγητής Λόης Λαμπριανίδης. «Θα πρέπει να υπάρξει στροφή της οικονομίας στην παραγωγή πιο σύνθετων προϊόντων και υπηρεσιών, που θα βάλει τη χώρα σε καλύτερη θέση στο διεθνή ανταγωνισμό και θα αξιοποιήσει παραγωγικά το ανθρώπινο δυναμικό της. Μόνο μια τέτοια στροφή θα συντελέσει στην εξομάλυνση προσφοράς και ζήτησης στην αγορά εργασίας των πτυχιούχων στην Ελλάδα και θα μειώσει τη διαρροή εγκεφάλων».
Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από την Ερευνητική Μονάδα Περιφερειακής Ανάπτυξης και Πολιτικής του Πανεπιστημίου Μακεδονίας [http:] www.uom.gr/rdpru) με επιστημονικό υπεύθυνο τον Λόη Λαμπριανίδη, οικονομικό γεωγράφο, καθηγητή του Πανεπιστημίου Μακεδονίας, και βασικό συνεργάτη τον υποψήφιο διδάκτορα Νίκο Βογιατζή. Το δείγμα της έρευνας αποτελείται από 2.734 Ελληνες, πτυχιούχους ανώτερων και ανώτατων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων, οι οποίοι έχουν εργαστεί στο εξωτερικό.

Βαρβάρα Τερζάκη
Άρθρο ΒΑΣΙΛΙΚΗΣ ΣΙΟΥΤΗ-εφ. Ελευθεροτυπία, 16-05-2010 ]]> http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/18/%ce%91%ce%bb%ce%bb%ce%b7_%ce%bc%ce%b9%ce%b1_%cf%83%cf%85%ce%bc%cf%86%cf%89%ce%bd%ce%af%ce%b1... Tue, 18 May 2010 13:00:00 -0400 http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/18/%ce%91%ce%bb%ce%bb%ce%b7_%ce%bc%ce%b9%ce%b1_%cf%83%cf%85%ce%bc%cf%86%cf%89%ce%bd%ce%af%ce%b1... democracy-rethymno ΑΝ ΘΕΛΟΥΜΕ πραγματικά και από τις δύο πλευρές του Αιγαίου να προχωρήσουμε στην εξομάλυνση των ελληνοτουρκικών σχέσεων με πρώτο στόχο, συνομολογούμενο, την επιτακτικά αναγκαία μείωση των εξοπλισμών, θα ήταν χρήσιμο να εγκαταλείψουμε ορισμένες ιδεοληψίες του παρελθόντος, διπλωματικές σοφιστείες και υπεκφυγές, ιστορικές φοβίες και καχυποψίες και να δούμε τα πράγματα ψύχραιμα και καθαρά.
ΟΙ ΣΧΕΣΕΙΣ καλής γειτονίας μεταξύ δύο κρατών διέπονται από το διεθνές δίκαιο. Από αυτό διέπονται και οι 21 συμφωνίες που υπογράφηκαν την Παρασκευή. Οικονομικής φύσης οι περισσότερες, διευκολύνουν την κλιματική αλλαγή που επιχειρείται -σωστά- στις ελληνοτουρκικές σχέσεις.
ΔΕΝ ΑΡΚΟΥΝ, όμως. Ούτε καν για την επίτευξη του στόχου της μείωσης των εξοπλισμών. Δεν αρκούν διότι μένουν ανοιχτά και άλυτα τα ζητήματα που οδηγούν στην ένταση των σχέσεων. Και αυτά κυρίως διέπονται αποκλειστικά από το διεθνές δίκαιο. Οι απαντήσεις του κ. Ερντογάν στη συνέντευξη τύπου της Παρασκευής, μεταξύ άλλων, δείχνουν πόσο μακριά είμαστε. Συνοψίζουμε τα σημεία αιχμής για το Αιγαίο:
* Το casus belli. Στην ερώτηση αν η Τουρκία σκοπεύει να άρει το casus belli, η απάντηση ήταν ότι πρέπει να εξεταστεί και από την Ελλάδα, γιατί η τουρκική εθνοσυνέλευση έφτασε εκεί. Η ανταπάντηση δίνεται από το άρθρο 2 του Καταστατικού Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών. Απαγορεύει όχι μόνο τον πόλεμο αλλά και την απειλή πολέμου. Και επί της ουσίας: το δίκαιο της θάλασσας που είναι ήδη εθιμικό διεθνές δίκαιο δίνει δικαίωμα επέκτασης των χωρικών υδάτων στα 12 μίλια. Πώς μπορεί να απειλείται με πόλεμο ένα κράτος, που όχι μόνο δεν απειλεί με βία άλλο, αλλά για τη μελλοντική και υποθετική άσκηση νομίμου δικαιώματός του; Και πώς μπορεί έτσι να γίνεται λόγος για σχέση καλής γειτονίας; Πιστεύουμε ότι ο τούρκος πρωθυπουργός επιθυμεί πράγματι καλές σχέσεις με την Ελλάδα. Οι ειδικοί περί τα τουρκικά όμως λένε ότι υπάρχει στη γείτονα ένα περίεργο είδος χωρισμού εξουσιών που εξηγεί, ίσως, την απουσία του υπουργείου Αμυνας από τη συνοδεία του τούρκου πρωθυπουργού.
* Οι γκρίζες ζώνες. Δεν τέθηκε σχετική ερώτηση στη συνέντευξη τύπου (ίσως για να μη χαλάσει η «ωραία ατμόσφαιρα»). Πρόκειται, πάντως, για τουρκική νομική φαντασίωση, που αναδείχθηκε το 1996 επί πρωθυπουργίας Τανσού Τσιλέρ, με αφορμή το επεισόδιο στα Ιμια. Το διεθνές δίκαιο είναι σαφέστατο. Η Συνθήκη της Λωζάννης (και συνακόλουθα των Παρισίων) ορίζει ότι στα νησιά και νησίδες (πλην Ιμβρου, Τενέδου και Λαγονησίων) πέραν των τριών μιλίων από την ασιατική ακτή η Τουρκία δεν έχει κανένα δικαίωμα. Τελεία και παύλα. Το διεθνές δίκαιο, όμως, διέπει και την ισχύ και την ερμηνεία των Συνθηκών. Ορίζει, π.χ., ότι οι Συνθήκες που καθορίζουν εδαφικές κυριαρχίες παραμένουν αμετάβλητες και οι εξαιρέσεις ερμηνεύονται στενά, όχι οι κανόνες. Η Ιμβρος και η Τένεδος πέραν των τριών μιλίων ανήκουν στην Τουρκία - όχι άλλα νησιά ή νησίδες που δεν κατονομάζονται, όπως τα Ιμια ή... η Γαύδος, στην οποία επίσης αναφέρθηκε η τουρκική φαντασία.
* Ο εναέριος χώρος. Η Ελλάδα από τη δεκαετία του '30 έχει καθορίσει εναέριο χώρο 10 μιλίων, ενώ τα χωρικά της ύδατα είναι στα 6 μίλια - πράγμα ανακόλουθο κατά το διεθνές δίκαιο. Γι' αυτό δεν αναγνωρίζονται από το ΝΑΤΟ τα 10 μίλια. Πρόκειται για μιαν -αμφίβολης αξίας- αμυντική θέση της ελληνικής διπλωματίας (τα πλοία να διασχίζουν διεθνή ύδατα και τα κατάρτια εθνικό εναέριο χώρο), αφού έχουμε δικαίωμα να επεκτείνουμε στα 10 (αλλά και στα 12) μίλια τα χωρικά μας ύδατα και απειλούμαστε παράνομα με πόλεμο αν το κάνουμε. Ανακολουθία, η οποία ούτε αερομαχίες δικαιολογεί ούτε τους αυτοκαταστροφικούς εκατέρωθεν εξοπλισμούς, μια και οι τουρκικές παραβιάσεις δεν κατοχυρώνουν απολύτως τίποτα.
Η ΟΡΙΟΘΕΤΗΣΗ της υφαλοκρηπίδας, αιτία και κατάληξη των ελληνοτουρκικών διαφορών, όπως προκύπτει από την πρόσφατη διπλωματική ιστορία, επιλύσιμη με συμφωνία ή συνυποσχετικό και προσφυγή στο Δικαστήριο της Χάγης (διότι εδώ το διεθνές δίκαιο χρειάζεται εξειδίκευση), είναι, σε τελευταία ανάλυση, οικονομική διαφορά. Πρόκειται κυρίως για το αποκλειστικό μεταλλευτικό δικαίωμα άντλησης πετρελαίου - άγνωστης ποσότητας, ποιότητας και αποληψιμότητας. Τόσες οικονομικές συμφωνίες υπογράψαμε. Αλλη μία χρειάζεται...

Βαρβάρα Τερζάκη
Άρθρο ΘΑΝΑΣΗ ΤΕΓΟΠΟΥΛΟΥ-εφ. Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία, 16-05-2010 ]]> http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/18/%ce%a0%ce%b1%ce%b9%ce%b4%ce%b9%ce%ac-%cf%83%cf%84%cf%81%ce%b1%cf%84%ce%b9%cf%8e%cf%84%ce%b5%cf%82_%cf%83%ce%b5_%ce%ba%ce%b1%ce%b8%ce%b5%cf%83%cf%84%cf%8e%cf%82_%ce%b1%cf%80%ce%bf%cf%83%cf%84%cf%81%ce%b1%cf%84%ce%b5%ce%af%ce%b1%cf%82 Tue, 18 May 2010 12:53:00 -0400 http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/18/%ce%a0%ce%b1%ce%b9%ce%b4%ce%b9%ce%ac-%cf%83%cf%84%cf%81%ce%b1%cf%84%ce%b9%cf%8e%cf%84%ce%b5%cf%82_%cf%83%ce%b5_%ce%ba%ce%b1%ce%b8%ce%b5%cf%83%cf%84%cf%8e%cf%82_%ce%b1%cf%80%ce%bf%cf%83%cf%84%cf%81%ce%b1%cf%84%ce%b5%ce%af%ce%b1%cf%82 democracy-rethymno Τριακόσιες χιλιάδες αγόρια και κορίτσια εκτιμάται ότι εμπλέκονται σε τριάντα περίπου συγκρούσεις στον κόσμο(1). Παρ' όλο που στην Ασία το προνόμιο της στρατολόγησης ανηλίκων ανήκει στο Τατμαντάβ, το στρατό της Μιανμάρ, στην Αφρική τακτικοί στρατοί και αντάρτικα σώματα τους στρατολογούν συστηματικά.
Νεαροί επίστρατοι συμμετέχουν στις συγκρούσεις στο Τσαντ, στην Κεντρική Αφρική, στην Ουγκάντα και, κυρίως, στο Σουδάν (τόσο στο Νότιο Σουδάν όσο και στο Νταρφούρ).
Από το 2001, το γραφείο του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ δημοσιεύει κάθε χρόνο μια έκθεση για τα παιδιά που συμμετέχουν σε ένοπλες συγκρούσεις, η οποία περιλαμβάνει δύο παραρτήματα, που χαρακτηρίζονται «κατάλογοι της ντροπής» και περιλαμβάνουν τις ένοπλες οργανώσεις που στρατολογούν ανηλίκους(2).
Η καταγγελία αυτή επιτρέπει τον εντοπισμό των εγκληματιών, καθώς το Καταστατικό της Ρώμης, που διέπει τη λειτουργία του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου (ΔΠΔ), θεωρεί τη στρατολόγηση παιδιών κάτω των δεκαπέντε ετών έγκλημα πολέμου. Εντούτοις η φετινή έκθεση δείχνει ότι δεκαεννέα στρατοί (τακτικοί και αντάρτικοι), επί συνόλου πενήντα έξι, καταγράφονται τρίτη συνεχόμενη χρονιά.
Ο ΟΗΕ ήταν διστακτικός στην αρχή σε αυτό το θέμα, ακόμα και σε ό,τι αφορά στον ορισμό του παιδιού στρατιώτη. Το Τμήμα Ειρηνευτικών Επιχειρήσεων του οργανισμού, που συντονίζει οκτώ ειρηνευτικές δυνάμεις στην Αφρική(3), θεωρούσε στην αρχή τα παιδιά αυτά μαχητές.
Αλλοι οργανισμοί, ωστόσο, μεταξύ των οποίων το Ταμείο των Ηνωμένων Εθνών για την παιδική ηλικία (UNICEF), κατόρθωσαν να επιβάλουν μια ευρύτερη ερμηνεία, επισημαίνοντας ότι πρέπει να συμπεριληφθούν τα νεαρά κορίτσια που χρησιμοποιούνται ως «σεξουαλικές σκλάβες».
«Αν ασχοληθούμε μονάχα με τα παιδιά που φέρουν όπλα, τότε χάνουμε την ουσία», επισημαίνει ο Εμερί Μπρισέ, διευθυντής του Channel Research, ευρωπαϊκού γραφείου μελετών. Για το λόγο αυτό στην υπηρεσιακή γλώσσα δεν υπάρχει ο όρος «παιδί στρατιώτης», αλλά «παιδί εμπλεκόμενο σε ένοπλες ομάδες».
Μετά το τέλος μιας σύρραξης, η αποστρατεία, ο αφοπλισμός και η κοινωνική επανένταξη δεν είναι ποτέ απλές υποθέσεις. Τα παιδιά δεν επιθυμούν να επιστρέψουν στην οικογένειά τους, πολύ περισσότερο που, αρκετά από αυτά, επέλεξαν οικειοθελώς να γίνουν στρατιώτες, θεωρώντας πως κι αυτό ένα επάγγελμα είναι.
Στα μάτια τους η στρατιωτική ζωή έχει και τις θετικές πλευρές της. Για τον κάτοχο ενός καλάσνικοφ είναι ευκολότερο να κλέβει κατσίκες από το να τις εκτρέφει.
Επίσης, παρεμβαίνουν και ψυχολογικοί παράγοντες. «Οπως πολλοί έφηβοι, τα παιδιά στρατιώτες ονειρεύονται να γίνουν παντοδύναμοι, με τη διαφορά ότι αυτά υλοποιούν το όνειρό τους», επισημαίνει ένας υπάλληλος του ΟΗΕ που υπηρετεί στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό. «Νομίζουν πως είναι θεοί, πανίσχυροι κι αθάνατοι. Γι' αυτό και γίνονται καλοί στρατιώτες. Γιατί δεν φοβούνται το θάνατο».
Ελπίζοντας στην κοινωνική τους επανένταξη η UNICEF και το Πρόγραμμα των Ηνωμένων Εθνών για την Ανάπτυξη (PNUD) τους προτείνουν εκπαιδευτικά προγράμματα διάρκειας έξι μηνών συνήθως. Τα προγράμματα αυτά προκαλούν αντιδράσεις, καθώς τα θύματα των παιδιών στρατιωτών τα εκλαμβάνουν μερικές φορές ως ανταμοιβή για τα εγκλήματά τους. Είναι τουλάχιστον χρήσιμα;
Προτιμούν τις πόλεις
Κατά κανόνα, στα προγράμματα τα αγόρια προσανατολίζονται στην εκμάθηση της ξυλουργικής και των τεχνικών καλλιέργειας της γης και τα κορίτσια στη... μοδιστρική. Αντίθετα απ' ό,τι θα πίστευε κανείς η γεωργία δεν είναι η πλέον δημοφιλής επαγγελματική ενασχόληση για τους πρώην μαχητές, αφού αρχικά πολλοί ήθελαν να ξεφύγουν από την αγροτική ζωή.
Δεν είναι τυχαίο ότι ένα πρόγραμμα που έδωσε καλά αποτελέσματα, στη Μπούνια, στα ανατολικά της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό, εκπαίδευε τους εφήβους στο επάγγελμα του οδηγού μοτο-ταξί, το οποίο συνδέεται με τη ζωή στα αστικά κέντρα.
Ο ΟΗΕ προτιμά, πλέον, πιο μακροχρόνιες και πιο φιλόδοξες παρεμβάσεις, από τις οποίες θα μπορούσε να επωφεληθεί ολόκληρη η οικογένεια του παιδιού στρατιώτη. Ωστόσο, τα κράτη-χρηματοδότες διστάζουν να χρηματοδοτήσουν προγράμματα διάρκειας δύο ετών, σύμφωνα με την ειδική εκπρόσωπο του γενικού γραμματέα του Οργανισμού Ραντίκα Κουμαρασβάμι. «Η απομόνωση του παιδιού δεν λύνει το αρχικό πρόβλημα», επισημαίνει. «Πρέπει να πεισθούν η οικογένειά του και το χωριό του να το αποδεχθούν. Και είναι η οικογένεια που χρειάζεται ψυχοκοινωνική στήριξη, διότι αυτή θα κληθεί να διαχειριστεί ένα παιδί που ενδεχομένως θα είναι επιθετικό».
Οι οικογένειες φοβούνται ότι τα παιδιά τους είναι μπλεγμένα σε βρόμικες ιστορίες και δεν τα υποδέχονται πάντα με ανοιχτές αγκάλες. Ιδίως σε μια χώρα όπως η Ουγκάντα, όπου η στρατολόγηση βασίζεται στις απαγωγές: Ο Στρατός της Αντίστασης του Κυρίου (Lord's Resistance Army-LRA) απήγαγε χιλιάδες παιδιών από τη δεκαετία του '80. Πολύ συχνά τα υποχρέωνε να ακρωτηριάζουν τους συγγενείς τους κι αυτό ήταν ένας τρόπος για να εξασφαλίσει ότι οι στρατολογημένοι θα το σκεφτούν καλά πριν λιποτακτήσουν.
Για να ενθαρρύνει τους χωρικούς να αποδεχθούν τους μικρούς στρατιώτες τους, μια Μη Κυβερνητική Οργάνωση στο Γκούλου, στα βόρεια της Ουγκάντα, οργανώνει «τελετές κάθαρσης». Πιστοί στην παράδοση των Ακολί, που είναι η πλειοψηφούσα εθνότητα στην περιοχή του Γκούλου, οι ενήλικοι ζητούν από τα παιδιά να βαδίσουν πάνω σε αβγά, που τοποθετούνται στην είσοδο του χωριού. Οι δράσεις αυτού του τύπου απαιτούν «καλές γνώσεις ανθρωπολογίας», υπογραμμίζει ο Μπισέ. Κάτι που μπορούν να προσφέρουν οι τοπικές ΜΚΟ, όταν εισακούονται.
Πράγμα, ωστόσο, που δεν συμβαίνει συχνά, δεδομένου ότι οι οργανώσεις του ΟΗΕ δυσκολεύονται να ανοίξουν διάλογο μαζί τους. «Για να είναι αποτελεσματικός ο ΟΗΕ, ένας βαρύς οργανισμός με μεγάλους προϋπολογισμούς, είναι καταδικασμένος να βρίσκει πεδίο συνεννόησης με όλους τους μικρούς τοπικούς εταίρους του», διαπιστώνει η ειδικός σε θέματα Ουγκάντα Σαντρίν Περό, ερευνήτρια στο Κέντρο Διεθνών Μελετών, της Σχολής Πολιτικών Επιστημών στο Παρίσι.
Ωστόσο, η προσπάθεια αξίζει τον κόπο, γιατί οι αποτυχημένοι της επανένταξης κοστίζουν ακριβά. Ανάλογα με την εξέλιξη των συγκρούσεων, τα παιδιά αυτά πηγαινοέρχονται μεταξύ της ζωής του στρατιώτη και του πολίτη, μετατρεπόμενα σε «έφεδρους», για τακτικούς στρατούς και αντάρτικες οργανώσεις.
Ο πόλεμος προάγει τα παιδιά αυτά σε ενήλικους και, όπως είναι φυσικό, δεν θέλουν να απεμπολήσουν αυτό το προνόμιο. Εξοργίζονται μόλις μαθαίνουν πως δεν θα εισπράξουν την ίδια αποζημίωση αποστρατείας με τους ενήλικους. Και είναι ικανά να προβούν σε ακρότητες για να εκφράσουν την οργή τους. Οι «τρόφιμοι» ενός κέντρου υποδοχής στην Γκόμα, στα ανατολικά της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό, έκλεισαν το δρόμο και φυλάκισαν το νοσοκόμο τους.
Η προσφυγή στις υπηρεσίες παιδιών στρατιωτών δεν πρόκειται να εξαλειφθεί στο προσεχές μέλλον, πολύ περισσότερο που καλούνται να χρησιμοποιήσουν ολοένα και πιο εύχρηστα όπλα. Η διεθνής δικαιοσύνη δεν φαίνεται να τρομάζει τους στρατολόγους. Θα πίστευε κανείς ότι η δίκη του Τόμας Λουμπάνγκα, ενός ηγέτη ανταρτών, στον οποίο απαγγέλθηκαν κατηγορίες, επειδή είχε στρατολογήσει παιδιά στις αρχές της δεκαετίας του 2000, θα λειτουργούσε αποτρεπτικά.
Ολοι όμως διαπίστωσαν ότι το 2005, στην Κινσάσα, τέσσερις πρώην αντάρτες προήχθησαν σε στρατηγούς, μολονότι είχαν δολοφονήσει, βασανίσει, βιάσει, ακρωτηριάσει και είχαν στρατολογήσει παιδιά, σύμφωνα με την διεθνή οργάνωση Human Rights Watch.
Παρ' όλο που έχει περάσει η εποχή που τα εμπλεκόμενα μέρη αρνούνταν τη στρατολόγηση παιδιών (στη Μοζαμβίκη και στην Αγκόλα), υπάρχουν πολλά πράγματα ακόμα για να γίνουν(4).
Ακόμα δεν είναι γνωστό πόσοι νέοι πρώην μαχητές επωφελούνται προγραμμάτων κοινωνικής επανένταξης μετά την παράδοση των όπλων τους. «Προς το παρόν μαθαίνουμε τι πρέπει να κάνουμε», εκτιμά ο Μπισέ. «Ακόμα δεν είμαστε καν σε θέση να προσδιορίσουμε την επιτυχία ενός προγράμματος επανένταξης».
Απ' ό,τι φαίνεται, αυτό δεν συνιστά προτεραιότητα των χρηματοδοτών. Σαν να μη θέλουν αποτελέσματα, αλλά απλώς να έχουν ήσυχη τη συνείδησή τους.
(1) Ο αριθμός αυτός, που μολονότι αμφισβητούμενος γίνεται αποδεκτός από πολλές υπηρεσίες του ΟΗΕ, προέρχεται από μελέτη του Διεθνούς Οργανισμού Εργασίας (ΟΙΤ). «Enfance blessee: l'utilisation des enfants dans les conflits armes en Afrique Centrale», Γενεύη, 2004. Βλ. Rachel Brett και Irma Specht, «Young Soldiers: Why they choose to fight» Lynne Rienner, Μπόουλντερ (Κολοράντο), 2004.
(2) «Les enfants et les conflits armes», έκθεση του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ, Νέα Υόρκη, Α/63/785-S/2009/158
(3) Αποστολή των Ηνωμένων Εθνών στην Κεντροαφρικανική Δημοκρατία και στο Τσαντ (MINURCAT), Αποστολή των Ηνωμένων Εθνών και της Αφρικανικής Ενωσης στο Νταρφούρ (MINUAD), Αποστολή των Ηνωμένων Εθνών στο Σουδάν (MINUS), Επιχείρηση των Ηνωμένων Εθνών στην Ακτή Ελεφαντοστού (ONUCI), Αποστολή των Ηνωμένων Εθνών στη Λιβερία (MINUL), Αποστολή των Ηνωμένων Εθνών στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό (MONUC), Αποστολή των Ηνωμένων Εθνών για την Οργάνωση Δημοψηφίσματος στη Δυτική Σαχάρα (MINURSO), Γραφείο των Ηνωμένων Εθνών στο Μουρούντι (BINUB).
(4) Peter Singer, «Children at War», University of California Press, Μπέρκλεϊ, 2006, σ. 185.
*Δημοσιογράφος, συγγραφέας του «Perdu en Afrique» (Stanke, Montreal, 2009).

Βαρβάρα Τερζάκη
Άρθρο MICHEL ARSENEAULT-εφ. Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία, Le Monde diplomatique, 18-10-2009 ]]> http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/18/%ce%9d%ce%b1_%ce%b4%cf%81%ce%bf%ce%bc%ce%bf%ce%bb%ce%bf%ce%b3%ce%ae%cf%83%ce%bf%cf%85%ce%bc%ce%b5_%cf%84%ce%b7_%cf%87%cf%81%ce%b7%ce%bc%ce%b1%cf%84%ce%bf%ce%bf%ce%b9%ce%ba%ce%bf%ce%bd%ce%bf%ce%bc%ce%b9%ce%ba%ce%ae_%ce%b1%cf%80%ce%bf%cf%80%ce%b1%ce%b3%ce%ba%ce%bf%cf%83%ce%bc%ce%b9%ce%bf%cf%80%ce%bf%ce%af%ce%b7%cf%83%ce%b7 Tue, 18 May 2010 12:45:00 -0400 http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/18/%ce%9d%ce%b1_%ce%b4%cf%81%ce%bf%ce%bc%ce%bf%ce%bb%ce%bf%ce%b3%ce%ae%cf%83%ce%bf%cf%85%ce%bc%ce%b5_%cf%84%ce%b7_%cf%87%cf%81%ce%b7%ce%bc%ce%b1%cf%84%ce%bf%ce%bf%ce%b9%ce%ba%ce%bf%ce%bd%ce%bf%ce%bc%ce%b9%ce%ba%ce%ae_%ce%b1%cf%80%ce%bf%cf%80%ce%b1%ce%b3%ce%ba%ce%bf%cf%83%ce%bc%ce%b9%ce%bf%cf%80%ce%bf%ce%af%ce%b7%cf%83%ce%b7 democracy-rethymno
Οι ξένοι επενδυτές -με προεξάρχουσες τις γαλλικές και τις γερμανικές τράπεζες- κατέχουν το 70% του ελληνικού χρέους. Το γεγονός αυτό θέτει υπό την κηδεμονία των χρηματοοικονομικών ιδρυμάτων την πολιτική που ασκείται στη χώρα. Επιπλέον, το φαινόμενο ενδέχεται να επεκταθεί στην Ισπανία, στην Ιταλία ή στην Πορτογαλία. Ωστόσο, υπάρχει τρόπος να διασφαλίσουμε την εθνική κυριαρχία μιας χώρας: με την επανεθνικοποίηση του χρέους.
Το δίλημμα των Γάλλων μπροστά στο ευρω-σύνταγμα ήταν κατά κάποιον τρόπο προφητικό. Ακολουθώντας τη λογική που αποτελεί πάντα το κύριο χαρακτηριστικό ενός στημένου διαλόγου, με τον σάλο που έχει πυροδοτήσει η ελληνική κρίση επιχειρείται επιμελώς ο πλήρης διαχωρισμός των ερωτημάτων που εγείρονται. Από τη μία πλευρά μπορούν να τεθούν τα ανώδυνα ερωτήματα και, από την άλλη, τα πολύ ενοχλητικά που πρέπει να αποφευχθούν, ιδίως όσο αφορούν το ζήτημα της χρηματοδότησης των δημόσιων ελλειμμάτων. Μάλιστα, ως προς το τελευταίο, οι ευρωπαϊκές συνθήκες θεωρούν το ζήτημα λήξαν: η χρηματοδότηση θα πραγματοποιηθεί αποκλειστικά στις χρηματαγορές, κάτω από την εποπτεία των διεθνών επενδυτών, και με κανέναν άλλο τρόπο. Ομως, απλώς και μόνο η παρατήρηση των ζημιών που συνεπάγεται το γεγονός ότι τα δημόσια οικονομικά της Ελλάδας βρίσκονται εκτεθειμένα στις αγορές ομολόγων, θα μπορούσε να μας παρακινήσει στη διερεύνηση κι άλλων λύσεων, λιγότερο καταστροφικών, όπως είναι, για παράδειγμα, η προσφυγή στη νομισματική χρηματοδότηση των ελλειμμάτων (1).
Θα μπορούσε, επίσης, να μας προβληματίσει σχετικά με την εξαιρετικά ιδιόμορφη περίπτωση της Ιαπωνίας, μιας χώρας καταχρεωμένης στον ύψιστο βαθμό, η οποία, ωστόσο, δεν εμφανίζεται πουθενά στη λίστα κρατικών χρεών σε κρίση. Γιατί, όσος θόρυβος κι αν έχει γίνει για το ελληνικό χρέος, το ύψος του (270 εκατομμύρια ευρώ, δηλαδή 113% του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος (ΑΕΠ) το 2009, με πρόβλεψη να φτάσει το 130% του ΑΕΠ το 2010) μπορεί να θεωρηθεί εξαιρετικά χαμηλό σε σύγκριση με το ιαπωνικό (200% του ΑΕΠ το 2010). Πράγματι, ανάμεσα σε όλες τις χώρες του Οργανισμού για την Οικονομική Συνεργασία και Ανάπτυξη (ΟΟΣΑ), η Ιαπωνία κατέχει ένα θλιβερό ρεκόρ σε αυτόν τον τομέα. Πώς εξηγείται, λοιπόν, το γεγονός ότι οι διεθνείς επενδυτές αδιαφορούν για το υψηλότερο δημόσιο χρέος στον κόσμο, το οποίο συνοδεύεται κι από μία εμφανώς μειωμένη φερεγγυότητα -αν υιοθετήσουμε ως κριτήριο το χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ;
Εγχώριοι αποταμιευτές
Η απάντηση είναι κάτι παραπάνω από απλή: Οι διεθνείς επενδυτές δεν έχουν στην κατοχή τους τίτλους του ιαπωνικού δημόσιου χρέους. Πράγματι, σχεδόν όλο το χρέος (ποσοστό που υπερβαίνει το 95%) βρίσκεται στα χέρια ντόπιων αποταμιευτών. Ακριβώς αντίθετα απ' ό,τι συμβαίνει στην περίπτωση των Ηνωμένων Πολιτειών, στην Ιαπωνία παρατηρείται ένα εντυπωσιακά υψηλό ποσοστό αποταμίευσης των νοικοκυριών, το οποίο επαρκεί σε μεγάλο βαθμό για να καλύψει τις ανάγκες χρηματοδότησης, τόσο του κράτους όσο και των επιχειρήσεων. Ετσι, το ιαπωνικό Δημόσιο δεν νιώθει την παραμικρή ανάγκη να καταφύγει στις χρηματαγορές, κι αυτές με τη σειρά τους δεν έχουν την παραμικρή δυνατότητα να υποτάξουν την οικονομική πολιτική της χώρας στους παράλογους κανόνες τους. Για να κατορθώσουν οι αγορές να αναμειχθούν, πρέπει να διαθέτουν το κατάλληλο εργαλείο, δηλαδή τίτλους του χρέους. Και, ελλείψει τίτλων, αδυνατούν να παρέμβουν.
Συνεπώς, η ελληνική κρίση -υπό το πρίσμα της διαμετρικά αντίθετης περίπτωσης της Ιαπωνίας- μας δίνει την ευκαιρία να επανεξετάσουμε την ίδια τη λογική της απορρύθμισης του διεθνούς χρηματοπιστωτικού τομέα, η οποία βασίζεται λιγότερο στα θαυμαστά επιτεύγματα της κρατούσας οικονομικής θεωρίας -η οποία, κάθε φορά που τίθεται ζήτημα απορρύθμισης, μας τάζει λαγούς με πετραχήλια, οικονομική μεγέθυνση και θέσεις εργασίας- και περισσότερο στα ισχυρά συμφέροντα που την προώθησαν. Πράγματι, από τα μέσα της δεκαετίας του 1980, οι ΗΠΑ βρέθηκαν αντιμέτωπες με το εξής ερώτημα: πώς θα χρηματοδοτηθούν τα ελλείμματά τους (του ισοζυγίου και το δημοσιονομικό) τη στιγμή που δεν υπάρχει πλέον εθνική αποταμίευση (2); Απλούστατα, προσφεύγοντας στην αποταμίευση χωρών που αποταμιεύουν. Δηλαδή, καταφεύγοντας, εκείνη την εποχή, όπως και σήμερα, στην Ιαπωνία και στη Γερμανία, στις οποίες προστέθηκε πλέον και η Κίνα. Συνεπώς, η απορρύθμιση του χρηματοοικονομικού τομέα αποτελούσε στρατηγική απάντηση, η οποία συνίστατο στη δημιουργία δομών διεθνούς κυκλοφορίας των κεφαλαίων, αναγκαία για να απαλλαγεί η αμερικανική οικονομία από την υποχρέωση να διατηρήσει μέσα στην επικράτειά της ένα ολοκληρωμένο κύκλωμα αποταμίευσης-επένδυσης.
Πρέπει δε να παρατηρήσουμε ότι, αγνοώντας τι τις περίμενε στη συνέχεια, πολλές άλλες χώρες δεν έμειναν αδιάφορες μπροστά στα θέλγητρα της κυκλοφορίας του χρήματος, που προσέφερε η απορρύθμιση του διεθνούς χρηματοπιστωτικού συστήματος. Γιατί, δεδομένης της επιβράδυνσης της οικονομικής μεγέθυνσης που παρατηρήθηκε τη δεκαετία του 1970, τα ελλείμματα που έπρεπε να χρηματοδοτηθούν μετατράπηκαν σε ενδημικό πρόβλημα των περισσότερων από τις οικονομίες του Βορρά.
Παγίδα η απορύθμιση
Ανάμεσα σε αυτές ήταν και η Γαλλία, η οποία σχεδίασε τη δική της απορρύθμιση με ξεκάθαρο κύριο στόχο τη μη νομισματική χρηματοδότηση του δημοσιονομικού της ελλείμματος (3). Ωστόσο, όλες οι χώρες που έσπευσαν να εκμεταλλευθούν αυτό το μεγαλοφυές εύρημα της διεθνούς ανακύκλωσης της αποταμίευσης, δεν άργησαν να ανακαλύψουν την πραγματική σκλαβιά στην οποία έμελλαν να οδηγηθούν. Γιατί, στον συσχετισμό των δυνάμεων που επικρατούσε στη σχέση χρεωστών-πιστωτών, οι δομές των απελευθερωμένων κεφαλαιαγορών έφεραν ανατροπές υπέρ των τελευταίων.
Οσο για τα κράτη, έχουν αρχίσει να ανακαλύπτουν σταδιακά ότι ο δανεισμός τους από τις αγορές συνεπάγεται ότι θα αναγκαστούν να συμμορφωθούν με την όποια ετυμηγορία τους. Κι αν αυτή η ετυμηγορία ήταν λογική και τεκμηριωμένη, το πρόβλημα δεν θα ήταν ιδιαίτερα σοβαρό. Ομως, ούτε λογική είναι, ούτε τεκμηριωμένη και, κυρίως, δεν θα μπορούσε ποτέ να είναι (4). Δεν είναι δύσκολο να προβούμε σε έναν γρήγορο απολογισμό των υποχωρήσεων που αναγκάστηκαν να κάνουν τα κράτη στον τομέα της οικονομικής πολιτικής εξαιτίας της κηδεμονίας των αγορών: από την επιβολή όσο το δυνατόν χαμηλότερων επιπέδων πληθωρισμού έως τις κυρώσεις που υφίστανται αν ξεφύγει έστω κι ελάχιστα το δημοσιονομικό τους έλλειμμα -έστω κι αν πρόκειται για απόλυτα δικαιολογημένη περίπτωση- και από την απαγόρευση της νομισματικής χρηματοδότησης του ελλείμματος μέχρι την αναγόρευση σε θέσφατο του μοντέλου της ανεξάρτητης κεντρικής τράπεζας... Ο κατάλογος αποδεικνύεται μακροσκελής.
Το ντόμινο
Ομως, όλα τα παραπάνω, τα οποία υπό κανονικές συνθήκες αποτελούν απλώς ενοχλητικούς περιορισμούς, μετατρέπονται σε εφιάλτη όταν ξεσπάσει μια κρίση, καθώς η δυσπιστία των επενδυτών εκφράζεται με την πώληση τίτλων του δημόσιου χρέους, η οποία με τη σειρά της συνεπάγεται αύξηση των επιτοκίων των κρατικών τίτλων, δηλαδή του κόστους χρηματοδότησης των κρατών. Τότε, η υπερβολική ένταση που παρατηρείται στις χρηματαγορές μπορεί να οδηγήσει στο σημείο να φορτωθούν οι δημόσιοι προϋπολογισμοί με δυσβάστακτα βάρη. Αυτό, ακριβώς, συνέβη στην Ελλάδα. Η συλλογική υστερία που καλλιεργείται γύρω από την υπόθεση ότι μια χώρα θα προχωρήσει σε παύση πληρωμών, έχει ως αποτέλεσμα να παρασύρει όλους τους παίκτες που δραστηριοποιούνται στις χρηματαγορές να ακολουθήσουν μια τάση η οποία μετατρέπεται σε πραγματικό δόγμα των αγορών και κάνει ακόμα πιο οδυνηρή την καθυπόταξη των οικονομικών πολιτικών στα κελεύσματά του. Για να σχηματίσει κανείς μια εικόνα για την έκταση που μπορούν να πάρουν όλα αυτά, αρκεί να δει το μέγεθος των θυσιών που απαιτούν οι επενδυτές να κάνουν οι Ελληνες μέσα σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα για να επανέλθει μια κάποια ηρεμία στο μέτωπο του εξωτερικού δανεισμού της χώρας...
Σε αυτό ακριβώς το σημείο, η περίπτωση της Ιαπωνίας θα μπορούσε να αποτελέσει παράδειγμα προς μίμηση. Για να απαλλαγεί κανείς από τον ζυγό των καταπιεστικών δανειστών, πρέπει να... αλλάξει δανειστές. Αυτό έπραξε με μεγάλη σωφροσύνη η Ιαπωνία: για την ακρίβεια, φέρθηκε έξυπνα και δεν έκανε καν το πρώτο βήμα, εκείνο που οδήγησε την πλειονότητα των υπόλοιπων κρατών στα νύχια των επενδυτών, στους οποίους οι δομές των απορρυθμισμένων αγορών επέτρεψαν να εισέλθουν στις εγχώριες αγορές, δίνοντάς τους την εξουσία να επιβάλλουν τη θέλησή τους πάνω στις εθνικές οικονομικές πολιτικές. Αντίθετα από την ιδεολογία της παγκοσμιοποίησης, η οποία κηρύσσει την κατάργηση όλων των συνόρων -και ειδικότερα εκείνων που θα μπορούσαν να περιορίσουν τις κινήσεις των κεφαλαίων- η ιαπωνική περίπτωση αποτελεί υπόδειγμα, τουλάχιστον όσον αφορά το ζήτημα του κρατικού χρέους, δεδομένου ότι η λύση που υιοθέτησε η χώρα για τον δανεισμό της όχι μόνο είναι βιώσιμη, αλλά παρουσιάζει και ορισμένα πλεονεκτήματα.
Το χρέος στους... ντόπιους
Βέβαια, ουδείς αποκλείει το ενδεχόμενο ακόμα και η Ιαπωνία να σπάσει τα μούτρα της, τη στιγμή που το χρέος της ανέρχεται στο 200% του ΑΕΠ της. Γι' αυτό και δεν μπορούμε να θεωρήσουμε την ιαπωνική μέθοδο αλάνθαστη. Εντούτοις, αναγνωρίζουμε την ικανότητα της χώρας να διατηρεί ένα εξαιρετικά υψηλό επίπεδο κρατικού χρέους μέσα σε συνθήκες αξιοθαύμαστης σταθερότητας.
Και οφείλουμε να αναφερθούμε στις προϋποθέσεις που κατέστησαν δυνατή τη διατήρηση του χρέους σε χέρια ντόπιων, και ιδιαίτερα στον συντονισμό της δράσης των δημόσιων αρχών και των θεσμών που πραγματοποιούν τη συγκέντρωση της αποταμίευσης. Πράγματι, χάρη σε μια άτυπη συμφωνία που αποτελεί χαρακτηριστικό δείγμα της ιαπωνικής νοοτροπίας, το τραπεζικό σύστημα και τα συνταξιοδοτικά ταμεία όντως «έπαιξαν το παιχνίδι», προσανατολίζοντας μαζικά το αποταμιευτικό πλεόνασμα των νοικοκυριών προς τους τίτλους του δημόσιου χρέους. Κι οι καταθέτες δεν έχουν παράπονο: εδώ και δύο δεκαετίες, η αγορά των μετοχών έχει δεχθεί απανωτά πλήγματα που την οδήγησαν στην κατάρρευση και οι αποδόσεις που προσφέρει είναι κάτι παραπάνω από χαμηλές. Οσο για τη νομισματική πολιτική των σχεδόν μηδενικών επιτοκίων, έριξε τόσο πολύ τις αποδόσεις όλων των αποταμιευτικών προϊόντων ώστε, συγκριτικά, οι λιγοστές ποσοστιαίες μονάδες του επιτοκίου των κρατικών τίτλων να φαντάζουν ως μια πραγματικά βασιλική απόδοση.
Σε κάθε περίπτωση, το παράδειγμα της Ιαπωνίας μάς δίνει την ευκαιρία να ανακαλύψουμε άλλη μια φορά το γεγονός ότι, όσον αφορά το πού θα κατευθυνθεί η αποταμίευση, οι καταθέτες δεν διαθέτουν κανένα ειδικό βάρος, ενώ ολόκληρη η εξουσία βρίσκεται στα χέρια των ενδιάμεσων, δηλαδή των θεσμικών φορέων που ενεργούν για λογαριασμό τους. Ομως, σε αυτή την περίπτωση, είναι εντυπωσιακό ότι αυτή η εξουσία μπορεί μερικές φορές να ασκηθεί δίχως καταστροφικά για την κοινωνία αποτελέσματα. Πράγματι, αντίθετα από τους δυτικούς ομόλογούς τους που επιδόθηκαν με ενθουσιασμό στο παιχνίδι των βραχυπρόθεσμων κερδοσκοπικών συναλλαγών και της φρενήρους μεταφοράς των κεφαλαίων από τη μια χώρα στην άλλη και από το ένα είδος περιουσιακών στοιχείων στο άλλο, κυνηγώντας τη μεγαλύτερη δυνατή κερδοφορία και αναζητώντας ακόμα και την παραμικρή διαφορά του περιθωρίου της κερδοφορίας της επένδυσης, οι ιάπωνες θεσμικοί επενδυτές «έκλεισαν» ένα σημαντικό μέρος της αποταμίευσης των πελατών τους σε τίτλους του δημοσίου. Κατ' αυτόν τον τρόπο, οι συνθήκες χρηματοδότησης του ιαπωνικού κρατικού χρέους χαρακτηρίζονταν από εξαιρετική ομαλότητα και σταθερότητα, ενώ δεν παρατηρήθηκαν οι εξάρσεις της κερδοσκοπίας που αποσταθεροποιούν κάθε τόσο τους κρατικούς τίτλους των υπόλοιπων χωρών.
Δεν πρέπει να αναζητήσουμε αλλού τις συνθήκες που κατέστησαν δυνατή τη μεγάλη ηρεμία που αποτελεί μέχρι σήμερα το κύριο χαρακτηριστικό της εντυπωσιακής αύξησης του ύψους του ιαπωνικού δημόσιου χρέους. Αυτές, ακριβώς, οι συνθήκες θα μπορούσαν να επιτρέψουν και σε εμάς, αν όχι να κάνουμε το ίδιο -γιατί ένα ύψος χρέους που αντιστοιχεί στο 200% του ΑΕΠ δεν μπορεί να αποτελεί έναν επιθυμητό στόχο- τουλάχιστον να χαλαρώσουμε τη φριχτή μέγκενη από την οποία πιέζεται το δημόσιο χρέος, τη στιγμή που το χρέος αυτό είναι απόλυτα αναγκαίο: γιατί δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι βρισκόμαστε στην καρδιά της ύφεσης.
Επανεθνικοποίηση
Οσο κι αν δεν μας προσφέρεται πλήθος επιλογών, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι επιλογές υπάρχουν. Μπορούμε να υποταχθούμε στις προσταγές των διεθνών επενδυτών που προσπαθούν να περιορίσουν τόσο τον όγκο του δημόσιου χρέους όσο και τις συνθήκες κάτω από τις οποίες δημιουργείται. Μπορούμε, επίσης, εάν επιλέξουμε τη -συζητήσιμη εξάλλου (5)- χρηματοδότηση του δημόσιου χρέους μονάχα μέσα από χρηματοπιστωτικά κανάλια, να προχωρήσουμε στην επανεθνικοποίηση του μεγαλύτερου μέρους των ελλειμμάτων οργανώνοντας μαζική στροφή της εθνικής αποταμίευσης κάθε χώρας προς τους κρατικούς τίτλους -φυσικά, αυτό μπορεί να ισχύσει σε χώρες που διαθέτουν εθνική αποταμίευση, όπως η Γαλλία. Δεδομένου ότι στη Γαλλία οι φορείς που έχουν αναλάβει τη συγκέντρωση της αποταμίευσης έχουν ακολουθήσει εδώ και πολλά χρόνια έναν τελείως διαφορετικό δρόμο και δύσκολα μπορεί να φανταστεί κανείς ότι θα δέχονταν εκούσια μια λύση όπως εκείνη που εφαρμόστηκε στην Ιαπωνία, θα χρειαστεί να καταφύγουμε στην επιλογή ενός νομοθετικού πλαισίου που θα τους επιβάλλει ορισμένες υποχρεώσεις.
Για παράδειγμα, οι θεσμικοί επενδυτές να υποχρεώνονται από τον νόμο να διαθέσουν ένα μέρος του ενεργητικού τους για την αγορά τίτλων του δημόσιου χρέους. Μάλιστα, το ποσοστό αυτό πρέπει να είναι αρκετά υψηλό, ώστε σχεδόν ολόκληρο το εθνικό χρέος να καλύπτεται από τις εγγραφές των εγχώριων θεσμικών επενδυτών στις ομολογιακές εκδόσεις.
Σε τελική ανάλυση, θα διαπιστώσουμε ότι πρόκειται για μια λύση η οποία διαθέτει πλήθος πλεονεκτημάτων και λιγοστά μειονεκτήματα. Κατ' αρχάς, οι τίτλοι του Δημοσίου προσφέρουν μια λογική ανταμοιβή στην αποταμίευση -ανώτερη από εκείνη των βιβλιαρίων ταμιευτηρίου [βέβαια, αντίθετα απ' ό,τι συμβαίνει στην περίπτωση του γαλλικού Βιβλιαρίου Α (6), θα υπόκεινται σε φορολογία] αλλά όχι και υπερβολική (δεδομένου ότι τα έντοκα γραμμάτια του Δημοσίου αποτελούν επένδυση «χωρίς ρίσκο» και αποτελούν σημείο αναφοράς που σηματοδοτεί το χαμηλότερο σκαλοπάτι στην γκάμα των επιτοκίων). Επιπλέον, το να απομακρύνουμε την αποταμίευση από το χρηματιστήριο και τα χρηματοοικονομικά προϊόντα που στηρίζονται σε μετοχές, είναι πιθανότατα η καλύτερη υπηρεσία που θα μπορούσαμε να προσφέρουμε, τόσο στην αποταμίευση (δεδομένου ότι με αυτόν τον τρόπο θα την προφυλάσσαμε από τα κραχ του χρηματιστηρίου, που συμβαίνουν κάθε τόσο καταστρέφοντας τους μικροεπενδυτές) όσο και στην υπόλοιπη κοινότητα, δεδομένου ότι η αποταμίευση με τη μορφή της επένδυσης σε μετοχές -η οποία από οικονομική άποψη είναι κάτι το οποίο θα μπορούσαμε να αποφύγουμε (7)- αποτελεί το κυριότερο μέσο που διαθέτει η εξουσία των μετόχων για να επιβάλλει περιορισμούς στους μισθωτούς και στα δικαιώματά τους.
Ορισμένοι θα υποστηρίξουν ότι η παραίτηση από την προσφυγή στα ξένα κεφάλαια και ο προσανατολισμός της εγχώριας αποταμίευσης προς τους δημόσιους τίτλους θα πυροδοτήσουν μοιραία το «φαινόμενο του αποκλεισμού» (8). Στην πραγματικότητα, δεν πρόκειται να συμβεί κάτι τέτοιο, δεδομένου ότι το ποσοστό της γαλλικής αποταμίευσης είναι τόσο υψηλό ώστε επιτρέπει να καλυφθούν άνετα οι ανάγκες του κράτους, «αφήνοντας» ταυτόχρονα και ποσά για τον ιδιωτικό τομέα. Σε κάθε περίπτωση, στην παρούσα υπόθεση, τίποτε δεν περιορίζει την ελευθερία των επιχειρήσεων να αναζητήσουν χρηματοδότηση στις διεθνείς αγορές.
Ας πούμε, ωστόσο, τα πράγματα με το όνομά τους: θα πρόκειται όντως για ένα σύστημα αναγκαστικής εισφοράς. Οχι άμεσης και στιγμιαίας εισφοράς (δηλαδή άμεσου φόρου), αλλά έμμεσης εισφοράς μέσω της διαχρονικής χρηματοδότησης των δημόσιων ελλειμμάτων· και, φυσικά, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι, για τη συνεισφορά τους, τα χρηματοοικονομικά ιδρύματα θα αμειφθούν! Υπάρχουν κι άλλες μορφές καταναγκασμού, που είναι πολύ πιο οδυνηρές... Εξάλλου, ο παραλληλισμός των δύο μορφών εισφοράς μας υπενθυμίζει ότι μία από τις λύσεις που απορρίπτεται συστηματικά -όχι για την επίλυση του προβλήματος της χρηματοδότησης των ελλειμμάτων, αλλά για να πάψουν πλέον να υπάρχουν ελλείμματα- συνίσταται στην κατάργηση όλης αυτής της ατέλειωτης σειράς των φοροαπαλλαγών (9).
Ομως, η αποπαγκοσμιοποίηση της χρηματοδότησης των ελλειμμάτων θα είχε ένα τεράστιο πλεονέκτημα, του οποίου η σημασία είναι απλούστατα αδιανόητη για τους «ορθόδοξους» οικονομολόγους: πρόκειται για το πολιτικό και το δημοκρατικό όφελος. Η επανεθνικοποίηση της χρηματοδότησης των ελλειμμάτων συνεπάγεται την εκδίωξη του ενός τρίτου των διεθνών επενδυτών που δραστηριοποιούνται σε αυτήν την αγορά και την πλήρη επανένταξή της στο εθνικό κοινωνικό συμβόλαιο.
Σύγκρουση γενεών
Με αυτόν τον τρόπο θα επιστρέψει και πάλι στο εκλογικό σώμα και στους εκπροσώπους που αυτό αναδεικνύει, η αρμοδιότητα και η δυνατότητα να προβαίνουν στις επιλογές που πρέπει να γίνουν. Οπως το απέδειξαν με μεγάλη ακρίβεια ο Μπρινό Τινέλ κι ο Φρανκ βαν ντε Βέλντε (10), το επιχείρημα περί σύγκρουσης των γενεών («Μα πόσο μεγάλο χρέος θα κληροδοτήσουμε στα παιδιά μας!»), το οποίο αυτή τη στιγμή προβάλλεται από τον συρφετό των οπαδών της κυρίαρχης οικονομικής σκέψης, χρησιμοποιείται κατά κύριο λόγο για την απόκρυψη της -θεμελιώδους σημασίας- σύγκρουσης ανάμεσα στους λιγότερο πλούσιους οι οποίοι με τους φόρους τους πληρώνουν την εξυπηρέτηση του χρέους, και τους πλουσιότερους, οι οποίοι κατέχουν τους τίτλους του δημόσιου χρέους. Κι αυτή η σύγκρουση αποτελεί ένα ζήτημα που αφορά απόλυτα το παρόν, κι όχι το μέλλον.
Μάλιστα, οι όροι με τους οποίους πραγματοποιείται η ταχύτατη αναδιανομή του πλούτου, από τους απλούς φορολογούμενους προς τους κατόχους των μεγάλων περιουσιών, καθορίζονται από τη λειτουργία των χρηματαγορών και, συνεπώς, ξεφεύγουν εντελώς από οποιαδήποτε διαβούλευση εντός της επικράτειας της χώρας. Ωστόσο, να μην ξεχνάμε ότι, στον προϋπολογισμό της Γαλλίας, οι δαπάνες για την εξυπηρέτηση του χρέους αποτελούν το δεύτερο σημαντικότερο κονδύλι μετά τις δαπάνες για την παιδεία. Με λίγα λόγια, κάθε άλλο παρά για μικροπράγματα πρόκειται. Αντίθετα, δημιουργείται μια πραγματική μαύρη τρύπα στην πολιτική εθνική κυριαρχία, της οποίας την κατ' εξοχήν έκφραση αποτελεί ο κρατικός προϋπολογισμός. Ποιο πρέπει να είναι το επιτόκιο του δημόσιου χρέους και ποιο το ύψος του πλούτου που μεταβιβάζεται μέσω των τόκων του χρέους; Ιδού ένα ερώτημα στο οποίο ο μόνος αρμόδιος να απαντήσει είναι το εκλογικό σώμα και οι πολιτικοί του εκπρόσωποι.
Ομως, κάτι τέτοιο μπορεί να γίνει εφικτό μονάχα όταν η πλειονότητα των κατόχων του δημόσιου χρέους είναι πολίτες της χώρας. Δηλαδή, όταν είναι δυνατόν να οργανωθεί η αντιπαράθεση των ανταγωνιστικών συμφερόντων των δανειστών και των χρεωστών μέσα στην περίμετρο όπου πραγματοποιείται η άσκηση της κρατικής κυριαρχίας.
Τότε, και μόνο τότε, με τον ίδιο ακριβώς τρόπο που οι υποψήφιοι για την άσκηση της εξουσίας παρουσιάζουν στον λαό τις φορολογικές επιλογές τους, θα μπορούσαν να του παρουσιάσουν και τις αντίστοιχες χρηματοοικονομικές επιλογές τους. Αν τα επιτόκια είναι υψηλά, τότε -μέσα από ένα άλλο «φαινόμενο αποκλεισμού», για το οποίο γίνεται λόγος πολύ σπανιότερα- το φορτίο του χρέους θα καταστήσει μονόδρομο την εγκατάλειψη ορισμένων πολύ χρήσιμων δημόσιων δαπανών.
Από την άλλη πλευρά, εάν τα επιτόκια είναι εξαιρετικά χαμηλά, αφ' ενός θα θιγούν οι αποταμιευτές, καθώς θα έχουν μια ανεπαρκή απολαβή και, αφ' ετέρου, ενδέχεται να οδηγηθεί το κράτος μακροπρόθεσμα στην υπερχρέωση, με κίνδυνο να χαθεί η φερεγγυότητά του και να αποδειχθούν επισφαλείς οι απαιτήσεις των δανειστών του. Αν πάλι τα επιτόκια ανέβουν υπερβολικά υψηλά, τότε η μεταβίβαση πλούτου στα χέρια των πλουσιότερων θα λάβει τη μορφή της καταχρηστικής ακύρωσης και της παραμικρής αναδιανομής του πλούτου. Και ούτω καθεξής...
Πολιτική επιλογή
Ο μόνος αρμόδιος για να επιλέξει ανάμεσα σε όλες αυτές τις αντιφατικές επιλογές είναι το εκλογικό σώμα και ο πολιτικός κόσμος. Κανένας άλλος. Και σίγουρα όχι οι διεθνείς επενδυτές, οι οποίοι -καθοδηγούμενοι από τα συμφέροντά τους ως πιστωτές και όντας απόλυτα ξένοι με την πολιτική κοινότητα του τόπου- επιβάλλουν στην κοινωνία ακόμα και τις σκληρότερες αποφάσεις.
Προφανώς, το κυριότερο μέλημα του νεοφιλελεύθερου δόγματος ήταν να διακηρύξει ότι ο εθνικός χώρος είναι στο εξής ξεπερασμένος και να προωθήσει τις διαρθρωτικές αλλαγές (απορρύθμιση σε όλα τα πεδία) που θα μπορούσαν να μετατρέψουν αυτή τη διακήρυξη σε χειροπιαστή πραγματικότητα. Η ιστορία του 19ου και του 20ού αιώνα μας έχει προσφέρει αρκετούς λόγους για να είμαστε επιφυλακτικοί απέναντι στην υπερτροφία του εθνικού
Εγώ που λέγεται «εθνικισμός». Εντούτοις, στην ιστορία δεν έχει εμφανιστεί καμία λειτουργική εναλλακτική λύση που θα μπορούσε να υποκαταστήσει την πολιτική κυριαρχία του κράτους. Γι' αυτόν τον λόγο, μαζί με την ιδέα του έθνους, ο φιλελευθερισμός καταστρέφει ταυτόχρονα και την έννοια της εθνικής κυριαρχίας, φροντίζοντας ταυτόχρονα -κι αυτό αποδεικνύει την απόλυτη υποκρισία του- να εμποδίζει την ανασύσταση οποιασδήποτε μορφής κυριαρχικής εξουσίας σε πιο διευρυμένη εδαφική βάση. Γιατί, η ιδέα της εθνικής κυριαρχίας θα μπορούσε ωραιότατα να επεκταθεί και πέρα από τα εδαφικά και πολιτισμικά σύνολα στα οποία αρχικά αναπτύχθηκε, για να αγκαλιάσει στη συνέχεια σύνολα τα οποία ναι μεν είναι ετερογενή, αλλά έχουν αποκτήσει συνοχή μέσα από την πορεία τους προς ένα κοινό πεπρωμένο.
Εξάλλου, αυτό, ακριβώς, αποκαλούμε εθνική κυριαρχία. Αν, μάλιστα, διευρύναμε την έννοια, θα γινόταν προφανές ότι, στην πραγματικότητα, εθνική κυριαρχία και έθνος είναι ένα και το αυτό, και ότι η πρώτη δεν είναι τίποτε άλλο από μια διαφορετική ονομασία του δεύτερου.
Ομως, ο νεοφιλελευθερισμός δεν μπορεί να αποδεχθεί με κανέναν τρόπο το ενδεχόμενο να συγκροτηθούν τα σύνολα σε πολιτικά σώματα τα οποία θα διαβουλεύονται, θα θεσπίζουν κανόνες και θα επιβάλλουν την εφαρμογή τους. Μέχρι τώρα, του αφήσαμε σε μεγάλο βαθμό ελεύθερο το πεδίο. Σήμερα, το ζητούμενο είναι μέχρι πού θα τον αφήσουμε να προχωρήσει.
Εθνική «παρεξήγηση»
Εάν καταφύγουμε και πάλι στην πρόσφατη ιστορία, έχουμε κάθε λόγο να δυσπιστούμε απέναντι στα κινήματα για τη βίαιη ανασυγκρότηση της εθνικής κυριαρχίας όταν αυτή έχει δεχθεί ιδιαίτερα σφοδρές επιθέσεις, γιατί η εθνική κυριαρχία μπορεί επίσης να λάβει και τις πλέον μισητές μορφές που μπορούμε να φανταστούμε.
Ωστόσο, μετά από δύο δεκαετίες συνεχούς διάβρωσής της κι επιθέσεων εναντίον της, δεν μπορούμε να αποκλείσουμε εντελώς το ενδεχόμενο να έχουμε αρχίσει να πλησιάζουμε επικίνδυνα σε αυτό το εξαιρετικά κρίσιμο σημείο. Συνεπώς, η ιδέα της οργανωμένης επανάκτησης κι ανασύστασης της εθνικής κυριαρχίας αποτελεί μια προοπτική την οποία θα μπορούσαμε να θεωρήσουμε ενδιαφέρουσα, κι ίσως μάλιστα και επείγουσα.
Βέβαια, σε πρώτη φάση παρουσιάζει το μειονέκτημα ότι ενδύεται όλες τις όψεις της γραφικής παρελθοντολογίας, καθώς φέρνει στο προσκήνιο μια ιδέα του έθνους η οποία έχει γελοιοποιηθεί από τον νεοφιλελευθερισμό και όλους όσους στην Αριστερά θεωρούν χρήσιμο να του προσφέρουν τη βοήθειά τους, με αποτέλεσμα να περιορίζουν το έθνος στην πιο στενή του έννοια, πάντα διαχωρισμένη από το στοιχείο που συνδέεται στενά μαζί της: την εθνική κυριαρχία. Μάλιστα, κάποια στιγμή, όλοι αυτοί οι καλοί άνθρωποι που τόσο βιάζονται να ξαποστείλουν το έθνος στον σκουπιδοτενεκέ της ιστορίας, πρέπει να μας πουν αν επιθυμούν να συμβεί το ίδιο κι όσον αφορά την ιδέα της εθνικής κυριαρχίας.
Σε κάθε περίπτωση, μεσοπρόθεσμα, είναι πιθανόν να προτιμάμε την παλιομοδίτικη παρελθοντολογία της πολιτικής διαβούλευσης στην οποία θα έχει επιστρέψει οριστικά η διαδικασία των επιλογών και της λήψης των αποφάσεων για το ζήτημα του δημόσιου χρέους, από έναν παγκοσμιοποιημένο κόσμο που θα σφύζει από θαυμαστή νεωτερικότητα και στον οποίο οι χρηματαγορές θα είναι εκείνες που θα καθορίζουν το ποσοστό του εθνικού πλούτου που θα αφαιρούν και θα προσπορίζονται δανειστές από κάθε γωνιά του κόσμου.
Κι είναι πιθανόν ότι θα θεωρήσουμε ότι δεν στερείται βάσης το παρακάτω -αρκετά απλό σε τελική ανάλυση- συμπέρασμα: εάν, τελικά, η παγκοσμιοποίηση δεν είναι τίποτε άλλο από τη διάλυση κάθε εθνικής κυριαρχίας, από την εμπορευματοποίηση των πάντων, τότε, η αποπαγκοσμιοποίηση είναι συνώνυμη της επιστροφής της πολιτικής σε όλους τους τομείς.
1. Χρηματοδότηση η οποία προκύπτει από το άνοιγμα πιστώσεων από την Κεντρική Τράπεζα (δημιουργία χρήματος) στο Δημόσιο Ταμείο, με αποτέλεσμα το τελευταίο να μην καταφεύγει στις χρηματαγορές. Βλέπε «Au-dela de la Grece: deficits, dette et monnaie», La pompe a phynaces, [blog.mondediplo.net,] 17 Φεβρουαρίου 2010.
2. Το ποσοστό αποταμίευσης των αμερικανικών νοικοκυριών μειώνεται διαρκώς, περνώντας από το 8%, στα μέσα της δεκαετίας του 1980, στο... 0% το 2006.
3. Βλέπε Pierre Rimbert, «Nous avons eu le pouvoir, maintenant il nous faut l'argent», «Le Monde diplomatique», Απρίλιος 2009.
4. Βλέπε Frederic Lordon, «Les quadratures de la politique economique», Albin Michel, Παρίσι, 1997.
5. Βλέπε «Au-dela de la Grece...», ό.π.
6. (Στμ) Στη Γαλλία, το Livret Α -με αφορολόγητους τόκους (σχετικά υψηλό συνήθως) επιτόκιο που ορίζεται από την κυβέρνηση και πλαφόν καταθέσεων 15.000 ευρώ ανά δικαιούχο- αποτελεί το κυριότερο μέσο της λαϊκής αποταμίευσης: το χρησιμοποιούν 46 εκατομμύρια Γάλλοι (3 στους 4). Μάλιστα, μέχρι πολύ πρόσφατα, αυτό το αποταμιευτικό προϊόν διετίθετο μονάχα από την κρατική Caisse d'Epargne και το Ταμείο Παρακαταθηκών και οι καταθέσεις του χρησίμευαν για τη χρηματοδότηση της κατασκευής κοινωνικής κατοικίας, δηλαδή κρατικών ή δημοτικών διαμερισμάτων (HLM) που νοικιάζονται -με κοινωνικά κριτήρια- με χαμηλό ενοίκιο σε χαμηλόμισθους. Από το 2009, Livret Α διαθέτουν όλες οι τράπεζες, ενώ το επιτόκιό του μειώθηκε σε ιστορικά χαμηλό επίπεδο.
7. Βλέπε «Et si on fermait la Bourse...», «Le Monde diplomatique», Φεβρουάριος 2010.
8. Η οικονομική θεωρία μιλάει για «φαινόμενο του αποκλεισμού» (effet d'eviction) όταν, μέσα σε μια οικονομία κλειστή από την άποψη των χρηματοοικονομικών ροών, το κράτος έχει προτεραιότητα στην ικανοποίηση των χρηματοδοτικών του αναγκών, στεγνώνοντας την αγορά από κεφάλαια που προορίζονται για δανεισμό, με αποτέλεσμα να αυξάνεται το κόστος της χρηματοδότησης για όλους τους υπόλοιπους που δραστηριοποιούνται στην αγορά χωρίς να διαθέτουν προτεραιότητα στην ικανοποίηση των δανειακών τους αναγκών. Συνεπώς, όλοι αυτοί υφίστανται τις συνέπειες μιας, κατά κάποιον τρόπο, έλλειψης κεφαλαίων, καθώς η κρατική εξουσία «αποκλείει» την πρόσβαση στα κεφάλαια σε όλους τους υπόλοιπους παίκτες της αγοράς.
9. Οσο κι αν είναι ασυνήθιστο να αποδεικνύεται χρήσιμος ένας σοσιαλιστής βουλευτής, ο Ντιντιέ Μιγκό -εκείνη την εποχή πρόεδρος της επιτροπής οικονομικών υποθέσεων της γαλλικής Βουλής (στη συνέχεια διορίστηκε πρόεδρος του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους)- έκανε μια εντυπωσιακή αποκάλυψη, φέρνοντας στο φως της δημοσιότητας ένα πολύ διακριτικό φορολογικό δωράκι που προσφέρθηκε στις επιχειρήσεις: την πλήρη φοροαπαλλαγή των υπεραξιών που προκύπτουν από τις πωλήσεις συμμετοχών τους που παρακρατήθηκαν για μεγάλο χρονικό διάστημα. Το δώρο κόστισε στα ταμεία του κράτους 20 δισεκατομμύρια ευρώ, δηλαδή αύξηση του γαλλικού ελλείμματος κατά 1% του ΑΕΠ. Οσον αφορά τα φορολογικά δώρα, βλέπε Jean Gadrey, «Vive l'impot», στον ιστότοπο της επιθεώρησης «Alternatives economiques», 15 Μαρτίου 2010.
10. «L'epouventail de la dette publique», «Le Monde diplomatique», Ιούλιος 2008.
* Οικονομολόγος, συγγραφέας του «Crise de trop. Reconstruction d'un monde failli», Fayard, Παρίσι, 2009.

Βαρβάρα Τερζάκη
Άρθρο FREDERIC LORDON -εφ. Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία, Le Monde diplomatique, 16-05-2010 ]]> http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/18/%ce%9f%ce%b9_%ce%95%ce%bb%ce%bb%ce%b7%ce%bd%ce%b5%cf%82_%cf%87%cf%81%ce%b5%ce%b9%ce%ac%ce%b6%ce%bf%ce%bd%cf%84%ce%b1%ce%b9_%ce%b7%ce%b3%ce%b5%cf%83%ce%af%ce%b1_%ce%bc%ce%b5_%cf%8c%cf%81%ce%b1%ce%bc%ce%b1 Tue, 18 May 2010 12:37:00 -0400 http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/18/%ce%9f%ce%b9_%ce%95%ce%bb%ce%bb%ce%b7%ce%bd%ce%b5%cf%82_%cf%87%cf%81%ce%b5%ce%b9%ce%ac%ce%b6%ce%bf%ce%bd%cf%84%ce%b1%ce%b9_%ce%b7%ce%b3%ce%b5%cf%83%ce%af%ce%b1_%ce%bc%ce%b5_%cf%8c%cf%81%ce%b1%ce%bc%ce%b1 democracy-rethymno Βαρβάρα Τερζάκη
Άρθρο Αθανασιο Eλλις-εφ. Καθημερινή, 16-05-2010 ]]> http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/18/%ce%9f%cf%84%ce%b1%ce%bd_%ce%bf_%ce%a6%ce%b5%ce%b9%ce%b4%ce%af%ce%b1%cf%82_%cf%80%ce%ae%ce%b3%ce%b5_%cf%86%cf%85%ce%bb%ce%b1%ce%ba%ce%ae Tue, 18 May 2010 11:39:00 -0400 http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/18/%ce%9f%cf%84%ce%b1%ce%bd_%ce%bf_%ce%a6%ce%b5%ce%b9%ce%b4%ce%af%ce%b1%cf%82_%cf%80%ce%ae%ce%b3%ce%b5_%cf%86%cf%85%ce%bb%ce%b1%ce%ba%ce%ae democracy-rethymno Πώς θα σας φαινόταν αν μαθαίνατε ότι ο Φειδίας φυλακίστηκε για το χρυσελεφάντινο άγαλμα της Αθηνάς, ο Περικλής κατηγορήθηκε για σπατάλη στην Ακρόπολη, ο Θεμιστοκλής είχε μάλλον... μακρύ χέρι, ο Αριστοτέλης στηλίτευε τον πλουτισμό κάποιων εφοριακών τη στιγμή που η άμεση φορολογία θεωρούνταν προσβλητική για τους Αθηναίους, ενώ ένας από τους πιο στενούς συνεργάτης του Μεγάλου Αλεξάνδρου ήταν μέγας καταχραστής;
Πίνακας του Αλμα Ταντέμα που απεικονίζει τον Περικλή και την Ασπασία στο εργοτάξιο του Παρθενώνα, όπου θαυμάζουν τη ζωφόρο. Αλλά και στο Βυζάντιο: τους τελευταίους αιώνες, τους αιώνες της μεγάλης κρίσης και της πτώσης, οι πλούσιοι γίνονταν πλουσιότεροι και οι φτωχοί φτωχότεροι.
Οσο ειδυλλιακή εικόνα κι αν μας αρέσει να έχουμε για τους «αρχαίους ημών προγόνους», η διαφθορά είναι σύμπτωμα όλων των καιρών. Υπάρχει όμως μια βασική διαφορά τού τότε με το τώρα: «Εκείνη την εποχή, οι θεσμοί και το νομοθετικό πλαίσιο αποθάρρυναν τέτοια φαινόμενα και όταν εμφανίζονταν το πολιτειακό σύστημα τα εξόριζε κυριολεκτικά και συμβολικά», επισημαίνει στο «7» ο καθηγητής Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών, Παναγιώτης Βαλαβάνης.
Το ίδιο το πολίτευμα, λοιπόν, δεν δίστασε να ορίσει δικάσιμο για τον Περικλή, αφού τα μνημεία της Ακρόπολης συνδέθηκαν ίσως με τη μεγαλύτερη κατάχρηση της εποχής. Η χρήση των χρημάτων του ταμείου της Αθηναϊκής Συμμαχίας, αλλά και οι υποψίες ότι ο Φειδίας νόθευσε το κράμα χρυσού του αγάλματος της Αθηνάς, αμαύρωσαν, τότε, το έργο. Δεδομένου όμως ότι το πολίτευμα δεν ήταν «ελέω θεού» αλλά... «ελέω πολιτών», κινήθηκαν όλοι οι ελεγκτικοί μηχανισμοί της εποχής. Αν και ορίστηκε δικάσιμος, ο Περικλής δεν δικάστηκε ποτέ, διότι ξεκίνησε ο Πελοποννησιακός Πόλεμος. Ωστόσο, πριν ξεκινήσει η ανέγερση του ναού της Αθηνάς Νίκης, ελεγκτές ξεσκόνισαν τη μελέτη του Καλλικράτη. Οσο για τον Φειδία, δικάστηκε και απέδειξε την αθωότητά του. Αλλά αμέσως μετά κατηγορήθηκε για αλαζονεία επειδή είχε απαθανατίσει τον εαυτό του και τον Περικλή στην ασπίδα της Αθηνάς και φυλακίστηκε!
Η πολύ οικεία σε μας διένεξη των πολιτικών που συνοψίζεται στο «ποιος έκλεψε περισσότερο από τον άλλον», διαδραματίστηκε ανάμεσα στον δημοκρατικό Θεμιστοκλή και τον συντηρητικό Αριστείδη, τον επονομαζόμενο «δίκαιο». Ο Αριστείδης, ως υπεύθυνος των δημόσιων εσόδων, κατηγόρησε τον Θεμιστοκλή για κατάχρηση. Ο δεύτερος, όμως, όχι μόνο κατάφερε να τον παύσει από τα καθήκοντά του, αλλά τον κατηγόρησε, επίσης, για ατασθαλίες. Οπως σημειώνει στο βιβλίο του «Οψεις του αρχαίου ελληνικού κόσμου» ο καθηγητής Αρχαιολογίας του ΑΠΘ, Μ. Τιβέριος, όταν ο Αριστείδης επανήλθε στη θέση του, απευθυνόμενος στα πλήθη, είπε: «όταν εκτελούσα ευσυνείδητα τα καθήκοντά μου, με αποδοκιμάζατε. Τώρα που έχω αφήσει τους κλέφτες να αλωνίζουν το δημόσιο χρήμα, σας φαίνομαι σπουδαίος».
Το δωράκι του Δημοσθένη
Ομως και ο Δημοσθένης το 324 π.Χ. εξορίστηκε από την Αθήνα με την κατηγορία ότι συνεργάστηκε με τον μεγαλύτερο καταχραστή της εποχής, τον Αρπαλο. Στον τελευταίο ο Μέγας Αλέξανδρος είχε αναθέσει την ευθύνη των οικονομικών της στρατιάς και αργότερα του θησαυροφυλακείου της Βαβυλώνας. Καθώς όμως ήταν άπληστος καταχραστής και φοβήθηκε την οργή του Μεγάλου Αλεξάνδρου, δραπέτευσε στην Αθήνα. Ο Δημοσθένης αρχικά εισηγήθηκε την απέλασή του, αλλά, έπειτα από μια γενναία... δωρεά από τον Αρπαλο, άλλαξε γνώμη...
Και ενώ εμείς ετοιμαζόμαστε να πληρώσουμε τους σκληρότερους φόρους, οι πολίτες της αρχαίας Αθήνας όχι μόνο δεν τους είχαν σε καμία υπόληψη, αλλά στην κλασική Αθήνα η άμεση φορολογία θεωρούνταν προσβλητική και τυραννική. «Η οποιαδήποτε φορολογία εργασίας και περιουσίας λογιζόταν ως ασύμμετρη προς την ιδιότητα του ελεύθερου πολίτη», αναφέρει ο Μ.Τιβέριος. Επειδή, όμως, καμία κρατική μηχανή δεν μπορεί να λειτουργήσει διαφορετικά, εξαιρέθηκαν μεν οι πολίτες, αλλά τους φόρους τούς επωμίστηκαν οι μέτοικοι (οι ξένοι που διέμεναν στην Αθήνα).
Οι μόνοι πολίτες που πλήρωναν ήταν όσοι έκαναν ατιμωτικά επαγγέλματα, όπως οι «πορνοβοσκοί», ή τυχοδιωκτικά, όπως οι θαυματοποιοί, διότι τότε θεωρούνταν τυχοδιώκτες, ενώ από το χριστιανισμό και μετά είναι... σταρ. Και κυρίως πλήρωναν οι «έχοντες και κατέχοντες» πολίτες, με τη μορφή της «εισφοράς» για τις έκτακτες λειτουργίες της πόλης, όπως κάλυψη πολεμικών αναγκών, δραματικούς και μουσικούς αγώνες κ.ά. Και επειδή, όπως είναι φυσικό, στους έχοντες καθόλου δεν άρεσε να πληρώνουν, έρχονταν σε διενέξεις μεταξύ τους προκειμένου να αποφύγουν τις εισφορές. Και κάπως έτσι η Δημοκρατία μετέφερε την... κρίση στα πλούσια στρώματα της κοινωνίας και το έκανε τόσο επιτυχημένα ώστε, όπως αναφέρει και πάλι ο Μ. Τιβέριος, ένας ολιγαρχικός Αθηναίος του 5ου αι. έλεγε ότι «ο λαός απαιτεί να παίρνει χρήματα και να τραγουδά, να τρέχει, να χορεύει, να ταξιδεύει, να έχει ο ίδιος χρήμα και οι πλούσιοι να γίνουν φτωχότεροι».
Οσο για τους εφοριακούς, το επάγγελμα απαντάει και στη Σπάρτη. Μάλιστα ο Αριστοτέλης στα «Πολιτικά» του είναι πολύ σαφής: «Λανθασμένες είναι και οι ρυθμίσεις για τους εφόρους. Παρά το ότι είναι η σημαντικότερη εξουσία, ωστόσο προέρχονται από όλο το λαό και πολλές φορές συμβαίνει να παίρνουν το αξίωμα πολύ φτωχοί άνθρωποι, που χρηματίζονται εξαιτίας της φτώχειας τους». Και συμπληρώνει: «Ο τρόπος απονομής του αξιώματος είναι παιδαριώδης. Επρεπε να εκλέγονται από όλο το λαό και όχι όπως γίνεται τώρα. Αλλωστε, δεν είναι διακεκριμένοι πολίτες και, επειδή παίρνουν σοβαρές αποφάσεις, θα ήταν καλύτερα να κρίνουν με βάση γραπτή νομοθεσία και όχι αυθαίρετα. Ούτε όμως η ζωή τους συμβαδίζει με τους νόμους. Οι έφοροι ζουν με άνεση, ενώ οι άλλοι με σκληρούς περιορισμούς, με αποτέλεσμα να μην αντέχουν τη ζωή τους και να καταπατούν τους νόμους, για να απολαύσουν κρυφά τις σωματικές ηδονές...».
Φαίνεται πως το αρχαιότερο επάγγελμα, εκτός από αυτό που όλοι ξέρουμε, είναι και του τραπεζίτη, που δεν έχαιρε καμίας εκτίμησης από τους πολίτες της Αρχαίας Αθήνας. Και μπορείτε να υποψιαστείτε το γιατί: Οι τράπεζες και τότε σχετίζονταν με δάνεια και γι' αυτό ο Πλάτων στους «Νόμους» ζητά να απαγορευτούν τα έντοκα δάνεια. Εδώ, όμως, έρχεται το πολίτευμα το οποίο με τους νόμους θέτει εμπόδια σε κάθε σκοτεινό ανθρώπινο ένστικτο που επιζητά τον ληστρικό πλουτισμό. Οι τραπεζίτες, λοιπόν, ήταν έντιμοι και ήταν επειδή δεν είχαν άλλη επιλογή, αφού τραπεζίτες επιτρεπόταν να γίνουν μόνο οι μέτοικοι, οι οποίοι δεν είχαν δικαίωμα στην κατοχή ακίνητης περιουσίας. Ετσι, όταν δάνειζαν, δεν μπορούσαν να υποθηκεύσουν περιουσίες των πολιτών.
Ιερά με τόκο!
Ολ' αυτά, όμως, αφορούν τις ιδιωτικές τράπεζες. Διότι υπήρχαν και κρατικές και ήταν τα μεγάλα Ιερά (π.χ. Δήλος) στα οποία οι ιδιώτες κατέθεταν τα λεφτά τους χωρίς τόκο. Οταν εμφανίστηκαν οι ιδιώτες, τα Ιερά άρχισαν και εκείνα να βάζουν τόκους, αλλά κατόπιν κρατικής έγκρισης.
Πολλούς αιώνες αργότερα, οι ευκατάστατοι έγιναν απρόθυμοι στις εισφορές. «Οι έχοντες να ανοίξουν τα βαλλάντια και τα κιβώτιά τους» γράφει ο αρχιεπίσκοπος Θεσσαλονίκης Συμεών στον τελευταίο βυζαντινό αυτοκράτορα, Κωνσταντίνο Παλαιολόγο, καταγγέλλοντας ότι οι πλούσιοι «θησαυρίζουσι» και διαπράττουν κάθε λογής αδικίες εις βάρος των φτωχών. Η αλαζονεία, δε, ήταν τόσο απροκάλυπτη, ώστε, όπως σημείωνει η καθηγήτρια Βυζαντινής Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο της Κρήτης, Τόνια Κιουσοπούλου, «αυτόπτες μάρτυρες της Αλωσης λένε ότι ακόμα και οι τούρκοι στρατιώτες εντυπωσιάστηκαν από τους θησαυρούς που βρήκαν στα σπίτια των πλουσίων, οι οποίοι κατηγορήθηκαν ότι δεν συνεισέφεραν καθόλου στις αμυντικές δαπάνες της πόλης». Πριν από την Αλωση, η ανερχόμενη τάξη των εμπόρων, που αντικατέστηκε την παλιά αριστοκρατία, είχε τον έλεγχο της πόλης και εμπλεκόταν στα δημόσια έργα, όχι όπως άλλοτε, μόνο για λόγους κύρους και υστεροφημίας, αλλά και με άλλα κίνητρα... Ο Μανουήλ Παλαιολόγος Ιάγαρις, λίγα χρόνια πριν από την Αλωση, ανέλαβε την επισκευή των τειχών και κατηγορήθηκε ότι καταχράστηκε δημόσιο χρήμα. *
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
* Μιχάλης Τιβέριος, «Οψεις του Αρχαίου Ελληνικού Κόσμου, (αν)επίκαιρες αρχαιογνωστικές συμβολές», 2007, εκδ. Πατάκη.
* Τόνια Κιουσοπούλου, «Βασιλεύς ή Οικονόμος, πολιτική εξουσία και ιδεολογία πριν την Αλωση», 2007, εκδ. Πόλις.
Αθήνα... όπως ΔΝΤ;
Μπορεί οικονομικές και πολιτικές αντιστοιχίες να μην υπάρχουν, αλλά η Ε.Ε. δεν είναι ο πρώτος οικονομικός συνασπισμός στην ιστορία της Ευρώπης και το ΔΝΤ δεν είναι ο πρώτος οργανισμός που παρεμβαίνει με το πρόσχημα της βοήθειας.
Η Αχαϊκή Συμπολιτεία διήρκεσε 130 χρόνια, σε αυτήν συνασπίστηκαν 44 κράτη, τα οποία θεσμοθέτησαν και νομισματική ένωση με κοινό νόμισμα. Ομως στη Δηλιακή Συμμαχία, που εξελίχθηκε σε Αθηναϊκή Ηγεμονία, προσχώρησαν 400 μέλη κάτω από μία κοινή πολιτική και κοινό νόμισμα. Ο Θουκυδίδης είχε από την αρχή αμφισβητήσει τους σκοπούς της συμμαχίας και έλεγε ότι η περσική απειλή είναι το πρόσχημα, ο πλούτος είναι η αιτία. Και έτσι έγινε... Η Αθήνα πλούτιζε από τις εισφορές και εισέβαλε βίαια σε όσους είτε αρνούνταν να συμμαχήσουν (π.χ. Κάρυστος) είτε επιθυμούσαν να φύγουν, όπως η Νάξος, η Θάσος, η Μήλος.
Και βέβαια ως πόλη-ηγεμόνας δεν έχανε την ευκαιρία να επεμβαίνει όπου της ζητούσαν βοήθεια... Οταν, η Εγεστα, πόλη της ΒΔ Σικελίας, ζήτησε από την Αθήνα να επέμβει για να λυθεί η διένεξη που είχε με τον Σελινούντα εξαιτίας μιας αμφισβητούμενης μεταξύ τους περιοχής, οι Αθηναίοι δέχτηκαν αμέσως, σκεπτόμενοι ότι είναι μια πολύ καλή ευκαιρία να επέμβουν και στα πράγματα της Σικελίας. Ομως εδώ η Αθήνα έπεσε στην παγίδα που έστησε, διότι οι Εγεσταίοι παραπλάνησαν ότι έχουν χρήματα και οι Αθηναίοι επεχείρησαν την ολέθρια τελικά σικελική εκστρατεία το 415 π.Χ.

Βαρβάρα Τερζάκη
Άρθρο ΔΗΜΗΤΡΑΣ ΜΥΡΙΛΛΑ-εφ. Ελευθεροτυπία, 16-05-2010 ]]> http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/18/%ce%97_%ce%ba%ce%bf%cf%85%ce%bb%cf%84%ce%bf%cf%8d%cf%81%ce%b1_%cf%84%ce%b7%cf%82_%ce%ba%cf%81%ce%af%cf%83%ce%b7%cf%82 Tue, 18 May 2010 11:26:00 -0400 http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/18/%ce%97_%ce%ba%ce%bf%cf%85%ce%bb%cf%84%ce%bf%cf%8d%cf%81%ce%b1_%cf%84%ce%b7%cf%82_%ce%ba%cf%81%ce%af%cf%83%ce%b7%cf%82 democracy-rethymno Θα γίνουμε πιο συντηρητικοί ή ριζοσπάστες; Θα καταστρέψουμε ή μήπως θα δημιουργήσουμε; Πανεπιστημιακοί και συγγραφείς εξηγούν με ιστορικά παραδείγματα πώς επηρεάζουν τους λαούς οι ακραίες συνθήκες σαν αυτές που ζούμε κι εμείς σήμερα
Νομίζουμε ότι ονειρευόμαστε και όταν ξυπνήσουμε ο εφιάλτης θα έχει φύγει. Ομως, η μείωση των μισθών, η εξαθλίωση των κατώτερων στρωμάτων, οι απολύσεις, η ανεργία, οι βίαιες συμπεριφορές δεν είναι όνειρο, αλλά η σκληρή πραγματικότητα. Απογοήτευση, ανασφάλεια, οργή ή όπως καυστικά το θέτει ο συγγραφέας Γιώργος Σκαμπαρδώνης: «Είναι σα να σου λένε στα γεράματά σου ότι είσαι υιοθετημένος. Είναι αυτό που λέει ο Καραγκιόζης, θα φάμε θα πιούμε και νηστικοί θα κοιμηθούμε...»
Πώς όμως η παρατεταμένη οικονομική και πολιτική κρίση επιδρά στην ψυχολογία του καθενός και όλων μας διαμορφώνοντας νέες στάσεις και συμπεριφορές; Πώς μια κοινωνία αλλάζει όταν αισθάνεται πως δεν υπάρχει διέξοδος στο μέλλον, ούτε δικαίωση από το παρελθόν; Παρότι σήμερα βιώνουμε μια πρωτόγνωρη κατάσταση, οι συνομιλητές μας επιχειρούν να περιγράψουν πώς διαμορφώνεται το πρόσωπο της κοινωνίας σε κρίσιμες περιόδους συνεκτιμώντας και τα ιστορικά παραδείγματα.
«Τα τελευταία 36 χρόνια και οι δύο μεγάλες πολιτικές παρατάξεις πρότειναν ένα αναπτυξιακό μοντέλο που βασιζόταν στην κατανάλωση και στον δανεισμό. Δανειζόμασταν για να περάσουμε καλά και το λογαριασμό θα τον πλήρωναν τα παιδιά και τα εγγόνια μας. Τελικά, όμως, τον πληρώσαμε εμείς», λέει ο συγγραφέας Πέτρος Τατσόπουλος. «Την ώρα που βρεθήκαμε στο στόχαστρο της αγοράς ήμασταν τελείως απροετοίμαστοι ψυχολογικά. Δεν είχαμε την ψυχολογία που είχε ο Ελληνας μέχρι τη Δικτατορία, ότι δηλαδή είμαστε φτωχοί, "αυτά έχουμε, με αυτά θα ζήσουμε". Είχαμε περάσει σε ένα καταναλωτικό πρότυπο. Τώρα υπάρχει μεγάλη απογοήτευση και όσο περισσότερο πιεζόμαστε τόσο περισσότερο εξοργιζόμαστε».
Παρανοϊκή βία
Ενας άλλος πόλος που αναπτύχθηκε ανεξάρτητα είναι, κατά την απόψή του, «η κουλτούρα της βίας». Οπως τονίζει: «Θεωρούνταν δεδομένο ότι και στην πιο ειρηνική διαδήλωση μπορούσαμε να πετάξουμε και μια μολότοφ. Ομως όταν πετάς μια μολότοφ, οι πιθανότητες να κάψεις κάποιον είναι τεράστιες. Αν την πετάξεις σε έναν κλειστό χώρο και μετά ρίξεις και βενζίνη, όπως έγινε στη Marfin, τότε μιλάμε για έγκλημα. Είχε γίνει ένα είδος νοσηρής λοταρίας, εάν θα προλάβουν οι άνθρωποι να βγουν ζωντανοί. Και το άλλο αποκρουστικό ήταν ο χλευασμός προς την αγωνία των θυμάτων. Αυτό δεν λέγεται απλώς ασύμμετρη βία, αλλά παρανοϊκή και ηλίθια βία».
Οταν ένα κράτος ενδιαφέρεται να σώσει μόνο την οικονομία, όχι την κοινωνία, τότε το κόστος είναι μεγάλο. Οι άνθρωποι θα πληρώνουν μόνο φόρους, χωρίς να έχουν το «δικαίωμα» να ονειρεύονται, να ελπίζουν για το μέλλον. Θα ακυρώνεται το ίδιο το νόημα της ύπαρξής τους, όπως επισημαίνει ο καθηγητής Κοινωνιολογίας στο Πανεπιστήμιο Κρήτης Νίκος Παναγιωτόπουλος.
«Πράγματι, γνωρίζουμε πως η "τρέχουσα τιμή" της ανεργίας, του αποκλεισμού, προσμετράται, όπως έδειξε ο Μπουρντιέ, ακόμη σε πόνο, οδύνη, με βία που μπορεί να κατευθυνθεί τόσο ενάντια στους άλλους, παίρνοντας διάφορες μορφές κακοποίησης και βιαιοπραγίας, όσο και εναντίον του ίδιου μας του εαυτού, με τη μορφή του αλκοολισμού, των ναρκωτικών, της κατάθλιψης κ.λπ. Το τίμημα της τεράστιας ανεργίας, της αθλιότητας, της χωρίς όρια εκμετάλλευσης, του αποκλεισμού, της απανθρωπιάς, το τίμημα της επιλογής να δένουμε, όπως έλεγε ο Λάιμπνιτζ, περισσότερα σκυλιά με λιγότερα λουκάνικα, είναι η εγκατάσταση μιας υπόγειας μορφής εμφυλίου πολέμου. Και πώς θα μπορούσε να γίνει διαφορετικά, όταν η σημερινή κρίση και η οικονομιστική λογική της διαχείρισής της επιχειρεί να καταστήσει πιθανή και ανεχτή την εμπειρία της έλλειψης μέλλοντος σε ευρύτατα στρώματα. Οι πολιτικές ισοπέδωσης των εργασιακών σχέσεων που έως τώρα γνωρίζαμε δεν ακυρώνουν μόνο τη δυνατότητα ύπαρξης πολλών ανθρώπων (και βέβαια την αξιοπρεπή ύπαρξη πολύ περισσότερων), ακυρώνουν, επίσης, και το λόγο ύπαρξής τους, τους αποστερούν, με άλλα λόγια, τη ζωτικής σημασίας ψευδαίσθηση της λειτουργίας τους, της αποστολής που οι ίδιοι οφείλουν να έχουν».
Μεταναστευτικά ρεύματα
Στο «δράμα των ανθρώπων» εστιάζει και ο συνεργάτης της «Ε», καθηγητής Πολιτικής Οικονομίας στο Πανεπιστήμιο Paris VIII, Κώστας Βεργόπουλος, υπογραμμίζοντας ότι στο παρελθόν, σε κρίσιμες καταστάσεις δημιουργήθηκαν μεταναστευτικά ρεύματα: προς στην Αμερική μετά τη χρεοκοπία, επί Τρικούπη και προς την Αυστραλία μετά τον Εμφύλιο.
«Η λαϊκή αγανάκτηση μπορεί να πάρει άγριες μορφές, ακόμα και καταστροφικές, ανεξάρτητα από πολιτικές προοπτικές. Ο λαός θέλει να τιμωρήσει ή να εκδικηθεί πολιτικούς και ολόκληρο το σύστημα που τον έχει φέρει σε κρίσιμη κατάσταση. Αυτό όμως δεν προσδιορίζει πού θα στραφεί στην επόμενη φάση», εκτιμά ο ίδιος ενώ φέρνει ιστορικά παραδείγματα: «Η χρεοκοπία επί βασιλείας Λουδοβίκου και τα μέτρα λιτότητας οδήγησαν στη Γαλλική Επανάσταση. Δεν ήταν όμως σαφές εξαρχής πού θα οδηγούσε η Επανάσταση, καθώς ένα χρόνο μετά το ξέσπασμά της, το 1790, οι επαναστάτες έδωσαν τα χέρια με το βασιλιά και συμφιλιώθηκαν, προσωρινά όπως αποδείχτηκε. Επομένως το αποτέλεσμα κάθε φορά εξαρτάται από τον εκάστοτε συσχετισμό δυνάμεων. Στην Ιταλία το 1920, πάλι, την πολύ μεγάλη κοινωνική δυσαρέσκεια κατόρθωσε να καρπωθεί ένα άτομο που προερχόταν από την αριστερά, ο Μουσολίνι, ο οποίος έκανε δικτατορία που κράτησε 20 χρόνια. Το ίδιο συνέβη με τον Χίτλερ, ο οποίος, ως εθνικός σοσιαλιστής, ανταποκρίθηκε στο αίτημα του λαού που ζητούσε προστασία μπροστά στην οικονομική κρίση και ακολούθησε κι αυτός τη μέθοδο του συντεχνιακού κράτους».
Τι συνέβη στην Ελλάδα σε πολύ κρίσιμες περιόδους; «Στη διάρκεια της Κατοχής ο κόσμος πέρασε στην άλλη πλευρά, στο ΕΑΜ, και αυτό οδήγησε στα γεγονότα που όλοι ξέρουμε. Η αριστερά τότε έχασε το τρένο της Ιστορίας, όχι γιατί συνετρίβη στρατιωτικά, αλλά γιατί ήταν σε πλήρη σύγχυση στο πολιτικό πεδίο», συνεχίζει ο Κ. Βεργόπουλος, ο οποίος επιθυμεί να διαλύσει, όπως λέει, ένα μύθο: ότι σε περιόδους κρίσης η κοινωνία στρέφεται προς τον συντηρητισμό.
«Ο κόσμος στρέφεται προς ριζοσπαστικές λύσεις» τονίζει. «Είναι έτοιμος να δεχτεί όχι μόνο αριστερές, αλλά και δεξιές ριζοσπαστικές λύσεις. Εγκειται στην ικανότητα των πολιτικών δυνάμεων να μπορέσουν να εκφράσουν αυτή την επιθυμία του κόσμου. Στην Ελλάδα οι αριστερές λύσεις έχουν μεγαλύτερη κοινωνική απήχηση, αλλά είναι αδιαμόρφωτες κι αυτό μπορεί να αποβεί μοιραίο. Καθώς βρισκόμαστε σε μια ιστορική στιγμή, οι ευθύνες της αριστεράς είναι πολύ μεγάλες, αλλά δεν έχουμε και καμία εγγύηση ότι θα σταθεί στο ύψος των περιστάσεων. Προς το παρόν παραμένει αδρανής και εσωστρεφής».
Υγιής και νοσηρός εαυτός
Ο πανεπιστημιακός και συγγραφέας Βασίλης Καραποστόλης εκτιμά πως σε περιόδους κρίσης αποκαλύπτονται τα βαθύτερα στοιχεία της ψυχοσύνθεσης ενός λαού, καθώς και οι διαφορές του με άλλους. Μάλιστα, συγκρίνει τους Γερμανούς με τους Ελληνες. Ενώ αυτοί μετακυλίουν προς τα έξω τον υποβιβασμό τους, εμείς στρεφόμαστε εναντίον το εαυτού μας. Και εξηγεί:
«Πώς αντέδρασαν οι Γερμανοί στην ταπείνωση που γνώρισαν μετά την ήττα στον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο; Αρχισαν αμέσως την προσπάθεια να ανασυντάξουν εκείνο ακριβώς που είχε διαλυθεί: το στάτευμά τους. Στον οικονομικό τομέα, έχοντας χάσει το χρήμα που διέθεταν (εξαιτίας του πολέμου όσο και του κραχ του '29), επέλεξαν να καταδιώξουν εκείνους ακριβώς που έμοιαζαν ταυτισμένοι με το χρήμα, τους Εβραίους. Ταπεινωμένη και χωρίς πόρους, η Γερμανία πίστεψε ότι έπρεπε να εκμηδενιστούν άλλα κράτη και φυλές ώστε να αποκατασταθεί η τάξη στον πλανήτη, θεμέλιο της οποίας θεωρούσε τη δική της υπεροχή.
Αντιθέτως, είναι χαρακτηριστικό ότι η μεγαλύτερη ταπείνωση την οποία υπέστη η Ελλάδα, το 1922, δεν μετατράπηκε σε δράση εναντίον κάποιων εξωτερικών υπαιτίων. Το αγκάθι βυθίστηκε στη σάρκα του έθνους. Οι τυφεκισμοί των ενόχων στο Γουδί ήταν η πράξη με την οποία οι Ελληνες έδειξαν ότι στο διχασμό δίνουν μια "καθαρκτική" αποστολή. Θέλουν πάση θυσία να χωριστεί ο εαυτός τους σε δύο μέρη, το υγιές και το νοσηρό και με την αποβολή του νοσηρού μέρους να μείνει καθαρό εσαεί το άλλο. Πρόκειται βέβαια για αυταπάτη. Μετά την Καταστροφή του '22 αποκαλύφθηκε ένα είδος ντροπής, φάνηκε ότι ένα μεγάλο τμήμα του ελληνικού λαού ένιωσε πως ήταν κατώτερου ποιού (ηθικού και ψυχικού) απ' αυτό που ήθελε να είναι. Επρεπε λοιπόν να διορθωθεί η εικόνα του στα ίδια του τα μάτια και διάλεγε τις δίκες και τις εκτελέσεις για να το πετύχει», λέει ο Β. Καραποστόλης. Και καταλήγει:
Ξεπεσμός και εξύψωση
«Μας καταδιώκουν πιο πολύ οι ενοχές απ' ό,τι τους Γερμανούς. Γι' αυτό, άλλωστε, στην Ελλάδα εκδηλώνεται κατά καιρούς μια ισχυρή ανάγκη για εξιλέωση. Το 1940 ήταν η κορυφαία απόδειξη αυτής της ανάγκης. Ενας ολόκληρος λαός, αποκρούοντας ενωμένος την ιταλική εισβολή, θέλησε να εξιλεωθεί για τους διχασμούς στους οποίους είχε παραδοθεί στο παρελθόν».
Υπάρχουν όμως αισιόδοξες προβλέψεις για να υπερβεί η κοινωνία το αδιέξοδο όπου οδηγείται; «Κάθε κρίση την ακολουθεί ένα αίσθημα ξεπεσμού και κάθε ξεπεσμό μια ανάγκη για επανεξύψωση», λέει ο Β. Καραποστόλης. «Το ζήτημα σήμερα είναι αν θα μπούμε και πάλι στον κύκλο της αυτοκαταδίκης και αλληλοεξόντωσης ή θα βρούμε τα απαραίτητα σημεία ενότητας έξω από τον κύκλο. Τα ψυχικά γνωρίσματα ενός λαού δεν αλλάζουν εύκολα, αυτό δείχνει η ιστορία του πολιτισμού, και οι Ελληνες δεν έχουν ισχυρή τάση (ή και την ικανότητα) να επιτίθενται εναντίον κάποιων "κατώτερων". Τουλάχιστον όμως ας μην επιτίθενται οι μισοί εναντίον των άλλων μισών με αφορμή ή και με το πρόσχημα ότι πρέπει επιτέλους να γίνει αυτοκριτική. Αλλο αυτοκριτική και άλλο η αυταρέσκεια της μεμψιμοιρίας. Αλλο να ζητάμε την τιμωρία κάποιων διεφθαρμένων και άλλο να γίνεται πεποίθηση ότι η διαφθορά είναι "μέσα στο αίμα μας". Το χειρότερο είναι αυτό: να μας αρέσει να διαμαρτυρόμαστε γι' αυτό που ποτέ δεν αλλάζει».
Οταν ένα κράτος δεν μπορεί να προσφέρει συλλογικό όραμα, όταν έχει χάσει το ηθικό και την ηθική του, αναπόφευκτο είναι να εντείνεται η κρίση της πολιτικής και ο αντικοινοβουλευτισμός, εκτιμά ο Ν. Παναγιωτόπουλος. Πιστεύει επίσης ότι δεν αποκλείεται «να υπάρξει έξαρση του "εθνικού" και του "πατριωτικού" σε αντίθεση με το "ξένο", όπου θα εκφράζεται η θέληση να επιβεβαιωθεί ο έλεγχος του επιμερισμού κρατικών πηγών κοινωνικής και οικονομικής ενέργειας, καθώς και η αξίωση να δοθεί προτεραιότητα στους "καθαρούς Ελληνες". Και βέβαια, αυτή η πολύ βαθιά δυσαρέσκεια είναι εξαιρετικά πιθανό να ενισχύσει τις δημαγωγικές πολιτικές, οι οποίες θα επιδιώξουν να αυξήσουν τις δυνάμεις τους».
Αντιθέτως, μετά την οργή και την απογοήτευση κι αφού περάσουμε μια περίοδο «πένθους», ο Γ. Σκαμπαρδώνης βλέπει να αναδύεται «ένα λυτρωτικό αίσθημα αυτοσυνείδησης, που ελπίζω θα οδηγήσει σε μια νέα πίστη. Η πίστη για επιβίωση και το κίνητρο να νικήσεις αυτή την κατάσταση δίνει μια στόχευση, μια κοινή γραμμή, έναν προσανατολισμό, που οδηγεί τον ελληνισμό σε ψυχική σύγκλιση». *

Βαρβάρα Τερζάκη
Άρθρο ΠΑΡΗΣ ΣΠΙΝΟΥ-εφ. Το Βήμα, 16-05-2010 ]]> http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/18/%ce%a4%ce%b1_%ce%ba%cf%8c%ce%bc%ce%bc%ce%b1%cf%84%ce%b1_%cf%83%cf%84%ce%b1_%cf%87%cf%81%cf%8c%ce%bd%ce%b9%ce%b1_%cf%84%ce%b7%cf%82_%cf%86%cf%84%cf%8e%cf%87%ce%b5%ce%b9%ce%b1%cf%82 Tue, 18 May 2010 11:21:00 -0400 http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/18/%ce%a4%ce%b1_%ce%ba%cf%8c%ce%bc%ce%bc%ce%b1%cf%84%ce%b1_%cf%83%cf%84%ce%b1_%cf%87%cf%81%cf%8c%ce%bd%ce%b9%ce%b1_%cf%84%ce%b7%cf%82_%cf%86%cf%84%cf%8e%cf%87%ce%b5%ce%b9%ce%b1%cf%82 democracy-rethymno
Πυκνός τούς τελευταίους μήνες ο πολιτικός χρόνος, έδωσε και συνεχίζει να δίνει καθημερινά πολλά και διαφορετικά γεγονότα, που επιδρούν κατά τρόπο δυναμικό σε όλα τα επίπεδα της οικονομικής, κοινωνικής και πολιτικής ζωής της χώρας.

Η οικονομική κρίση εισέβαλε μετά τις εκλογές στη ζωή των ανθρώπων και τείνει όχι απλώς να μεταβάλει αλλά και να ανατρέψει σταθερές δεκαετιών.

Ηδη τα στερεότυπα που είχαμε διαμορφώσει για τους μισθούς, τις συντάξεις, τα δώρα των γιορτών, τα επιδόματα των διακοπών, τις συλλογικές διαπραγματεύσεις και τις εργασιακές σχέσεις κλονίστηκαν τους τελευταίους μήνες.

Ο κύκλος των δικαιωμάτων, αν δεν χάθηκε παντελώς, σίγουρα τελεί υπό αίρεση και αμφισβήτηση. Η ελληνική κοινωνία από τις βεβαιότητες και τη μακαριότητα του πρόσφατου παρελθόντος περιήλθε, μέσα σε έξι μήνες, στην απόλυτη ανασφάλεια.

Εξελισσόμενη αυτή η διαδικασία μετάπτωσης από τις βεβαιότητες της διαρκούς ευημερίας στην ανασφάλεια της πτώχευσης του κράτους και των νοικοκυριών εξέθεσε τα κόμματα και τα πρόσωπα της πολιτικής και κλόνισε την εμπιστοσύνη των πολιτών.

Τα γεγονότα της 5ης Μαΐου δεν μπορούν να περάσουν απαρατήρητα. Μια μερίδα πολιτών πήδηξε στην κυριολεξία τον φράχτη, ξεπέρασε ηθικές και πολιτικές αναστολές και λίγο έλειψε να εισβάλει στο Κοινοβούλιο. Η κατάρρευση του οικονομικού μοντέλου δεν μπορεί λοιπόν να αφήσει ανεπηρέαστο το πολιτικό σύστημα.

Ηδη η Νέα Δημοκρατία υφίσταται τη μεγαλύτερη φθορά. Η κοινωνία θεωρεί το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης υπεύθυνο για το μεγάλο κακό και οι περισσότεροι των οπαδών της αισθάνονται εξουθενωμένοι και ταπεινωμένοι, της γυρίζουν την πλάτη. Η συνοχή της κλονίζεται και πιθανώς να οδηγηθεί σε πολυδιάσπαση.

Το ΠαΣοΚ, παρ΄ ότι το πρώτο διάστημα είχε την ανοχή και την υποστήριξη της κοινής γνώμης, τελεί τώρα υπό πίεση, κυρίως από το τμήμα των λαϊκών παραδοσιακών ψηφοφόρων. Ο κ. Παπανδρέου δεν είναι πια προστατευμένος, κινείται σε ανοιχτή πεδιάδα, έχει απέναντί του ευρύ μέτωπο αμφισβητιών και η θέση του στην πολιτική θα εξαρτηθεί από την αποτελεσματικότητα της κυβέρνησής του, από τη δυνατότητά της να υπερβεί την κρίση.

Η Αριστερά επίσης κινδυνεύει να αυτοακυρωθεί από την εξωπραγματική διεκδίκησή της, η οποία τείνει να ξεπεραστεί από τις οικονομικές συνθήκες. Οσο δεν περιγράφει εναλλακτική πρόταση και επιμένει στον άγονο διεκδικητισμό από ένα σύστημα που καταρρέει δεν μπορεί παρά να αυτοαναιρεθεί ως εκδοχή του παραλόγου.

Τέλος η λαϊκιστική εθνικιστική Δεξιά, η οποία για την ώρα ψαρεύει σε θολά νερά, δεν μπορεί και αυτή παρά να πνιγεί στο πλήθος των αντιφάσεών της. Κατά τα φαινόμενα, τα περισσότερα θα κριθούν από την επίδοση του κ. Παπανδρέου. Αν δεν τα καταφέρει, το κύμα αμφισβήτησης θα επικρατήσει, και όσο δεν θα αναδεικνύονται νέες συλλογικότητες, το χάος θα είναι αυτό που θα κερδίσει.

Δεν ξέρουμε πόσοι γοητεύονται από τη δημιουργικότητα του χάους, αλλά μάλλον δεν συνιστάται για χώρες όπως η Ελλάδα.

Βαρβάρα Τερζάκη
Άρθρο Αντώνης Καρακούσης-εφ. Το Βήμα, Κυριακή 16 Μαΐου 2010 ]]> http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/18/%ce%9a%ce%b1%ce%b9_%cf%84%ce%b7%cf%82_%ce%bc%ce%b1%ce%bc%ce%ac%cf%82_%cf%84%ce%bf_%ce%b3%ce%ac%ce%bb%ce%b1... Tue, 18 May 2010 11:09:00 -0400 http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/18/%ce%9a%ce%b1%ce%b9_%cf%84%ce%b7%cf%82_%ce%bc%ce%b1%ce%bc%ce%ac%cf%82_%cf%84%ce%bf_%ce%b3%ce%ac%ce%bb%ce%b1... democracy-rethymno
«Είναι δωρεάν, κάνει τις αισθήσεις να λειτουργούν και είναι πάντα διαθέσιμο. Είναι καθαρό, φρέσκο, στη σωστή θερμοκρασία και όμορφα συσκευασμένο. Το μητρικό γάλα είναι για τα μωρά». Αυτά λένε οι Νορβηγοί στο ενημερωτικό φιλμ για τον θηλασμό «Βreast is best» («Το στήθος είναι το καλύτερο»). Οι ελληνίδες μητέρες φαίνεται όμως να έχουμε ξεχάσει ή να μην έχουμε διδαχθεί σωστά τα οφέλη του θηλασμού. Σήμερα αναρωτιόμαστε γιατί.

Την ώρα που μια Σκανδιναβή θηλάζει το μωρό της στη σκιά ενός αρμυρικιού κάπου στο Αιγαίο, μια Ελληνίδα κλείνεται στο παραπλήσιο ενοικιαζόμενο δωμάτιο και αποστειρώνει μπιμπερό προκειμένου να ταΐσει το μόλις λίγων μηνών μωρό της με υποκατάστατο μητρικού γάλακτος. Εγκλωβισμένη σε ταμπούοι περισσότερες θηλάζουν ακόμη μακριά από τα μάτια του κόσμου- και μύθους που θέλουν το γάλα της να μη φτάνει και το παιδί της να πεινάει, η Ελληνίδα σε μεγάλο ποσοστό δεν καταφέρνει να θηλάσει.

Σε ιδιωτικά μαιευτήρια που διατείνονται τη φιλικότητά τους προς τον μητρικό θηλασμό συνταγογραφείται κατά κόρον ξένο γάλα, παρ΄ ότι το υπουργείο Υγείας απαιτεί η συνταγογράφηση υποκαταστάτων μητρικού γάλακτος να συνοδεύεται από ιατρική γνωμάτευση που να εξηγεί τους λόγους για τους οποίους το μωρό δεν μπορεί να θηλάσει αποκλειστικά. Ο δε Διεθνής Κώδικας Εμπορίας Υποκαταστάτων Μητρικού Γάλακτος καταστρατηγείται στα περισσότερα μαιευτήρια. Αυτό είχε συμβεί στην Ευρώπη και στην Αμερική κατά τη δεκαετία του ΄60. Ηταν η εποχή που η σεξουαλική απελευθέρωση και ο φεμινισμός απαίτησαν την «αποδέσμευση» του παιδιού από το στήθος.

Στην Ελλάδα δεν ήταν τόσο οι «μοντέρνες» αντιλήψεις όσο η ανάγκη αποτίναξης της ανάμνησης της φτώχειας που έκοψαν τα δεσμά του μητρικού θηλασμού με τη νέα εποχή. Η μάνα που θήλαζε το παιδί της παρέπεμπε σε μια φτωχή επαρχιακή Ελλάδα που όλοι ήθελαν να ξεχάσουν. Και ξαφνικά, στον ανεπτυγμένο κόσμο η αλυσίδα μεταφοράς γνώσης γύρω από τον θηλασμό από τη μία γενιά στην άλλη έσπασε. Σήμερα καμία μας δεν έχει μια έμπειρη μαμά να της «διδάξει» τον θηλασμό. Ενδεικτικά τα ποσοστά ξεκινούν από το 89,7% των βρεφών κατά την έναρξη αλλά μόλις το 41,1% τρέφεται αποκλειστικά με μητρικό θηλασμό, ποσοστό που στον έκτο μήνα ζωής έχει πέσει στο 0,9% (22% με συμπλήρωμα)! Σύμφωνα με έρευνα του Ινστιτούτου Υγείας του Παιδιού και της Εθνικής Σχολής Δημόσιας Υγείας (Τομέας Υγείας Παιδιού, Ι. ΑντωνιάδουΚουμάτου και συνεργάτες, 2009), οι καταγόμενες από την Αλβανία μητέρες θηλάζουν κατά τον έκτο μήνα σε ποσοστό 51% έναντι 19% για τις Ελληνίδες... Από όσες συνεχίζουν να θηλάζουν κατά τον τρίτο μήνα οι απόφοιτες ΑΕΙ φτάνουν το 51% έναντι του 33% που εκπροσωπούν οι απόφοιτες δημοτικού...

Τα αποτελέσματα της χρηματοδοτούμενης από το υπουργείο Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης μελέτης είναι απογοητευτικά, σε «σημείο κοινωνικής παθολογίας» σχολιάζει η Μαρία-Αδαμαντία Μαλλιαρού, αναπληρώτρια διευθύντρια Παιδιατρικής Κλινικής του Πανεπιστημίου Αθηνών και μέλος της Εθνικής Επιτροπής Μητρικού Θηλασμού. Τη συναντήσαμε στο Κολέγιο Αθηνών στην 42η Θεραπευτική Ενημέρωση της Α΄ Παιδιατρικής Κλινικής του Πανεπιστημίου Αθηνών. «Οι μισές γυναίκες της μελέτης δήλωσαν ότι σταμάτησαν να θηλάζουν λόγω ανεπαρκούς γάλακτος, κλασική δικαιολογία μη θηλασμού που δείχνει πόσο ανεπαρκής είναι η εκπαίδευση και πληροφόρηση τόσο των μητέρων όσο και των υγειονομικών που ασχολούνται με αυτές. Ο μητρικός θηλασμός είναι μια τέχνηπου χάσαμε στην Ελλάδα» σημειώνει. Και καταλήγει: «Το δικαίωμα της μητέρας να αρνηθεί τον θηλασμό γίνεται αποδεκτό.Το δικαίωμα του παιδιού όμως να θηλάσει ποιος το προασπίζεται;». Οργανισμοί όπως η UΝΙCΕF και ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) συστήνουν μητρικό θηλασμό ως τα δύο χρόνια και πλέον, εφόσον μητέρα και παιδί το επιθυμούν. Στη χώρα μας το βάρος έχει πέσει στην Εθνική Επιτροπή Μητρικού Θηλασμού, η οποία (επαν)ορίστηκε το 2005 με πρόεδρο τον καθηγητή Παιδιατρικής Γεώργιο Χρούσο, διευθυντή της Α΄ Πανεπιστημιακής Παιδιατρικής Κλινικής στο Νοσοκομείο Παίδων «Η Αγία Σοφία». Ηδη έχει ξεκινήσει η διαδικασία για την ανάπτυξη Φιλικών για τα Βρέφη Νοσοκομείων (Βaby Friendly Ηospitals), αξιολόγηση που γίνεται από τον ΠΟΥ. Με πρωτοβουλία της Επιτροπής αποτυπώθηκαν για πρώτη φορά τα ποσοστά μητρικού θηλασμού σε εθνικό επίπεδο.

ΔΙΑΣΗΜΕΣ ΚΑΙ ΥΠΕΡΗΦΑΝΕΣ

Γοητευτικές και σύγχρονες μαμάδες όπως η Ελ Μακ Φέρσον, η Μόνικα Μπελούτσι, η Τζέρι Χολ, και η Τζόντι Φόστερ δηλώνουν υπερήφανα ότι θήλασαν τα παιδιά τους. Και στα εικαστικά ο θηλασμός έχει μια ιδιαίτερη θέση.Η εικόνα της «Παναγίας θηλάζουσας» του Ολλανδού Ρομπέρτο Καμπέν η οποία ανήκει σήμερα στην Εθνική Πινακοθήκη του Λονδίνου,ήταν τολμηρή για το 1430 που δημιουργήθηκε.


Βαρβάρα Τερζάκη
Άρθρο Ελ. Ξενακη-εφ. Το Βήμα, Κυριακή 16 Μαΐου 2010 ]]> http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/18/%ce%9f%ce%b9_%ce%b2%cf%8c%ce%bb%cf%84%ce%b5%cf%82_%cf%84%ce%b7%cf%82_%ce%95%ce%bc%ce%b9%ce%bd%ce%ad_%cf%83%cf%84%ce%b7%ce%bd_%ce%91%ce%b8%ce%ae%ce%bd%ce%b1 Tue, 18 May 2010 11:02:00 -0400 http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/18/%ce%9f%ce%b9_%ce%b2%cf%8c%ce%bb%cf%84%ce%b5%cf%82_%cf%84%ce%b7%cf%82_%ce%95%ce%bc%ce%b9%ce%bd%ce%ad_%cf%83%cf%84%ce%b7%ce%bd_%ce%91%ce%b8%ce%ae%ce%bd%ce%b1 democracy-rethymno Στις εφημερίδες της Τουρκίας τα αφιερώματα στην κυρία Εμινέ Ερντογάν αποκαλύπτουν μια γυναίκα έξυπνη, δυναμική, με ευαισθησίες για τους οικονομικά αδύναμους, για τη θέση των γυναικών στον μουσουλμανικό κόσμο, για τα παιδιά, για το περιβάλλον- όπως πάνω κάτω είναι τα ενδιαφέροντα όλων των πρώτων κυριών στον κόσμο. Μια εικόνα αταίριαστη με τη σεμνή φυσιογνωμία που μοιάζει να χάνεται δίπλα στον σύζυγό της, τον πρωθυπουργό της Τουρκίας Ταγίπ Ερντογάν, κατά τις επίσημες εμφανίσεις του ζεύγους. Προχθές η κυρία Ερντογάν, μακριά από τη συζυγική σκιά, ήταν αποκάλυψη. Λιγομίλητη και χαμηλών τόνων θα μπορούσε άνετα να κρυφτεί πίσω από το «τείχος» της ενδυμασίας της. Εκείνη, όμως, μια απόφοιτος ιερατικής σχολής η οποία μιλάει ελάχιστα αγγλικά, κατάφερνε να μην υπολείπεται σε επικοινωνία, ενώ στην έκφρασή της αποτυπώνονταν οι επιθυμίες της. Δεν έκρυψε ούτε μια στιγμή το ενδιαφέρον της για τα κοσμήματα- άλλωστε η επίσκεψη στο εν λόγω μουσείο ήταν δική της επιλογή- και ζήτησε από τη μεταφράστρια να μάθει λεπτομέρειες για τα υλικά και τις τεχνικές κατασκευής τους.

Στις προθήκες με τα αντίγραφα φυτών και ανθέων η κυρία Ερντογάν στάθηκε μπροστά σε μια εντυπωσιακή επιχρυσωμένη γαλατσίδα. «Αυτό το φυτό λέγεται “κλέφτης” γιατί οι σπόροι που μοιάζουν με φτερό μπαίνουν στις αυλές και στα σπίτια με τον άνεμο» την ενημέρωσε η κυρία Αντα Παπανδρέου και εκείνη φάνηκε να διασκεδάζει με την ονομασία του φυτού. Στην είσοδο του μουσείου κοντοστάθηκε μπροστά στον πάγκο του τεχνίτη Τάκη Βαρουξή, ο οποίος της έδειξε πώς φτιάχνονται τα χρυσά σφαιρίδια που μετατρέπονται στα πιο περίτεχνα κοσμήματα. Οταν της έφεραν ένα έτοιμο δαχτυλίδι, η κυρία Ερντογάν το κοίταξε παραξενεμένη. Ο κ. Βαρουξής το κατάλαβε και της έδωσε τη μάσκα με τους μεγεθυντικούς φακούς που φορούσε. «Ευτυχώς, γιατί δεν έβλεπα τα σφαιρίδια και αναρωτήθηκα αν τυφλώνομαι» αστειεύτηκε εκείνη.

Η κυρία Ερντογάν έχει έντονη παρουσία και αυτό φάνηκε κατά την επίσκεψή της στο Λύκειο των Ελληνίδων. Οση ώρα της εξηγούσαν τα χαρακτηριστικά των παραδοσιακών στολών και η χορευτική ομάδα παρουσίαζε χορούς από τη Θεσσαλία και τα Επτάνησα, εκείνη είχε πιάσει ψιλή κουβέντα με τις κυρίες. Οταν της είπαν ότι σύμφωνα με την παράδοση οι κορδέλες στην ποδιά της νυφικής φορεσιάς των κερκυραίων γυναικών αντιπροσωπεύουν τα προξενιά που δέχτηκαν, η κυρία Ερντογάν ψιθύρισε κάτι που έκανε την ομήγυρη να γελάσει συνωμοτικά. Οι κυρίες που αποτελούν το διοικητικό συμβούλιο του Λυκείου Ελληνίδων έμειναν ενθουσιασμένες από τη γνωριμία της. Αλλά και η κυρία Παπανδρέου, όταν την αποχαιρέτησε, σχολίασε ότι «είναι πολύ γλυκιά.Πολύ γλυκός άνθρωπος». Το φλερτ της κυρίας Ερντογάν με τα φλας σταμάτησε στην είσοδο του μεγάλου εμπορικού κέντρου που επέλεξε για τα ψώνια της σε ένα διάλειμμα του επίσημου προγράμματος. Αποκαλύφθηκαν δύο ακόμη αδυναμίεςεκτός από τα κοσμήματα- της κυρίας Ερντογάν: η αγάπη της για τη σοκο λάτα, καθώς απόλαυσε μια μους σε γνωστό κατάστημα κέτερινγκ, και το πάθος της για τα υποδήματα. Στη βόλτα της άλλαξε τα λευκά πέδιλα με ένα ζευγάρι λευκά αθλητικά παπούτσια πλατφόρμες. Στο εμπορικό κέντρο αφού εξέτασε αρκετές βιτρίνες με υποδήματα, μπήκε σε μια γνωστή φίρμα (όχι από τις πλέον ακριβές) και βγήκε φορώντας ένα ζευγάρι υπέρκομψα λευκά peep toe booties και τρία ζευγάρια πέδιλα που τα κουβαλούσαν οι άνδρες της ασφάλειας μαζί με τις υπόλοιπες τσάντες με δώρα και ψώνια. Επειτα από αυτές τις αγορές η κυρία Ερντογάν απέδρασε με αριστοτεχνικό τρόπο από τους δημοσιογράφους, μάλλον για να συνεχίσει αλλού ανενόχλητη τα ψώνια της. Αλλωστε η τεράστια μπλε βαλίτσα που αγόρασε δεν μπορεί να επιστρέψει άδεια στην Αγκυρα.


Βαρβάρα Τερζάκη
Άρθρο Δήμητρα Κρουσταλλη-εφ. Το Βήμα, 16-05-2010 ]]> http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/18/%ce%91%cf%80%cf%8c_%cf%84%ce%b1_%cf%87%ce%b1%ce%bc%cf%8c%ce%b3%ce%b5%ce%bb%ce%b1_%cf%83%cf%84%ce%b9%cf%82_%ce%b1%cf%80%ce%b1%ce%b9%cf%84%ce%ae%cf%83%ce%b5%ce%b9%cf%82 Tue, 18 May 2010 11:00:00 -0400 http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/18/%ce%91%cf%80%cf%8c_%cf%84%ce%b1_%cf%87%ce%b1%ce%bc%cf%8c%ce%b3%ce%b5%ce%bb%ce%b1_%cf%83%cf%84%ce%b9%cf%82_%ce%b1%cf%80%ce%b1%ce%b9%cf%84%ce%ae%cf%83%ce%b5%ce%b9%cf%82 democracy-rethymno
OΙ ΕΛΛΗΝΟΤΟΥΡΚΙΚΕΣ ΔΙΑΦΟΡΕΣ αντέχουν στον χρόνο. Και παρά το θερμό κλίμα που με επιμέλεια καλλιεργήθηκε κατά τη σύσταση του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας από τους κκ. Γ. Παπανδρέου
και Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν την Παρασκευή, απεδείχθη ότι το «τέλος του δρόμου» είναι ακόμη πολύ μακριά. Ο πρωθυπουργός της Τουρκίας υπήρξε άλλωστε κάτι παραπάνω από ξεκάθαρος σε όλα τα «καυτά» ζητήματα μεταξύ Αθήνας και Αγκυρας. Η ελληνική πλευρά κρατά τη
δέσμευσή του ότι οι δύο χώρες θα γυρίσουν σελίδα στις σχέσεις τους και θα ενισχύσουν την οικονομική συνεργασία, κάτι που αποδεικνύουν οι 21 συμφωνίες που υπεγράφησαν, κυρίως σε τομείς χαμηλής πολιτικής, όπως ο τουρισμός, η ενέργεια και οι μεταφορές.

Αμετακίνητη σχεδόν σε όλα εμφανίστηκε η Τουρκία, διά στόματος Ερντογάν, κατά την επίσκεψη του τούρκου πρωθυπουργού στην Αθήνα. Πολιτικοί και διπλωματικοί κύκλοι με τους οποίους συνομίλησε «Το Βήμα» εξέφραζαν σοβαρές ανησυχίες και προβληματισμούς μετά το τέλος της συνέντευξης Τύπου των δύο πρωθυπουργών. Το κλίμα στους κόλπους του κυβερνώντος κόμματος ήταν αρκετά βαρύ, καθώς δεν ήταν λίγοι όσοι έλεγαν ότι ο κ. Ερντογάν εμφανίστηκε «επιθετικός» καταθέτοντας στο τραπέζι πολλές απαιτήσεις.

Ο πρωθυπουργός της Τουρκίας εμφανίστηκε άριστος γνώστης των ελληνοτουρκικών διαφορών και έθεσε πέντε βασικά ζητήματα:

1. Ζήτησε ουσιαστικά την εγκαθίδρυση ενός ειδικού καθεστώτος στο Αιγαίο. «Οταν ο κ.Ερντογάν λέει ότι τα μαχητικά αεροσκάφη, είτε τουρκικά είτε ελληνικά,πρέπει να πετούν άοπλα στο Αιγαίο, τι ακριβώς εννοεί;» αναρωτιούνται. «Σημαίνει μήπως αυτό ότι τα ελληνικά μαχητικά πρέπει να πετούν άοπλα και επάνω από ελληνικά νησιά;» προσθέτουν. Ο τούρκος πρωθυπουργός αναφέρθηκε επίσης στο θέμα των ασκήσεων, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο αυτές να γίνονται υπό προϋποθέσεις.

2. Ζήτησε πολυμερή διάσκεψη για το Κυπριακό και επίλυσή του εντός του 2010. Κατά τον τούρκο πρωθυπουργό, οι εγγυήτριες δυνάμεις, τα Ηνωμένα Εθνη και η Ευρωπαϊκή Ενωση, πρέπει να συμμετάσχουν σε μια πολυμερή διάσκεψη, τύπου Λουκέρνης, για να λύσουν το ζήτημα. «Απορρίπτει ουσιαστικά τα περί “κυπριακής λύσης” που κατά κόρον επαναλαμβάνει η ελληνική κυβέρ νηση» σχολιάζουν άνθρωποι που έχουν χειριστεί το κυπριακό πρόβλημα. Και το χρονοδιάγραμμα που τίθεται ως το τέλος του έτους «προδιαθέτει ότι η Αγκυρα έχει έτοιμο το “Σχέδιο Β” για τα Κατεχόμενα. Αυτό φάνηκε από την προειδοποίηση του Ερντογάν ότι το “ψευδοκράτος” έχει ήδη αποκτήσει καθεστώς παρατηρητή στον Οργανισμό Ισλαμικής Διάσκεψης».

3. Απέρριψε ουσιαστικά τη λύση της προσφυγής στη Χάγη, λέγοντας ότι η Ελλάδα και η Τουρκία πρέπει να διευθετήσουν μόνες τους τις διαφορές τους στο Αιγαίο. «Εμείς θα τα διευθετήσουμε (σ.σ.: τα θέματα του Αιγαίου) . Ποιος θα έρθει να το κάνει για εμάς; Το υπογραμμίζω αυτό» είπε ο κ. Ερντογάν. «Εμμέσως πλην σαφώς,ο τούρκος πρωθυπουργός έδειξε ότι δεν προτιμά το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης για την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας» τόνισε μιλώντας στο «Βήμα» κορυφαία διπλωματική πηγή. Λίγες ώρες νωρίτερα ο αντιπρόεδρος της ελληνικής κυβέρνησης κ. Θ. Πάγκαλος είχε αναφερθεί σε τρίτους, οι οποίοι είναι εντεταλμένοι να δίνουν λύσεις όταν υπάρχουν διαφωνίες για τον καθορισμό εδαφικών λεπτομερειών ή γεωγραφικών ιδιομορφιών.

4. Ξεκαθάρισε ότι το casus belli της τουρκικής Εθνοσυνέλευσης έναντι της πιθανής επέκτασης των ελληνικών χωρικών υδάτων δεν πρόκειται να αρθεί μονομερώς από την Τουρκία και, κυρίως, όχι προτού αποδώσουν αποτελέσματα οι διερευνητικές επαφές. «Με τον τρόπο αυτόν» σχολιάζουν διπλωματικές και στρατιωτικές πηγές «ο κ. Ερντογάν ουσιαστικά αποτρέπει την Αθήνα από το να προχωρήσει σε οποιαδήποτε επέκταση, η οποία θα πρέπει να τελεί “υπό την έγκριση” της τουρκικής πλευράς».

5. Αναφέρθηκε σε αμοιβαιότητα στην εκλογή των ανώτατων θρησκευτικών ηγετών του Οικουμενικού Πατριαρχείου και της θρησκευτικής ηγεσίας της μουσουλμανικής μειονότητας στη Θράκη. «Κατά κάποιο τρόποο κ.Ερντογάν εξισώνει τον Οικουμενικό Πατριάρχη με τον μουφτή.Μήπως» αναρωτιούνται οι ίδιες πηγές «αυτό υποκρύπτει ευρύτερες τουρκικές επιδιώξεις, ώστε να υπάρχει εκλεγμένος μουφτής στην Ελλάδα με ευρύτερες αρμοδιότητες;».

Βαρβάρα Τερζάκη
Άρθρο Αγγελος Αθανασοπουλος-εφ. Το Βήμα, Κυριακή 16 Μαΐου 2010
]]> http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/18/%ce%9f_%ce%b4%ce%bf%ce%bc%ce%b7%ce%bc%ce%ad%ce%bd%ce%bf%cf%82_%ce%b4%ce%b9%ce%ac%ce%bb%ce%bf%ce%b3%ce%bf%cf%82_%ce%ba%ce%b1%ce%b9_%ce%bf%ce%b9_%cf%80%ce%b1%ce%b3%ce%af%ce%b4%ce%b5%cf%82_%cf%84%ce%bf%cf%85 Tue, 18 May 2010 10:55:00 -0400 http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/18/%ce%9f_%ce%b4%ce%bf%ce%bc%ce%b7%ce%bc%ce%ad%ce%bd%ce%bf%cf%82_%ce%b4%ce%b9%ce%ac%ce%bb%ce%bf%ce%b3%ce%bf%cf%82_%ce%ba%ce%b1%ce%b9_%ce%bf%ce%b9_%cf%80%ce%b1%ce%b3%ce%af%ce%b4%ce%b5%cf%82_%cf%84%ce%bf%cf%85 democracy-rethymno Οπως αναμενόταν, η 1η σύνοδος του ελληνοτουρκικού Ανωτάτου Συμβουλίου Συνεργασίας απέδωσε καρπούς μόνο στο επίπεδο της λεγόμενης «χαμηλής πολιτικής». Ο Γιώργος Παπανδρέου ακολουθεί την τακτική που είχε εφαρμόσει την περίοδο 1999-2004 ως υπουργός Εξωτερικών. Επιχειρεί να διεμβολίσει τον σκληρό πυρήνα της ελληνοτουρκικής διένεξης, όταν θα έχει δημιουργήσει ένα καλό κλίμα και ένα πλέγμα συνεργασιών σε τομείς, που δεν έχουν εθνική φόρτιση. Οι 21 συμφωνίες που υπογράφτηκαν αφορούν κυρίως αυτούς τους τομείς, καθώς και τη διαδικασία του διμερούς δομημένου διαλόγου. Η μορφή αυτού του διαλόγου είχε προταθεί με την επιστολή Ερντογάν και είναι αυτή που έχει υιοθετήσει η Τουρκία στις σχέσεις με τους άλλους γείτονές της.
Θετική εξέλιξη είναι η υπογραφή του πρωτοκόλλου επανεισδοχής των λαθρομεταναστών, αν και πρέπει να υπογραμμιστεί ότι το προηγούμενο πρωτόκολλο ουσιαστικά δεν εφαρμοζόταν από την Αγκυρα. Το πλεονέκτημα του νέου πρωτοκόλλου είναι ότι ορίζει λιμάνι επανεισδοχής.
Και οι δύο ηγέτες απέφυγαν επιμελώς τα δύσκολα. Μπήκαν σ’ αυτά μόνο όταν τους υποχρέωσαν δημοσιογραφικές ερωτήσεις. Στον δημόσιο λόγο τους φάνηκε ότι στα ζητήματα υψηλής πολιτικής, όπως είναι το Αιγαίο, το χάσμα παραμένει. Δεν θα μπορούσε, άλλωστε, να συμβεί διαφορετικά. Η επίσκεψη Ερντογάν είναι η αφετηρία μιας διαπραγμάτευσης, η έκβαση της οποίας δεν μπορεί εκ των προτέρων να προεξοφληθεί.
Είναι αξιοσημείωτο ότι την ώρα των διμερών συνομιλιών κορυφής, οι τουρκικές ένοπλες δυνάμεις συνέχιζαν την πάγια τακτική τους να δημιουργούν μικρά τετελεσμένα για να θέσουν υπό έλεγχο το ανατολικό Αιγαίο. Στην Αθήνα κυριαρχεί το δόγμα «ο καλός Ερντογάν και οι κακοί στρατηγοί». Η πραγματικότητα είναι βεβαίως πιο σύνθετη. Στα ελληνοτουρκικά έχει επέλθει όσμωση μεταξύ των δύο πόλων εξουσίας στην Τουρκία. Από την άλλη πλευρά, όμως, υπάρχουν και σοβαρές διαφορές κι όχι μόνο στο επίπεδο του ύφους και της ρητορικής. Το κεμαλικό κατεστημένο είναι φορέας του παραδοσιακού τουρκικού εθνικισμού. Επιδιώκει να ακυρώσει ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα (casus belli) και να αμφισβητήσει την εδαφική ακεραιότητα της Ελλάδας («γκρίζες ζώνες»).
Ο Ταγίπ Ερντογάν δεν γίνεται σημαιοφόρος των τουρκικών επεκτατικών διεκδικήσεων, αλλά ούτε και παίρνει αποστάσεις. Ως φορέας της νεοοθωμανικής ιδεολογίας και στρατηγικής, επιχειρεί να καταστήσει την Τουρκία κέντρο και ηγεμόνα του μεταοθωμανικού χώρου.
Ο Τούρκος πρωθυπουργός έχει και πρόσθετο λόγο να μην επιθυμεί την ένταση με την Ελλάδα. Οπως αποδεικνύουν οι αποκαλύψεις για το σχέδιο «Βαριοπούλα», οι στρατηγοί σχεδίαζαν να προκαλέσουν θερμό επεισόδιο στο Αιγαίο και στη Θράκη για να πυροδοτήσουν κλίμα εθνικιστικού πυρετού στην Τουρκία, με σκοπό να ανατρέψουν τη νεοοθωμανική κυβέρνηση.
Ο Ταγίπ Ερντογάν θέλει να αποφύγει τέτοιες παγίδες. Τον διευκολύνει να κρατάει χαμηλά τη θερμοκρασία στα ελληνοτουρκικά, επειδή προτεραιότητά του είναι να εξουδετερώσει το «βαθύ κράτος». Με άλλα λόγια, στο επίπεδο των δύο κυβερνήσεων η συγκυρία ευνοεί το κλίμα ύφεσης. Στο ίδιο πλαίσιο εγγράφεται και η προς το παρόν αφηρημένη ιδέα του για αμοιβαία μείωση εξοπλισμών. Στο επίπεδο του ελληνοτουρκικού συσχετισμού δυνάμεων, άλλωστε, η υπεροπλία της γείτονος είναι δεδομένη. Ετσι κι αλλιώς, η Τουρκία βρίσκεται σε προχωρημένη φάση υλοποίησης ενός μεγάλου εξοπλιστικού προγράμματος, το οποίο δεν πρόκειται, βεβαίως, να σταματήσει. Η δρομολόγηση του διμερούς δομημένου διαλόγου μοιάζει εθνικά ανώδυνη διαδικασία. Στην πραγματικότητα, δεν είναι. Οι υπουργοί Εξωτερικών, με την εποπτεία των πρωθυπουργών, θα επιληφθούν και του σκληρού πυρήνα της διένεξης, όταν οι διερευνητικές επαφές, που εντατικοποιούνται, θα έχουν προετοιμάσει επαρκώς το έδαφος.
Με άλλα λόγια, ο δομημένος διάλογος θα μετεξελιχθεί αναπόφευκτα σε εφ’ όλης της ύλης διαπραγμάτευση. Η Ελλάδα θα εισέλθει σ’ έναν ολισθηρό δρόμο.
Παγίδες κρύβουν και ορισμένες πτυχές της οικονομικής συνεργασίας. Οι Τούρκοι προτείνουν πιεστικά να διασυνδέσουν τα νησιά του ανατολικού Αιγαίου με τη Μικρά Ασία σε επίπεδο ενέργειας, υδροδότησης κ.λπ. Στόχος τους είναι να εξαρτήσουν τα νησιά και διά της διολισθήσεως σταδιακά να τα εντάξουν στον δικό τους οικονομικό χώρο.
Η Αγκυρα χρησιμοποιεί ορισμένα είδη οικονομικής συνεργασίας ως μορφή «ήπιας ισχύος». Εκτός αυτού, η οξύτατη κρίση στην Ελλάδα συρρικνώνει τη διαπραγματευτική της δύναμη, ειδικά όταν έχει απέναντί της τη μεγαλύτερη και ενδυναμωμένη αυτή την περίοδο Τουρκία…

Βαρβάρα Τερζάκη
Άρθρο Σταυρου Λυγερου-εφ. Καθημερινη, 16-05-2010 ]]> http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/18/%ce%95%ce%af%ce%b4%ce%bf%cf%82_%cf%85%cf%80%cf%8c_%ce%b5%ce%be%ce%b1%cf%86%ce%ac%ce%bd%ce%b9%cf%83%ce%b7_%ce%bf%ce%b9_%ce%ba%ce%ac%cf%84%ce%bf%ce%b9%ce%ba%ce%bf%ce%b9_%cf%84%ce%b7%cf%82_%ce%92%ce%b5%ce%bd%ce%b5%cf%84%ce%af%ce%b1%cf%82 Tue, 18 May 2010 10:27:00 -0400 http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/18/%ce%95%ce%af%ce%b4%ce%bf%cf%82_%cf%85%cf%80%cf%8c_%ce%b5%ce%be%ce%b1%cf%86%ce%ac%ce%bd%ce%b9%cf%83%ce%b7_%ce%bf%ce%b9_%ce%ba%ce%ac%cf%84%ce%bf%ce%b9%ce%ba%ce%bf%ce%b9_%cf%84%ce%b7%cf%82_%ce%92%ce%b5%ce%bd%ce%b5%cf%84%ce%af%ce%b1%cf%82 democracy-rethymno
ΒΕΝΕΤΙΑ – Το μεσημέρι της 14ης Νοεμβρίου, μια γόνδολα που μετέφερε ένα ροζ φέρετρο από κοντραπλακέ στολισμένη με κίτρινα λουλούδια διέσχισε το Μεγάλο Κανάλι.
Εν μέρει τουριστική ατραξιόν, εν μέρει σάτιρα, το θέαμα ήταν μέρος μιας ψεύτικης κηδείας της πόλης της Βενετίας. Διοργανώθηκε από μια ομάδα φαρσερ-προβοκατόρων εις ένδειξη διαμαρτυρίας για τη μείωση του αριθμού των κατοίκων του ιστορικού κέντρου της Βενετίας από 74.000 που ήταν το 1993 σε 60.000, καθώς τα αυξημένα ενοίκια και οι ορδές των τουριστών έχουν αναγκάσει χιλιάδες κατοίκους να μεταφερθούν στην ηπειρωτική χώρα.
Ως αποτέλεσμα, οι ντόπιοι αισθάνονται ότι είναι είδος υπό εξαφάνιση. Ο Ματέο Σέτσι, ντόπιος ιδιοκτήτης ξενοδοχείου και εκπρόσωπος της «Venessia», της ομάδας που διοργάνωσε την κηδεία, λέει: «Κάποια μέρα θα γίνουμε μια πόλη-φάντασμα αν δεν γίνει κάτι σύντομα. Σε 30 χρόνια μπορεί να μην έχει μείνει ούτε ένας Βενετσιάνος».
Την προηγούμενη της κηδείας, ο 40χρονος Σέτσι, ντυμένος στα μαυρα, στεκόταν μπροστά σ’ένα φαρμακείο. Στη βιτρίνα υπήρχε μια ηλεκτρονική επιγραφή που έγραφε τον αριθμό των κατοίκων: 59.992.
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, οι κάτοικοι είναι 60.025, χωρίς να υπολογίζονται σε αυτούς άλλοι 30.000 που ζούν στα γύρω νησιά. Σε μια δήλωση της, η Μάρα Ρόιμιτς, επίτροπος στέγασης της Βενετίας, παρομοιασε το θέαμα με την κηδεία ενός πατέρα που είναι ακόμη ζωντανός, κάτι που γενικά θεωρείται γρουσουζιά. Παρ’όλα αυτά, ο αριθμός των κατοίκων σήμερα είναι πολύ μικρότερος από ό,τι το 1971, όταν οι κάτοικοι έφταναν τους 108.300 και απειροελάχιστος σε σύγκριση με τα 18εκατ. τουρίστες που επισκέπτονται τη Βενετία κάθε χρόνο. Κάποιοι κάτοικοι πιστεύουν ότι η κηδεία εγινε καθυστερημένα. Ο 52χρονος Μάσιμο Ζέιν στέκεται στο ψαράδικο του στην αγορά της Γέφυρας Ριάλτο και δηλώνει: «Τώρα είναι πια πολύ αργά. Είμαστε ήδη νεκροί».
Συνεχίζει αναφέροντας ότι όταν ο πατέρας του άνοιξε το κατάστημα πριν από 40 χρόνια, οι πελάτες έκανα ουρές για να ψωνίσουν. Αυτό σήμερα δεν συμβαίνει.
Οι τιμές των ακινήτων στο ιστορικό κέντρο είναι εξωφρενικές και είναι πολλοί οι ιδιοκτήτες που προτιμούν τις βραχυπρόθεσμες ενοικιάσεις σε ξένους από τις μακροπρόθεσμες σε ντόπιους, εφόσον έτσι μπορούν να κερδίσουν πολύ περισσότερα χρήμτα. Καθώς όλο και περισσότεροι εγκαθίστανται στην ηπειρωτική χώρα, πολλοί διαμαρτύρονται για τη μειωμένη παροχή υπηρεσιών στη Βενετία, όπως είναι τα ιατρεία, οι βρεφονηπιακοί σταθμοί, ακόμη και οι τσαγκάρηδες. Πολλοί κάτοικοι της Βενετίας θεωρούν ότι το κλείσιμο ενός μεγάλου νοσοκομειακού συγκροτήματος στο Λίντο, αποτελεί περίτρανη απόδειξη της επικράτησης του τουρισμού έναντι του συμφέροντος των ντόπιων.
Ο Ματέο Ματεάτσι, που ήρθε να παρακολουθήσει την ψεύτικη κηδεία, υποστηρίζει: «Οι Αρχές της πόλης δεν κάνουν τίποτα για μας. Κάνουν περισσότερα για τους τουρόστες και τους φοιτητές. Θέλουμε να ζήσουμε εδώ με τις οικογένειες μας. Θέλουμε αυτή η πόλη να είναι ζωντανή».
Το ζήτημα δεν έχει μόνο οικονομικές προεκτάσεις. Εϊναι άρρηκτα συνδεδεμένο με την ταυτότητα των ντόπιων. Για πολλούς Βενετσιάνους η εγκατάσταση στην ηπειρωτική χώρα είναι σαν να ζητας από μια γονδολα να περπατήσει στη στεριά.
Ο Γκουίντο Μολτέντο πρώην εκπρόσωπος της πόλης, λέει ότι το μέλλον είναι αβέβαιο. Και καταλήγει: «Τα περιβαλλοντικά ζητήματα είναι μεγάλα, αλλά το σημαντικότερο ερώτημα είναι το εξής: θα γίνει τελικά η Βενετία ακόμη μια Ντίσνεϊλάντ; Αυτό όμως, είναι ένα πρόβλημα που αντιμετωπίζουν όλα τα ιστορικά κέντρα στην Ιταλία».

Βαρβάρα Τερζάκη
Άρθρο Rachel Donadio-εφ. Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία, The New York Times, 22-11-2009 ]]> http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/17/%ce%97_%ce%ba%cf%81%cf%85%cf%86%ce%ae_%ce%b6%cf%89%ce%ae_%cf%84%cf%89%ce%bd_%cf%80%ce%bf%cf%85%ce%bb%ce%b9%cf%8e%ce%bd Mon, 17 May 2010 12:55:00 -0400 http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/17/%ce%97_%ce%ba%cf%81%cf%85%cf%86%ce%ae_%ce%b6%cf%89%ce%ae_%cf%84%cf%89%ce%bd_%cf%80%ce%bf%cf%85%ce%bb%ce%b9%cf%8e%ce%bd democracy-rethymno
Κάντε την εξής στατιστική έρευνα: ρωτήστε μια παρέα 10 ατόμων ποιον εκπρόσωπο του ζωικού βασιλείου τους φέρνει στο νου η λέξη «επιθετικότητα»; Πιθανότατα η πλειονότητα των απαντήσεων θα έχει να κάνει με ένα αιλουροειδές ή ίσως με έναν αλιγάτορα, ή για τους φανατικούς ψαροντουφεκάδες με μια σμέρνα. Αν τώρα ρωτήσετε τι συνειρμούς τους προκαλεί η λέξη «μονογαμία» πιθανότατα θα ακούσετε κάτι για πιτσουνάκια ή για κάποιο άλλο φτερωτό πλάσμα. Από τη μια η ως επί το πλείστον λεπτεπίλεπτη και αιθέρια εμφάνιση των πουλιών και από την άλλη ο δικός μας ρομαντισμός φαίνεται ότι μας έχουν οδηγήσει σε λάθος συμπεράσματα. Γιατί αυτοί οι οποίοι γνωρίζουν πραγματικά τις συνήθειες των πουλιών έχουν εντελώς διαφορετική γνώμη. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η δρ Βridget J. Stutchbury του Πανεπιστημίου Υork στο Τορόντο του Καναδά, η οποία έχει αφιερώσει τη ζωή της στην παρατήρηση των πουλιών. Αναζητήσαμε την καναδή ορνιθολόγο με αφορμή την έκδοση του βιβλίου της «Τhe Βird Detective» και η συζήτησή μας τα είχε όλα: από χαρέμια και εξωσυζυγικό σεξ μέχρι διαζύγια και καβγάδες που θα ζήλευε και ο καλύτερος πυγμάχος.

Για την κυρία Stutchbury η συνειδητοποίηση ότι η ζωή των πουλιών δεν είναι όσο ειδυλλιακή θέλουμε να πιστεύουμε ήρθε πολύ νωρίς. Για την ακρίβεια αποτέλεσε τον λόγο για τον οποίο εκείνη θέλησε να ασχοληθεί με την ορνιθολογία: « Ημουν ακόμη φοιτήτρια όταν,ως μέρος μιας εργασίας που είχα αναλάβει, μου ζητήθηκε να ταΐσω κάποια πουλιά. Πρόκειται για ένα είδος πουλιών που δεν ζει στην Ευρώπη και πιθανότατα δεν θα το ξέρετε. Είναι πολύ μικροκαμωμένο και λεπτεπίλεπτο και επιλέγει να φτιάχνει τη φωλιά του σε κουτιά που έχουμε γι΄ αυτό τον λόγο αφήσει σε συγκεκριμένα σημεία. Οταν άνοιξα ένα από τα κουτιά έγινα μάρτυρας ενός απίστευτου θεάματος. Δύο θηλυκές καβγάδιζαν με τέτοιο μένος που έκανε να ωχριά οποιοσδήποτε ανθρώπινος καβγάς είχα παρατηρήσει μέχρι τότε.Μετά το αρχικό σοκ, συνειδητοποίησα ότι η ζωή των πουλιών κρύβει μυστικά που ούτε καν περνούν από το μυαλό μας και θέλησα να διερευνήσω περαιτέρω.Ετσι άρχισε μια περιπέ τεια που κρατά μέχρι σήμερα » μας είπε χαρακτηριστικά.

Οι Σέρλοκ Χολμς των πτηνών

Το βιβλίο της καναδής ορνιθολόγου είναι το δεύτερο κατά σειρά που απευθύνεται στο ευρύ κοινό και ο τίτλος του δεν είναι τυχαίος. Σε αντίθεση με προηγούμενες εποχές, που οι ορνιθολόγοι δεν διέθεταν παρά ένα ζευγάρι κιάλια, ένα σημειωματάριο και ιώβεια υπομονή, οι σημερινοί συνάδελφοί τους είναι πλήρως εξοπλισμένοι: « Τα μέσα που χρησιμοποιούμε για την παρατήρηση των πουλιών είναι αντίστοιχα με τα μέσα που χρησιμοποιεί η αστυνομία για την παρακολούθηση υπόπτων » λέει η κυρία Stutchbury και εξηγεί: « Παραδείγματος χάριν, τοποθετώντας δαχτυλίδια τα οποία εκπέμπουν ραδιοκύματα μπορούμε να καταγράψουμε τις μετακινήσεις κάθε ατόμου που παρακολουθούμε, ακόμη κι αν αυτό έχει φύγει εντελώς από το οπτικό μας πεδίο. Επίσης, αξιοποιούμε την τεχνολογία της εξέτασης DΝΑ για να διαλευκάνουμε αν υπάρχουν σχέσεις συγγένειας μεταξύ ατόμων ».

Ενας από τους πρώτους μύθους που καταρρίφθηκε από τις ενδελεχείς παρατηρήσεις της κυρίας Stutchbury ήταν αυτός που θέλει τα πουλιά να ζευγαρώνουν άπαξ και στη συνέχεια να συνεργάζονται αρμονικά προκειμένου να αναθρέψουν τους νεοσσούς. Δεν είναι λίγες οι φορές που οι νεοσσοί μεγαλώνουν με έναν από τους δύο γονείς, ενώ τα διαζύγια είναι ο κανόνας! « Οταν λέμε διαζύγιο εννοούμε ακριβώς αυτό που θα εννοούσαμε και στην περίπτωση των ανθρώπων » εξηγεί η καναδή ορνιθολόγος και συνεχίζει « ένας από τους δύο αφήνει τη φωλιά και συνήθως μετακομίζει με κάποιο άλλο ταίρι ». Σύμφωνα με τα ευρήματα της κυρίας Stutchbury, η οποία πραγματοποιεί τις μελέτες της σε διάφορα είδη ωδικών πουλιών που ζουν στον Καναδά, στις ΗΠΑ και στον Παναμά, τα θηλυκά άτομα είναι αυτά που αφήνουν το ταίρι τους να φροντίσει μόνο του τους νεοσσούς και μετακομίζουν με την καινούργια τους αγάπη σε νέα φωλιά. Οσο για τους λόγους που ωθούν τις θηλυκές σε αυτή τη συμπεριφορά, αν θέλαμε να τους περιγράψουμε με ανθρωποκεντρικούς όρους θα λέγαμε ότι πρόκειται για μια διαρκή αναζήτηση καλύτερου κοινωνικού στάτους! « Οι λόγοι του διαζυγίου δεν έχουν πάντοτε να κάνουν με την ανεύρεση ενός υγιέστερου,ή μεγαλύτερου, ή δυνατότερου συντρόφου, αλλά με αυτά που εκείνος έχει να προσφέρει.Αν δηλαδή εκείνος βρίσκεται σε μια περιοχή με λιγότερους θηρευτές ή με περισσότερο φαγητό έχει περισσότερες πιθανότητες να έλξει και να κλέψει ένα θηλυκό από τους αντιζήλους του,ακόμη κι αν το εν λόγω θηλυκό έχει ήδη αποκτήσει νεοσσούς με το αρχικό ταίρι του » λέει η κυρία Stutchbury.

Σόδομα και Γόμορρα!
Αν νομίζετε ότι ήδη η συμπεριφορά των θηλυκών είναι απαράδεκτη, δεν έχετε ακούσει τα χειρότερα: σαν να μην έφτανε η «άκαρδη» συμπεριφορά των θηλυκών απέναντι στους αρχικούς συντρόφους τους, οι μελέτες DΝΑ της κυρίας Stutchbury και των συνεργατών της δείχνουν ότι τα εν λόγω θηλυκά έχουν υπάρξει και άπιστα! « Εχουμε μελετήσει περιπτώσεις που το παρατημένο αρσενικό μένει μόνο να αναθρέφει τέσσερις νεοσσούς και η εξέταση DΝΑ έδειξε ότι κανένας από αυτούς δεν ήταν δικό του παιδί! » λέει η καναδή ορνιθολόγος και προσθέτει: « Βλέπετε,σε αντίθεση με άλλα είδη ζώων,όπως παραδείγματος χάριν κάποια ψάρια που αναγνωρίζουν τα συγγενικά άτομα από τη μυρωδιά τους,τα πουλιά δεν έχουν κανέναν τρόπο να γνωρίζουν αν οι νεοσσοί που φιλοξενούν στη φωλιά τους και αγωνίζονται να μεγαλώσουν είναι όντως δικοί τους απόγονοι ».

Ισως αυτή η άγνοια να δικαιολογεί και τη στάση κάποιων αρσενικών οι οποίοι, όταν μπορούν, ανοίγουν χαρέμι! Τι θα πει αυτό; « Κάποια αρσενικά ζευγαρώνουν ταυτόχρονα με δύο ή και τρία θηλυκά. Πρόκειται όμως για αρσενικά τα οποία ελέγχουν μια περιοχή και έτσι μπορούν να παρέχουν ασφάλεια και να εξασφαλίσουν τροφή τόσο για τα θηλυκά όσο και για τους νεοσσούς που θα προκύψουν από το ζευγάρωμα.Το αξιοσημείωτο δε είναι πως η ύπαρξη περισσοτέρων συντρόφων δεν είναι κρυφό γεγονός,καθώς συνήθως η δεύτερη και η τρίτη φωλιά του τυχερού αρσενικού χτίζεται σε στενή γειτνίαση με την αρχική » λέει η κυρία Stutchbury. Με άλλα λόγια, στον κόσμο των πουλιών δεν ισχύουν οι δικοί μας ηθικοί κανόνες. Και αν κρίνουμε εκ του αποτελέσματος, μάλλον δεν χρειάζεται να ισχύουν!


Βαρβάρα Τερζάκη
Άρθρο Ιωάννα Α. Σουφλερή-εφ. Το Βήμα, Κυριακή 9 Μαΐου 2010
]]> http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/17/%ce%94%cf%81%cf%8c%c2%b5%ce%bf%ce%b9 Mon, 17 May 2010 12:51:00 -0400 http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/17/%ce%94%cf%81%cf%8c%c2%b5%ce%bf%ce%b9 democracy-rethymno Ο ενάρετος...
... έχει πάντα ένα σηµαντικό πλεονέκτηµα: χάρη στην καλή του φήµη µπορεί να υποπέσει ατιµωρητί ακόµη και σε ένα αµάρτηµα τόσο σοβαρό που οποιοσδήποτε άλλος θα το πλήρωνε µε το κεφάλι του. Χρόνια τώρα, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα ήταν ο θεµατοφύλακας της νοµισµατικής αυστηρότητας. Χρόνια τώρα εξόρκιζε τις κυβερνήσεις να τηρούν το Σύµφωνο Σταθερότητας και τους περιορισµούς στα ελλείµµατα. Χρόνια τώρα ορκιζόταν ότι δεν θα αγόραζε ποτέ «τοξικά» κρατικά οµόλογα. Μέσα σε µια νύχτα άλλαξε γνώµη, προκειµένου να σώσει το ευρώ.

Η αλήθεια...
... είναι πως δεν µπορούσε να κάνει αλλιώς, όπως εξηγούσε πριν από µερικές µέρες ο Ντέιβιντ Ιγνάτιους στην εφηµερίδα «Ουάσιγκτον Ποστ»: «Οι Ευρωπαίοι έχουν παγιδευτεί µέσα στους δικούς τους ψευδοθεσµούς. Οι Βρυξέλλες είναι γεµάτες ευρωπαϊκά γραφεία, αλλά δεν υπάρχει ένα κοινό υπουργείο Οικονοµικών». Ετσι λοιπόν η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα είναι η µοναδική γραµµή άµυνας του ευρώ. «Αν σπάσει αυτή, το µόνο που αποµένει είναι να προσευχηθούµε στον Θεό» έλεγε ο Φρανσουά Λανκλέ, διευθυντής της εφηµερίδας «Λα Τριµπιούν». «Αλλά κανείς δεν είναι βέβαιος πως θα µας ακούσει». Σήµερα, όλοι στην Ευρώπη συζητούν για τα δηµόσια ελλείµµατα, εκείνο όµως που την έφερε σε αυτήν την κατάσταση είναι τα πολιτικά ελλείµµατά της. Η εγγενής αδυναµία του ευρώ, λέει ο Γάλλος πρώην υπουργός Οικονοµικών Αλέν Μαντλέν, έγκειται στον τρόπο µε τον οποίο εφαρµόστηκε η ενιαία νοµισµατική πολιτική σε χώρες που ήταν εξαιρετικά ανοµοιογενείς µεταξύ τους: στον οικονοµικό τους πολιτισµό, στην οικονοµική τους διάρθρωση, στη δηµογραφική τους κατάσταση, στην ευαισθησία τους σε εξωτερικές κρίσεις, στην αντοχή τους στον πληθωρισµό, στην παραγωγικότητά τους. Οχι πως τέτοιες διαφορές εµποδίζουν την υιοθέτηση ενός κοινού νοµίσµατος. Ακόµη πιο διαφορετικές χώρες µεταξύ τους χρησιµοποιούσαν κάποτε ως κοινό νόµισµα τον χρυσό. Οπως άλλωστε και τον άργυρο (σε µια τέτοια νοµισµατική ένωση των αρχών του περασµένου αιώνα υπήρξε µέλος και η Ελλάδα).

Τα µειονεκτήµατα...
... όµως µιας τόσο φιλόδοξης νοµισµατικής ένωσης όπως του ευρώ έχουν γίνει σήµερα πια σε όλους γνωστά, µε τον πιο οδυνηρό τρόπο. Οταν δεν υπάρχει κινητικότητα της εργασίας µέσα στον ενιαίο νοµισµατικό χώρο (όπως υπάρχει στις ΗΠΑ) και όταν απουσιάζει ένα ενιαίο κράτος που να εξασφαλίζει τη χρηµατοδοτική αλληλεγγύη προς όλα τα µέλη της νοµισµατικής ένωσης (παρόµοια µε τη µαζική οικονοµική ενίσχυση που είχε προσφερθεί για τη γερµανική ενοποίηση), τότε η επιβίωση του κοινού νοµίσµατος είναι αµφίβολη.

Ο µηχανισµός...
... στήριξης του ευρώ ήταν µια πολιτική απόφαση, αλλά στηρίχτηκε σε µια οικονοµική προϋπόθεση που υπόσχεται ακόµη αυστηρότερη λιτότητα. Ο Αλέν Μαντλέν τη διατυπώνει έτσι: «Αν οι Ελληνες» - αλλά και όλοι οι άλλοι λαοί των ασθενέστερων χωρών του ευρωπαϊκού Νότου - «δεν γίνουν Γερµανοί, τότε το ευρώ θα γίνει δραχµή». Πάντως, όπως δείχνουν ήδη τα πονταρίσµατα των κερδοσκόπων στις αγορές, από τα δύο αυτά ενδεχόµενα δεν θεωρούν πιθανότερο το πρώτο.


Βαρβάρα Τερζάκη
Άρθρο Ρούσσου Βρανά -εφ. Τα Νέα, 13 Μαΐου 2010 ]]> http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/17/%ce%95%cf%80%cf%84%ce%ac_%ce%b5%cf%85%cf%81%cf%89%cf%80%ce%b1%cf%8a%ce%ba%ce%bf%ce%af_%c2%b5%cf%8d%ce%b8%ce%bf%ce%b9 Mon, 17 May 2010 12:48:00 -0400 http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/17/%ce%95%cf%80%cf%84%ce%ac_%ce%b5%cf%85%cf%81%cf%89%cf%80%ce%b1%cf%8a%ce%ba%ce%bf%ce%af_%c2%b5%cf%8d%ce%b8%ce%bf%ce%b9 democracy-rethymno
Το ευρώ σώθηκε ή µπορεί και όχι. Η Ελλάδα δεν θα χρεοκοπήσει εκτός αν δεν µπορέσει να το αποφύγει. Ο γάλλος δηµοσιογράφος Φιλίπ Ρεκλί συγκεντρώνει στον ιστότοπο slate.fr τους επτά µύθους της Ευρώπης.

1Οι πολιτικοί ξαναπήραν το πάνω χέρι από τις αγορές. Αποφασίζοντας το πακέτο-µαµούθ των 750 δισεκατοµµυρίων ευρώ, οι πολιτικοί απλώς αγόρασαν (και µάλιστα πολύ ακριβά) χρόνο ώστε να µειωθεί η πίεση των κερδοσκόπων. Δεν υιοθέτησαν όµως συγκεκριµένα µέτρα για να εµποδίσουν και να τιµωρήσουν την κερδοσκοπία. Εν αναµονή λοιπόν του επόµενου συναγερµού.

2Οι χρηµατιστηριακές αγορές ηρέµησαν. Η πρώτη τους αντίδραση ήταν θετική. Κανείς δεν ξέρει όµως πόσο θα κρατήσει η ανακωχή και πότε θα αρχίσουν πάλι οι αγορές να δοκιµάζουν την αποφασιστικότητα των κυβερνήσεων να θέσουν σε εφαρµογή µέτρα εξυγίανσης της δηµοσιονοµικής τους κατάστασης. Διαβάζαµε τις προάλλες ότι µόλις ξέσπασαν τα επεισόδια στην Αθήνα, όλοι οι χρηµατιστές του κόσµου άρχισαν να πατούν ταυτοχρόνως το κουµπί sell. Κι έχουµε περιέργως την υποψία ότι τέτοια επεισόδια σύντοµα θα ξαναγίνουν.

3Το ευρώ σώθηκε. Το κοινό ευρωπαϊκό νόµισµα µπορεί να ανέβηκε τις τελευταίες ηµέρες αφού ο κίνδυνος µιας τραπεζικής κρίσης αποµακρύνθηκε, αλλά τα διαρθρωτικά προβλήµατα της Ευρώπης (χαµηλή ανάπτυξη, µεγάλα ελλείµµατα, υπερχρέωση, δηµογραφική απειλή) παραµένουν. Αν δεν υπάρξει σύντοµα εναρµόνιση των οικονοµικών, δηµοσιονοµικών και φορολογικών µοντέλων, το φάσµα µιας Ευρώπης δύο νοµισµατικών ταχυτήτων θα εµφανιστεί και πάλι.

4Οι Ευρωπαίοι µπορούν να πανηγυρίσουν. Στην πραγµατικότητα κέρδισαν δύο χρόνια: διάστηµα αρκετά µεγάλο για να αναλάβουν δράση ή - όπως πολλοί φοβούνται - για να εφησυχάσουν.

5Η οικονοµική διακυβέρνηση της ευρωζώνης κερδίζει έδαφος. Οι Ευρωπαίοι µάλλον θα συνεχίσουν να πορεύονται µε την πεποίθηση ότι χρειάζεται µια κρίση για να κάνουν ένα βήµα προς τα εµπρός. Η ιδέα είναι συµπαθής, αλλά όχι ακριβώς λειτουργική όταν απέναντι στην Ευρώπη υπάρχει µια Αµερική που σηκώνει κεφάλι και µια Κίνα που καλπάζει.

6Η δηµοσιονοµική κατάσταση των ευρωπαϊκών χωρών θα εξυγιανθεί. Μα η λύση που προκρίθηκε είναι ότι για να αντιµετωπίσουν οι χώρες το πρόβληµα του χρέους τους, θα... χρεωθούν ακόµη περισσότερο. Ενας φαύλος κύκλος, από τον οποίο το περασµένο Σαββατοκύριακο δεν υπέδειξε την έξοδο.

7Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα µπορεί να αναφωνήσει «yes, we can!» Ο Ζαν-Κλοντ Τρισέ είδε, αντίθετα, να περιορίζεται η ανεξαρτησία της τράπεζας, την οποία οι Γερµανοί είχαν αναγορεύσει σε δόγµα όταν δηµιουργήθηκε το ευρώ. Ιστορική θα µείνει η σκηνή της περασµένης Κυριακής, όπου ο Σαρκοζί κάλεσε την ΕΚΤ να αγοράσει κρατικά οµόλογα, Θαπατέρο και Μπερλουσκόνι συµφώνησαν, και ο Τρισέ απάντησε οργισµένος ότι δεν δέχεται υποδείξεις...


Βαρβάρα Τερζάκη
Άρθρο Μιχάλη Μητσού -εφ. Τα Νέα, 13 Μαΐου 2010 ]]> http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/17/%c2%ab%ce%9a%ce%b1%ce%bb%ce%bb%ce%b9%ce%ba%cf%81%ce%ac%cf%84%ce%b7%cf%82%c2%bb_%cf%80%ce%b1%ce%bd%cf%84%ce%bf%cf%8d Mon, 17 May 2010 12:39:00 -0400 http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/17/%c2%ab%ce%9a%ce%b1%ce%bb%ce%bb%ce%b9%ce%ba%cf%81%ce%ac%cf%84%ce%b7%cf%82%c2%bb_%cf%80%ce%b1%ce%bd%cf%84%ce%bf%cf%8d democracy-rethymno
Ενας μελετητής του παρελθόντος που έχει συνηθίσει να εξετάζει ολοκληρωμένες ιστορικές περιόδους, όσο κι αν ο ίδιος πιστεύει ότι ο ιστορικός είναι ένας στοχαστής του παρόντος, δεν μπορεί να μιλήσει εύκολα ούτε για το σήμερα, ούτε για το αύριο της χώρας του. Ωστόσο έχει έρθει η στιγμή της ύστατης ευθύνης και η προσοχή όλων μας πρέπει να επικεντρωθεί στο μέλλον, αυτό το φάντασμα-πραγματικότητα που δεν είναι τίποτε περισσότερο και τίποτε λιγότερο από το βαρύ και αποπνικτικό παρόν.

Πού πάμε; ρωτάει η έρευνα της εφημερίδας. Θα τολμήσω να αντιστρέψω το ερώτημα. Από πού ερχόμαστε!

Η γενεαλογία του κακού είναι εύκολο να καταγραφεί από έναν ιστορικό. Δεν θα κάνω κατάχρηση των εργαλείων μου. Δι΄ ολίγων: αγροτική καταγωγή, σε συντριπτικές αναλογίες, που οι θεμελιώδεις αξίες της, αυτές που δόμησαν τη μικροαστική κοινωνική μας συνείδηση διαιωνίζονται ώς σήμερα. Ταξική δομή αβαθής, εφήμερη και φθίνουσα, που δεν κατορθώνει, μέσα από τις εγγενείς αντιπαραθέσεις της, να οργανώσει την κοινωνία παραγωγικά, αφήνοντας ένα τεράστιο κενό στην ύφανση του κοινωνικού ιστού. Στο πεδίο της πολιτικής, ένα ανθεκτικό πελατειακό σύστημα που, παρ΄ όλα τα πλήγματα που έχει υποστεί στον χώρο των προσωπικών εξαρτήσεων και των αμοιβαίων συναλλαγών, μεταλλάσσεται και επιβιώνει μέσα από κοινοτικά και συντεχνιακά, εννοώ: μικροαστικά, αιτήματα, που η εκάστοτε εξουσία σπεύδει να ικανοποιήσει. Για την ελάχιστη εικονογράφηση του λόγου μου, θα αναφερθώ, υπαινικτικά και μόνον, στο «πανελλαδικό», όπως και οι μαθητικές εξετάσεις, κίνημα των ενοικιαστών φοιτητικών διαμερισμάτων και ιδιοκτητών καταστημάτων αναψυχής (καφετέριες κ.λπ.) που με τη στήριξη των συναφών αυτοδιοικητικών και επαγγελματικών φορέων επηρεάζουν τις κρατικές αποφάσεις για ίδρυση ή κατάργηση πανεπιστημιακών σχολών στη χώρα. Αποκορύφωμα της διείσδυσης της πελατειακής λογικής στο εκπαιδευτικό σύστημα είναι η διοικητική κατάργηση της έννοιας της σχολικής αποτυχίας (κατάργησης της βάσης του 10), μια πράξη που, φοβάμαι, δεν συμβάλλει ούτε στην αυτοεκτίμηση των νεαρών ανθρώπων που επωφελούνται, ούτε στη στερέωση του αισθήματος δικαίου και του σεβασμού των θεσμών. Το πολυμορφικό πελατειακό σύστημα που νομίζαμε ότι το είχαμε βγάλει οριστικά από το παράθυρο, απλώς ξαναμπαίνει θριαμβευτικά από την πόρτα.

Πρέπει ωστόσο να πούμε δυο λόγια και για το παρόν. Κρίση δανεισμού, λοιπόν; Αναρωτιέται κανείς πώς θέριεψε το δημόσιο έλλειμμα μέσα σε λίγες εβδομάδες. Μήπως υπάρχει μια νέα χρηματιστηριακή τεχνογνωσία που την κατέχουν οι κερδοσκόποι αλλά όχι ακόμη οι κοινοί θνητοί, οι κεντρικές τράπεζες και τα κρατικά θησαυροφυλάκια; Μήπως πάλι έχουν εγκατασταθεί στα διεθνή χρηματιστήρια αόρατοι «κουλοχέρηδες» και κατακλέβουν τους αφελείς και τους αδύναμους; Ισως ναι, ίσως και όχι. Ασφαλώς όμως κάτι συμβαίνει με τα γιγαντιαία επενδυτικά (;) κεφάλαια που μετακινούνται με ιλιγγιώδη ταχύτητα από το Τόκιο ώς το Παρίσι και τη Νέα Υόρκη, και για τα οποία άλλοι αρμοδιότεροι οφείλουν να μας ενημερώσουν. Αυτά από την έξω πλευρά. Από τη μέσα όμως;

Το βρίσκω άστοχο, ίσως να είναι και πληκτικό, να παραθέσει κανείς όλα τα επιχειρήματα και όλες τις προτάσεις που συρρέουν από πολλές πλευρές για την έξοδο από την κρίση. Μου φαίνονται συναινετικές, στην πλειοψηφία τους, και σαν να διαπνέονται από μια υπόγεια αύρα αυτοκριτικής και αυτοσυνειδησίας, που ωστόσο δεν μπορούν να αρθρωθούν σε έναν δημόσιο λόγο, σύγχρονο και συνεκτικό. Από την εξοργισμένη εμπρηστική δημοσιογραφία (έντυπη και ηλεκτρονική) όλων των αποχρώσεων που απαιτεί την τιμωρία των ενόχων (ποιων και ποιου ιδιώνυμου αδικήματος;) ώς το: να πληρώσουν οι πλούσιοι, ο λαός δεν χρωστάει σε κανέναν τίποτα, των δύο κομμουνιστικών κομμάτων, κυκλοφορούν ιδέες και προτάσεις που καλύπτουν όλο τον κοινωνικό χώρο, από την ακραία ανευθυνότητα ώς τη δημιουργική απαισιοδοξία.

Με τη σειρά μου, και ως ελάχιστη συμβολή στη συγκρότηση ενός νέου μετώπου λογικής, θέλω να κάνω και τη δική μου πρόταση. Συνοψίζω: «Καλλικράτης» παντού. Χωρίς να είμαι οπαδός της βιαστικής εφαρμογής του στην Τοπική Αυτοδιοίκηση, πιστεύω ότι το σκεπτικό του είναι σωστό και ίσως είναι ο βασιλικός δρόμος εξόδου από την κρίση: σχέδιο «Καλλικράτης» στην εκπαίδευση, στο στράτευμα, στη δημόσια διοίκηση, στην εκκλησία, στις τράπεζες, παντού. Εξοικονόμηση πόρων, αξιοποίηση του ανθρώπινου δυναμικού, βελτίωση της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών είναι μερικά από τα μέτωπα που θα διεξαχθεί ο πόλεμος που έχει αρχίσει. Αν «αλλάξουν τα πράγματα», μπορεί να αυξηθούν και τα φορολογικά έσοδα του κράτους από άμεσους φόρους. Και τότε, ίσως, είναι λίγο καλύτερα.

Βαρβάρα Τερζάκη
Άρθρο ΒΑΣΙΛΗ ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΥ -εφ. Τα Νέα, Τρίτη 11 Μαΐου 2010 ]]> http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/17/%ce%9a%ce%ac%ce%bb%ce%b5%cf%83%ce%bc%ce%b1_%cf%83%cf%84%ce%b1_%cf%8c%cf%80%ce%bb%ce%b1! Mon, 17 May 2010 12:29:00 -0400 http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/17/%ce%9a%ce%ac%ce%bb%ce%b5%cf%83%ce%bc%ce%b1_%cf%83%cf%84%ce%b1_%cf%8c%cf%80%ce%bb%ce%b1! democracy-rethymno
Ο Φράνκλιν Ρούζβελτ αντιμετώπισε τη δραματικότερη οικονομική κρίση στην ιστορία του καπιταλισμού με τρόπο διαμετρικά αντίθετο από εκείνον που υπαγορεύουν σήμερα τα κυρίαρχα, στην Ελλάδα και σε όλη την Ευρώπη, δόγματα της οικονομικής «ορθοδοξίας». Εχοντας κληρονομήσει μια Αμερική που οδηγήθηκε στα πρόθυρα της κατάρρευσης από την απληστία της Γουόλ Στριτ και την ιδεοληψία της απαρέγκλιτης «δημοσιονομικής πειθαρχίας» που χαρακτήριζε την κυβέρνηση Χούβερ, έδωσε το σύνθημα μιας στροφής 180 μοιρών ήδη από την ομιλία της 11ης Ιουλίου 1932, όταν, αποδεχόμενος το χρίσμα του υποψηφίου του Δημοκρατικού Κόμματος, έριξε το σύνθημα της «Νέας Κοινωνικής Συμφωνίας» (New Deal).
«Επί δέκα χρόνια, επεκτεινόμαστε πέρα από τα όρια που επέτρεπε η φύση και η ομαλή, οικονομική ανάπτυξη. Τα επιχειρηματικά κέρδη ήταν τεράστια. Ο καταναλωτής, ο εργάτης και ο μικρομέτοχος αγνοήθηκαν. (…) Από τη μια άκρη της χώρας μέχρι την άλλη, άνδρες και γυναίκες, ξεχασμένοι από την πολιτική φιλοσοφία αυτής της κυβέρνησης, προσβλέπουν σε μας για καθοδήγηση και για πιο δίκαιη κατανομή του εθνικού πλούτου. Δεσμεύομαι για μια νέα κοινωνική συμφωνία με τον αμερικανικό λαό. Αυτό είναι κάτι περισσότερο από μια προεκλογική εκστρατεία. Είναι κάλεσμα στα όπλα»!
Οκτώ μήνες αργότερα, στις 4 Μαρτίου 1933, ο Ρούζβελτ, έχοντας θριαμβεύσει στις εκλογές, θα έδινε μια πραγματικά ιστορική ομιλία, στην επίσημη τελετή ανάληψης των καθηκόντων του. Μιλώντας σε αυστηρούς, σχεδόν θρησκευτικούς όρους, έδωσε στο χειμαζόμενο έθνος μια αίσθηση ελπίδας και προοπτικής, διακηρύσσοντας: «Θα αντέξουμε όπως αντέξαμε σε κάθε δοκιμασία, θα αναγεννηθούμε και θα δημιουργήσουμε… Το μόνο πράγμα που πρέπει να φοβόμαστε, είναι ο ίδιος ο φόβος»! Και συνέχισε: «Τα δεινά που υφιστάμεθα δεν οφείλονται σε κάποια θεμελιώδη έλλειψη. Δεν μας έπληξε επιδημία πανώλης ή σμήνος ακρίδων. Η φύση μάς προσφέρει πάντα τους καρπούς της και η ανθρώπινη εργασία τους πολλαπλασιάζει.
Η αφθονία βρίσκεται στο κατώφλι μας, αλλά η γενναιόδωρη διανομή της ακυρώνεται προτού καλά καλά αντικρίσουμε τη σοδειά του μόχθου μας. Ο βασικός λόγος βρίσκεται στο γεγονός ότι οι άρχοντες του χρήματος απέτυχαν, με τη στενοκεφαλιά και την ανικανότητά τους. Οι πρακτικές της αναίσχυντης τοκογλυφίας στέκονται καταδικασμένες στο δικαστήριο της κοινής γνώμης… Οι χρηματιστές εκδιώχθηκαν από τις υψηλές θέσεις τους στον ναό του πολιτισμού μας… Το μέτρο της ανόρθωσης θα είναι να ακολουθήσουμε κοινωνικές αρχές υψηλότερες από το στενό, χρηματικό κέρδος». Στην ίδια ομιλία, ο Ρούζβελτ περιέγραψε ως «βασικές γραμμές της επίθεσης» στον κοινωνικό του «πόλεμο» την αυστηρή χαλιναγώγηση του χρηματιστικού κεφαλαίου και τη μαζική απασχόληση, με την εκτεταμένη κρατική παρέμβαση στην οικονομία.
Τέσσερα χρόνια αργότερα, στις 29 Ιανουαρίου 1937, ο πιο πετυχημένος πρόεδρος της Αμερικής στον εικοστό αιώνα επιθεωρούσε και πάλι τη γενική εικόνα του έθνους, στην ομιλία που εγκαινίασε τη δεύτερη προεδρική θητεία του. Τα επιτεύγματα του New Deal δεν του επέτρεψαν να εξωραΐσει την κατάσταση και οι πολεμικές κραυγές ανανεώθηκαν:
«Βλέπω δεκάδες εκατομμύρια πολίτες -σημαντικό μέρος του έθνους- που στερούνται το μεγαλύτερο μέρος των εντελώς απαραίτητων για την επιβίωση… Είμαστε αποφασισμένοι να φέρουμε κάθε πολίτη στο κέντρο του εθνικού ενδιαφέροντος. Δεν θα θεωρήσουμε ποτέ καμία νόμιμη κοινωνική οργάνωση και διεκδίκηση στη χώρα μας ως περιττή. Το μέτρο της προόδου δεν θα είναι αν προσθέσουμε περισσότερη αφθονία σε αυτούς που ήδη έχουν πάρα πολλά, αλλά αν θα καταφέρουμε να προσφέρουμε αρκετά σε αυτούς που έχουν πολύ λίγα».
Αλλοι καιροί, άλλη χώρα, άλλα ήθη, θα πουν πολλοί. Και άλλοι θα πουν ότι ακούει κανείς μόνον αυτά που θέλει να ακούσει…

Βαρβάρα Τερζάκη

Άρθρο από εφ. Καθημερινή, 10-05-2010 ]]> http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/17/%ce%97_%ce%b5%cf%80%ce%b9%cf%83%cf%84%ce%ae%ce%bc%ce%b7_%cf%83%cf%84%ce%b1_%ce%af%cf%87%ce%bd%ce%b7_%cf%84%cf%89%ce%bd_%ce%b5%ce%be%cf%89%ce%b3%ce%ae%ce%b9%ce%bd%cf%89%ce%bd Mon, 17 May 2010 12:24:00 -0400 http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/17/%ce%97_%ce%b5%cf%80%ce%b9%cf%83%cf%84%ce%ae%ce%bc%ce%b7_%cf%83%cf%84%ce%b1_%ce%af%cf%87%ce%bd%ce%b7_%cf%84%cf%89%ce%bd_%ce%b5%ce%be%cf%89%ce%b3%ce%ae%ce%b9%ce%bd%cf%89%ce%bd democracy-rethymno
Δύσκολοι καιροί για επιστήμονες: Οι οικονομολόγοι αδυνατούν να μας εξηγήσουν πώς το όνειρο της παγκοσμιοποίησης μεταβλήθηκε σε παραμύθι και οι αστροφυσικοί μετατρέπουν το... κάποτε παραμύθι των εξωγήινων σε απτή προοπτική! Αλλά, αν οι πρώτοι πιέζονται από τα θύματα της απρονοησίας τους να δώσουν εξηγήσεις, οι δεύτεροι από τι ωθούνται να προβούν σε εκτιμήσεις που δεν τόλμησαν ποτέ στο παρελθόν; Διότι- για τους πολλούς που δεν πρόσεξαν τις σχετικές ειδήσεις - από την αρχή αυτής της χρονιάς έχουμε μια έντονη επαναφορά εξωγήινων σεναρίων στο προσκήνιο. Οχι από ευφάνταστους «ουφολόγους» αυτή τη φορά, αλλά από τα πιο σεβαστά επιστημονικά χείλη!

«Εξωγήινη» επιστημονική ταραχή
Την αρχή έκανε η Βασιλική Εταιρεία του Λονδίνου (η Ακαδημία των Βρετανών), που διοργάνωσε συνέδριο στις 25 Ιανουαρίου με θέμα την ύπαρξη εξωγήινων. Ο κύριος ομιλητής του συνεδρίου, καθηγητής Εξελικτικής Παλαιοβιολογίας στο Κέιμπριτζ Simon Conway Μorris τάχθηκε όχι απλώς υπέρ της ύπαρξης εξωγήινων αλλά και ότι «αυτοί μπορεί να μας μοιάζουν τόσο εμφανισιακά όσο και στα ελαττώματά μας, όπως η απληστία, η βία και η τάση να εκμεταλλεύονται πόρους άλλων».

Τη σκυτάλη παρέλαβε στις 25 Απριλίου ο πασίγνωστος μελετητής των Μαύρων Οπών, Stephen W. Ηawking: « Οι ίδιοι οι αριθμοί καθιστούν την ύπαρξη εξωγήινων απόλυτα λογική» είπε. «Φαντάζομαι ότι πιθανόν ζουν σε μεγάλα διαστημόπλοια, έχοντας εξαντλήσει όλους τους πόρους του μητρικού τους πλανήτη. Τόσο αναπτυγμένοι εξωγήινοι θα μπορούσαν ίσως να γίνουν νομάδες,που επιζητούν να κατακτήσουν και εποικήσουν όποιον πλανήτη βρουν.Αν τέτοιοι εξωγήινοι μας επισκεφθούν ποτέ,νομίζω ότι η έκβαση θα είναι παραπλήσια εκείνης που είχε η απόβαση του Κολόμβου στην Αμερική και η οποία δεν επεφύλαξε καλή τύχη στους ιθαγενείς». Επομένως; «Επομένως» συμπλήρωσε ο Ηawking «το να προσπαθήσει κανείς να έλθει σε επαφή μαζί τους είναι αρκετά ριψοκίνδυνο».

Οι δηλώσεις αυτές προκάλεσαν φυσικά αναταραχή και απορίες, αλλά εν μέσω οικονομικής κρίσης... λίγοι θα έψαχναν το «γιατί και πώς». Ωστόσο ακριβώς την προηγούμενη ημέρα, στις 24 Απριλίου 2010, είχε συμβεί κάτι ανεπανάληπτο, κάτι που ίσως στο μέλλον εξηγήσει πολλά- και ίσως χαρακτηρισθεί από τους ιστορικούς «αρχή νέας εποχής»: Ενας πύραυλος εκτοξεύθηκε από τη Φλόριδα των ΗΠΑ, θέτοντας σε τροχιά ένα νέο διαστημικό σκάφος ονόματι Χ-37Β ή Οrbital Τest Vehicle. Το σκάφος αυτό μοιάζει αρκετά με το γνωστό Space Shuttle, αλλά διαφέρει σε κάποια σημαντικότατα σημεία: Δεν ανήκει στη ΝΑSΑ, αλλά στο Πεντάγωνο, είναι μικρότερο από το Space Shuttle και πλήρως ρομποτικό, εκτελεί άκρως μυστική αποστολή και... είναι το πρώτο γήινο σκάφος εξοπλισμένο για μάχες στο Διάστημα! Να πολεμήσει με ποιον και γιατί;...

Graffiti στα σπαρτά

Ωσότου βρούμε τις απαντήσεις για αυτή την πρώτη «οπλισμένη διαστημική πτήση»- η οποία θυμίζουμε ότι γίνεται λίγο μετά την απόρριψη περαιτέρω αποστολών της ΝΑSΑ στη Σελήνη, από τον πρόεδρο Ομπάμα- ας δούμε το τι σημαίνουν οι προειδοποιήσεις του Ηawking για αποφυγή επαφής με τους εξωγήινους. Τι εννοούσε; Οτι ήδη υπάρχουν ενδείξεις τέτοιων προσπαθειών; Από πλευράς γήινων, η μόνη ένδειξη «τόλμης» ήταν ακριβώς η πτήση που πραγματοποιήθηκε την προηγουμένη της δήλωσής του. Οπότε, ίσως την απηύθυνε στους ιθύνοντες του Πενταγώνου. Αλλά, από πλευράς των υποτιθέμενων εξωγήινων, έχουμε ενδείξεις κάποιας επαφής και επικοινωνίας με τον πλανήτη μας;

Σίγουρα, οι θιασώτες της ουφολογίας θα έσπευδαν να μας απαντήσουν με πολύχρονους φακέλους περίεργων συμβάντων, με βιντεοσκοπήσεις ΑΤΙΑ (Αγνώστου Ταυτότητος Ιπτάμενων Αντικειμένων) ως και μαρτυρίες απαγωγών ανθρώπων από αυτά. Αλλά κάτι το ορατό από όλους και μη φευγαλέο υπάρχει;

Η απάντηση ίσως βρίσκεται σε κάτι το τόσο οφθαλμοφανές που... εδώ και αιώνες φροντίζουμε να παρεξηγούμε: Τα γιγαντιαία σχήματα στα ανοιξιάτικα χωράφια! Οι λεγόμενοι «κύκλοι στη σοδειά» ( crop circles, στα Αγγλικά) είναι ένα πολύ γνωστό φαινόμενο, που εμφανίζεται κάθε χρόνο, αρχίζοντας από τον Απρίλη, σε χωράφια πολλών χωρών του πλανήτη μας. Μολονότι οι εφημερίδες ευρείας κυκλοφορίας το ανακάλυψαν μόλις τη δεκαετία του 1970, τα ανεξήγητα αυτά σχέδια στα σπαρτά φαίνεται ότι εμφανίζονταν ανέκαθεν. Στην αρχαιότητα έλεγαν ότι τα δημιουργούσε ο «Χορός των Νυμφών». Στον Μεσαίωνα τα ονόμαζαν «Δαχτυλίδια των Ξωτικών» (Fairy Rings), «Σχέδια των Μαγισσών», «Θέρισμα του Διαβόλου» ή «Παιχνίδι των Νάνων» κατά τους συγγραφείς παραμυθιών αδελφούς Γκριμ. Φυσικά, κανείς δεν τα καταλόγιζε σε εξωγήινους, παρά μόνο μετά την έλευση της διαστημικής εποχής και τις σχετικές φαντασιώσεις μας για αστρικές πτήσεις. Ετσι, η σχετική φιλολογία αναπτύχθηκε μετά το 1970, για να διακοπεί απότομα τη δεκαετία του 1990: Το 1991, δύο νεαροί από τη Νότια Αγγλία ισχυρίστηκαν ότι ήταν οι «εφευρέτες του κόλπου» και έδειξαν το πώς σανίδωναν τα σπαρτά τις νύχτες για να κάνουν πλάκα το πρωί με τους τουρίστες που συνέρρεαν στο φαινόμενο. Η μετανάστευση της μόδας και σε άλλες χώρες κατέταξε σύντομα τους «κύκλους στη σοδειά» στα χωρατά για εύπιστους. Δεν είναι όμως απαραίτητα όλα τα σανιδωμένα σπαρτά ίδια...

Μικροκύματα και στρόβιλοι πλάσματος


Παρά την αποδεδειγμένη ευκολία με την οποία οι χωρατατζήδες νεαροί έφτιαχναν σχέδια στα χωράφια, πολλά από τα σχέδια των αγρών εμφάνιζαν πολυπλοκότητα και τελειότητα ανεξήγητη για «δουλειά της νύχτας». Οταν, μάλιστα, οι επίμονοι ερευνητές του φαινομένου άρχισαν να «φυλάνε σκοπιά» στα χωράφια της Νότιας Αγγλίας, διαπίστωσαν έκπληκτοι ότι τα περισσότερα από αυτά τα τέλεια σχέδια εμφανίζονταν σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα, λίγο προτού χαράξει. Τα σχέδια ήταν εξαιρετικά γεωμετρικά, με συνδυασμό κύκλων, τριγώνων και τετραγώνων. Επειτα, ανακάλυψαν ότι συνδέονταν μεταξύ τους, με άξονες που έδειχναν το ένα το άλλο, ή και το πού θα εμφανιστεί το επόμενο. Η έκπληξη χειροτέρεψε, όταν κάποιοι θιασώτες του φαινομένου κατέγραψαν σε βίντεο φωτεινούς μεταλλικούς δίσκους, που πετούσαν με απίστευτα ταχείς ελιγμούς πάνω από τα χωράφια και... στιγμιαία εμφανίζονταν από κάτω τους σχέδια!

Τα στοιχεία ήταν πλέον αρκετά ενδιαφέροντα ώστε να σκύψουν επάνω τους και οι επιστήμονες. Στις αρχές της δεκαετίας του 1990, ο βιοφυσικός William C. Levengood, του Εργαστηρίου Ρinelandia στο Μichigan των ΗΠΑ, εξέτασε δείγματα από 250 χωράφια με σχήματα, που επιλέχθηκαν τυχαία από επτά κράτη. Βρήκε ότι τα στάχυα είχαν λυγίσει ή εκραγεί με τρόπο που έμοιαζε να είχαν εκτεθεί σε μικροκύματα. Ιδιαίτερα- όπως κατέγραψε στην εργασία που δημοσίευσε στην «Journal of Scientific Εxploration», το 1995- στα ευρήματα από ένα χωράφι της Βρετανίας, ανίχνευσε μόρια σιδήρου που είχαν ενσωματωθεί στα φυτά ενόσω ο σίδηρος βρισκόταν σε θερμοκρασία τήξης! Το 1999, ο Βρετανός Ronald Αshby εξέτασε αυτά τα ευρήματα με ηλεκτρονικό μικροσκόπιο και αποφάνθηκε ότι η διάχυση του σιδήρου έγινε σε ριπές χιλιοστών του δευτερολέπτου. Ο ίδιος ο Levengood, σε εργασία που δημοσίευσε την ίδια χρονιά στο «Ρhysiologia Ρlantarum», έγραψε ότι το πιθανότερο ήταν οι κύκλοι των σοδειών να δημιουργούνται από ατμοσφαιρικούς στροβίλους πλάσματος, δηλαδή ηλεκτρισμένες αεριόμαζες που κινούνται σπειροειδώς και εκπέμπουν μικροκύματα. Αλλά, ποιες δυνάμεις της φύσης θα σχεδίαζαν τόσο νοήμονα και γεωμετρικά σύνθετα σχήματα;

Εξετάζοντας δείγματα του εδάφους από σημεία όπου η σοδειά «είχε πατηθεί», ο ορυκτολόγος Sampath Ιyengar έμεινε έκπληκτος: «Οι αλλαγές στην άργιλο ήταν όμοιες με αυτές που υφίσταται όταν μένει θαμμένη επί χιλιάδες χρόνια, υπό πίεση και θέρμανση» είπε. Πώς όμως ασκεί κανείς πίεση και θερμότητα κρυσταλλοποίησης χωρίς να κάψει ολοσχερώς τα στάχυα; Για επιβεβαίωση του φαινομένου, ζητήθηκε η εξέταση των δειγμάτων και από μία αυθεντία στον τομέα αργιλούχων ορυκτών, τον καθηγητή Γεωλογίας στο Dartmouth College, Robert C. Reynolds Jr. Αποφάνθηκε ότι... «οι τρέχουσες γνώσεις μας δεν μας επιτρέπουν καμία εξήγηση του φαινομένου».

Το ίδιο πιστεύει και ο καθηγητής Γεωλογίας Κlaas von Εgmond του Πανεπιστημίου της Ουτρέχτης, ο οποίος μελετά τους κύκλους σοδειάς της Ν. Αγγλίας για περισσότερο από μία δεκαετία. Αλλά τώρα πια πιστεύει και κάτι περισσότερο: «Πέρυσι (το 2008) είδαμε πέντε φωτεινές μπάλες από μέταλλο σαν αλουμίνιο» δήλωσε σε γερμανικό ντοκυμαντέρ «που πετούσαν πάνω από τα χωράφια και χάραζαν αυτά τα σχέδια».


Ενδιαφέρον ντοκυμαντέρ
Ιδιαίτερα κατατοπιστικό για το θέμα είναι ένα γερμανικό ντοκυμαντέρ (στα αγγλικά) που μπορείτε να δείτε στο Διαδίκτυο: www. youtube. com/watch? v=8mΑdrSvΟgwΙ ΤΙ ΝΟΗΜΑ ΕΧΟΥΝ ΤΑ ΠΕΡΙΕΡΓΑ ΣΧΗΜΑΤΑ;
Εστω,λοιπόν,ότι ένα ποσοστό των όλων σχεδίων στα χωράφια έχουν χαρακτηριστικά που τα κατατάσσουν στα «μη χειροποίητα από ανθρώπους» και στα αρκούντως ανεξήγητα να αποδοθούν σε φυσικές δυνάμεις και αίτια.Γιατί γίνονται; Εχουν κάτι να μας πουν, βγαίνει κάποιο νόημα από αυτά τα σχήματα,είναι κάποιο είδος μηνύματος;

Από όλα τα σχέδια που τροφοδότησαν διάφορες ερμηνείες μηνυμάτων,το πιο σοκαριστικό ήταν αυτό που εμφανίστηκε τον Αύγουστο του 2001 στο Chibolton της Αγγλίας,δίπλα στις εγκαταστάσεις ενός τηλεσκοπίου: Ηταν σαν μακρόστενη κάρτα-απάντηση στο μήνυμα γνωριμίας προς εξωγήινους που είχε στείλει το 1974 ο γνωστός αστροφυσικός Carl Sagan,μέσω του ραδιοτηλεσκοπίου του Αρεσίμπο στο Πουέρτο Ρίκο.Σε εκείνη την «επισκεπτήρια κάρτα»,ο Sagan είχε χαράξει έναν κώδικα εικονοστοιχείων (pixels) που έδειχναν το δεκαδικό σύστημα που χρησιμοποιούμε στη Γη,τα βασικά για μας χημικά στοιχεία (υδρογόνο,οξυγόνο,άζωτο,άνθρακας),το πυρίτιο,το ηλιακό μας σύστημα,το πώς μοιάζει ο άνθρωπος,το τι πληθυσμό έχουμε συνολικά,τη σύσταση του DΝΑ μας και το μέσο τρέχουσας επικοινωνίας (το ραδιοτηλεσκόπιο).

Στο Chibolton εμφανίστηκε αποτυπωμένη στα σπαρτά σχεδόν ολόιδια αυτή η κάρτα,με κάποιες σημαίνουσες διαφορές: Ενώ το αριθμητικό σύστημα είναι επίσης δεκαδικό και βασίζεται στα ίδια χημικά στοιχεία και το πυρίτιο,το ηλιακό σύστημα διαφέρει,όπως και ο πληθυσμός,η εμφάνιση του «εξωγήινου» δείχνει πολύ μεγαλύτερο κεφάλι ως προς το σώμα,ο έλικας του DΝΑ δεν είναι διπλός αλλά τριπλός και το σύστημα επικοινωνίας είναι διαφορετικό.Εντυπωσιακότατο ήταν και ότι η απεικόνιση του συστήματος επικοινωνίας τους αντιστοιχούσε στο σχήμα που είχε παρουσιασθεί ακριβώς έναν χρόνο πριν στο ίδιο χωράφι,δίπλα στο ίδιο γήινο τηλεσκόπιο!

Την επόμενη χρονιά,το 2002,ένα ακόμη πιο ασύλληπτο σχήμα εμφανίστηκε στο Winchester της Αγγλίας,ένα σχήμα «αδύνατο να φτιαχτεί από ανθρώπους σε μια νύχτα»: Το μπούστο του ΕΤ, με έναν δίσκο τύπου CD στο πλάι του,όπου ήταν χαραγμένη πληροφορία σε γλώσσα μηχανής των υπολογιστών (κώδικα ΑSCΙΙ).Τι έλεγε αυτό το μήνυμα; «Φοβού τους φέροντες ψευδή δώρα και ανεκπλήρωτες υποσχέσεις.Πολύς πόνος,αλλά υπάρχει ακόμη χρόνος.Πίστευε ότι υπάρχει ακόμη καλό εκεί έξω.Αντιτιθέμεθα στους παραπλανητές.Ο αγωγός κλείνει». Η ερμηνεία της...εξωγήινης Πυθίας δική σας,αλλά η λέξη «αντιτιθέμεθα» δύσκολα αφήνει έξω από τη σκέψη την εκτόξευση γήινου οπλισμένου διαστημοπλοίου: Είμαστε εν δυνάμει αντίπαλοί τους ή ετοιμαζόμαστε να διαλέξουμε μεριά σε έναν πόλεμο μεταξύ εξωγήινων;

Γρίφος...

Τέλος,τα πιο ταιριαστά με τη συνωμοσιολογία της εποχής μας σχέδια εμφανίστηκαν την τελευταία πενταετία,όπως αυτό που αποτυπώθηκε στις 9 Αυγούστου 2005 στο Αshbury Wiltshire της Αγγλίας: Το περίφημο ημερολόγιο των Μάγια Solkin,με μία εντυπωσιακή προσθήκη στο κέντρο.Μία έκλειψη Ηλίου συν το πέρασμα της Αφροδίτης ανάμεσα στον Ηλιο και στη Γη.Είναι μια αστρονομική σύνοδος που θα συμβεί στις 16 Μαΐου 2012.Και,στις 13 Ιουλίου 2008, ένα συναφές σχήμα εμφανίστηκε στο Avebury Μanor της Αγγλίας: Η διάταξη του ηλιακού μας συστήματος την 21η Δεκεμβρίου 2012!

Να σημαίνουν όλα αυτά ότι «τελειώνει η τρέχουσα και αρχίζει η 4η εποχή στην εξέλιξη του ανθρώπινου είδους»; Χρειάζομαι επειγόντως την επόμενη επιστημονική απάντηση,γιατί...δεν αντέχω στη σκέψη ότι θα χάσουν οι σωτήρες μας τα δανεικά που μας έδωσαν!


Βαρβάρα Τερζάκη
Άρθρο Τάσος Καφαντάρης-εφ. Το Βήμα, Κυριακή 9 Μαΐου 2010
]]> http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/17/%ce%94%ce%bf%cf%81%cf%85%cf%86%ce%bf%cf%81%ce%b9%ce%ba%ce%ae_%ce%b3%ce%b5%cf%89%cf%81%ce%b3%ce%af%ce%b1! Mon, 17 May 2010 12:08:00 -0400 http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/17/%ce%94%ce%bf%cf%81%cf%85%cf%86%ce%bf%cf%81%ce%b9%ce%ba%ce%ae_%ce%b3%ce%b5%cf%89%cf%81%ce%b3%ce%af%ce%b1! democracy-rethymno
Μπορεί ως πριν από λίγα χρόνια κάτι τέτοιο να ακουγόταν τρελό, όμως σήμερα η γεωργία μέσω... δορυφόρου είναι πλέον γεγονός! Αλλωστε δεν είναι τυχαίο που ολοένα περισσότεροι παραγωγοί ακολουθούν τη συγκεκριμένη μέθοδο προκειμένου να αυξήσουν την ποσότητα και να βελτιώσουν την ποιότητα της σοδειάς τους. Σύμφωνα με τους ειδικούς, πρόκειται για μια απλή, οικονομική, αλλά πάνω απ΄ όλα άμεσα αποδοτική διαδικασία, η οποία αποβλέπει στη βελτίωση των καλλιεργειών και στην «ανακούφιση» του περιβάλλοντος από την υπερλίπανση και την υπεράρδευση. Με τη βοήθεια των νέων τεχνολογιών, ανάμεσα στις οποίες συμπεριλαμβάνονται δορυφορικές και εναέριες λήψεις, το παγκόσμιο σύστημα εντοπισμού θέσης GΡS και ειδικά λογισμικά ανάλυσης θρεπτικών στοιχείων του εδάφους, εξειδικευμένα ινστιτούτα και ιδιωτικές εταιρείες προσφέρουν στους ενδιαφερομένους τη δυνατότητα να γνωρίζουν το «προφίλ» του χωραφιού τους, οδηγώντας έτσι σε μέγιστα οικονομικά και παραγωγικά οφέλη.

Εφαρμογή και στην Ελλάδα
Το συγκεκριμένο σύστημα εδαφολογικής ανάλυσης εφαρμόζεται και στην Ελλάδα από το Ινστιτούτο Εδαφολογίας Θεσσαλονίκης του Εθνικού Ιδρύματος Αγροτικής Ερευνας (ΕΘΙΑΓΕ). Η όλη προσπάθεια ξεκίνησε στη χώρα μας το 2002 και όπως επισημαίνει στο «Βήμα» ο διευθυντής του ινστιτούτου και διδάκτωρ στη Διαχείριση των Εδαφολογικών Πόρων κ. Αριστοτέλης Παπαδόπουλος διαρκώς βελτιώνεται. Ως σήμερα έχει εφαρμοστεί με επιτυχία σε περίπου 2.000.000 στρέμματα στη Βόρεια Ελλάδα και συγκεκριμένα στον μισό Νομό Θεσσαλονίκης, στον μισό Νομό Κοζάνης, ενώ τα πρώτα αποτελέσματα αναμένεται να παραδοθούν σε λίγο καιρό και στον Δήμο Καρδαμύλων στη Χίο. Πρόσφατα μάλιστα αποφασίστηκε η συνέχιση των αναλύσεων και στο υπόλοιπο του Νομού Κοζάνης.

Η αλόγιστη χρήση φυτοφαρμάκων και λιπασμάτων «έπνιξε», σύμφωνα με επίσημες μετρήσεις, τα εδάφη της Βόρειας Ελλάδας προκαλώντας σοβαρή περιβαλλοντική ρύπανση των εδαφών και του υπόγειου ορίζοντα. Καταστροφική η λίπανση «στα τυφλά»
«Κατά 90%, όταν οι γεωργοί κάνουν λίπανση, την κάνουν στα “τυφλά ”» παραδέχεται ο κ. Παπαδόπουλος. «Πηγαίνουν δηλαδή σε έναν έμπορο λιπασμάτων, αυτός τους δίνει ένα προϊόν,το οποίο στη συνέχεια ρίχνουν στο χωράφι τους.Αυτό έχει οικονομικό αντίκτυπο για τον παραγωγό,αλλά και περιβαλλοντικό,που μάλιστα έχει φτάσει σε υπερβολικά επίπεδα στην περιοχή της Λάρισας. Η υπερβολική αζωτούχος λίπανση των εδαφών έχει αυξήσει κατακόρυφα τα νιτρικά στον υπόγειο ορίζοντα, με αποτέλεσμα σε περιοχές όπως τα Φάρσαλα και η Λάρισα οι άνθρωποι να μην μπορούν να πιουν νερό και να αναγκάζονται να αγοράζουν εμφιαλωμένο ».

Η υπερσυγκέντρωση νιτρικών στο έδαφος, κατά τον ειδικό, μπορεί να προκαλέσει διάφορα προβλήματα υγείας, καθώς παρεμποδίζουν τη σωστή οξυγόνωση του αίματος, κυρίως στα παιδιά, ενώ όταν έρχονται σε επαφή με τα στομαχικά υγρά δημιουργούνται νιτροζαμίνες, οι οποίες σε υπερβολικά επίπεδα μπορούν να έχουν καρκινογόνο δράση. «Θα πρέπει να αφυπνίσουμε το κοινό γιατί, σύμφωνα με τις μετρήσεις μας, περίπου το 85% των ελληνικών εδαφών έχει τόσο πολύ φώσφορο που τουλάχιστον για τα επόμενα 10 χρόνια δεν θα χρειαστεί φωσφορική λίπανση. Οταν ρίχνεις δηλαδή τα λιπάσματα στα “τυφλά”,επόμενο είναι οι ουσίες αυτές να συσσωρεύονται στο έδαφος. Επιπλέον,το 50% των εδαφών μας είναι και υπέρκορο σε κάλλιο,με αποτέλεσμα πάρα πολλά χωράφια να μη χρειάζονται τα συγκεκριμένα λιπάσματα. Συνεπώς, από εδώ φαίνεται η ξεκάθαρη εξοικονόμηση χρημάτων που υπολογίζουμε μέσω της εφαρμογής του προγράμματος προηγμένων εδαφολογικών αναλύσεων» προσθέτει ο διευθυντής του Ινστιτούτου Εδαφολογίας Θεσσαλονίκης.

Κατάρτιση ηλεκτρονικού χάρτη
Τι διαφορετικό προσφέρει όμως η νέα γενιά αναλύσεων και τι αλλάζει στην πράξη ως προς τη διαδικασία της συμβατικής καλλιέργειας; Αρχικά πραγματοποιείται δειγματοληψία από εκπαιδευμένα συνεργεία, τα οποία λαμβάνουν δείγμα ανά 300 ή 500 μέτρα- ανάλογα με την ομοιομορφία του εδάφουςμε τη βοήθεια ενός ειδικού εργαλείου και ενός GΡS για την καταχώριση της ακριβούς θέσης του σημείου δειγματοληψίας.

«Στη συνέχεια το δείγμα έρχεται στο εργαστήριό μας όπου περνά από σειρά 25 χημικών αναλύσεων.Περνάμε το σημείο δειγματοληψίας στον χάρτη GΙS (γεωγραφικά συστήματα πληροφοριών) και όταν βγουν και τα αποτελέσματα των αναλύσεων καταχωρίζονται και αυτά. Ετσι, ακολουθώντας τη μέθοδο της γεωστατιστικής (kriging interpolation), φτιάχνουμε έναν ηλεκτρονικό χάρτη 24 επιπέδων όπου καταγράφονται οι συγκεντρώσεις των διαφόρων θρεπτικών στοιχείων- άζωτο,φώσφορος, κάλλιο- αλλά και βαρέων μετάλλων, δηλαδή τι ρύπανση έχουν υποστεί τα εδάφη που μελετάμε.Αμέσως τα επίπεδα αυτάπερνιούνται σε συμβατικούς χάρτες της γεωγραφικής υπηρεσίας στρατού (1:5.000) τους οποίους εμείς ψηφιοποιούμε και στην πορεία εντοπίζεται η ακριβής θέση της γεωργικής έκτασης με τη βοήθεια δορυφορικών λήψεων » εξηγεί αναλυτικά ο κ. Παπαδόπουλος.

Η ενημέρωση του γεωργού
Μετά την ολοκλήρωση αυτού του σταδίου, ο παραγωγός δηλώνει το είδος της καλλιέργειας που επιθυμεί - π.χ. καλαμπόκι. «Με τη βοήθεια ενός ειδικού λογισμικού και του GΙS, ο παραγωγός μπορεί να βρει το χωράφι του και να δει τα προϊόντα που πρέπει να χρησιμοποιήσει- δηλαδή ποιο λίπασμα και σε ποια ποσότητα θα πρέπει να εφαρμόσει και ποια εποχή θα πρέπει να γίνει αυτό. Ανάλογα με την καλλιέργεια και το έδαφος του χωραφιού, το λογισμικό προσαρμόζει αυτόματα τα στοιχεία και αποκαλύπτει την προβλεπόμενη για κάθε περίπτωση λίπανση» υπογραμμίζει ο ειδικός. «Μάλιστα υποδεικνύει ακόμη και την ποσότητα και τη συχνότητα του ποτίσματος» .

«Δυστυχώς στην παρούσα φάση μέσω δορυφόρου μπορεί να καταγραφούν μόνο η ακτινοβολία που εκπέμπει κάθε φυτό,η υγρασία και η διάβρωση του εδάφους,αλλά δεν μπορεί να εκτιμηθεί η περιεκτικότητα της γης σε θρεπτικά στοιχεία» αναφέρει ο ειδικός, υπογραμμίζοντας ότι αν κάτι τέτοιο συνέβαινε απευθείας από δορυφόρο, τότε η όλη διαδικασία θα υπεραπλουστευόταν.

Ο ρόλος της «πολλαπλής συμμόρφωσης»

Εδώ και αρκετό καιρό το υπουργείο Γεωργίας προωθεί το πρόγραμμα της νιτρορρύπανσης, στο πλαίσιο του οποίου γίνονται διάφορες προσπάθειες περιορισμού στη χρήση νιτρικών. Τις προσπάθειες αυτές όμως, τονίζει ο κ. Παπαδόπουλος, δυστυχώς οι παραγωγοί τις εκλαμβάνουν ως έναν επιπλέον τρόπο για να πάρουν χρήματα μέσω των επιδοτήσεων και όχι για να λύσουν το πρόβλημά τους. «Ολες οι κυβερνήσεις συγκέντρωσαν την προσοχή τους στο να πάρουν οι παραγωγοί τις επιδοτήσεις από την Ευρωπαϊκή Ενωση, με αποτέλεσμα να έχουν εγκαταλειφθεί σχεδόν πλήρως βασικά τεχνικά θέματα:πώς δηλαδή να έχουμε καλά προϊόντα,να μην προχωρούμε σε υπερλίπανση ή υπεράρδευση. Ολα λέγονταν, αλλά δεν πραγματοποιούνταν» λέει ο ίδιος.

Τα τελευταία τρία χρόνια όμως η ΕΕ εφαρμόζει την οδηγία Πολλαπλής Συμμόρφωσης, όπως ονομάζεται. Προκειμένου δηλαδή ένας παραγωγός να είναι επιλέξιμος για την επιδότηση, θα πρέπει να ακολουθεί τρία βήματα: να εφαρμόζει επιστημονικά αποδεδειγμένη ορθολογική λίπανση, άρδευση και φυτοπροστασία.

«Εμείς ως ινστιτούτο καλύπτουμε τα δύο από τα τρία μέρη:την ορθολογική λίπανση και άρδευση.Συνήθως αναλαμβάνουμε προγράμματα για νομαρχίες και συνεταιρισμούς.Γίνεται δηλαδή μια προγραμματική σύμβαση μεταξύ του ΕΘΙΑΓΕ και του αντίστοιχου φορέα (συνεταιρισμός, νομαρχία κτλ.)ότι θα πραγματοποιηθεί μια εδαφολογική μελέτη, όπου ακόμη κι ένας ανίδεος,με τη βοήθεια των ηλεκτρονικών υπολογιστών και των νέων τεχνολογιών,θα μπορεί να λάβει σωστές συμβουλές λίπανσης και άρδευσης.Η χρηματοδότηση αυτή μπορεί να γίνει μέσω ανταποδοτικών τελών (όπως έγινε στην περίπτωση του Νομού Θεσσαλονίκης),μέσω του Γ΄ και Δ΄ ΚΠΣ, μέσω του προγράμματος αγροτικής ανάπτυξης “Αλέξανδρος Μπαλτατζής” του υπουργείου Γεωργίας που χρηματοδοτεί τέτοιου είδους δράσειςή μέσω της ενίσχυσης που προσέφερε το υπουργείο Μακεδονίας- Θράκης στους παραμεθόριους νομούς (όπως έγινε στην περίπτωση του Νομού Κοζάνης).Οπότε λύσεις ασφαλώς και υπάρχουν» υπογραμμίζει ο κ. Παπαδόπουλος.

Με τον τρόπο αυτό, εξηγεί, οι νομαρχίες κάνουν μια επένδυση προκειμένου να ενισχύσουν τη γεωργική τους ανάπτυξη, να κάνουν οικονομία στο γενικό κόστος παραγωγής, να καταστούν επιλέξιμες για επιδοτήσεις βάσει της οδηγίας πολλαπλής συμμόρφωσης, αλλά κυρίως να συμβάλουν έμπρακτα στην προστασία του περιβάλλοντος.

Κόστος και διάρκεια εφαρμογής
Το κόστος ανέρχεται μόλις σε 1,5 ευρώ ανά στρέμμα, ενώ σύμφωνα με εκτιμήσεις το κέρδος από την εφαρμογή του συγκεκριμένου προγράμματος αγγίζει τουλάχιστον τα 10 ευρώ ανά στρέμμα. Υπάρχουν ωστόσο και μεμονωμένες αναλύσεις οι οποίες αφορούν απλή ανάλυση του εδαφολογικού δείγματος που ο ίδιος ο παραγωγός προσκομίζει στο ινστιτούτο και δεν περιλαμβάνουν την ειδική ψηφιακή χαρτογράφηση και καταχώριση στη βάση δεδομένων. Στην περίπτωση αυτή το κόστος φτάνει τα 30 ευρώ κατόπιν προσκόμισης δικαιολογητικών που να πιστοποιούν ότι ο ενδιαφερόμενος είναι γεωργός, ενώ σε περίπτωση ιδιώτη το κόστος ανεβαίνει στα 90 ευρώ.

Παρ΄ όλα αυτά οι ειδικοί υποστηρίζουν ότι οι μεμονωμένες προσπάθειες πολιτών δεν βοηθούν στη δημιουργία ενός ενιαίου ψηφιακού χάρτη των καλλιεργήσιμων περιοχών της Ελλάδας και της εδαφολογικής σύστασής τους, καθώς δεν ακολουθείται όλη η γραμμή της διαδικασίας, με αποτέλεσμα να χάνονται πολύτιμα στοιχεία, τα οποία δεν καταχωρίζονται ποτέ.

Οι αναλύσεις πραγματοποιούνται μία φορά και στη συνέχεια γίνεται η λεγόμενη συντήρηση. Δηλαδή, εφόσον εφαρμοστεί το συγκεκριμένο πρόγραμμα μία φορά, την επόμενη χρονιά γίνεται η λεγόμενη επικαιροποίηση (update): ο παραγωγός δηλώνει τα ακριβή βήματα που ακολούθησε κατά τη διάρκεια του έτους και στη συνέχεια μέσω μιας ειδικής διαδικασίας που βασίζεται στα αρχικά αποτελέσματα των εδαφολογικών αναλύσεων και της απόδοσης της καλλιέργειας, εκτιμάται ποια είναι η θρεπτική κατάσταση του χωραφιού. «Προκειμένου όμως να ξεφύγουμε από τη θεωρία και να περάσουμε στην πράξη,έχουμε ήδη προτείνει να επαναλαμβάνουμε κάθε χρόνο τις δειγματοληπτικές αναλύσεις σε δόσεις» λέει ο κ. Παπαδόπουλος. Το κόστος της όλης διαδικασίας άλλωστε δεν είναι μεγάλο καθώς τα 200 δείγματα κοστολογούνται γύρω στις 3.000 ευρώ.

Το ενδιαφέρον ωστόσο παραμένει μειωμένο προς το παρόν. «Πιστεύω ότι τρομάζουν με το επιστημονικό του θέματος » εκμυστηρεύεται ο διευθυντής του Ινστιτούτου Εδαφολογίας Θεσσαλονίκης. «Από εμάς όμως οι ενδιαφερόμενοι παίρνουν ένα CD, για την κατανόηση του οποίου δεν χρειάζεται να έχουν εξειδικευμένες γνώσεις». Στον χορό των νέων τεχνολογιών φαίνεται ότι θέλουν να μπουν και περιοχές της Νότιας Ελλάδας όπως η Πάτρα και το Αργος. Σύμφωνα με τους ειδικούς, η ανάλυση των καλλιεργήσιμων εδαφών ολόκληρης της χώρας, χωρίς την ψηφιοποίηση, θα στοίχιζε στο κράτος περί τα 30.000.000 ευρώ, ενώ με την πλήρη ψηφιοποίηση θα άγγιζε τα 54.000.000 ευρώ.
ΣΤΟΝ ΔΟΡΥΦΟΡΙΚΟ ΧΟΡΟ ΚΑΙ ΙΔΙΩΤΙΚΕΣ ΕΤΑΙΡΕΙΕΣ
Σε χώρες του εξωτερικού (Βρετανία,ΗΠΑ,Γερμανία,Γαλλία,Ισραήλ και Ισπανία) υπάρχουν και πολλές ιδιωτικές εταιρείες που προσφέρουν παρόμοιες υπηρεσίες.Μία από αυτές είναι και η βρετανική εταιρεία SΟΥL,η οποία παρέχει αναλύσεις σε βρετανούς και σκοτσέζους γεωργούς που βασίζονται στην ακτινοβολία των σπαρτών που καταγράφουν οι δορυφορικές λήψεις.

«Συγκεκριμέναοι δορυφορικές φωτογραφίες καταγράφουν τη γεωργική ανάπτυξη του χωραφιού το οποίο εξετάζεται κάθε φορά» εξηγεί στο «Βήμα» η κ. Ρεμπέκα Πάρκερ.

«Με τη βοήθεια ενός ειδικού λογισμικού μπορούμε να δούμε την ακτινοβολία που εκπέμπουν τα φύλλα των σπαρτών και να εντοπίζουμε έτσισε ποια σημεία ακριβώς βρίσκονται ανεπτυγμένες και πυκνές καλλιέργειες.Στη συνέχεια δημιουργούμε ειδικούς χάρτες οι οποίοι μπορεί να έχουν διάφορες εφαρμογές»αναφέρει η ίδια.«Για εμάς βασικό εργαλείο αποτελεί η ιστοσελίδα της εταιρείας,η οποία επιτρέπει στον πελάτη να μπορεί να βλέπει ανά πάσα στιγμή τα στοιχεία του αγροτεμαχίου του,εισάγοντας απλώς το όνομα χρήστη και τον κωδικό του».

Η διαδικασία,όπως μας εξηγεί η κ. Πάρκερ,είναι σχετικά απλή: με τη βοήθεια ενός οχήματος εξοπλισμένου με GΡS ο πελάτης καταγράφει τη γεωγραφική θέση του χωραφιού του,το οποίο καταχωρίζεται στον προσωπικό του λογαριασμό,στην ειδική ιστοσελίδα.Στη συνέχεια οι ειδικοί λαμβάνουν τη δορυφορική φωτογραφία της συγκεκριμένης έκτασης και ανάλογα με το είδος της καλλιέργειας αναπτύσσουν χάρτες που υποδεικνύουν την ποσότητα των λιπασμάτων που πρέπει να χρησιμοποιήσει ο γεωργός. «Στην παρούσα φάση δουλεύουμε αποκλειστικά με χειμερινά σιτηρά, όπως π.χ.σιτάρι,κριθάρι και σίκαλη,όμως παράλληλα πραγματοποιούμε δοκιμές για την εφαρμογή του συστήματος σε πόα (είδος χορταριού) και πατάτες» αναφέρει η εκπρόσωπος της SΟΥL.

«Με την εφαρμογή των προτεινομένων από το σύστημα μέτρων,μπορούμε να επιτύχουμε μια αύξηση στην παραγωγή της τάξεως του 3%-7%,και αυτό γιατί η σοδειά διανέμεται πιο ομοιόμορφα,με αποτέλεσμα η διαχείρισή της να είναι ευκολότερη και η αζωτούχος λίπανσή της να πραγματοποιείται με μεγαλύτερη προσοχή όπου αυτή είναι απαραίτητη.Ετσι, π.χ.,μόνο τα σημεία που χρειάζονται ενίσχυση αζώτου θα λάβουν την ποσότητα λιπάσματος που τους αντιστοιχεί»υπογραμμίζει η κ.Πάρκερ.

«Η ανταπόκριση του κοινού προς τη σχετικά νέα υπηρεσίαείναι αρκετά θετική.Το μεγαλύτερο όφελος που προσφέρει είναι ότι εξομαλύνει την καλλιέργεια απέναντι σε διάφορους παράγοντες,ανάμεσα στους οποίους συγκαταλέγεται και η αποτελεσματική αντιμετώπιση μυκητιακών ασθενειών και φυτοπαρασίτων χωρίς την υπερβολική χρήση φυτοφαρμάκων» λέει η Βρετανίδα.

Το κόστος της προηγμένης υπηρεσίας ποικίλλει κατά την εταιρεία, ανάλογα με το μέγεθος κάθε χωραφιού.Ξεκινά από 500 στερλίνες (δηλαδή περίπου 580 ευρώ) και φτάνει ως και τις 3.500 στερλίνες (δηλαδή περίπου 4.000 ευρώ) ανά σεζόν.«Οι μετρήσεις επαναλαμβάνονται εκ νέου κάθε χρόνο καθώς εφαρμόζεται αζωτούχος λίπανση». Σύμφωνα με την κ.Πάρκερ,παρά τα εκλεπτυσμένα συστήματα που πραγματοποιούν τις δορυφορικές λήψεις,υπάρχουν «εχθροί» υπεράνω υποψίας,όπως για παράδειγμα τα...σύννεφα,που μπορεί να σταθούν εμπόδιο στην ολοκλήρωση των προηγμένων αναλύσεων.


Βαρβάρα Τερζάκη
Άρθρο Ειρηνη Βενιου-εφ. Το Βήμα, Κυριακή 9 Μαΐου 2010


]]> http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/17/%ce%97_%ce%b6%cf%89%ce%ae_%ce%b5%ce%bd_%ce%bc%cf%80%ce%bf%ce%bc%cf%80%ce%af%ce%bd%ce%b1 Mon, 17 May 2010 12:04:00 -0400 http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/17/%ce%97_%ce%b6%cf%89%ce%ae_%ce%b5%ce%bd_%ce%bc%cf%80%ce%bf%ce%bc%cf%80%ce%af%ce%bd%ce%b1 democracy-rethymno ΞΑΝΑΒΛΕΠΟΝΤΑΣ ΤΗΝ «ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΜΑΓΝΗΤΟΤΑΙΝΙΑ ΤΟΥ
ΚΡΑΠ» ΤΟΥ ΜΠΕΚΕΤ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΔΙΟΦΥΗ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΙΑΚΟ
ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΗ ΡΟΜΠΕΡΤ ΟΥΙΛΣΟΝ, ΣΚΕΦΤΗΚΑ ΠΩΣ ΣΤΗΝ ΕΡΓΟΓΡΑΦΙΑ
ΜΕΓΑΛΩΝ ΔΗΜΙΟΥΡΓΩΝ, ΜΙΑ ΜΙΚΡΗ, ΣΥΝΤΟΜΗ
ΦΟΡΜΑ ΕΙΝΑΙ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΕΙ ΩΣ ΠΡΟΠΛΑΣΜΑ, ΩΣ ΜΑΚΕΤΑ,
ΩΣ ΠΥΡΗΝΙΚΟ ΘΕΜΑ ΓΙΑ ΑΛΛΑ ΕΡΓΑ ΤΟΥΣ
Σ ΄ αυτά τα πυκνά και ως εκ τούτου γόνιμα έργα «μαγιάς» υπάρχει πολύ αυτοβιογραφικό υλικό. Ο Μπέκετ ως Κραπ την ημέρα των εβδομηκοστών γενεθλίων του σκοπεύει να εγγράψει στη μαγνητοταινία του μαγνητοφώνου του, όπως κάθε χρονιά την ίδια ημέρα, το στίγμα των ημερών του. Αλλά ο πειρασμός του χαμένου χρόνου που ο καθένας συνεχώς αναζητεί, τον ωθεί να ακούσει περασμένες, μακρινές εγγραφές νεανικότερων γενεθλίων. Και επιλέγει να ακούσει την κατάθεση μιας χρονιάς που αποτέλεσε ρωγμή στη ζωή του, μια ρωγμή που σημάδεψε τον υπόλοιπο βίο του, τη μέρα και τον χρόνο και τον τόπο που είπε το μεγάλο «όχι» στον έρωτα, δηλαδή στην απόλυτη στροφή του Εγώ προς τον Αλλον, το άνοιγμα προς την απόλαυση του άλλου σώματος, αλλά την ευδαιμονία που αισθάνεται ο ερωτικός άνθρωπος μιμούμενος τη φύση και εντός της φύσεως.

Επέλεξε τον «πνευματικό βίο», τα βιβλία, τη μελέτη, τη συγγραφή, αν θέλετε την απόλαυση του πολιτισμού και των προϊόντων του, τις επώδυνες πνευματικές χαρές και το αξεδίψαστο της γνώσης. Εχω κι άλλες φορές επ΄ ευκαιρία των μεγάλων κειμένων αυτού του τελευταίου γίγαντα του ευρωπαϊκού πνεύματος αναφερθεί στις καταγωγικές ιδέες από τις οποίες αντλεί τα πρωτογενή του ερεθίσματα.

Και είναι εμφανείς οι αναφορές του στην Παλαιά Διαθήκη και διάχυτη η απόλυτη άρνηση του Εκκλησιαστή για τη γνώση, αφού τη θεωρεί «θλίψη» και κύριο αίτιο της ματαιότητας του θνητού βίου.

Μέσα στο σύντομο αριστούργημα του «Κραπ» ο Μπέκετ ξαναμιλάει για την πτώση, δηλαδή την εξορία από τη Φύση, την περιπλάνηση του ανθρώπου στην επικράτεια του Νοήματος, των Εννοιών, των Κωδίκων, των Κανόνων και των σημαινομένων. Οπως και στα μεγάλα έργα του υπάρχει ο πάσχων και αδιέξοδος άνθρωπος που με χιούμορ, με μαύρο χιούμορ, σχολιάζει την παγίδευσή του είτε μέσα στον στενό χώρο, ενώ έξω μαίνεται ο κατακλυσμός, καθηλωμένος σ΄ ένα αναπηρικό καροτσάκι, είτε μέσα σε σκουπιδοτενεκέδες, είτε μέσα σε έναν σωρό σκουπιδιών έως τον λαιμό, είτε σ΄ ένα ερημικό τρίστρατο αιώνιας αναμονής, έτσι και ο «Κραπ» είναι έρμαιο των ενοχών του, της μοιραίας στιγμής που επέλεξε την άρνηση του έρωτα και ταριχεύει τον βίο του σε βιβλία που κανέναν δεν ενδιέφεραν αλλά ούτε και τον λύτρωσαν από το μαρτύριο της υπάρξεως, την παγίδα της εφήμερης δόξας, τα γηρατειά και τον ανελέητο χρόνο.

Λέγεται συχνά από τους ειδικούς ότι ο άνθρωπος που ξεψυχάει, τις τελευταίες στιγμές του θνητού βίου βιώνει σαν σε μια έλλαμψη καίριες στιγμές του παρελθόντος του. Κάτι τέτοιο συντελείται επί σκηνής στα εβδομηκοστά γενέθλια του Κραπ. Μεγάλα έργα της λογοτεχνίας αναφέρονται σ΄ αυτή τη στιγμή της επώδυνης αναφοράς και ως εκ τούτου αυτογνωσίας. Το απαστράπτον φως που ατενίζει ο δεσμώτης του πλατωνικού σπηλαίου όταν ανεβαίνει προς τον ελεύθερο αέρα· ο άγγλος στρατιώτης στον «Πόρφυρα» του Σολωμού που «βλέπει» την αλήθεια και γνωρίζει τον εαυτό του όταν αστράφτει φως. Η μεγάλη στιγμή που ο Αχάμπ του Μέλβιλ σε ώρα κατακλυσμού και αστραπής έρχεται αντιμέτωπος με τον Μόμπι Ντικ, τη Λευκή Φάλαινα, τον Θεό (;). Θεωρώ μεγαλοφυή την ιδέα του Μπομπ Ουίλσον να ξεκινήσει την παράσταση με μια κατακλυσμιαία οπτικοακουστική εικόνα αρκετά μεγάλης διάρκειας, ώστε να αναδυθεί μέσα από αυτήν η νεκρική κατ΄ αρχάς μάσκα του Κραπ.

Ο Ουίλσον κάνοντας ένα αφιέρωμα αγάπης στον Μπέκετ έπλασε έναν Κραπ από τον Ανθρωπο του Μπέκετ, τον χαρούμενο μέσα στην απελπισία του που θυσιάζοντας τη φύση αντικαθιστά τον ερωτικό σύντροφο με την πόρνη και τον φαλλό με την μπανάνα. Τη ζωή με τη γραφή της και το βίωμα με τη νοσταλγία του βιώματος.

Βαρβάρα Τερζάκη
Άρθρο Κώστα Γεωργουσόπουλου-εφ. Τα Νέα, Σάββατο 15 Μαΐου 2010 ]]> http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/17/%ce%a0%ce%b1%ce%bb%ce%b5%cf%8d%ce%bf%ce%bd%cf%84%ce%b1%cf%82_%ce%bc%ce%b5_%ce%bc%ce%b1%cf%8d%cf%81%ce%b1_%cf%86%ce%af%ce%b4%ce%b9%ce%b1 Mon, 17 May 2010 12:00:00 -0400 http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/17/%ce%a0%ce%b1%ce%bb%ce%b5%cf%8d%ce%bf%ce%bd%cf%84%ce%b1%cf%82_%ce%bc%ce%b5_%ce%bc%ce%b1%cf%8d%cf%81%ce%b1_%cf%86%ce%af%ce%b4%ce%b9%ce%b1 democracy-rethymno Προχθές ο πρόεδρος της Deutsche Βank Γιόζεφ Ακερμαν βγήκε στη γερμανική τηλεόραση και εξέφρασε τις αμφιβολίες του για τις ελληνικές δυνατότητες παρά την ευρωπαϊκή βοήθεια και τα πολλά περιοριστικά μέτρα. Πριν από λίγες ημέρες το ίδιο πρόσωπο είχε ηγηθεί μεγάλης προσπάθειας στη Γερμανία προκειμένου να συγκεντρωθεί και ιδιωτική βοήθεια για την Ελλάδα, κατόπιν σχετικής προτροπής της καγκελαρίου Ανγκελα Μέρκελ.

Εμφανιζόταν μάλιστα υποστηρικτικός του σχεδίου διάσωσης και είχε επισκεφθεί την Αθήνα να προσφέρει τις υποτιθέμενες καλές υπηρεσίες του. Χθες επίσης ο επενδυτικός οίκος Μoody΄s, εμπειρογνώμονες του οποίου την περασμένη εβδομάδα είχαν διαβουλεύσεις στην Αθήνα με τους ιθύνοντες της οικονομικής πολιτικής, προειδοποίησε ότι υπάρχουν πιθανότητες 80% για μια πολυεπίπεδη υποβάθμιση της ελληνικής οικονομίας. Σχεδόν ταυτόχρονα εκδηλώθηκε συντονισμένη πίεση στο ευρώ συνοδευόμενη από εκτιμήσεις ότι σύντομα το κοινό νόμισμα θα προσεγγίσει την ισοτιμία του 1,17 προς το δολάριο, με την οποία έκανε το ντεμπούτο του στη διεθνή αγορά. Τις προηγούμενες ημέρες είχε διαρρεύσει στους κύκλους των οικονομικών αναλυτών ότι η διεθνής κερδοσκοπία και ο αντιτιθέμενος στο ευρώ αγγλοσαξονικός χρηματοπιστωτικός κύκλος θα επιμείνουν στην περίπτωση της Ελλάδας, θα επιδιώξουν νέες υποβαθμίσεις ώστε η ελληνική οικονομία συντονισμένα να χαρακτηρισθεί «σκουπίδι», με σκοπό να προκληθεί κύμα μαζικών πωλήσεων ελληνικών ομολόγων από θεσμικούς επενδυτές και πλούσια ασφαλιστικά ταμεία και να διαμορφωθεί μια νέα βάση πίεσης της ευρωζώνης. Φαίνεται ότι το διαρρεύσαν σχέδιο βρίσκεται σε εξέλιξη και έχει πάλι ως αιχμή το ελληνικό πρόβλημα. Το δυστύχημα είναι ότι παρ΄ ότι οι προαναφερόμενες εξελίξεις αποδεικνύονται προβλέψιμες, δεν υπάρχει καμία αντίδραση.

Η ελληνική κυβέρνηση σχεδόν μοιρολατρικά έχει αποδεχθεί τον ρόλο του θύματος. Καμία αντίδραση στον Ακερμαν, καμία αιχμή για τον ρόλο των ξένων οίκων, καμία πράξη άμυνας. Βυσσοδομούν οι πάντες εδώ και μήνες, γράφουν τα απίθανα και δεν έχει αναπτυχθεί διεθνώς ο παραμικρός μηχανισμός υπεράσπισης της χώρας, πέραν των διεθνών πρωθυπουργικών ταξιδιών και εμφανίσεων. Η επικοινωνιακή ανυπαρξία υποδηλώνει και αυτή πρόβλημα και καταδεικνύει ότι το κυβερνητικό σχήμα χτίσθηκε για ειδυλλιακές καταστάσεις και δεν δύναται να ανταποκριθεί σε συνθήκες πολέμου. Γι΄ αυτό επιμένουμε, αν ο κ. Παπανδρέου θέλει πραγματικά τη σωτηρία της χώρας οφείλει να σημάνει εθνικό συναγερμό, να συγκεντρώσει και να διατάξει τις καλύτερες δυνατές διαθέσιμες δυνάμεις, αποποιούμενος ακόμη και μέρος της απόλυτης εξουσίας του. Μόνον έτσι, αν συγκροτηθεί μια ισχυρή πολιτική και τεχνοκρατική ομάδα διαχείρισης της κρίσης, μπορούμε να έχουμε ελπίδα σωτηρίας. Αλλιώς μαύρο φίδι που μας έφαγε...

Βαρβάρα Τερζάκη
Άρθρο Αντωνης Καρακούσης-εφ. Το Βήμα, Σάββατο 15 Μαΐου 2010
]]> http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/17/%ce%a4%ce%bf%cf%85%cf%81%ce%ba%ce%b9%ce%ba%cf%8c%cf%82_%ce%ba%ce%b1%ce%b9_%ce%b5%ce%bb%ce%bb%ce%b7%ce%bd%ce%b9%ce%ba%cf%8c%cf%82_%ce%bb%ce%b1%cf%8c%cf%82_%ce%b2%ce%b1%ce%b4%ce%af%ce%b6%ce%bf%cf%85%ce%bd_%cf%83%cf%84%ce%bf%ce%bd_%ce%af%ce%b4%ce%b9%ce%bf_%ce%b4%cf%81%cf%8c%ce%bc%ce%bf Mon, 17 May 2010 11:55:00 -0400 http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/17/%ce%a4%ce%bf%cf%85%cf%81%ce%ba%ce%b9%ce%ba%cf%8c%cf%82_%ce%ba%ce%b1%ce%b9_%ce%b5%ce%bb%ce%bb%ce%b7%ce%bd%ce%b9%ce%ba%cf%8c%cf%82_%ce%bb%ce%b1%cf%8c%cf%82_%ce%b2%ce%b1%ce%b4%ce%af%ce%b6%ce%bf%cf%85%ce%bd_%cf%83%cf%84%ce%bf%ce%bd_%ce%af%ce%b4%ce%b9%ce%bf_%ce%b4%cf%81%cf%8c%ce%bc%ce%bf democracy-rethymno
Η «εκλογή» του Ντερβίς Ερογλου έχει προκαλέσει ανησυχία σε ό,τι αφορά την ομαλή εξέλιξη των συνομιλιών που άρχισαν οι Χριστόφιας- Ταλάτ το 2008. Πιστεύετε ότι, παρά την εξέλιξη αυτή, μπορεί να συνεχιστούν οι συνομιλίες στην ίδια βάση, αξιοποιώντας αυτό που μέχρι σήμερα θεωρείται κεκτημένο των συνομιλιών;

Ο τουρκοκυπριακός λαός με την ελεύθερη βούλησή του στις εκλογές της 18ης Απριλίου επέλεξε τον πρόεδρο της Δημοκρατίας του. Οι διαπραγματεύσεις θα αρχίσουν και πάλι με τη συνάντηση των ηγετών στις 26 Μαΐου Ο πρόεδρος Ερογλου πριν αλλά και μετά τις εκλογές μάς διαβεβαίωσε επανειλημμένως ότι τις διαπραγματεύσεις θα τις συνεχίσει από το σημείο στο οποίο σταμάτησαν, στην ίδια εποικοδομητική γραμμή και με σκοπό να υπάρξει αποτέλεσμα το συντομότερο.

Στο σημείο αυτό θα πρέπει να υπενθυμίσω ότι η τουρκοκυπριακή πλευρά στις διαπραγματεύσεις που διήρκεσαν δύο χρόνια πήρε πολλές πρωτοβουλίες με δυναμικό και εποικοδομητικό τρόπο, ότι είχε φέρει στο τραπέζι πολλές προτάσεις για να ανοίξει τον δρόμο προς μία δίκαιη και μόνιμη λύση, ότι κατέβαλε μεγάλες προσπάθειες. Τελικώς, όση πρόοδος σημειώθηκε στη διαδικασία ήταν καρπός αυτής της προσπάθειας. Αν η ελληνοκυπριακή πλευρά μπορούσε να ανταποκριθεί με τον ίδιο εποικοδομητικό τρόπο και με την ίδια ειλικρίνεια, σίγουρα θα είχαμε φθάσει σε μία ολοκληρωμένη λύση. Πάντως, για να υπάρξει λύση μέχρι τα τέλη του έτους, στο επόμενο διάστημα είναι απαραίτητο να επιταχυνθεί η διαβούλευση. Στη συνάντηση που είχα χθες το βράδυ (σ.σ. 11 Μαΐου) με τον κ. Ερογλου μου επιβεβαίωσε ότι είναι της ίδιας άποψης.

Συνεπώς, αντί να μένει στη σκιά ο στόχος της λύσης και να κατηγορείται η άλλη πλευρά με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, είναι πολύ σημαντικό να πυκνώσουν οι διαπραγματεύσεις.

Η αλήθεια είναι ότι αυτή τη στιγμή υπάρχει το υπόβαθρο και το πλαίσιο για να βρεθεί λύση το συντομότερο. Αυτό που χρειάζεται είναι η πολιτική βούληση, και η τουρκική πλευρά στο θέμα αυτό δεν έχει κάποιο πρόβλημα. Πάντως, ο χρόνος είναι λίγος. Οτι η διαδικασία των διαπραγματεύσεων δεν μπορεί να συνεχιστεί επ΄ άπειρον δεν είναι άποψη μόνο της τουρκικής πλευράς.

Η επίλυση του Κυπριακού αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για να υπάρχει ειρήνη και σταθερότητα στη Μεσόγειο. Σε πρόσφατη συνάντησή σας με ελληνοκύπριους και τουρκοκύπριους δημοσιογράφους είχατε πει ότι αν η αποχώρηση των τουρκικών στρατευμάτων συμφωνηθεί μεταξύ των ηγετών των δύο κοινοτήτων, η Τουρκία δεν θα είχε αντίρρηση να την υλοποιήσει. Η δέσμευσή σας αυτή παραμένει σε ισχύ;

Μία δίκαιη και μόνιμη λύση στην Κύπρο θα είναι ένα βήμα μπροστά για τη σταθερότητα και τη συνεργασία στην Ανατολική Μεσόγειο και θα συμβάλει τα μέγιστα στη νέα περίοδο των σχέσεων μεταξύ των δύο μητέρων πατρίδων, που είναι η Τουρκία και η Ελλάδα. Αυτό είναι το όραμά μας. Η συνεργασία με τη μητέρα πατρίδα και εγγυήτρια Ελλάδα για τη λύση ήταν ένα στοιχείο που υποστηρίξαμε από την αρχή. Αν ενώσουμε τις προσπάθειές μας, είναι δυνατό να φθάσουμε το συντομότερο σε λύση.

Στις 27 Φεβρουαρίου δέχθηκα αντιπροσωπεία από ελληνοκύπριους, τουρκοκύπριους και έλληνες δημοσιογράφους και τους εξήγησα το όραμά μας και τις προσδοκίες μας. Από τις αντιδράσεις αποκόμισα την εντύπωση ότι ο ελληνικός λαός δεν γνωρίζει το όραμά μας και ότι η πολιτική μας σχεδόν τους αποκρύπτεται. Οι δε ελληνοκυπριακοί κύκλοι με βιαστικές αρνητικές δηλώσεις προσπάθησαν να εμποδίσουν οποιαδήποτε αλλαγή στη στάση της κοινής γνώμης τους.

Στη συνάντηση εκείνη είπα ότι η Τουρκία θα σεβαστεί τη λύση στην οποία ελεύθερα θα καταλήξουν τα δύο μέρη και θα κάνει ό,τι της αναλογεί. Οπως είναι γνωστό, η παρουσία των τουρκικών δυνάμεων στο Νησί στηρίζεται στη Συμφωνία του 1960.

Εφόσον στο Νησί εφαρμοστεί μία συνολική λύση στο πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών, θα είναι εφικτή και η μείωση των δυνάμεών μας στα επίπεδα που θα συμφωνηθούν αμοιβαίως. Αν η ελληνοκυπριακή πλευρά στο δημοψήφισμα του 2004 δεν είχε απορρίψει το Σχέδιο Ανάν, ο τουρκικός και ο ελληνικός στρατός στο Νησί θα είχε μειωθεί στα επίπεδα που προβλέπονταν στη Συμφωνία του 1960. Ομολογουμένως οι αντιδράσεις τους, οι οποίες μας έδωσαν την εντύπωση ότι οι Ελληνοκύπριοι δεν γνώριζαν ούτε αυτά τα βασικά στοιχεία του συνολικού Σχεδίου Ανάν, μας εξέπληξαν.


«Το ΔΝΤ θέλει υπομονή, σκληρή δουλειά και πάνω από όλα... καλούς γείτονες»

Υπάρχουν πολλές προσδοκίες από την επίσκεψή σας στην Αθήνα. Εχουν αναφερθεί η τόνωση των οικονομικών σχέσεων μεταξύ των δύο χωρών, η καθιέρωση κοινών τομέων συνεργασίας, η κατάργηση της βίζας για τους τούρκους πολίτες που ταξιδεύουν στα νησιά του Αιγαίου, ακόμη και η αμοιβαία μείωση των εξοπλισμών. Ποιοι είναι οι κύριοι στόχοι σας γι΄ αυτή την επίσκεψη; Οπως γνωρίζετε, η επίσκεψή μου στην Αθήνα είναι αποτέλεσμα της κοινής βούλησης των ηγεσιών των δύο χωρών να ανοίξουν μία νέα σελίδα στις τουρκο-ελληνικές σχέσεις. Κατά τη διάρκεια της επίσκεψής μου θα γίνει η πρώτη συνεδρίαση του Ανώτατου Συμβουλίου Στρατηγικής Συνεργασίας, το οποίο αξιολογούμε ως μηχανισμό που θα συμβάλει στην πρόοδο των σχέσεων των δύο χωρών και στη μέγιστη συνεργασία. Με τον τρόπο αυτό θα δοθεί η ευκαιρία, παράλληλα με τα προβλήματα που αντιμετωπίζονται, να αναζητηθούν σε υψηλό επίπεδο οι πιθανότητες συνεργασίας και να υπάρξουν σύντομα αποτελέσματα. Επιθυμούμε κατά τη διάρκεια της συνεδρίας του Συμβουλίου να υπάρξουν πολλά κείμενα συμφωνιών.

Επίσης, με την ευκαιρία της επίσκεψης θα διοργανωθεί συνάντηση του τουρκο-ελληνικού Επιχειρηματικού Φόρουμ. Δίνω ιδιαίτερη σημασία στην επίσκεψη πολλών επιχειρηματιών μας στην Αθήνα με την ευκαιρία αυτή. Ελπίζω ότι οι επιχειρηματικοί δεσμοί και οι συνεταιρισμοί που θα δημιουργήσουν με τους ελληνικούς επιχειρηματικούς κύκλους θα προσφέρουν νέες ευκαιρίες όχι μόνο στις χώρες μας αλλά και σε τρίτες χώρες. Ασφαλώς, η κατάργηση της θεώρησης διαβατηρίων για τα μονοήμερα ταξίδια καθώς και για τα ειδικά διαβατήρια κάποιων συμπατριωτών μας θα συμβάλει τα μέγιστα στις προσπάθειες προώθησης των οικονομικών και εμπορικών σχέσεών μας. Γνωρίζω ότι στην Ελλάδα όσοι ζουν στα νησιά και τις παραμεθόριες περιοχές έχουν τις ίδιες προσδοκίες. Ελπίζουμε και περιμένουμε να υπάρξει πρόοδος στο θέμα αυτό το συντομότερο. Η εξέλιξη των ελληνοτουρκικών σχέσεων σε αυτό το επίπεδο ασφαλώς θα ενισχύσει το κλίμα εμπιστοσύνης και σταθερότητας. Στο τέλος, η μείωση των εξοπλισμών θα μπορεί να είναι το φυσικό επακόλουθο. Ως Πρωθυπουργός μιας περιόδου κατά την οποία ο προϋπολογισμός της άμυνας υπερβαίνει τον προϋπολογισμό για την παιδεία, μόνο ευτυχία μπορώ να νιώσω από μία τέτοια εξέλιξη. Πρέπει όμως να λάβουμε υπ΄ όψιν και ότι οι ανάγκες άμυνας της κάθε χώρας εξαρτώνται και από πολύ διαφορετικούς μεταξύ τους παράγοντες.

Ποια συμβουλή θα δίνατε στους Ελληνες με βάση την εμπειρία της Τουρκίας από το ΔΝΤ;

Η υπομονή και η σκληρή δουλειά θα φέρουν αποτέλεσμα. Θα βοηθήσουν όμως τρεις προϋποθέσεις: η ασφάλεια, η ειρήνη και η συνεργασία με τους γείτονές σας. Ποιο μήνυμα θα θέλατε να στείλετε στην Ελλάδα και τον λαό της; Η διαδικασία διαλόγου που άρχισε το 1999 μεταξύ Τουρκίας και Ελλάδας με τη θέσπιση πολλών μηχανισμών συνεργασίας βοήθησε στην ενίσχυση των σχέσεων των δύο χωρών. Εμείς όμως θέλουμε να ανοίξει μια νέα σελίδα στις σχέσεις μας και να φτάσουν αυτές σε επίπεδο εταίρων. Αισθανόμαστε ικανοποιημένοι διαπιστώνοντας ότι την ίδια επιθυμία έχει και η ελληνική κυβέρνηση. Το σίγουρο είναι πως η βούληση της πολιτικής ηγεσίας και στις δύο χώρες για μια νέα πνοή στις τουρκοελληνικές σχέσεις έχει την ισχυρή στήριξη του τουρκικού και του ελληνικού λαού.

Ο σύγχρονος κόσμος είναι γεμάτος απειλές και προκλήσεις: από την παγκόσμια οικονομική κρίση ώς την ενεργειακή ασφάλεια, από την παράνομη μετανάστευση ώς την καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος απαιτείται σκληρή μάχη.

Στο περιβάλλον αυτό η μη συμμετοχή στις εξελίξεις δεν μπορεί πλέον να είναι επιλογή. Ολες οι χώρες πρέπει να συμβάλουν στην προσπάθεια για την παγκόσμια ειρήνη και τη διατήρησή της, για την αύξηση της ευημερίας, για την προστασία του περιβάλλοντος ώστε να παραδώσουμε στις επόμενες γενιές έναν κόσμο στον οποίο θα έχουν μια καλύτερη ζωή. Υπό το πρίσμα αυτό, κάθε βήμα προόδου που θα γίνει σε πνεύμα αλληλεγγύης και συνεργασίας, για την υπέρβαση τόσο των διμερών προβλημάτων όσο και των σχετικών δυσκολιών, θα εξυπηρετεί ασφαλώς τα αμοιβαία συμφέροντα των δύο χωρών, καθώς και την περιφερειακή σταθερότητα και ειρήνη. Ο τουρκικός λαός είναι έτοιμος να προχωρήσει σ΄ αυτόν τον δρόμο μαζί με τον ελληνικό.
ΕΙΠΕ
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΥΣ
«Η θετική εξέλιξη των ελληνοτουρκικών σχέσεων θα ενισχύσει το κλίμα εμπιστοσύνης και σταθερότητας.
Στο τέλος, η μείωση των εξοπλισμών θα μπορεί να είναι το φυσικό επακόλουθο»

Ενέργεια, τράπεζες και τουρισμός πρόσφοροι τομείς για την ελληνοτουρκική συνεργασία

Τα τελευταία χρόνια έχουν πραγματοποιηθεί μεγάλες επενδύσεις στην Τουρκία, ιδιαίτερα από ελληνικές τράπεζες. Είναι ρεαλιστικό να αναμένουμε τουρκικές επενδύσεις στην Ελλάδα και σε ποιους τομείς;

Παράλληλα προς την πρόοδο των διμερών εμπορικών σχέσεών μας, ήδη στη χώρα μας δραστηριοποιούνται 390 ελληνικές επιχειρήσεις, των οποίων οι συνολικές επενδύσεις ανήλθαν στα 6 δισ. δολάρια.

Από την άλλη, ο αριθμός των τουρκικών επιχειρήσεων στην Ελλάδα έμεινε περιορισμένος. Ο τραπεζικός τομέας είναι από αυτούς που έχουν έλθει στο προσκήνιο, στο πλαίσιο της οικονομικής συνεργασίας. Οι επενδύσεις της ελληνικής Εθνικής Τράπεζας και της ΕFG Εurobank ήταν περίπου 3 δισ.

δολάρια. Από την άλλη, τα υποκαταστήματα της Ζiraat Βankasi σε Αθήνα και Κομοτηνή άνοιξαν επισήμως τον Φεβρουάριο του 2009, ενώ συνεχίζονται οι εργασίες για να ανοίξουν και νέα υποκαταστήματα. Πάντως, αυτό δεν το θεωρούμε αρκετό. Παρά τη μεγάλη πρόοδο που σημειώθηκε τα τελευταία δέκα χρόνια στις οικονομικές σχέσεις μας, υπάρχει περιθώριο εξέλιξης τόσο στις εμπορικές συναλλαγές όσο και στις κοινές μας δραστηριότητες σε περιφερειακό επίπεδο.

Από την άποψη αυτή, πιστεύουμε ότι η προσέλκυση τούρκων επενδυτών στην Ελλάδα και η διεύρυνση των δραστηριοτήτων ελλήνων επενδυτών στην Τουρκία θα είναι ωφέλιμη. Η ενέργεια, οι τράπεζες και ο τουρισμός μπορούν να είναι τομείς πρόσφοροι από την άποψη αυτή.


Φανταστικός κίνδυνος για την Τουρκία η Ελλάδα

Ανοίγοντας το Ελληνοτουρκικό Επιχειρηματικό Φόρουμ, που διεξήχθη χθες παράλληλα με τη μεικτή συνεδρίαση των 18 ελλήνων και τούρκων υπουργών υπό την προεδρία των κ.κ. Παπανδρέου και Ερντογάν στο «Χίλτον», ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Θόδωρος Πάγκαλος τόνισε: «Ενα πρόβλημα υπάρχει ανάμεσα στην Ελλάδα και την Τουρκία και αυτό παύει σιγά σιγά να είναι αποκλειστικής μας δικαιοδοσίας: Το Κυπριακό. Εκεί χρειάζεται μια διαρκής, δίκαιη συμφωνία, αλλά εκεί θα παίξουν κύριο ρόλο και οι Κύπριοι, εκατέρωθεν. Εμείς αρκεί να δεσμευτούμε να μην παρεμποδίζουμε τις συνομιλίες». Ενα μεγάλο μέρος των διαφορών μπορεί να ξεπεραστεί, συνέχισε ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, αν αποδεχθεί κάποιος μερικές βασικές αρχές, όπως την απαγόρευση χρήσης και απειλής βίας, δεύτερον ότι πρέπει να γίνουν σεβαστά τα δημοκρατικά δικαιώματα των πολιτών κάθε χώρας και, τρίτον, όπου υπάρχει διαφωνία για τον καθορισμό εδαφικών λεπτομερειών ή γεωγραφικών ιδιομορφιών η λύση πρέπει να δίνεται από τρίτους, εντεταλμένους προς τούτο, με βάση το Διεθνές Δίκαιο.

Καταλήγοντας, ο κ. Πάγκαλος είπε για τους εξοπλισμούς των δύο χωρών: «Αισθάνομαι ειλικρινά εθνική ντροπή κάθε φορά που αναγκάζομαι να αγοράζω όπλα που δεν μας χρειάζονται, με βάση μια αντικειμενική εκτίμηση των κινδύνων που υπάρχουν στον σημερινό κόσμο, για την Ελλάδα- και ξέρω ότι και οι Τούρκοι αγοράζουν όπλα που δεν τους χρειάζονται, όχι για πραγματικούς, αλλά για φανταστικό κίνδυνο που προκύπτει από μια αντιπαράθεση που είναι δυνατόν και πρέπει να λυθεί πολιτικά, έτσι ώστε να βαδίσουν οι δυο λαοί μαζί για μεγαλύτερη ευημερία, αξιοποιώντας παραγωγικά τα κολοσσιαία ποσά που εσείς και εμείς σπαταλάμε γι΄ αυτά τα όπλα».

Βαρβάρα Τερζάκη
Άρθρο από εφ. Τα Νέα, Σάββατο 15 Μαΐου 2010
]]> http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/17/%ce%9d%ce%b1_%ce%b1%ce%bd%ce%bf%ce%af%ce%be%ce%bf%cf%85%ce%bc%ce%b5_%ce%bd%ce%ad%ce%b1_%cf%83%ce%b5%ce%bb%ce%af%ce%b4%ce%b1_%cf%83%cf%84%ce%b9%cf%82_%cf%83%cf%87%ce%ad%cf%83%ce%b5%ce%b9%cf%82_%ce%bc%ce%b1%cf%82 Mon, 17 May 2010 11:49:00 -0400 http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/17/%ce%9d%ce%b1_%ce%b1%ce%bd%ce%bf%ce%af%ce%be%ce%bf%cf%85%ce%bc%ce%b5_%ce%bd%ce%ad%ce%b1_%cf%83%ce%b5%ce%bb%ce%af%ce%b4%ce%b1_%cf%83%cf%84%ce%b9%cf%82_%cf%83%cf%87%ce%ad%cf%83%ce%b5%ce%b9%cf%82_%ce%bc%ce%b1%cf%82 democracy-rethymno
Α πόβραδο της περασμένης Τετάρτης στην Αγκυρα. Στο πρωθυπουργικό γραφείο, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ποζάρει για τις καθιερωμένες φωτογραφίες. Κάθεται απέναντί μου με τον κορμό τεντωμένο και το βλέμμα στυλωμένο κάπου ψηλά. Είναι η πόζα του ηγέτη, του οδηγητή. Είναι η πόζα του... Κεμάλ Ατατούρκ. Αντιφατικό, αλλά ο πολιτικός που του χρεώνουν ότι θέλει να αφαιρέσει από την τουρκική κοινωνία τον κεμαλικό κοσμικό χαρακτήρα της και να τη φέρει πιο κοντά στο Ισλάμ έχει την ίδια φιλοδοξία με τον ιδρυτή της Τουρκικής Δημοκρατίας: να κάνει σύντομα τη χώρα του μια από τις δέκα μεγαλύτερες οικονομικές (και όχι μόνο;) δυνάμεις του πλανήτη.

Ο φωτογράφος τελειώνει, ο Ερντογάν κατεβάζει το βλέμμα στο δικό μου επίπεδο και δηλώνει χωρίς κανένα δισταγμό απαντώντας στην πρώτη πρώτη ερώτησή μου:

«Πού βλέπω την Τουρκία σε 10-15 χρόνια; Τη βλέπω μέσα στις δέκα πρώτες οικονομικές δυνάμεις του κόσμου».

Ε δώ μπαίνει στο κάδρο η Ελλάδα. Η μικρή, ταλαιπωρημένη, δυσφημισμένη εσχάτως Ελλάδα. Πώς θα χειριζόταν μια τόσο ισχυρή Τουρκία; Δεν ξέρω τι απαντήσεις διαθέτει επί του προκειμένου ο Γιώργος Παπανδρέου και το διπλωματικό επιτελείο του. Εισέπραξα όμως μια επίμονη προσπάθεια του τούρκου πρωθυπουργού να πείσει το ελληνικό ακροατήριό του ότι η νέα Τουρκία, η δική του Τουρκία, δεν απειλεί την Ελλάδα, ότι επιθυμεί ειλικρινά την ευρύτερη δυνατή συνεργασία μαζί της. «Θέλουμε να ανοίξει μια νέα σελίδα στις σχέσεις μας» μου είπε. Και για να είναι βέβαιος ότι θα τονίσω επαρκώς αυτή την πλευρά της συζήτησής μας, στο ξεπροβόδισμα από το πρωθυπουργικό γραφείο ο επί του Τύπου σύμβουλός του φρόντισε να μου επισημάνει διακριτικά: «Ο πρωθυπουργός μας πιστεύει βαθιά στην ελληνοτουρκική συνεργασία. Πείτε το στους Ελληνες. Εκφράζει την ευχή να το μεταφέρετε αυτό όσο πιο εμφατικά μπορείτε».

Το μεταφέρω λοιπόν. Μια γεύση για το πόσο το εννοούσε θα έχουμε ήδη από σήμερα. Η επίσκεψή του στην Αθήνα ολοκληρώνεται οσονούπω... Κύριε πρωθυπουργέ, υπό την ηγεσία σας η Τουρκία εξελίσσεται σε μια ισχυρή περιφερειακή δύναμη, πιο ανοιχτή και πιο δημοκρατική απ΄ ό,τι ήταν πριν αναλάβετε την εξουσία. Ταυτόχρονα όμως και πιο ισλαμική, όπως επισημαίνουν οι αντίπαλοί σας εντός της Τουρκίας αλλά και πολλοί παρατηρητές στη Δύση, με το βλέμμα της στραμμένο περισσότερο προς την Ανατολή. Πού οδηγείτε την Τουρκία; Πώς φαντάζεστε την Τουρκία σε 10-15 χρό νια από σήμερα; ΕΡΝΤΟΓΑΝ: Στον σημερινό κόσμο της παγκοσμιοποίησης η Τουρκία είναι ένας παίκτης που η σημασία του δεν μπορεί να αγνοηθεί, που καταβάλλει σοβαρές προσπάθειες να συμβιβάσει τη Δύση με την Ανατολή, τον Βορρά με τον Νότο και που δραστηριοποιείται προς όλες τις κατευθύνσεις.

Κατά την άποψή μου μία χώρα όπως η Τουρκία, που ανήκει ταυτόχρονα σε πολλές περιοχές και που έχει τη δυνατότητα απευθείας παρέμβασης, δεν είναι σωστό να υιοθετεί πολιτικές για μια μόνο συγκεκριμένη περιοχή. Υπό αυτό το πρίσμα μία από τις περιοχές όπου μαζί με την Αφρική, την Απω Ανατολή και τη Λατινική Αμερική τα τελευταία χρόνια θέσαμε τις σχέσεις μας σε πιο συστηματικό και θεσμικό πλαίσιο είναι και η Μέση Ανατολή. Συγχρόνως είναι σε όλους γνωστές οι πρωτοβουλίες που ξεκινήσαμε στον Καύκασο με στόχο την επικράτηση κλίματος σταθερότητας, ειρήνης και αμοιβαίας εμπιστοσύνης.

Βασική προτεραιότητα
Η Μέση Ανατολή, που ιστορικά υπήρξε λίκνο θρησκειών, κουλτούρας και πολιτισμών, έδειξε τον δρόμο για την πρόοδο της ανθρωπότητας. Δεν θέλουμε να ζούμε αιωνίως με τα προβλήματα που επηρεάζουν τη σταθερότητα στη Μέση Ανατολή. Στόχος μας είναι η δημιουργία μιας ζώνης όπου θα κυριαρχεί όχι ο πόλεμος αλλά η ειρήνη, όχι ο φόβος αλλά η εμπιστοσύνη, όχι ο τρόμος και η βία αλλά η ηρεμία, όχι η πείνα και η φτώχεια αλλά η ευημερία και κάνουμε αποφασιστικά βήματα προς αυτή την κατεύθυνση.

Στρατηγική επιλογή
Οσοι βλέπουν αυτές τις προσπάθειές μας ως εναλλακτικές της προσέγγισης με την Ευρώπη κάνουν λάθος. Η ένταξη στην Ε.Ε. είναι στρατηγική επιλογή και στόχος της Τουρκίας. Η εξασφάλιση της ταχύτερης δυνατής ένταξης στην Ε.Ε. είναι μια από τις βασικές προτεραιότητες της εξωτερικής μας πολιτικής. Σ΄ αυτό το θέμα η στάση μας είναι καθαρή:στόχος μας είναι η πλήρης ένταξη.

Πιστεύουμε ότι ο διευρυνόμενος και βελτιούμενος διάλογός μας με τις χώρες της Μέσης Ανατολής και του Καυκάσου ενισχύει και την προσπάθεια της ένταξής μας στην Ε.Ε.

Στόχος μας είναι, φτάνοντας στην 100ή επέτειο της Δημοκρατίας μας (σ.σ.: το 2023) μέσα από οικουμενικές αξίες όπως η δημοκρατία, η ευνομία, ο πλουραλισμός, η οικονομία της αγοράς, η χρηστή διαχείριση, η διαφάνεια, ο σεβασμός στα ανθρώπινα δικαιώματα και οι θεμελιώδεις ελευθερίες να βρεθεί η Τουρκία μεταξύ των δέκα πρώτων οικονομιών του κόσμου: χάρη στη σταθερότητα και την ευημερία που εξασφαλίζουμε να καταστεί ένας από τους πυλώνες της ειρήνης στην περιφέρειά μας και στον κόσμο.
ΕΙΠΕ
ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΑΙΚΤΗΣ
Στον σημερινό κόσμο της παγκοσμιοποίησης η Τουρκία είναι ένας παίκτης που η σημασία του δεν μπορεί να αγνοηθεί

«Βλέπω την Τουρκία μέσα στις 10 οικονομικές δυνάμεις»

Η Ελλάδα τάσσεται υπέρ της πλήρους ένταξης της Τουρκίας στην Ε.Ε.,ενώ άλλες ευρωπαϊκές χώρες προτιμούν έναν «προνομιακό συνεταιρισμό».Πιστεύετε ότι στα επόμενα χρόνια η Τουρκία θα μπορέσει να ικανοποιήσει τα πολιτικά κριτήρια για την πλήρη ένταξή της; Σε αυτή την προοπτική βλέπετε να παίζει η Ελλάδα κάποιο ρόλο;

ΕΡΝΤΟΓΑΝ: Στρατηγικός στόχος της Τουρκίας είναι η ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ενωση. Η διαδικασία των διαπραγματεύσεων που ξεκίνησε το 2005 συνεχίζεται με στόχο την πλήρη ένταξη. Ο στόχος των διαπραγματεύσεων είναι η ένταξη και εναλλακτικός στόχος δεν υπάρχει. «Προνομιακός συνεταιρισμός» στο ευρωπαϊκό κεκτημένο δεν υπάρχει.

Εχοντας ευρεία κοινωνική και πολιτική συναίνεση προχωρούμε με αποφασιστικότητα προς τον στόχο της ένταξης στην Ε.Ε. Η χώρα μας ιδιαιτέρως τα τελευταία χρόνια περνά από μία διαδικασία ευρείας μεταρρύθμισης και μετασχηματισμού. Οι αλλαγές αυτές δεν γίνονται μόνο επειδή αποτελούν μέρος της διαδικασίας των διαπραγματεύσεων αλλά πραγματοποιούνται πρωτίστως με σκοπό την ανύψωση του επιπέδου ζωής του λαού μας σε όλους τους τομείς. Οπως έχει επιβεβαιωθεί και από την Ε.Ε. η Τουρκία από το 2004 και μετά καλύπτει επαρκώς τα πολιτικά κριτήρια. Παρά ταύτα εμείς εξακολουθούμε να κάνουμε ό,τι πρέπει για να ενισχύσουμε τη δημοκρατία και την ευνομία. Η Τουρκία, όπως έπραξε ώς τώρα, θα συνεχίσει να κάνει αυτό που της αναλογεί στην κατεύθυνση της ένταξης στην Ε.Ε. Οπως είναι φυσικό, για να προχωρήσει η διαδικασία δεν αρκεί να καταβάλλει προσπάθειες μόνο η Τουρκία. Περιμένουμε και η Ε.Ε. να τηρήσει τις δεσμεύσεις της. Στο πλαίσιο αυτό η γειτονική Ελλάδα πιστεύω πως με μία εποικοδομητική προσέγγιση μπορεί να συμβάλει στην άρση κάποιων τεχνητών εμποδίων που τίθενται στην Τουρκία.

Πολλοί Ελληνες αντιμετωπίζουν με καχυποψία την «επίθεση φιλίας» που κάνετε προς την Αθήνα, ειδικά όταν αυτή ακολουθείται από αύξηση της στρατιωτικής δραστηριότητας στο Αιγαίο, με τα τουρκικά μαχητικά αεροσκάφη να πετούν πάνω από ελληνικά νησιά. Εν ολίγοις,η Τουρκία φαίνεται να στέλνει προς την Ελλάδα αντιφατικά μηνύματα.Γιατί συμβαίνει αυτό;

Συμπεριλαμβανομένης και της Ελλάδας, το μόνο μήνυμα που στέλνουμε σε όλους τους γείτονές μας είναι μήνυμα καλής γειτονίας και συνεργασίας. Το όραμά μας είναι: «Μηδενικά προβλήματα με τους γείτονές μας, το μέγιστο της συνεργασίας». Η υλοποίηση το συντομότερο αυτού του οράματος είναι προς το κοινό συμφέρον των δύο χωρών. Γιατί μόνο μ΄ αυτό τον τρόπο μπορούμε να ανταποκριθούμε στις προσδοκίες των λαών μας, να ανυψώσουμε το επίπεδο ευημερίας τους και να προσαρμοστούμε στον κόσμο που αλλάζει. Με την αντίληψη αυτή πιστεύω ότι στο Αιγαίο δεν θα πρέπει να κυριαρχεί η ένταση αλλά η συνεργασία και ότι θα πρέπει να αποφεύγονται κινήσεις που θα ανεβάζουν την ένταση. Στον διεθνή εναέριο χώρο του Αιγαίου ταυτόχρονα με τα ελληνικά αεροσκάφη πραγματοποιούν τακτικές εκπαιδευτικές πτήσεις και τουρκικά αεροσκάφη. Ασφαλώς οι δραστηριότητες αυτές θα πρέπει να γίνονται με τέτοιον τρόπο ώστε να μην αποτελούν αιτία για επικίνδυνες καταστάσεις και ένταση στις διμερείς σχέσεις μας. Γι΄ αυτό μπορούμε να ενισχύσουμε τα μέτρα που είχαμε πάρει παλαιότερα και να κάνουμε και νέα βήματα. Στο πλαίσιο αυτό δίνω ιδιαίτερη σημασία στα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης που αποβλέπουν στην ανάπτυξη της εμπιστοσύνης μεταξύ των στρατιωτικών Αρχών των δύο χωρών. Πιστεύω ότι μπορούμε να ενισχύσουμε περαιτέρω αυτή τη διαδικασία.

Μπορείτε να μας δώσετε μια εξήγηση για το ότι η «προειδοποίηση» της Αγκυρας για το casus belli εξακολουθεί να ισχύει;

Η Τουρκία και η Ελλάδα έχουν στο Αιγαίο νόμιμα και ζωτικής σημασίας συμφέροντα και ανησυχίες που σχετίζονται με την ασφάλεια και την εθνική κυριαρχία τους. Και οι δύο χώρες πρέπει να δείξουν σεβασμό στα συμφέροντα και τα δικαιώματα αυτά και να αποφεύγουν τις μονομερείς ενέργειες. Στις μονομερείς ενέργειες συμπεριλαμβάνονται η παραχώρηση νέων ζωνών ναυτικών αρμοδιοτήτων και η μονομερής επέκταση των χωρικών υδάτων στο Αιγαίο. Στο Αιγαίο, όπου κυριαρχούν ειδικές συνθήκες, η μονομερής επέκταση των χωρικών υδάτων είναι για την Τουρκία ζωτικής σημασίας. Η ανακοίνωση της Τουρκικής Μεγάλης Εθνοσυνέλευσης με ημερομηνία 8 Ιουνίου 1995 εγκρίθηκε μετά την απόφαση της 1ης Ιουνίου 1995 της Βουλής των Ελλήνων που έδινε στην ελληνική κυβέρνηση τη δικαιοδοσία να επεκτείνει μονομερώς τα χωρικά της ύδατα στα 12 μίλια. Πιστεύω πως αν τηρήσουμε τη δέσμευσή μας να μην προβούμε σε μονομερείς ενέργειες δεν θα αντιμετωπίσουμε περιττά προβλήματα. Εξάλλου, αν στα προβλήματα του Αιγαίου βρούμε λύση σύμφωνη με το διεθνές δίκαιο, δίκαιη, μόνιμη, αποδεκτή, που θα λαμβάνει υπόψη τα εκατέρωθεν ζωτικά συμφέροντά μας θα πάψουν κατ΄ επέκτασιν να είναι σημαντικά και άλλα θέματα που σχετίζονται με τα προβλήματα αυτά.

Στο παρελθόν, έχετε αναφέρει ότι είναι στις προθέσεις σας το άνοιγμα της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης. Υπάρχει κάποια εξέλιξη που να μπορεί να μας κάνει αισιόδοξους ότι αυτό μπορεί να γίνει στο προσεχές διάστημα;

Πρωτίστως θέλω να τονίσω ότι τις μειονότητες και στις δύο χώρες τις βλέπουμε σαν γέφυρα φιλίας. Οπως είναι προτεραιότητά μας η ευημερία και η ευτυχία όλων των συμπατριωτών μας, έτσι πρέπει να είναι και των μειονοτήτων των χωρών μας. Στην Τουρκία οι μη μουσουλμανικές μειονότητες επωφελούνται από τις νέες ευκαιρίες που τους παρέχουν οι ευρείες μεταρρυθμίσεις που ξεκίνησε η κυβέρνησή μας και απευθύνονται σε όλους τους συμπατριώτες μας ανεξαρτήτως εθνικής ή θρησκευτικής καταγωγής. Ο νέος νόμος για τα βακούφια, για παράδειγμα, εντάσσεται σε αυτό ακριβώς το πλαίσιο. Οσον αφορά την επαναλειτουργία της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης γνωρίζω ότι υπάρχουν προσδοκίες στη μειονότητα των Ρωμιών Ορθοδόξων συμπατριωτών μας. Συνεχίζουμε τη σχετική με το θέμα αυτό έρευνά μας. Σημειώνουμε κάποια πρόοδο. Θέλω να επιστήσω την προσοχή σας στο γεγονός ότι πρόκειται για διαδικασία, η οποία έχει και τη νομική της πτυχή. Τα παράλληλα βήματα στην υπέρβαση των προβλημάτων των μειονοτήτων μας θα συμβάλουν στο να κινηθούμε ταχύτερα.

Στην πρόσφατη επιστολή σας προς τον Πρωθυπουργό Γιώργο Παπανδρέου φέρεστε να έχετε προτείνει νέες προσπάθειες για την επίλυση σημαντικών ζητημάτων που αφορούν τις δύο χώρες. Ο έλληνας πρωθυπουργός κατέστησε σαφές ότι θεωρεί την υφαλοκρηπίδα του Αιγαίου ως το μόνο θέμα που μπορεί να συζητηθεί αυτή τη χρονική στιγμή σε ανώτατο πολιτικό επίπεδο. Βλέπετε την Τουρκία και την Ελλάδα να προσφεύγουν ταυτοχρόνως στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης σχετικά με το θέμα της υφαλοκρηπίδας;

Στο Αιγαίο βλέπω σειρά προβλημάτων που συνδέονται μεταξύ τους. Πιστεύω ότι και από την άποψη του διεθνούς δικαίου η κατάσταση είναι ίδια. Στην πραγματικότητα θα πρέπει λύνοντας τα προβλήματα που κληρονομήσαμε από το παρελθόν να μετατρέψουμε το Αιγαίο σε μία θάλασσα φιλίας και συνεργασίας. Η μεγαλύτερη κληρονομιά που θα αφήσουμε στις επόμενες γενιές θα είναι αυτή. Με την αντίληψη αυτή θα φθάσουμε στην αμοιβαία συμφωνία. Δεν απορρίπτουμε εκ των προτέρων καμία συναινετική λύση.

Τόσο ο ίδιος όσο και άλλα στελέχη της κυβέρνησής σας έχετε ταχθεί υπέρ μιας αμοιβαίας μείωσης των εξοπλισμών.Στο πλαίσιο αυτό, θα μπορούσαν να υπάρξουν κάποια μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης που να περιορίσουν τις τριβές στο Αιγαίο με αποτέλεσμα μια σημαντική εξοικονόμηση πόρων αλλά και τη μείωση του κινδύνου ενός θερμού επεισοδίου;

Η Τουρκία και η Ελλάδα είναι μέλη της ίδιας συμμαχίας. Η διατήρηση της ειρήνης και της σταθερότητας στην περιοχή είναι βασικός στόχος και των δύο χωρών. Η αντίληψή μας έναντι της Ελλάδας δεν είναι αυτή της απειλής. Οσο αναπτύσσονται οι σχέσεις και η συνεργασία μας πιστεύω ειλικρινά ότι θα ενδυναμωθεί και στην Ελλάδα η ίδια αντίληψη. Μία τέτοια κοινή αντίληψη θα δώσει τη δυνατότητα να γίνουν πραγματικότητα τα σημεία που αναφέρατε.

ΕΙΠΕ

ΜΗΝΥΜΑ
Πιστεύουμε βαθιά στην ελληνοτουρκική συνεργασία. Πείτε το στους Ελληνες ΓΙΑ ΤΟ ΚΥΠΡΙΑΚΟ
Η επίτευξη μιας δίκαιης και μόνιμης λύσης στην Κύπρο θα αποτελέσει ένα μεγάλο βήμα από την άποψη της σταθερότητας και της συνεργασίας στην Ανατολική Μεσόγειο και θα συμβάλει στη νέα περίοδο των σχέσεων μεταξύ των δύο μητέρων πατρίδων, της Τουρκίας και της Ελλάδας.

ΓΙΑ ΤΗΝ Ε.Ε.
Η στάση μας είναι καθαρή: στόχος μας είναι η πλήρης ένταξη στην Ε.Ε.


Βαρβάρα Τερζάκη
Άρθρο Χρήστος Μεμής -εφ. Τα Νέα, Σάββατο 15 Μαΐου 2010 ]]> http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/17/%ce%9a%ce%b1%ce%bb%ce%ad%cf%82_%cf%80%cf%81%ce%bf%ce%b8%ce%ad%cf%83%ce%b5%ce%b9%cf%82,_%cf%84%ce%b1_%ce%b1%ce%b3%ce%ba%ce%ac%ce%b8%ce%b9%ce%b1_%cf%80%ce%b1%cf%81%ce%b1%ce%bc%ce%ad%ce%bd%ce%bf%cf%85%ce%bd Mon, 17 May 2010 11:33:00 -0400 http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/17/%ce%9a%ce%b1%ce%bb%ce%ad%cf%82_%cf%80%cf%81%ce%bf%ce%b8%ce%ad%cf%83%ce%b5%ce%b9%cf%82,_%cf%84%ce%b1_%ce%b1%ce%b3%ce%ba%ce%ac%ce%b8%ce%b9%ce%b1_%cf%80%ce%b1%cf%81%ce%b1%ce%bc%ce%ad%ce%bd%ce%bf%cf%85%ce%bd democracy-rethymno
Σε νέα βάση ετέθη χθες η ελληνοτουρκική συνεργασία με την πολιτική διακήρυξη του Γιώργου Παπανδρέου και του Ταγίπ Ερντογάν που θεσμοθετεί το Ανώτερο Συμβούλιο Συνεργασίας σε επίπεδο υπουργών- δύο φορές τον χρόνο- και με το κοινό ανακοινωθέν 21 συμφωνιών, για τη λαθρομετανάστευση, την οικονομία, το εμπόριο και τις τράπεζες, την ενέργεια, την παιδεία και το περιβάλλον. Και οι δύο πλευρές εξέφρασαν την πρόθεσή τους να βοηθήσουν στην ελληνοτουρκική προσέγγιση και στην επίλυση των προβλημάτων των δύο χωρών. Ωστόσο, όπως φάνηκε τόσο κατά τις συναντήσεις των αντιπροσωπειών όσο και κατά την κοινή συνέντευξη Τύπου, τα «αγκάθια» για το Αιγαίο, το Κυπριακό και τα μειονοτικά παραμένουν.

Σε κάθε περίπτωση, από χθες το απόγευμα είναι γεγονός οι 21 συμφωνίες που υπογράφηκαν ανάμεσα στις δύο πλευρές αφορούν ένα μεγάλο εύρος συνεργασίας. Από τις συνθήκες διαβίωσης των διπλωματών στις δύο χώρες έως τη λαθρομετανάστευση. Οι λεπτομέρειες της συμφωνίας αυτής αφορούν την υποχρέωση της Τουρκίας να εφαρμόσει τη Συμφωνία Επανεισδοχής που έχει υπογράψει με την Ελλάδα, αλλά αρνείται έως τώρα να εφαρμόσει, για τουλάχιστον 1.000 λαθρομετανάστες τον χρόνο και να ενισχύσει τα μέτρα φύλαξης των ακτών της.

Συμφωνίες υπογράφηκαν επίσης για τη συνεργασία στον οικονομικό και εμπορικό τομέα, για τη συνεργασία των υπουργείων Παιδείας (δύο από τα βασικά θέματα στη συζήτηση των υπουργών ήταν η απάλειψη εχθρικών αναφορών στα σχολικά εγχειρίδια των δύο κρατών χωρίς ωραιοποιήσεις της Ιστορίας, αλλά και το ζήτημα της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης), για τη συνεργασία μεταξύ των συνδέσμων τραπεζών και των οργανισμών προώθησης επενδύσεων των δύο χωρών. Υπογράφηκαν επίσης μνημόνια κατανόησης για τη δασοπροστασία, τη διαχείριση υδάτων και την αντιμετώπιση των πλημμυρών (Εβρος), για την ενέργεια (αποφασίστηκε η σύσταση ομάδας εργασίας σε υψηλό επίπεδο ανάμεσα στα δύο υπουργεία για τα ενεργειακά θέματα που αφορούν τόσο τον αγωγό ΤGΙ όσο και τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας). Συμφωνίες υπογράφηκαν και ανάμεσα στα υπουργεία Πολιτισμού και Τουρισμού για την προώθηση τουριστών στις δύο πλευρές του Αιγαίου, ενώ η Ελλάδα ανταποκρίθηκε εν μέρει στο τουρκικό αίτημα για άρση των προξενικών θεωρήσεων, καταργώντας σε πρώτη φάση τη βίζα για τα τουρκικά υπηρεσιακά διαβατήρια (αφορά 600.000 τούρκους πολίτες).

«Θα κριθεί από την ιστορία».
Ο Γιώργος Παπανδρέου έκανε λόγο για μια επίσκεψη που ξέφυγε από τα συνηθισμένα. Τόνισε ωστόσο ότι το αν η χθεσινή επίσκεψη ήταν πράγματι ιστορική, θα κριθεί από την ιστορία. «Παρά τις διακυμάνσεις στις σχέσεις μας, ή μάλλον, λόγω των διακυμάνσεων, πρέπει να αναζητήσουμε συνεργασία ώστε να διαμορφωθούν οι εξελίξεις που θα οδηγήσουν στην εξομάλυνση των σχέσεών μας», υπογράμμισε ο έλληνας Πρωθυπουργός, καθιστώντας ωστόσο σαφές ότι η νέα προσπάθεια συνεργασίας και μάλιστα σε υπουργικό επίπεδο δεν μπορεί να συνοδεύεται από πρακτικές αμφισβητήσεων, ενώ επαναλαμβάνοντας τη στήριξη της Ελλάδας στην ευρωπαϊκή προοπτική της Τουρκίας επανέλαβε ότι η Αγκυρα, στο πλαίσιο των ευρωπαϊκών της υποχρεώσεων, οφείλει να σέβεται το διεθνές δίκαιο και τις αρχές καλής γειτονίας, καθώς και τις θρησκευτικές ελευθερίες.

Στο ίδιο κλίμα κινήθηκε και ο Ταγίπ Ερντογάν, ο οποίος μίλησε για νέα φάση στην ιστορία των ελληνοτουρκικών σχέσεων και για τη σημασία των διμερών συμφωνιών που υπογράφηκαν, ειδικά στην οικονομία. Ερωτηθείς αν η Αγκυρα σκοπεύει να ανοίξει τη Θεολογική Σχολή της Χάλκης, ο τούρκος πρωθυπουργός αρκέστηκε να πει ότι περιμένει θετικά βήματα και να αναφερθεί στην εγκύκλιο που εξέδωσε πρόσφατα το πρωθυπουργικό γραφείο, σύμφωνα με την οποία, οι αρχές οφείλουν να σέβονται τις τουρκικές μειονότητες. Την ίδια στιγμή, επανέλαβε και δημοσίως το πάγιο τουρκικό αίτημα για απευθείας εκλογή των μουφτήδων από τη μειονότητα στη Θράκη, στη λογική του «συμψηφισμού» με τα δικαιώματα του Πατριαρχείου που επιχειρεί η Αγκυρα. Οπως είπε, «στη Θράκη δεν υπάρχει εκλεγμένος, αλλά διορισμένος μουφτής. Εμείς ζητάμε από τους υποψήφιους πατριάρχες να απευθύνονται στο αρμόδιο γραφείο. Προσμένουμε και η ελληνική κυβέρνηση να κινηθεί με τον ίδιο τρόπο και να επικυρώνει τον εκλεγμένο μουφτή. Οπως εμείς δεν έχουμε δικαίωμα να εκλέγουμε τον πατριάρχη, έτσι πρέπει και η μειονότητα της Θράκης να εκλέγει μόνη της τον μουφτή». Ζήτησε μάλιστα την αποκατάσταση του Φετιγιέ Τζαμί, η οποία έχει ήδη αποφασιστεί, όπως του ανταπάντησε ο Γ. Παπανδρέου.

Διάσταση απόψεων. Σε ό,τι αφορά τα μειονοτικά, ο έλληνας πρωθυπουργός υπενθύμισε στον Τ. Ερντογάν ότι ούτε τα δικαιώματα του Οικουμενικού Πατριαρχείου ούτε της μειονότητας της Θράκης αποτελούν διμερές ελληνοτουρκικό ζήτημα, αλλά διεθνές ζήτημα προάσπισης ανθρώπινων δικαιωμάτων και πως η Ελλάδα έχει κάνει βήματα «θετικών διακρίσεων».

Σαφής ήταν και η διάσταση απόψεων των δύο πλευρων για το Αιγαίο. Χαρακτηριστική είναι η απάντηση που έδωσε ο τούρκος πρωθυπουργός, όταν ρωτήθηκε αν η Τουρκία σκέφτεται να άρει το casus belli. Οπως είπε, «ίσως, όταν προχωρήσουν οι διερευνητικές επαφές για το Αιγαίο κι έχουμε καταλήξει κάπου, αλλά αυτή είναι μια ενέργεια που δεν μπορεί να γίνει μονομερώς». Μάλιστα, σχολιάζοντας τις ερωτήσεις ελλήνων δημοσιογράφων για τις παραβιάσεις, επανέλαβε την τουρκική πρόταση να πετούν αφοπλισμένα τα ελληνικά και τουρκικά μαχητικά αεροσκάφη πάνω από το Αιγαίο. Ο Γιώργος Παπανδρέου, από την πλευρά του, θύμισε ότι πρέπει να μπουν κανόνες. «Δεν μπορείς να μπαίνεις χωρίς να χτυπάς την πόρτα. Ο λόγος των αναχαιτίσεων από τα ελληνικά μαχητικά είναι ότι τα τουρκικά δεν υποβάλλουν σχέδια πτήσης».

Πάντως, παρά τις υψηλές προσδοκίες που καλλιεργούσε η Αγκυρα μέχρι την τελευταία στιγμή, η ελληνική πλευρά επιχείρησε να χαμηλώσει τους τόνους, υπογραμμίζοντας ότι η επίσκεψη του τούρκου πρωθυπουργού αποτελεί την αρχή μιας μακράς διαδικασίας για τη στενότερη συνεργασία των δύο χωρών. Διπλωματικές πηγές σημείωναν ότι υπάρχουν θετικά μηνύματα από την τουρκική πλευρά για την επανέναρξη της βήμα προς βήμα ελληνοτουρκικής προσέγγισης, ωστόσο υπογράμμιζαν πως αν η Αγκυρα δεν αλλάξει πρακτικές στο Αιγαίο «η συνεργασία αυτή θα έχει συγκεκριμένα όρια και δεν θα μπορέσει εκ των πραγμάτων προχωρήσει».
Η συνάντηση με τον Πρόεδρο

«Ιστορική» χαρακτήρισε την επίσκεψή του ο τούρκος πρωθυπουργός, κατά τη συνάντησή του με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας Κάρολο Παπούλια, ενώ αφού αναφέρθηκε στην τουρκική αποστολή που αποτελείται από 320 άτομα εξέφρασε την πεποίθηση ότι αυτή η επίσκεψη «θα έχει ένα διαφορετικό τέλος». Ο Κ. Παπούλιας αντευχήθηκε και πρόσθεσε με νόημα: «Είναι γεγονός ότι είμαστε γείτονες και θα παραμείνουμε γείτονες και πρέπει να είμαστε καλοί γείτονες».


Βαρβάρα Τερζάκη
Άρθρο ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΙΑ ΠΕΛΩΝΗ -εφ. Τα Νέα, Σάββατο 15 Μαΐου 2010 ]]> http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/17/%ce%9f%ce%b9_%ce%ac%ce%bb%ce%bb%ce%bf%ce%b9_%cf%80%cf%81%cf%89%cf%84%ce%b1%ce%b3%cf%89%ce%bd%ce%b9%cf%83%cf%84%ce%ad%cf%82 Mon, 17 May 2010 11:28:00 -0400 http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/17/%ce%9f%ce%b9_%ce%ac%ce%bb%ce%bb%ce%bf%ce%b9_%cf%80%cf%81%cf%89%cf%84%ce%b1%ce%b3%cf%89%ce%bd%ce%b9%cf%83%cf%84%ce%ad%cf%82 democracy-rethymno


Ημουνα στα Αλάτσατα, ένα ωραίο χωριό μισή ώρα από τη Σμύρνη και παρατηρούσα ένα τζαμί που «προσπαθεί να γίνει μουσείο». Τώρα πώς ένα τζαμί «προσπαθεί να γίνει μουσείο» είναι μια μεγάλη ιστορία που θα σας τη διηγηθώ μια άλλη φορά. Παρατηρούσα πάντως τους σοβάδες να βγαίνουν και να φανερώνονται σιγά σιγά τα χρώματα των αγιογραφιών. Οι τούρκοι εργάτες δίπλα μου είχαν παραξενευτεί με το ενδιαφέρον μου. Ετρωγαν ψωμί, έπιναν τούρκις κόλα και μου χαμογελούσαν βλέποντας να καταγράφω με την κάμερα πότε τα πρόσωπά τους και πότε τα λόγια του Προφήτη Μωάμεθ. Οι ρήσεις γραμμένες με μαύρες και πράσινες μπογιές ήταν παντού γύρω πάνω στους πανύψηλους ασπρισμένους τοίχους. «Ελα, έλα στην πλατεία, ήρθε ο Τουρκοκρητικός».

Η φωνή που με διέκοψε ήρθε από έναν άνθρωπο που είχα γνωρίσει το ξημέρωμα της ίδιας μέρας στο πλοίο από τη Χίο. Ερχόταν και αυτός από την Αθήνα, μαζί με τη γυναίκα του όμως που ήθελε να αναζητήσει τις σμυρναίικες ρίζες της. Ρωτώντας λοιπόν είχε πέσει πάνω στον Τζαζίμ Ινάμ, μια εμβληματική φιγούρα που είχε χρισθεί ατύπως ως ο έλληνας πρεσβευτής στο χωριό. Οποιος Ελληνας δηλαδή αναζητεί εδώ τα προγονικά του, στον Τζαζίμ τον στέλνουν. Τον Τουρκοκρητικό των Αλάτσατων! Δύο έχουν απομείνει άλλωστε σε αυτή την περιοχή. «Αν είσαι τυχερός, θα τον συναντήσεις» μου είχαν πει. «Γιατί είναι και αυτός με τα φεγγάρια του. Καμιά φορά χάνεται και επιστρέφει ύστερα από μέρες». Χωρίς δεύτερη σκέψη λοιπόν παράτησα το τζαμί και τους εργάτες και έτρεξα προς τα καφενεία της πλατείας. Ο Τζαζίμ ήταν εκεί ανάμεσα σε μια παρέα Ελληνίδων που τον ρωτούσαν αν ξέρει πού είναι «το τάδε γεφυράκι» και «το χασάπικο του τάδε». Σημάδια που τους είχαν πει κάποτε οι δικοί τους ότι θα τους οδηγήσουν στα προγονικά τους.

Με τις συστάσεις σηκώθηκε ολόρθος.

Ντυμένος στα καφετιά των αγροτών, με μια μάλλινη φανέλα κατάσαρκα, όπως θυμάμαι να φοράνε όλοι οι γέροι τα καλοκαίρια στην Κρήτη. «Ιντα κάνεις» ήταν ο κοφτός χαιρετισμός του. Και το χέρι τανάλια, όχι της μαγκιάς, αλλά της αγάπης. «Πού θα τα πούμε» τον ρώτησα σαν ηλίθιος απαιτητικός δημοσιογράφος. «Ιντα να πούμε» μου απάντησε, αυστηρά και χαμογελαστά μαζί, συνεχίζοντας όρθιος να μου σφίγγει το χέρι. Σάστισα και προ σπάθησα να το ξεκινήσω αλλιώς. «Ε, κάτσε να πιούμε μια» του είπα, έτσι όπως έχω ακούσει πολλές φορές να μου λένε στα καφενεία της Κρήτης.

«Δυο φορές ξένος». «Είναι αργά για μας να διατηρήσουμε τις μνήμες μας», σημειώνει η καθηγήτρια Αϊσέ Λαχούρ Κιρντούνς στην αρχή του βιβλίου «Δυο φορές ξένος» του Μπρους Κλαρκ. Η Αϊσέ, παιδί μιας οικογένειας που έφτασε και αυτή στην Τουρκία από την Κρήτη, σε αυτό το προλογικό της σημείωμα γράφει:

«Εκείνοι οι πρώτοι πρόσφυγες πήραν μαζί τις αναμνήσεις τους, αναμνήσεις που έπρεπε να είχαν καταγραφεί χωρίς καθυστέρηση. Εχουν περάσει ογδόντα χρόνια και οι αναμνήσεις παλεύουν με κάτι άλλο, έτοιμο να παραποιηθεί. Αλλά το επίκεντρο της διήγησης κάθε πρόσφυγα παραμένει το ίδιο. Να γεννιέσαι σε ένα μέρος, να γερνάς σε ένα άλλο. Και να αισθάνεσαι ξένος και στα δύο μέρη».

Πριν ταξιδέψω στη Σμύρνη είχα την τύχη να συναντήσω στην Αθήνα τον ίδιο τον συγγραφέα του βιβλίου «Δυο φορές ξένος», τον Μπρους Κλαρκ. Πέτυχα δηλαδή τον Κλαρκ σε ένα από τα περάσματά του από την Ελλάδα και ο πανύψηλος ευγενής Αγγλος δέχτηκε να πιούμε τσάι- τελικά καφέ ήπιε- και να μου μιλήσει για την έρευνά του στα απέναντι παράλια. Δημοσιογράφος και ερευνητής στο περιοδικό «Εκόνομιστ», ο Κλαρκ θυμάται με πολλή αγάπη τις συναντήσεις του με τους τελευταίους Τουρκοκρητικούς της Σμύρνης. «Οι περισσότεροι μιλούν τα κρητικά όπως τα πήραν μαζί τους το ΄24» μου είπε και για να είμαι ειλικρινής δεν τον πίστεψα. Πώς είναι δυνατόν άνθρωποι που έχουν φύγει πριν από έναν αιώνα από τον τόπο τους να μιλούν ή να έχουν μάθει στα παιδιά τους να μιλούν μια γλώσσα που δεν θα ακούσουν ποτέ σε ένα άλλο σπίτι. Και όμως ο Κλαρκ είχε δίκιο. Και τώρα ο Τζαζίμ στέκεται μπροστά μου για να το επιβεβαιώσει. Γι΄ αυτό και εγώ θα προσπαθήσω να μεταφέρω στο χαρτί τη γλώσσα του όπως ακριβώς την άκουσα να φτάνει, κοφτή και κελαηδιστή, στα αυτιά μου.

Γεια σου πατρίδα. Ιντα κάνεις;
Καλά είμαι, δεν με θωρείς;
Μια κουβέντα ποτέ δεν άκουσα από τον μπαμπά μου για την Κρήτη, απ΄ τη μάνα μου μόνο
Εγώ θωρώ ότι είσαι Κρητίκαρος!
Οφου παντέρμη Κρήτη.
Ο πατέρας σου από πού ήταν;
Από το Ηράκλειο.
Και πότε έφυγε;
Το ΄24. Πήρε ούλη τη φαμελιά και ήρθε. Διωγμένος.

Εσύ εδώ γεννήθηκες;
Εδώ. Το 34.
Και η μάνα από την Κρήτη;
Από πού θες μωρέ να ΄τανε;
Μουσουλμάνοι;
Ε τσα, μπράβο.
Τούρκοι;
Κρητικοί. Η μάνα μου απόθανε το ΄94, ήταν 92 χρονών και τουρκικά δεν είχε μάθει!

Δεν ήθελε να μάθει;
Δεν μπόρεσε. Νερό, ψωμί, έλα. Τέσσερις πέντε λέξεις ήξερε όλες κι όλες.

Εσύ έμαθες πρώτα τουρκικά και μετά κρητικά;

Πρώτα ελληνικά. Υστερος πήγα σχολείο κι έμαθα και τα τούρκικα.

Στο σπίτι μιλάγατε μόνο κρητικά;
Μόνο. Στο σπίτι μας, η μάνα της, ο αδερφός της, όλοι κρητικά εμιλούσαν. Αλλά γίνεται κανείς να είναι Τούρκος και τούρκικα να μη μιλεί;

Πόσοι ήρθανε τότε από το Ηράκλειο;
Ηρθανε 50-60 φαμελιές. Με το παπόρι. Και τώρα ούλοι αποθάνανε όσοι ήρθαν από την Κρήτη και τα παιδιά μας ελληνικά δεν ξέρουνε.

Πόσα παιδιά έχεις;
Τρία κοπέλια. Κορίτσια δεν έχω. Και δεν μιλάνε κρητικά;
Οϊ, μόνο λίγες λέξεις. Τι σου ΄λεγε ο πατέρας σου για την Κρήτη;
Πράμα. Μια κουβέντα ποτέ δεν άκουσα από τον μπαμπά μου για την Κρήτη, απ΄ τη μάνα μου μόνο.

Η μάνα σουτι έλεγε;
Παντέρμη Κρήτη. Συχνά το θυμόταν και το ΄λεγε, παντέρμη Κρήτη.

Επέστρεψαν ποτέ στο νησί;
Ποτές. Εγώ μονάχα πήγα το ΄90. Πήγες στα χωριά των γονιών σου;
Είκοσι οκτώ μέρες γύρισα όλη την Κρήτη και πήγαμε και στην Αθήνα. Εχω στην Ελλάδα πολλούς γνωστούς. Και φίλους καλούς.

Οι δικοί σου γιατί δεν πήγανε ποτέ στην Κρήτη;

Ε, τότες που ανοίξανε οι πόρτες, τότες ήταν άρρωστοι ή αποθαμένοι.

Μαντινάδες ποιος σου ΄μαθε;
Η μάνα μου.

Η μάνα σου μου τα ΄πεμψε τα ρόδα στο μαντίλι και μου ΄δωκε παραγγελιά να σου φιλώ τα χείλη.

Της άρεσαν οι μαντινάδες, ε;
Ούλες τσ΄ αγάπαε. Αρρώστησε μια φορά και την επήγα στο γιατρό, και μόλις εγαήραμε μου είπε:

Πάρε γιατρέ τα γιατρικά και πήγαινε στη δουλειά σου τον πόνο που ΄χω στην καρδιά δε γράφουν τα χαρτιά σου.

Η αγαπημένη σου;
Η γυναίκα μου. Η αγαπημένη σου μαντινάδα εννοούσα.

Τσι αγάπης τα βουνά ψηλά Θεέ μου χαμήλωσέ τα να τα ιδώ τα μάτια της κι ύστερα ψήλωσέ τα.

Πώς σε ανάθρεψε η μάνα σου, τι σου ΄λεγε;

Μου έλεγε για το νησί. Εγώ την Κρήτη δεν την εκάτεχα και σαν παραμύθι μου φαινότανε.

Πώς ζούσαν τότε;
Ε, με όλα τα καλά. Πλούσιοι ήτανε τότες εδά στην Κρήτη.

Είχανε προβλήματα με τους χριστιανούς;
Πράμα. Σαν τα αδέρφια περνούσανε! Τζαμί και εκκλησία δίπλα δίπλα.
Ε, βεβαίως. Ε τσα. Εσύ Χριστό- εγώ Αλλάχ.
Εγώ Αλλάχ, εσύ Χριστό. Εκτός από τη γυναίκα σου με ποιον άλλο μιλάς τώρα κρητικά εδώ;

Με τη γυναίκα μου και με την πεθερά μου. Γιατί η πεθερά μου είναι 105 χρονών κι ακόμα ζει. Και τα μυαλά της σβούρα.

Ερχονται συχνά τα τελευταία χρόνια Ελληνες εδώ;

Ερχονται καμιά φορά από τη Χίο, απ΄ την Αθήνα, απ΄ την Κρήτη, απ΄ τη Σαλονίκη. Κάθε τόσο έρχονται.

Να πιούμε καμιά τσικουδιά τώρα;

Μόνο μια, γιατί δεν αγαπώ να πίνω τη μέρα.

Το βράδυ πίνεις;
Λίγο. Εχω μπλιο και την καρδιά μου. Επινα πολύ... και το μαγκάλι πύρωσε με τα πολλά κάρβουνα. Τα αποφάγαμε και τα κρέατα και τις τσικουδιές.

Τσικουδιά πού έβρισκες όλα αυτά τα χρόνια;

Μου πέμπανε οι φίλοι. Εχω στη Χίο και παντού φίλους.

Πόσο χρονών είσαι;
Πόσο με θωρείς; Εξήντα πέντε;
Οϊ μωρέ. Εβδομήντα έξι πατημένα! Μια χαρά είσαι, πατρίδα.
Ευχαριστώ. Αντε, φεύγω, γιατί στεναχωρήθηκα.

Γιάντα;Δεν θέλεις να θυμάσαι την Κρήτη;
Γιατί να θέλω;

... Εναν πόνο έχω στην καρδιά και δεν τον φανερώνω.

Τι έλεγες όλα αυτά τα χρόνια όταν σε ρωτάγανε. Τι είσαι, Τούρκος, Ελληνας;

Τουρκοκρητικός έλεγα. Θα ΄θελες να μην είχαν φύγει οι δικοί σου από την Κρήτη; Να είχες μεγαλώσει εκεί;
Αφού οι μεγάλοι μου θα ΄θελαν να ήταν εκεί, κι εγώ θα ΄θελα να ΄μουν εκεί. Αντε ξαλάφρωσέ με κι άσε με να φύγω.

Θέλω να βγω στον ουρανό να ιδώ ο Θεός πώς κρίνει α που αγαπήσει και χωριστεί ίντα κακό του δίνει.

Γεια σου, λεβέντη μου.
Γεια σου, αδέρφι. Της Κρήτης να δώσεις χαιρετίσματα.

Αγάπα με να σ΄ αγαπώ θέλε με να σε θέλω γιατί θε να ΄ρθει ένας καιρός να θες και να μη θέλω.

Φεύγω.
Στο σπίτι μας, η μάνα της, ο αδερφός της, όλοι κρητικά εμιλούσαν. Αλλά γίνεται κανείς να είναι Τούρκος και τούρκικα να μη μιλεί;

Πώς νιώθεις όταν σου αλλάζουν το επίθετο;

«Φύγαμε», «μας έδιωξαν», «έπρεπε να φύγουμε». Ετσι τελειώνουν οι κουβέντες με τους Τουρκοκρητικούς που συναντώ εδώ στη Σμύρνη. Το ίδιο θα σου πουν βέβαια και οι Ρωμιοί που άφησαν την Πόλη αλλά και την Ιμβρο και ήρθαν «κυνηγημένοι» να μείνουν στα παράλια.

Είναι παράξενο, αλλά η πόλη που έχει γνωρίσει την πιο μεγάλη καταστροφή έχει γίνει καταφύγιο για πολλούς διωγμένους.

Με την υποχρεωτική ανταλλαγή πληθυσμών ανάμεσα στην Ελλάδα και την Τουρκία μετακινήθηκαν από τη Μικρά Ασία στην Ελλάδα 1.650.000 τούρκοι υπήκοοι ελληνικού ορθόδοξου θρησκεύματος, και από την Ελλάδα στην Τουρκία 670.000 έλληνες υπήκοοι μουσουλμανικού θρησκεύματος. Ο Θεός που προσκυνούσαν τότε ήταν το μοναδικό κριτήριο για την ανταλλαγή και όλα τα άλλα παραμερίστηκαν. Οι μουσουλμάνοι της Κρήτης ας πούμε μπορεί το 1913 να ζήτησαν να καταταγούν ως εθελοντές στον ελληνικό στρατό κατά τον Μακεδονικό Αγώνα και τον Ελληνοβουλγαρικό πόλεμο, αυτό όμως δεν τους έκανε Ελληνες. Πόσοι ήταν οι μουσουλμάνοι της Κρήτης τους τελευταίους δύο αιώνες αναρωτήθηκα ανακινώντας το θέμα των Τουρκοκρητικών, αλλά οι απαντήσεις που παίρνω δεν με διαφωτίζουν πάντα.

«Στα μέσα του 18ου αιώνα, η μεγάλη πλειονότητα των 260.000

κατοίκων της Κρήτης ήταν μουσουλμάνοι».

«Οταν ξέσπασε στην ηπειρωτική Ελλάδα η Επανάσταση του 1821, ο πληθυσμός της Κρήτης ήταν περίπου 290.000,

από τους οποίους οι 160.000 ήταν μουσουλμάνοι και οι 130.000 ήταν χριστιανοί». «Στη διάρκεια της μάλλον ήπιας αιγυπτιακής κατοχής, οι χριστιανοί αυξήθηκαν και αποτέλεσαν την πλειονότητα. Το 1858 ήταν 220.000 χριστιανοί και 60.000

μουσουλμάνοι».

«Στις αρχές του 20ού αιώνα ήταν 303.000

χριστιανοί και 34.000

μουσουλμάνοι, που με τη σειρά τους υποχρεώθηκαν να εγκαταλείψουν το νησί το 1923, όταν άρχισε να ισχύει το πρόγραμμα ανταλλαγής πληθυσμών της Συνθήκης της Λωζάννης».

«Αθώοι και φταίχτες». Και μετά είναι και τα ερωτήματα που θέτει η Μάρω Δούκα (συγγραφέας εκτός των άλλων του βιβλίου «Αθώοι και φταίχτες», όπου πρωταγωνιστεί ένας τουρκοκρητικός δημοσιογράφος). Πώς χάθηκαν οι περιουσίες τους; Ποιοι τις πήραν.

Ποιοι πλούτισαν; Πού πήγε η τουρκική πολιτιστική κληρονομιά της Κρήτης;

Οπως επίσης κανείς δεν μπορεί να μου πει πόσοι από αυτούς που έφυγαν από την Κρήτη έφυγαν πονεμένοι και πόσοι ένιωθαν ότι επιστρέφουν στη μητέρα πατρίδα.

Πόσοι πήραν τα ατμόπλοια για τη Συρία, πόσοι για τον Λίβανο, πόσοι για την Τουρκία.

Πώς ένιωθαν όταν υποχρεωτικά άλλαζαν τα κρητικά τους επίθετα;

Πώς έζησαν πίσω από τα νέα τους ονόματα;


Βαρβάρα Τερζάκη
Άρθρο ΣΤΑΥΡΟΥ ΘΕΟΔΩΡΑΚΗ -εφ. Τα Νέα, Σάββατο 15 Μαΐου 2010 ]]> http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/17/%ce%9f%cf%84%ce%b1%ce%bd_%ce%bb%ce%bf%ce%b3%ce%bf%ce%ba%cf%81%ce%af%ce%bd%ce%bf%cf%85%ce%bd_%ce%bf%ce%b9_%cf%81%ce%b1%ce%b2%ce%af%ce%bd%ce%bf%ce%b9 Mon, 17 May 2010 11:17:00 -0400 http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/17/%ce%9f%cf%84%ce%b1%ce%bd_%ce%bb%ce%bf%ce%b3%ce%bf%ce%ba%cf%81%ce%af%ce%bd%ce%bf%cf%85%ce%bd_%ce%bf%ce%b9_%cf%81%ce%b1%ce%b2%ce%af%ce%bd%ce%bf%ce%b9 democracy-rethymno
Πριν από μερικά χρόνια, όταν ξέσπασε η κρίση με τα σκίτσα του Μωάμεθ, ο ισραηλινός συγγραφέας Αβραάμ Γεοσούα είχε εκφράσει την κατανόησή του γι΄ αυτούς που διαμαρτύρονταν και είχε δηλώσει ότι εκείνος δεν θα δημοσίευε ποτέ πράγματα που προσβάλλουν μια θρησκεία. «Α, μπα;» του είχε απαντήσει τότε ο Αμος Οζ. «Θα ήθελα κατόπιν αυτού να ρωτήσω τον φίλο μου τον Γεοσούα αν θα πρέπει κι εδώ, στο Ισραήλ, να αρχίσουν να λογοκρίνουν όλα όσα ενοχλούν τους ορθόδοξους εβραίους».

Η παρατήρηση εκείνη ήταν προφητική. Γιατί σήμερα, σε διάφορα θρησκευτικά σχολεία των ορθοδόξων εβραίων- κυρίως στην Ιερουσαλήμ- οι καθηγητές «κόβουν» λογοτεχνικά κείμενα διαφόρων εποχών, από την Αντιγόνη του Σοφοκλή μέχρι την Αννα Καρένινα του Τολστόι, και από τον Σκλάβο του Ισαάκ Σίνγκερ μέχρι τον Μιχαέλ μου του ίδιου του Οζ. Τα επιχειρήματα που χρησιμοποιούν οι ραβίνοι είναι διαφόρων ειδών- άλλωστε πάντα μπορείς να βρεις κάποιο επιχείρημα για να λογοκρίνεις ένα έργο. Η Αννα Καρένινα είναι ανήθικη. Η Χάννα Γκόνεν, η πρωταγωνίστρια του Οζ, είναι άσεμνη και άπιστη. Οι οιδιπόδειες ανησυχίες και η ειδωλολατρία του Σοφοκλή είναι ακατάλληλες για τους μαθητές. Οσο για τον Σίνγκερ, ε, δεν είναι δυνατόν να διδάσκεται στα θρησκευτικά σχολεία η ιστορία ενός Εβραίου που είναι διχασμένος ανάμεσα στην Τορά και μια χριστιανή χωριατοπούλα...

«Το φαινόμενο είναι πολύ διαδεδομένο, και αρχίζει να παρατηρείται και στα κοσμικά σχολεία», λέει στον ισραηλινό Τύπο αξιωματούχος του υπουργείου Παιδείας που διατηρεί την ανωνυμία του. «Λογοτεχνικά έργα που κρίνονται επικίνδυνα από τους ραβίνους αντικαθίστανται από χασιδικά αναγνώσματα, θρησκευτικά ποιήματα ή, στην καλύτερη περίπτωση, σύντομα κείμενα του Κάφκα και του Τσέχωφ». Ωστε λοιπόν, εκτός από τους καθολικούς και τους μουσουλμάνους, η λογοκρισία υιοθετείται τώρα κι από τους Εβραίους; Η κυβέρνηση Νετανιάχου διαψεύδει μετά βδελυγμίας μια τέτοια κατηγορία. «Δεν πρόκειται παρά για μεμονωμένα κρούσματα», λέει ο κυβερνητικός εκπρόσωπος. Η αλήθεια όμως είναι ότι στο Ισραήλ η σύγκρουση των κοσμικών με τους φονταμενταλιστές είναι πια καθημερινή. «Χάνουμε την ταυτότητά μας», προειδοποιεί ο δήμαρχος του Τελ Αβίβ Ρον Χουλντάι. «Σε ορισμένα σχολεία η κατάσταση είναι αφόρητη», αποκαλύπτει ο συγγραφέας Εντγκαρ Κερέτ. «Μετά την Ε΄ τάξη του δημοτικού, τα μαθηματικά και τα αγγλικά περνούν στο περιθώριο. Το κράτος δεν έχει εκεί καμιά εξουσία εκεί. Οι ίδιοι οι γονείς και οι καθηγητές δεν θεωρούν τους εαυτούς τους ισραηλινούς πολίτες».

Σύμφωνα με τον Κερέτ, το δράμα του Ισραήλ είναι ότι αργά ή γρήγορα θα βυθιστεί σε έναν πραγματικό εμφύλιο πόλεμο. Και ο λόγος δεν θα είναι η ειρήνη με τους Παλαιστινίους.

Βαρβάρα Τερζάκη
Άρθρο ΜΙΧΑΛΗ ΜΗΤΣΟΥ -εφ. Τα Νέα, Σάββατο 15 Μαΐου 2010 ]]> http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/17/%ce%97_%ce%b1%cf%80%ce%bf%ce%b3%ce%bf%ce%ae%cf%84%ce%b5%cf%85%cf%83%ce%b7_%cf%84%ce%bf%cf%85_(%ce%b2%ce%ad%ce%bb%ce%b3%ce%bf%cf%85)_%cf%88%ce%b7%cf%86%ce%bf%cf%86%cf%8c%cf%81%ce%bf%cf%85 Mon, 17 May 2010 11:14:00 -0400 http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/17/%ce%97_%ce%b1%cf%80%ce%bf%ce%b3%ce%bf%ce%ae%cf%84%ce%b5%cf%85%cf%83%ce%b7_%cf%84%ce%bf%cf%85_(%ce%b2%ce%ad%ce%bb%ce%b3%ce%bf%cf%85)_%cf%88%ce%b7%cf%86%ce%bf%cf%86%cf%8c%cf%81%ce%bf%cf%85 democracy-rethymno

«Είναι η στιγμή για να ξαναρχίσουμε από το μηδέν, να κάνουμε ένα γενικό reset, διότι το σύνολο του πολιτικού φάσματος είναι μπλοκαρισμένο. Η χώρα αυτή προχωρεί κατευθείαν προς την καταστροφή και οι πολιτικοί μας θα αρκεσθούν για μια ακόμη φορά να παρακολουθούν τα τέσσερα επόμενα χρόνια την πτώση αυτή.

«Σας ανακοινώνω από τώρα το αποτέλεσμα των έξιτ-πολ των ομοσπονδιακών εκλογών που θα διεξαχθούν στις 13 Ιουνίου: η Αριστερά και η Δεξιά θα έχουν πάρει μερικές ποσοστιαίες μονάδες περισσότερες ή λιγότερες. Μερικές ημέρες αργότερα θα παρακολουθήσουμε την παρέλαση των αναλυτών για να καταλήξουμε στη συνέχεια στον σχηματισμό μιας νέας κυβέρνησης της οποίας θα ηγείται ένας νέος συναινετικός πρωθυπουργός (...). Επειτα από ενάμιση χρόνο, αυτή η νέα ομάδα θα μπλοκάρει χωρίς να έχει πραγματοποιήσει την παραμικρή πρόοδο, και φτου κι απ΄ την αρχή.

«Λυπάμαι που θα σας απογοητεύσω, όμως αυτή τη φορά δεν θα πάω να ψηφίσω και δεν θα είμαι ο μόνος. Τη φορά αυτή δεν είναι οι "συνήθεις ύποπτοι" που γυρίζουν την πλάτη στην πολιτική, δεν είναι οι πικραμένοι επαγγελματίες, δεν είναι πια οι φανατικοί της άκρας Αριστεράς ή της άκρας Δεξιάς που ουσιαστικά ουδέποτε βάρυναν στην πολιτική πραγματικότητα. Αυτή τη φορά, πρόκειται για ανθρώπους που εργάζονται και πληρώνουν τους φόρους τους και τα πρόστιμα της Τροχαίας, που ενημερώνονται και διαθέτουν ευρύ κοινωνικό δίκτυο. Οι άνθρωποι αυτοί ανέκαθεν πίστευαν ειλικρινά στη δημοκρατία και την πολιτική.

«Ενα μεγάλο μέρος τους έχει πλέον κουραστεί να βλέπει ότι οι ψήφοι του δεν χρησιμεύουν σε τίποτε, δεν επιτρέπουν καν να σχηματιστεί μια βιώσιμη κυβερνητική ομάδα, ακόμη λιγότερο μια κυβέρνηση που να έχει ένα σχέδιο για τη χώρα. Είναι κουρασμένοι από τη διαφθορά και τις καταχρήσεις, που είναι πάντα στην επικαιρότητα. Οχι μόνο το επίπεδο των υποδομών της χώρας πλησιάζει αυτό των δρόμων της Ουκρανίας πριν από εικοσαετία, αλλά και η οικονομία μας, η παιδεία μας, η φορολογία μας, η έρευνά μας και η δικαιοσύνη μας, μας κάνουν τον περίγελο της Ευρώπης. Σε μια πρόσφατη μελέτη του ΟΟΣΑ, το Βέλγιο κατατάσσεται στην προτελευταία τάξη όσον αφορά τη σχέση ανάμεσα στο ΑΕΠ και το κόστος και την αποτελεσματικότητα των δημόσιων αρχών.

«Εμείς, οι πεπεισμένοι ψηφοφόροι, έχουμε επανειλημμένα αναθέσει στους πολιτικούς μια αποστολή. Ουδέποτε διστάσαμε να συμβάλουμε, να συμμετάσχουμε, να πληρώσουμε και να διακηρύξουμε τη στράτευσή μας. Ομως είμαστε επίσης πελάτες που ζητούν μια καλή πολιτική και μια χρηστή διαχείριση. Σήμερα, ο πελάτης είναι απογοητευμένος και οργισμένος. Είναι καιρός να γυρίσουμε όλους τους μετρητές στο μηδέν».

(Αποσπάσματα από άρθρο του φλαμανδού μουσικού και δημοσιογράφου Στάιν Μέρις στη βελγική «De Standaard». Ο Μέρις έγινε γνωστός κυρίως ως τραγουδιστής του συγκροτήματος Νoordkaap και πρόσφατα κυκλοφόρησε το πρώτο σόλο άλμπουμ του)


Βαρβάρα Τερζάκη
Άρθρο ΓΙΩΡΓΟΥ ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΥ -εφ. Τα Νέα, Σάββατο 15 Μαΐου 2010 ]]> http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/17/%ce%94%ce%a1%ce%9f%ce%9c%ce%9f%ce%99 Mon, 17 May 2010 11:07:00 -0400 http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/17/%ce%94%ce%a1%ce%9f%ce%9c%ce%9f%ce%99 democracy-rethymno Οι φοιτητές...
... του βρετανικού Πανεπιστημίου του Μιντλέσεξ πήραν στα χέρια τους τις τύχες της αρχαιότερης ίσως επιστήμης του κόσμου μόλις έμαθαν πως οι αρχές βάζουν λουκέτο στη φιλοσοφική σχολή. Και κατέλαβαν το πανεπιστήμιο.

Στη Γαλλία...
... αντίθετα, η φιλοσοφία γνωρίζει μεγάλες δόξες. Δεν υπάρχει βιβλιοπωλείο που να μην έχει στα ράφια του εκατοντάδες φιλοσοφικά έργα, από τον Ντεριντά μέχρι τον Καρτέσιο- αν και οι Γάλλοι λένε με κάποια πικρία πως δυστυχώς δεν υπάρχουν πια ηχηρά ονόματα σαν του Σαρτρ ή του Φουκό. Αυτό όμως που κάνει ιδιαίτερη εντύπωση στον ξένο επισκέπτη της Γαλλίας, όπου τα παιδιά αρχίζουν να διδάσκονται φιλοσοφία από τα πρώτα σχολικά χρόνια, είναι πως πολλοί απλοί άνθρωποι ξέρουν να χειρίζονται τα βασικά αναλυτικά εργαλεία της και να τα μεταχειρίζονται στις καθημερινές συζητήσεις τους. Ισως συμβάλλει σε αυτό η αβεβαιότητα της εποχής μας, διαπιστώνει ο δημοσιογράφος των «Τάιμς της Ιρλανδίας» Ριάνταν Μακόρμαϊκ, που επισκέφτηκε τη χώρα. «Τα ζητήματα που θέτουν η παγκοσμιοποίηση, η τεχνολογία και η οικονομική κρίση απασχολούν όλον τον κόσμο, αλλά συζητούνται με ιδιαίτερο πάθος στη Γαλλία», λέει ο Μακόρμαϊκ. «Κι εκεί που άλλοι πολιτισμοί στρέφονται για να φωτιστούν στην ψυχολογία ή στους οικονομολόγους, οι Γάλλοι έχουν για στήριγμά τους τη μακραίωνη και περήφανη φιλοσοφική τους παράδοση».

Στο «Καφέ ντε Φαρ»,..
... στο Παρίσι, στην Πλατεία Βαστίλλης, αυτό ακριβώς συμβαίνει κάθε Κυριακή πρωί. Καμιά εκατοστή θαμώνες στριμώχνονται εκεί και συζητούν τα μεγάλα φιλοσοφικά ζητήματα του καιρού μας, με υπόκρουση τους μεταλλικούς ήχους της καφετιέρας και το κροτάλισμα των φλιτζανιών. Ο συντονιστής Ζεράρ Τισιέ παίρνει το μικρόφωνο και βάζει το θέμα της ημερήσιας διάταξης. Οι πιο πολλοί θαμώνες του «Καφέ ντε Φαρ», μιας από τις πολλές φιλοσοφικές καφετέριες της γαλλικής πρωτεύουσας, είναι τακτικοί από τότε που έγινε πασίγνωστη όταν άρχισαν οι φιλοσοφικές συζητήσεις το 1992. «Στο τέλος της κουβέντας πάντα καταλήγουμε στην αλήθεια», λέει ένας από τους πιο παλιούς θαμώνες (σίγουρα θα τον ζήλευαν οι περισσότεροι φιλόσοφοι που μάταια την αναζητούν ακόμη). Η κλίση των Γάλλων στη φιλοσοφία είναι αξιοζήλευτη. Το περιοδικό «Ρhilosophie Μagazine» αύξησε 19% τις πωλήσεις του όταν δημοσίευσε συνέντευξη της ηθοποιού Ιζαμπέλ Ιπέρ με τον σλοβένο φιλόσοφο και σινεφίλ Σλαβόι Ζίζεκ (φωτ.).

Ο Ζίζεκ...
... όμως, έχει αυτόν τον καιρό άλλες ασχολίες. Προσπαθεί να σώσει τη φιλοσοφική σχολή του Πανεπιστημίου του Μιντλέσεξ. «Για το καλό του πανεπιστημίου και της πνευματικής ζωής της Βρετανίας», γράφει σε κοινή επιστολή με τουλάχιστον 60 πανεπιστημιακούς, μεταξύ των οποίων ο Αλέν Μπαντιού και ο Νόαμ Τσόμσκι, προς τον πρύτανη του πανεπιστημίου. Ο πρύτανης επικαλείται οικονομικούς λόγους για την απόφασή του να κλείσει τη σχολή. Το ρεύμα σήμερα είναι προσηλωμένο στη μετατροπή της παιδείας σε εργαλείο των επιχειρήσεων. Αποθαρρύνει κάθε γνώση θεωρητική και ενθαρρύνει μονάχα την τεχνική παιδεία, μολονότι ούτε έτσι τα πανεπιστήμια παύουν να είναι μαγαζιά μαζικής παραγωγής ανεργίας.

Βαρβάρα Τερζάκη
Άρθρο ΡΟΥΣΣΟΥ ΒΡΑΝΑ -εφ. Τα Νέα, 15 Μαΐου 2010 ]]> http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/17/%ce%9f%ce%bb%ce%b9%ce%ba%ce%ae_%ce%b5%cf%80%ce%b1%ce%bd%ce%b1%cf%86%ce%bf%cf%81%ce%ac Mon, 17 May 2010 11:06:00 -0400 http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/17/%ce%9f%ce%bb%ce%b9%ce%ba%ce%ae_%ce%b5%cf%80%ce%b1%ce%bd%ce%b1%cf%86%ce%bf%cf%81%ce%ac democracy-rethymno
ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ Η ΠΡΩΤΗ ΦΟΡΑ ΠΟΥ ΜΙΑ ΓΕΝΙΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΩΝ
ΥΠΟΧΡΕΩΝΕΤΑΙ ΝΑ ΠΕΡΑΣΕΙ ΚΑΤΩ ΑΠΟ ΤΑ ΚΑΥΔΙΑΝΑ ΔΙΚΡΑΝΑ
ΤΗΣ ΑΝΑΓΚΗΣ ΠΛΗΡΩΝΟΝΤΑΣ ΑΜΑΡΤΙΕΣ ΕΠΙΟΡΚΩΝ
ΤΑΓΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΠΟΛΑΙΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΤΩΝ
ΜΕ ΑΧΥΡΕΝΙΑ ΔΟΡΑΤΑ ΚΑΙ ΚΑΛΑΜΕΝΙΟ ΙΠΠΟ!
ΘΥΜΑΜΑΙ ΜΕ ΠΟΣΗ ΝΗΦΑΛΙΑ ΒΕΒΑΙΟΤΗΤΑ Ο ΣΑΚΗΣ ΚΑΡΑΓΙΩΡΓΑΣ
ΣΤΗ ΔΙΚΗ ΠΟΥ ΤΟΝ ΕΣΤΕΙΛΕ ΣΤΗ ΦΥΛΑΚΗ,
ΑΠΕΥΘΥΝΟΜΕΝΟΣ ΣΤΟΥΣ ΣΤΡΑΤΟΔΙΚΕΣ ΤΗΣ ΧΟΥΝΤΑΣ,
ΕΙΔΟΠΟΙΗΣΕ: «ΤΡΩΜΕ ΤΟ ΨΩΜΙ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΑΣ». ΚΑΙ
ΔΕΝ ΗΤΑΝ, ΔΥΣΤΥΧΩΣ, ΜΟΝΗ Η ΧΟΥΝΤΑ ΠΟΥ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΕ
ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΑΠ΄ ΟΣΑ ΠΑΡΗΓΑΓΕ Ο ΤΟΠΟΣ.
«H ευημερία» συνεχίστηκε και οδεύαμε χορεύοντας και τραγουδώντας στον γκρεμό. Εγραψα πρόσφατα για τα δάνεια που ξεκοκαλίσαμε από το 1898 έως τη δεκαετία του ΄40. το τελευταίο, όχι δάνειο, αλλά βοήθεια (έτσι το λέμε και τώρα) ήταν το «Σχέδιο Μάρσαλ». Αυτό πέρασε πάνω από τη δική μας γενιά και τη σημάδεψε, είτε γιατί ζήσαμε τη ρεμούλα του εργολάβου είτε γιατί παγιδευτήκαμε σε ψευδαισθήσεις ανασυγκρότησης και ανάκαμψης.

Ημασταν τότε παιδιά, περίπου όσο θεωρητικά είναι σήμερα τα εγγόνια μας. Μόλις είχε τερματιστεί ο Εμφύλιος, αν τερματίστηκε ποτέ έως το 1984! Δηλαδή, πριν από εξήντα χρόνια. Και νιώθω πως οι μέρες που έρχονται, όπως περιγράφονται και αυθαδιάζουν, είναι μέρες του ΄50, λες και είχαν δίκιο οι αρχαίοι εκείνοι ποιητές, φιλόσοφοι και ρήτορες πως ο χρόνος είναι κυκλικός, τα πράγματα ακολουθούν τροχιά, όπως τα αστέρια, ο Ηλιος και η Σελήνη. Ο χρόνος δεν είναι ευθύγραμμος και η πρόοδος πάντα θετική. Υπάρχει και η αρνητική πρόοδος, όταν προστίθεται σε ένα μέγεθος αρνητικό στοιχείο. Γυρίζουμε λοιπόν πίσω; Στη μιζέρια της μεταπολεμικής και μετεμφυλιακής Ελλάδας;

Σκέπτομαι μήπως πέρα από τα εγκληματικά λάθη της πολιτικής, πέρα από την ασυδοσία του κεφαλαίου, πέρα από τον υπόγειο ελληνικό μαυραγοριτισμό, φταίμε και εμείς, η γενιά που υπέφερε τα πάνδεινα, που στερήθηκε, που μάτωσε να επιβιώσει και θελήσαμε να μη στερηθούν τα παιδιά μας τη χαρά της ζωής, της σπουδής, της διασκέδασης, του περιττού. Σπάγαμε παλιότερα στον γάμο του παιδιού μας ένα πιάτο, θυσία της ύλης στον βωμό της μελλοντικής ευτυχίας των απογόνων μας. Αλλά φτάσαμε πια να σπάμε κατά παραγγελία στοίβες τα πιάτα μ΄ ένα σφυράκι στα πόδια της εύκολης, φτηνής και συχνά χυδαίας διασκέδασης. Δεν θέλω να γίνω ούτε ρομαντικός ούτε γραφικός αλλά αξίζει τον κόπο να γυρίσουμε λίγο πίσω, πάνω από μισόν αιώνα (σταγόνα στον ωκεανό της Ιστορίας άλλωστε) για να μελετήσουμε εν ψυχρώ πώς μεταλλαχτήκαμε, πώς αλλοτριωθήκαμε και πώς μεταποιήσαμε την έντιμη πενία μας σε ρωμαϊκό συμπόσιο.

Ανήκα σ΄ αυτό που ονομάζεται μέση κοινωνική τάξη, αφού ο πατέρας μου ήταν εκπαιδευτικός και η μητέρα οικοκυρά. Στεγαζόμασταν σε παλιό σπίτι με ενοίκιο και νιώσαμε αγαλλίαση όταν ίσχυσε το ενοικιοστάσιο, αφού ο μισθός του πατέρα που υπηρετούσε σε μακρινή επαρχιακή κωμόπολη μόλις και επαρκούσε για τον επιούσιο. Κι όμως είχε μια βαθιά χάραξη μέσα μας εκείνη η συνθήκη ζωής. Μια φορά την εβδομάδα κρέας και μάλιστα γιουβέτσι στον φούρνο με κριθαράκι μπόλικο. Τα όσπρια και τα ζαρζαβατικά, η καθημερινή τροφή. Τον χειμώνα ψήναμε κοκώσες, δηλαδή στο τζάκι ή στο μαγκάλι ρίχναμε καλαμπόκι και άνοιγε σε νιφάδες και συχνά με θόρυβο εκρήγνυντο. Μετά μάθαμε πως αυτό ονομάζεται ποπ κορν!

Ο μεγάλος γιος φορούσε μεταποιημένα τα ρούχα του πατέρα και οι μικρότεροι μεταποιημένα τα ρούχα του πρωτότοκου. Α! ήταν και τα δέματα που έρχονταν από την Αμερική. Κάτι φανταχτερές μπλούζες που όποια τις φορούσε έδινε αμέσως δημόσια δήλωση για την προμήθειά τους. Κάτι παπούτσια με μεγάλα νούμερα, πλαστικές τσάντες και καπέλα γυναικεία κυρίως. Σπάνια τότε έβλεπες να κυκλοφορεί γυναίκα με καπέλο. Τη θεωρούσαν προπολεμική και γεροντοκόρη. Ευγνώμονες πάντως είμαστε στις θείες και τις ξαδέρφες από την Αμερική, αφού με γενναίες μεταποιήσεις έσωσαν την αξιοπρέπειά μας και έντυσαν τα πρώτα δειλά μας πάρτι, συνοδεία βέβαια μουσικής των Πλάτερς και του Νατ Κινγκ Κολ. Η μιζέρια στο σχολείο ήταν αδιανόητη. Σ΄ ένα ακριβά αγορασμένο τετράδιο εκατό φύλλων χωρισμένο σε ενότητες γράφαμε όλα μας τα μαθήματα- Γραμματική, Αριθμητική, Ιστορία, Θρησκευτικά κ.λπ. Στις τελευταίες τριάντα σελίδες την Εκθεση. Ενα πρόχειρο τετράδιο με κίτρινα φύλλα και συχνά λόγω φτηνού χαρτοπολτού με τρυπούλες στις σελίδες γιατί με τη χρήση αποσπώνταν κάτι σκουπιδάκια, απολτοποίητα ξυλαράκια ή άχυρα.
Σπάγαμε παλιότερα στον γάμο του παιδιού μας ένα πιάτο, θυσία της ύλης στον βωμό της μελλοντικής ευτυχίας των απογόνων μας. Αλλά φτάσαμε πια να σπάμε κατά παραγγελία στοίβες τα πιάτα μ΄ ένα σφυράκι στα πόδια της εύκολης, φτηνής και συχνά χυδαίας διασκέδασης

Βαρβάρα Τερζάκη
Άρθρο Γεωργουσόπουλου-εφ. Τα Νέα, 09-05-2010 ]]> http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/17/%ce%9f_%ce%ac%ce%bd%ce%b8%cf%81%cf%89%cf%80%ce%bf%cf%82_%ce%b5%ce%af%ce%bd%ce%b1%ce%b9_%ce%ad%ce%bd%ce%b1%cf%82_%ce%b5%cf%81%ce%b5%ce%b9%cf%80%cf%89%ce%bc%ce%ad%ce%bd%ce%bf%cf%82_%ce%b8%ce%b5%cf%8c%cf%82 Mon, 17 May 2010 11:03:00 -0400 http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/17/%ce%9f_%ce%ac%ce%bd%ce%b8%cf%81%cf%89%cf%80%ce%bf%cf%82_%ce%b5%ce%af%ce%bd%ce%b1%ce%b9_%ce%ad%ce%bd%ce%b1%cf%82_%ce%b5%cf%81%ce%b5%ce%b9%cf%80%cf%89%ce%bc%ce%ad%ce%bd%ce%bf%cf%82_%ce%b8%ce%b5%cf%8c%cf%82 democracy-rethymno
Ο ΕΡΜΗΣ, Ο ΔΙΑΣ ΚΑΙ Η ΠΑΡΕΑ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑ
ΤΟΥ ΣΥΓΧΡΟΝΟΥ ΟΡΘΟΛΟΓΙΣΤΗ ΑΝΘΡΩΠΟΥ! Ο ΤΖΟΝ
ΜΠΑΝΒΙΛ ΕΒΑΛΕ ΣΤΟΙΧΗΜΑ ΝΑ ΜΠΛΕΞΕΙ ΤΟΥΣ ΘΝΗΤΟΥΣ
ΜΕ ΤΟΥΣ ΑΘΑΝΑΤΟΥΣ ΣΤΟ ΚΑΙΝΟΥΡΓΙΟ ΤΟΥ ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ
ΚΑΙ ΚΑΤΑΦΕΡΕ ΟΧΙ ΜΟΝΟ ΝΑ ΜΗ ΓΕΛΟΙΟΠΟΙΗΘΕΙ, ΑΛΛΑ
ΚΑΙ ΝΑ ΜΑΣ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΕΙ. ΠΕΝΤΕ ΗΜΕΡΕΣ ΛΟΙΠΟΝ
ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΗ ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΟΥ ΣΤΟ ΜΕGΑRΟΝ ΡLUS ΔΙΝΕΙ ΤΑ
ΚΛΕΙΔΙΑ ΤΟΥ ΣΤΟ «ΒΙΒΛΙΟΔΡΟΜΙΟ».
«Μα, τι περίμενε; Παρουσιάζεται μπροστά τους μεταμορφωμένος, κρύβεται πίσω από την όψη ενός ταύρου, ενός αετού, ενός κύκνου ή, στην παρούσα περίπτωση, ενός συζύγου, κι έχει την εντύπωση ότι μπορεί να τις κάνει να τον αγαπήσουν- να αγαπήσουν τον ίδιο, δηλαδή, και όχι αυτόν που παριστάνει πως είναι, σαν να ήταν κι εκείνος θνητός όπως αυτές. Ω, ναι, ο έρωτας, αυτό που ονομάζουν οι άνθρωποι έρωτα, τον τρελαίνει, γιατί είναι ένα από τα δύο πράγματα που το δικό μας είδος δεν μπορεί να βιώσει...». Είναι τα λόγια του Ερμή, ο οποίος παρακολουθεί μπαφιασμένος τον πατέρα του τον Δία να συμπεριφέρεται «σαν πορνόγερος» με την Ελεν, την όμορφη ηθοποιό-γυναίκα του ατσούμπαλου και μεγαλόσωμου τριαντάρη Αδάμ. Ποιος θα αρνηθεί ότι στα χέρια ενός συνηθισμένου συγγραφέα, αυτό το υλικό θα τροφοδοτούσε μια καρικατούρα από εκείνες που εμπνέουν τον εσμό των καινούργιων ταινιών με τις χλαμύδες και τους θεούς-με-ανθρώπινοπρόσωπο. Στα χέρια όμως του 65άρη, σήμερα, Ιρλανδού Τζον Μπάνβιλ μετασχηματίζεται σε ένα σαγηνευτικό μυθιστόρημα που συμφιλιώνει την επιστήμη με τη θρησκεία, αναστοχάζεται τη σχέση του έρωτα με τον θάνατο έξω από τη χριστιανική ηθική και τους χριστιανικούς κανόνες και μας υποβάλλει την ιδέα ότι η θνητότητα ίσως να είναι πιο επιθυμητή από την αθανασία.

Πολλαπλοί κόσμοι
Βρισκόμαστε λοιπόν σε μια αλλόκοτη μονοκατοικία στην ιρλανδική ύπαιθρο, κάποτε στο κοντινό μέλλον, και παρακολουθούμε μέσα από τα μάτια, τα μάγια και τα σχόλια του Ερμή το εικοσιτετράωρο μιας οικογένειας, η οποία συναντιέται με αφορμή τον επικείμενο θάνατο του γενάρχη Αδάμ Γκόντλι του πρεσβύτερου. Υπήρξε σπουδαίος μαθηματικός στα νιάτα του ο Αδάμ (και γυναικάς, και ταξιδευτής), ένας «κλειδοκράτορας του χρόνου» που είχε θεμελιώσει τη θεωρία ότι υπάρχουμε μέσα σε πολλαπλούς αλληλένδετους κόσμους, και είχε λύσει το ενεργειακό πρόβλημα του πλανήτη ανακαλύπτοντας τον τρόπο να μετατραπεί σε καύσιμο το αλμυρό νερό. Τώρα βρίσκεται σε κώμα, είναι εκεί και ταυτόχρονα αλλού και γύρω του όλα μοιάζουν πραγματικά με έναν ψεύτικο τρόπο. Η πολύ νεώτερη γυναίκα του είναι θλιμμένη, καθώς συλλογίζεται την αγάπη και τις απώλειές της, και το έχει ρίξει στο αλκοόλ. Η 19χρονη νεραϊδοπαρμένη κόρη και μούσα του, που παλεύει να αρθρώσει τη δυσφορία της, αυτοτραυματίζεται συστηματικά. Ο παραμελημένος γιος του, που θεωρεί τον εαυτό του απλοϊκό, αισθάνεται άβολα τόσο με τον πατέρα του όσο και με την αγαπημένη του γυναίκα. Η ποθητή νύφη του έχει μόλις χάσει το βρέφος που κυοφορούσε, αλλά λαχταράει να νιώσει ερωτευμένη. Ο φίλος της κόρης του είναι εγωκεντρικός και αδίστακτα αποφασισμένος να γίνει ο βιογράφος του, όπως έχουν όλοι καταλάβει. Ο παλιός γνωστός του, που γνωρίζει τα μυστικά του, έχει μια συμπεριφορά διαφθορέα που παραπέμπει στον θεό Πάνα. Ανάμεσα σε αυτές εκεί τις ψυχές που δυσκολεύονται να επικοινωνήσουν, κυκλοφορούν οι ολύμπιοι θεοί, «πιο ανεπαίσθητοι από ένα ρεύμα αέρα» κι ωστόσο «ισχυρότεροι από μια απλή εντύπωση», παίρνοντας καμιά φορά «από ανία, νοσταλγία ή σκανταλιά» τη μορφή του ενός ή του άλλου ήρωα, μικρόψυχοι και εκδικητικοί κι αυτοί σαν τους θνητούς. Στο κέντρο ο Ερμής, που έχει τον ρόλο του παντεπόπτη αφηγητή, όμως κάποιες φορές μιλάει με τη φωνή του γερο-Αδάμ, τα παρακολουθεί όλα αλλά και τα επινοεί όλα από την αρχή, διαφορετικά. Διότι «εφ΄ όσον υπάρχουν άπειροι κόσμοι, για όλες τις πιθανότητες υπάρχει και η εκπλήρωσή τους».


Βαρβάρα Τερζάκη
Άρθρο Μικέλα Χαρτουλάρη-εφ. Τα Νέα, 09-05-2010 ]]> http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/17/%ce%9d%ce%bf%cf%83%cf%84%ce%b1%ce%bb%ce%b3%ce%af%ce%b1_%ce%ba%ce%b1%ce%b9_%ce%b1%cf%80%ce%bf%cf%83%cf%8d%ce%bd%ce%b8%ce%b5%cf%83%ce%b7_(2) Mon, 17 May 2010 10:52:00 -0400 http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/17/%ce%9d%ce%bf%cf%83%cf%84%ce%b1%ce%bb%ce%b3%ce%af%ce%b1_%ce%ba%ce%b1%ce%b9_%ce%b1%cf%80%ce%bf%cf%83%cf%8d%ce%bd%ce%b8%ce%b5%cf%83%ce%b7_(2) democracy-rethymno Η ιδέα του κειμένου της περασμένης Κυριακής αντλήθηκε απ' την παρατήρηση ότι οι συγγραφείς που κάποτε αγαπήσαμε αποσύρονται («παλιώνουν») με δύο τρόπους: είτε καταρρέουν απότομα, μ' έναν επώδυνο πάταγο, είτε ξεθωριάζουν βαθμιαία, διατηρώντας την πηγή της ακτινοβολίας τους ενεργή και παραμένοντας κρυμμένοι στη βιβλιοθήκη σαν τα πνεύματα μιας σεβάσμιας κατά τα άλλα θρησκευτικής αίρεσης, για την οποία ακόμη κι οι πρωτοπρεσβύτεροι καταλαβαίνουν ότι έπαψε να κόβει εισιτήρια.
Ε τσι, η νοσταλγία για τα κείμενα της νιότης γίνεται αισθητή σαν μια προσεχτική και καχύποπτη περιδιάβαση σε διφορούμενες περιοχές της αντίληψης του αναγνώστη, όπου η διαπλοκή των δύο τρόπων αφήνει ευρύχωρο περιθώριο για παγίδες. Επιστρέφει κανείς με τον φόβο πως θα διαψευστεί και ελπίζοντας ότι θα του δοθεί η ασφάλεια της αίσθησης ότι τα πρώιμα λογοτεχνικά όνειρά του δεν ήταν ολότελα ασυνάρτητα, ότι ενυπήρχε σ' αυτά κάτι λιγότερο αποκαρδιωτικό απ' την προφητεία μιας επικείμενης εποχής απομυθοποιήσεων. Αξίζει να σημειώσουμε πως, έκτοτε, η ματαίωση της επανένωσης με τη χαμένη ακεραιότητα των κειμένων εκείνων, τα οποία γερνούν και πεθαίνουν, σαν ζωντανοί οργανισμοί, ή ταξιδεύουν μακριά, γεννάει έναν τύπο αναγνώστη-φαντάσματος που περιφέρεται εδώ και κει χωρίς να βρίσκει καμιά ηδονή και κανένα γενναίο καλωσόρισμα, κι αυτό ελάχιστα αντιφάσκει με τη διαπίστωση πως η σύγχρονη λογοτεχνική εμπειρία είναι, μεταφορικά μιλώντας, μια εμπειρία μεταθανάτια. (Οι νεκροί υποψιαζόμαστε τότε πως, αντίθετα απ' ό,τι το έργο, το κείμενο δεν γερνάει ποτέ.)
Ο ύτως εχόντων των πραγμάτων, η γενίκευση της κειμενικότητας είναι μονόδρομος: αντιλαμβάνεσαι (κοινοτοπία!) πως η ζωή σου, καθεαυτή, δεν είναι παρά ένα κείμενο που, μοιραία, θα το διατρέξεις για δεύτερη φορά με ελιγμούς ανάμεσα απ' τα τραύματα απειράριθμων μικρών αποχωρισμών. Μεταξύ των τελευταίων, άλλοι είναι σπασμωδικοί, που θα πει πως τα γεγονότα απειλούν να στοιχειώσουν και να εκδικηθούν για την έλλειψη κατανόησης, ενώ άλλοι αφομοιώνονται στην απήχηση των ρυθμών μιας σχετικά φυσιολογικής φθοράς, ενίοτε ευεργετικής, αφού μαζί με τα ζωντανά κύτταρα φθείρονται και τα θεμέλια της αυταπάτης. Εντυπωσιάστηκα μια μέρα από κείνο το μικρό γλωσσικό σκάνδαλο, όταν ο Μπιλ Μπάροουζ, που παρίστανε τον λάτρη των δαιμόνων και διαλαλούσε το άσβεστο μίσος για τη χριστιανική παράδοση, χαρακτήρισε την είσοδό του στην τρίτη ηλικία ως άκουσμα της «καμπάνας του Εσπερινού». Η κωδωνοκρουσία ήχησε μέχρι τη Σικελία.
Ε ντούτοις, και ανεξάρτητα απ' την απογοήτευση ή τη σοφία της διδαχής όλων εκείνων των φθινοπωρινών μυστικών, ίσως υπάρχει, επιπλέον, μια τρίτη διάσταση του πένθους, υπό την αιγίδα της οποίας θα μπορούσε κανείς να υιοθετήσει ένα κριτήριο πέραν των δύο βαθμίδων αναψηλάφισης της υπόληψης του συγγραφέα, κι αυτή η διάσταση, νομίζω, ανοίγεται τη στιγμή που αντιλαμβάνεσαι ότι ο συγγραφέας απομακρύνεται δίχως υπόκλιση αλλά με τούτη την παράξενη πιρουέτα: σε προκαλεί να τον διαβάσεις σαν αντεστραμμένο χάρτη.
Μ άλλα λόγια, πέρα απ' το δίλημμα που σε φέρνει απέναντι στην υποχρέωση να διαγράψεις τον συγγραφέα ή μπροστά στην ευκαιρία να τον εντάξεις, τιμής ένεκεν, στην πινακοθήκη των σιωπηλών λογοτεχνικών προγόνων, εμφανίζεται αναπάντεχα μια τρίτη προοπτική, καθώς ο συγγραφέας, αποχωρώντας απ' το προσκήνιο, αφήνει πίσω του, άθελά του, ένα τοπίο αντίστροφων συσχετίσεων, έναν ορίζοντα όπου η κληρονομιά του σε προκαλεί να την κοιτάξεις ανάποδα ή, ας πούμε, σαν αλληγορία του αρνητικού της εαυτού. Θα ήταν πλεονασμός να πούμε ότι, προκειμένου για έναν κόσμο ψευδαισθήσεων, έναν παραισθητικό κόσμο σαν τον δικό μας, έναν κόσμο αντεστραμμένων «αξιών» κ.λπ., αυτή η εκατό τοις εκατό διορατική υπόδειξη αποδεικνύεται ηθικά ανεκτίμητη. Και όχι μόνον αλλά μπορούμε επίσης να πανηγυρίσουμε στη σκέψη ότι, αν κάποιος συγγραφέας έδωσε σε τούτο το τρίτο είδος πένθους υποδειγματικό περιεχόμενο, ήταν και πάλι ο Μπόρχες.
Τ ο δυσδιάκριτο όσο και ισχυρό πλεονέκτημα αυτού του τύπου του αποχωρισμού γίνεται ορατό μόνον στο φως μιας αστραπής, άπαξ και ο αναγνώστης τοποθετηθεί στην οπτική εκείνη γωνία που επιτρέπει να θριαμβεύουν οι μαγικές εικόνες. Μήπως το ίδιο το διακηρυγμένο πρωτείο του στυλ, της κομψότητας του στυλ και της παντοδυναμίας του, δεν οδηγεί τη συζήτηση σ' ένα απ' αυτά τα αινίγματα; Τι να το κάνουμε, σου λέει, το περίτεχνο στυλ μετά απ' το Άουσβιτς; Την εποχή που το άστρο του Μπόρχες ανέτειλε στη διεθνή σκηνή, στη δεκαετία του '60, ακούγονταν πολλές αψιμαχίες γύρω απ' το αν και κατά πόσον έπρεπε να θεωρείται αξιόλογος ένας συγγραφέας απ' τον οποίο έλειπε, με τρόπο τόσο εντυπωσιακό, για να μην πούμε κυνικό, κάθε ίχνος θερμότητας, κάθε ιδέα κατάλληλη ν' αγγίξει τη συναισθηματική διαγωγή του ψυχικού υποκειμένου· η δαντέλα του στυλ έμοιαζε να αποτελεί το παν. Τώρα, μετά απ' το όργιο των εκφραστικών καταχρήσεων σε όλα τα μέτωπα του καλλιτεχνικού εμφυλίου, το στυλ είναι εκείνο που χάθηκε ανεπιστρεπτί, είτε με τη διάσπαση σε επί μέρους πληθωριστικά και μιμητικά μοτίβα είτε με την οπισθοχώρηση μπροστά στην επέλαση της βαρβαρότητας: η υπερβολή της τεχνοτροπίας του Μπόρχες δικαιώνεται αναδρομικά με τη μορφή ενός πλούτου που, χωρίς να το πάρουμε είδηση, έπαιρνε τη θέση μελλοντικού επικήδειου.
Η ταν λοιπόν σαν ο συγκεκριμένος συγγραφέας να εκπροσωπούσε μιαν ύστατη δυνατότητα αντίστασης στον επερχόμενο κύμα των μεταμοντέρνων κατεδαφίσεων με τη λατρευτική προσήλωση στις γιορτές του καλλιεργημένου ύφους - επιστροφή στη λησμονημένη θεότητα που ήλεγχε τις χορογραφίες της ευγλωττίας και των γρίφων του σαλονιού. Με τον Μπόρχες μπορείς να πεις πως όσα περιέργως (δηλαδή εκτός εποχής) αφθονούσαν εκεί, όπως η χάρη, η λογική, η κοσμιότητα, η εχεμύθεια και η εκλέπτυνση της αίσθησης του ιερού, ήταν προφητείες για κείνα που επρόκειτο να χαθούν. Από μια τέτοια άποψη, η φινέτσα της ειρωνείας του Μπόρχες μάς προϊδεάζει για την εξαφάνιση της ειρωνείας από τις σημερινές διαπροσωπικές δοσοληψίες, όπου κυριαρχεί η βεβαιότητα πως η ειρωνεία περιττεύει αφού ολόκληρος ο κόσμος είναι ήδη μια ειρωνική διάθλαση.
Αλλά τα συμπεράσματα απ' την ανάπτυξη αυτής της ιδέας πρέπει να καταχωρηθούν στο επόμενο.

Βαρβάρα Τερζάκη
Άρθρο ΕΥΓΕΝΙΟΥ ΑΡΑΝΙΤΣΗ-εφ. Επτα, 09-05-2010 ]]> http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/17/%ce%a0%cf%81%ce%bf%cf%83%cf%89%cf%80%ce%b1 Mon, 17 May 2010 10:46:00 -0400 http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/17/%ce%a0%cf%81%ce%bf%cf%83%cf%89%cf%80%ce%b1 democracy-rethymno Βαρβάρα Τερζάκη
Άρθρο Pιτσας Mασουρα-εφ. Καθημερινή, 09-05-2010 ]]> http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/17/%ce%9f_%ce%b4%cf%81%cf%8c%ce%bc%ce%bf%cf%82_%ce%ba%ce%b1%cf%84%ce%ac_%cf%84%ce%b7%cf%82_%ce%b4%ce%b9%ce%b1%cf%86%ce%b8%ce%bf%cf%81%ce%ac%cf%82_%ce%b5%ce%af%ce%bd%ce%b1%ce%b9_%ce%b1%cf%84%ce%bf%ce%bc%ce%b9%ce%ba%cf%8c%cf%82 Mon, 17 May 2010 10:27:00 -0400 http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/17/%ce%9f_%ce%b4%cf%81%cf%8c%ce%bc%ce%bf%cf%82_%ce%ba%ce%b1%cf%84%ce%ac_%cf%84%ce%b7%cf%82_%ce%b4%ce%b9%ce%b1%cf%86%ce%b8%ce%bf%cf%81%ce%ac%cf%82_%ce%b5%ce%af%ce%bd%ce%b1%ce%b9_%ce%b1%cf%84%ce%bf%ce%bc%ce%b9%ce%ba%cf%8c%cf%82 democracy-rethymno Εμίρ Κουστουρίτσα, σκηνοθέτης
Βασική μου έγνοια είναι η Φύση, δηλώνει από τη Σίφνο ο Σέρβος δημιουργός

Οι συνθήκες έμοιαζαν ιδανικές. Περιορισμένος σε ένα ελληνικό νησί για τα γυρίσματα μιας ελληνο-γαλλο-βελγικής συμπαραγωγής, δεν μπορεί, θα διέθετε λίγη ώρα για ένα βιαστικό, έστω, γεύμα. Φενάκη. Ο Εμίρ Κουστουρίτσα είναι σαν τη μαγική εικόνα. Τον βλέπεις και μέχρι να το επιβεβαιώσεις με μια δεύτερη ματιά δεν είναι στο ίδιο μέρος. Οι δύο δημοσιογράφοι που προσκληθήκαμε στη Σίφνο για να πάρουμε μια γεύση από το «Καλοκαίρι στο Αιγαίο», που σκηνοθετεί ο Ολιβιέ Ορλέ με πρωταγωνιστή τον δημοφιλή Σέρβο δημιουργό, δυσκολευτήκαμε να εξασφαλίσουμε λίγο χρόνο για μια κουβέντα μαζί του. Εξαρτημένος από το λάπτοπ και το κινητό του, με πολλά θέματα ανοιχτά προς διευθέτηση, διεθνής και πολυβραβευμένος, αντιμετωπίζει τις συνεντεύξεις σαν καταναγκαστικά έργα. Και ίσως να μην έχει άδικο. Εχει δώσει δεκάδες σε όλον τον κόσμο, τόσες ώστε οι απαντήσεις να είναι σχεδόν αυτοματοποιημένες, αναπροσαρμοζόμενες στις διαφορετικές ερωτήσεις. Στραγγίζουν τα πολύ προβεβλημένα πρόσωπα, χρειάζεται να επιστρατεύουν μεγάλη ποσότητα ενέργειας και χιούμορ ή πρόκλησης ώστε να ανταποκριθούν στο αναγκαστικό μάρκετινγκ.
Η μόνη «αποκλειστικότητα» σε αυτήν τη συνάντηση ήταν το τοπίο. Ανυπέρβλητο. Μια βεράντα κρεμασμένη πάνω από το Αιγαίο, με τον ήλιο του ανοιξιάτικου μεσημεριού να παραλύει τις αισθήσεις. Χαλάρωσε κάπως (ή μήπως ήταν αποκαμωμένος) ο Εμίρ Κουστουρίτσα, σε ένα πέτρινο πεζούλι, με ένα φλιτζάνι πράσινο τσάι μπροστά του. Γύρω μας, σε σεζλόνγκ, οι οικογένειες ηθοποιών της ταινίας, Γάλλοι στην πλειοψηφία τους, απολάμβαναν το απροσδόκητα εκτυφλωτικό φως. Μέχρι να πάρει τη θέση του ο Σέρβος σκηνοθέτης, μίλησε αρκετές φορές στο κινητό, περπατώντας νωχελικά στην περίμετρο, μιας από τις ωραιότερες κυκλαδίτικες βεράντες. Ζήτησε συγγνώμη και οι πρώτες ερωτήσεις αφορούσαν τα καθιερωμένα: ρόλο, υπόθεση, συνεργασία.
Κοινή τραγική μοίρα
Σκέφτηκα να τον «αφυπνίσω» με μια πιο προκλητική ερώτηση: «Δεν είναι και πολλοί σκηνοθέτες στον κόσμο κύριε Κουστουρίτσα που διαθέτουν δικό τους αεροπλάνο... Είναι πράγματι τόσο αποδοτικό το επάγγελμα του σκηνοθέτη;». Ασφαιρη η προσπάθεια. Προφανώς είχε ξαναπαντήσει... Ο Σέρβος πιλότος και οδηγός του ήταν, κι αυτός, στο ίδιο ξενοδοχείο. Το αεροπλάνο, στη Μήλο (είχαν προηγηθεί γυρίσματα εκεί). «Τα χρήματα δεν είναι από τον κινηματογράφο αλλά από τη μουσική. Εδώ και 10 χρόνια είμαι συνέχεια στον δρόμο (σ.σ με τη No Smoking Orchestra) δίνοντας συναυλίες παντού στον κόσμο. Είμαι ο ίδιος πιλότος και συγκυβερνήτης... Δουλεύω πάνω από 30 χρόνια, γύρισα ταινίες που είχαν μεγάλη απήχηση... Αλλά δεν είναι και τόσο δύσκολο να αποκτήσει κανείς αεροπλάνο. Κι εσείς θα μπορούσατε να έχετε!..». Χαμογελάω: «Φοβάμαι πως όχι! Ειδικά τώρα με την κρίση!...». Σοβαρεύει, απότομα. «Η αλήθεια είναι ότι τα οικονομικά της χώρας σας δεν είναι σε καλή κατάσταση. Μα 300 δισ. χρέος... Ποιοι το έκαναν αυτό; Ερχομαι στην Ελλάδα από το ’90. Εχω περάσει αρκετό χρόνο εδώ και είμαι κοντά στην ελληνική πραγματικότητα. Εχετε και εσείς, όχι βέβαια στον ίδιο βαθμό με εμάς, μια τραγική μοίρα. Δεν είναι μόνο η δικτατορία που έχετε περάσει...».
– Θα πρέπει να προσθέσετε και την αυξανόμενη με γεωμετρική πρόοδο διαφθορά και διαπλοκή.
– Μα διαφθορά υπάρχει παντού. Ολος ο κόσμος είναι διεφθαρμένος. Προσπάθησαν να σκοτώσουν όλους τους θεούς, ώστε να ελαχιστοποιηθεί η δυνατότητα να είμαστε ηθικοί. Ο καθένας επιτρέπεται να κάνει ό,τι θέλει. Η επικοινωνία έχει γίνει ταχύτατη, με το Διαδίκτυο, δεν υπάρχουν εμπόδια. Πιστεύω, λοιπόν, σε ατομικές λύσεις. Για παράδειγμα: στη Σερβία ζω σε ένα χωριό και είμαι γενικός διευθυντής σε ένα Εθνικό Πάρκο. Φροντίζω να λειτουργεί σωστά, να είναι καθαρά, να έχουν τα ζώα τροφή κ.ο.κ. Η προστασία της Φύσης είναι βασική μου έγνοια.
«Μικρό ξύλινο χωριό»
Ο Εμίρ Κουστουρίτσα ζει τα τελευταία χρόνια στο Κούστεντορφ, το «μικρό ξύλινο χωριό» (Kustendorf: λογοπαίγνιο από τη γερμανική λέξη dorf - χωριό και το υποκοριστικό του Κουστουρίτσα «Kusta»), που σχεδίασε ο ίδιος και χρησιμοποίησε και ως σκηνικό στην ταινία «Η ζωή είναι ένα θαύμα». Βρίσκεται στη Μόκρα Γκόρα, στη δυτική Σερβία. Ο παραδοσιακός αυτός οικισμός, αποτελείται από αγροικίες στο στυλ του 19ου αιώνα, βιβλιοθήκη, γκαλερί τέχνης, κινηματογράφο. Οι δρόμοι του φέρουν ονόματα όπως: Ερνέστο «Τσε» Γκεβάρα, Ντιέγκο Μαραντόνα, Φεντερίκο Φελίνι, Ινγκμαρ Μπέργκμαν κ.ο.κ. Οσο για τον κεντρικό δρόμο ο συγγραφέας «Ιβο Αντριτς» δεν θα μπορούσε να λείπει, όχι μόνο γιατί υπήρξε εμβληματική προσωπικότητα της Σερβίας αλλά και γιατί ο ίδιος ο σκηνοθέτης τον αναφέρει πολύ συχνά χαρακτηρίζοντάς τον «ιδιοφυΐα»
– Τα Βαλκάνια είναι μια γεωγραφική περιοχή ή κάτι περισσότερο;
– Πολύ περισσότερο επί της ουσίας, αλλά επισήμως δεν έχουμε τη δύναμη να ενώσουμε τις κοινές καταβολές και τα ενδιαφέροντά μας. Η Αμερική είναι σαν τη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία. Εφαρμόζει το «διαίρει και βασίλευε». Δείτε τη Γιουγκοσλαβία για παράδειγμα. Μια χώρα με παραγωγικές πηγές. Υποστηρίζουν ότι την κατέστρεψε ο Μιλόσεβιτς· δεν είναι αλήθεια. Γιατί δεν είχε τόση δύναμη. Η Γιουγκοσλαβία καταστράφηκε από τη Γερμανία, το Βατικανό και την Αμερική... Δεν υπάρχει κοινή υποδομή στα Βαλκάνια και δεν νομίζω ότι θα υπάρξει.
Οι Αμερικανοί είναι ικανοί για το καλύτερο και για το χειρότερο
Ο Εμίρ Κουστουρίτσα μπορεί να μιλάει ελεύθερα χωρίς να φοβάται τις συνέπειες. Πολυαγαπημένο «παιδί» των Γάλλων, δεν μπόρεσε ή δεν θέλησε να μείνει στην Αμερική. Γύρισε μόνο μια ταινία στο Χόλιγουντ το «Αριζόνα ντριμ» (1993), με μια εντυπωσιακή και αλλοπρόσαλλη ομάδα πρωταγωνιστών και με θολό αποτέλεσμα. Ναυάγιο. Επέστρεψε στα οικεία Βαλκάνια για να δημιουργήσει ένα διονυσιακό έπος το «Underground» (1995), που του έφερε διεθνή αναγνώριση. Θα έπρεπε να έχει βαρεθεί να μιλάει γι’ αυτό. Κι όμως. Μια αναφορά, παρεμπιπτόντως και το βλέμμα γίνεται πιο ζωηρό. «Το “Underground” δεν περιορίζεται στα Βαλκάνια. Είναι πολύ περισσότερα από αυτό. Δείχνει τι και πώς είναι η ζωή μας σήμερα. Πρόκειται για μια αλληγορία».
Εχει εγκαταλείψει το φλιτζάνι με το τσάι, που έχει χάσει το χρώμα και τη θερμοκρασία του. Γλιστράει στη θέση του, βάζοντας τα χέρια στις τσέπες σε ένα άνετο, μονόχρωμο, παντελόνι διακοπών. Απαντάει, γρήγορα και άνετα, σαν διαβασμένος, καλός μαθητής.
– Τα σημάδια του πολέμου είναι ακόμη ορατά στη χώρα σας;
– Ο κόσμος είναι ούτως ή άλλως στρατοκρατούμενος. Ολόκληροι πολιτισμοί είναι συνέπειες στρατιωτικών ενεργειών. Ας είμαστε ειλικρινείς. Η χώρα μου είναι το πιο ακραίο παράδειγμα όπου οι Αμερικανοί κάνουν ό,τι θέλουν. Το πρόβλημα είναι ότι οι Αμερικανοί είναι ικανοί για το καλύτερο και το χειρότερο. Μας δίνουν ipod, macintosh, ipad και κατά διαστήματα... μας βομβαρδίζουν! Ο πολιτισμός στην Αμερική βασίζεται στον πόλεμο. Το ενδιαφέρον είναι ότι περισσότεροι άνθρωποι σκέφτονται όπως εγώ στην Αμερική παρά στην Ευρώπη. Η Ευρώπη δεν είναι πολιτική οντότητα είναι οικονομική δύναμη, την οποία αντλεί κυρίως από τη Γερμανία και τη Γαλλία.
– Πάντα κατηγορούσατε τους Αμερικανούς, αλλά υποστηρίζετε τον Ομπάμα. Εάν ο Ομπάμα ήταν πρόεδρος στη δεκαετία του ’90 πιστεύετε ότι θα είχε αποτραπεί ο πόλεμος;
– Ας είμαστε προσεκτικοί. Οταν εξελέγη ο Ομπάμα είπα ότι είναι πολύ αισιόδοξο που βρέθηκε κάποιος να σταματήσει την καταστροφή του Μπους. Το σημαντικότερο που έκανε προς το παρόν για την Αμερική είναι η μεταρρύθμιση στο σύστημα υγείας. Είναι πράγματι επαναστατικό. Από την άλλη, παίρνει το Νομπέλ Ειρήνης και την επόμενη μέρα στέλνει 30.000 στρατιώτες στο Αφγανιστάν... Αυτό ενισχύει ό,τι ήδη είπα: οι Αμερικανοί είναι ικανοί για το καλύτερο και για το χειρότερο. Με αυτήν την αντίφαση πρέπει να πορευτούμε, αλλιώς δεν μπορούμε να επιβιώσουμε. Είναι κάτι που η Σερβία έχει πλήρως κατανοήσει. Βέβαια, είμαστε σε κάπως πλεονεκτική θέση γιατί προς το παρόν δεν πρόκειται να μας βομβαρδίσουν!... Οταν με αποκαλούν αντιφατικό σκηνοθέτη απαντώ «πού να δείτε τον Ομπάμα»!
Δύο επιτεύγματα
Ακούγοντας τον Εμίρ Κουστουρίτσα αιφνιδιάζεσαι, αλλά δεν σου αφήνει περιθώρια για αμφιβολίες. Τα πράγματα είναι ξεκάθαρα στο μυαλό του, ήδη επεξεργασμένα και τοποθετημένα. Συνοψίζει χωρίς δεύτερη σκέψη: «Ο πολιτισμός σε όλη την ιστορία του έχει δύο επιτεύγματα: την προστασία της Φύσης και τα δικαιώματα της γυναίκας. Γιατί η κτηνωδία που αναπτύχθηκε στις κοινωνίες είχε εύκολο στόχο τις γυναίκες, την κακοποίησή τους».
Και για την κατάργηση της μπούργκας ποια είναι η άποψή του; «Πρόκειται για διαφορετικές αντιλήψεις. Προσωπικά, δεν θα το έκανα ποτέ γιατί είμαι πολύ πιο φιλελεύθερος, υπό αυτήν την έννοια. Είμαι αριστερός, αλλά αυτά είναι πολύ εύθραυστα πράγματα και... πολιτικές ερωτήσεις. Εάν διοικούσα μια Βαβυλώνα, με τόσες διαφορετικές όψεις, θα επέτρεπα στους ανθρώπους να κάνουν ό,τι θέλουν. Ο καπιταλισμός όμως είναι πολύ συντηρητικός, συγκεντρώνεται στα κέρδη. Καταλαβαίνω τους Γάλλους. Οι δικές τους γεννήσεις δεν μπορούν να αντιπαρατεθούν πληθυσμιακά στους μουσουλμάνους. Φοβούνται. Γι’ αυτό και αντιδρούν στην είσοδο της Τουρκίας στην Ευρώπη... Ομως δεν θέλω να μιλήσουμε άλλο για πολιτική».
Στην Παλαιστίνη η ζωή είναι κραυγή
Σκηνοθέτης, αρχιτέκτονας, μουσικός, ηθοποιός, πιλότος... κάτι ενδεχομένως να παραλείπουμε. Η πιο εύκολη ερώτηση αφορά τα προσεχή σχέδιά του. Πρέπει να τον διακόψεις, γιατί διαφορετικά όλη η συνέντευξη μπορεί να «γεμίσει» από μία και μόνο απάντηση. Επιλέγουμε μια ταινία που ετοιμάζει στην Παλαιστίνη, την οποία ο ίδιος βαφτίζει «τραγική κωμωδία». Ενας άντρας Παλαιστίνιος, stripper στο Βερολίνο, πάει να συναντήσει τον αδελφό του στη Γάζα, μετά τον θάνατο του πατέρα τους. «Πρέπει να μεταφέρουν τη σορό από τη Γάζα στη Ραμάλα. Μια μικρή απόσταση, λίγων χιλιομέτρων, χρειάζονται έναν χρόνο για να τη διανύσουν...».
– Γιατί στρέφεστε στην Παλαιστίνη;
– Γιατί πάντα είμαι στο πλευρό εκείνων που υποφέρουν. Η ζωή τους εκεί είναι κραυγή, όχι ζωή.
Παύση. Η τρίχρονη κόρη του Γάλλου ηθοποιού Φρανσουά Ξαβιέ Ντεμεζόν φτάνει αμέριμνα στην άκρη της πισίνας. Ο πατέρας της εκσφενδονίζεται από το κάθισμα του και τρέχει προς το μέρος της. Η μητέρα, σε μια σεζλόνγκ, βρίσκει την αντίδραση υπερβολική. «Την επιτηρώ, μην ανησυχείς», του φωνάζει. Ο Εμίρ Κουστουρίτσα παρατηρεί μάλλον αδιάφορα. Μοιάζει λίγο με τον σκληρό αλλά με ευαισθησίες πατέρα - ψαρά που υποδύεται στο «Καλοκαίρι στο Αιγαίο».
– Η καριέρα σας εμπόδισε να είστε ένας καλός πατέρας (σ.σ έχει δύο παιδιά 23 και 24 χρονών σήμερα);
– Οχι. Δεν ήμουν ίσως ένας τυπικός πατέρας που καθόταν στο τραπέζι να φάει μαζί τους, αλλά με έναν «ασυνήθιστο τρόπο ήμουν και τυπικός. Προσπαθούσα να βρίσκομαι στο σπίτι όσο μπορούσα περισσότερο. Μπορεί να μην καθόμαστε στο τραπέζι του σπιτιού μαζί, καθόμαστε όμως στο εστιατόριο!...
– Πειθαρχείτε στις οδηγίες ενός άλλου σκηνοθέτη;
– Κανείς δεν μπορεί να είναι πιο χρήσιμος σε έναν σκηνοθέτη από έναν άλλον σκηνοθέτη που είναι και ηθοποιός.
Λίγο νωρίτερα έχει δηλώσει την επιθυμία του να μην συνεχίσουμε τις πολιτικές ερωτήσεις. Μήπως «ο κινηματογράφος στη Σερβία σήμερα» είναι ένα «ανώδυνο» ερώτημα; «Σήμερα κανείς δεν πηγαίνει σινεμά στη Σερβία. Την εποχή του Τίτο οι ταινίες μου έκαναν ένα εκατ. εισιτήρια. Τώρα αν κάνουν 50 - 60.000 είμαστε ευχαριστημένοι. Αυτό σημαίνει καπιταλιστική δομή. Πρώτα καταστρέφεται η χώρα, ύστερα οι κινηματογράφοι και στη συνέχεια δημιουργούν αίθουσες για να προβάλλουν τις ταινίες τους (σ.σ ποιοι δεν ρωτάμε. Υποθέτουμε ότι εννοεί τους Αμερικανούς). Το ίδιο ισχύει και με το φαγητό. Πηγαίνεις στο σούπερ μάρκετ και αγοράζεις το χειρότερο φαγητό του κόσμου, γιατί έχει προηγηθεί η καταστροφή των εγχώριων προϊόντων».
– Ως δημιουργός με διεθνή απήχηση πιστεύετε ότι έχετε δύναμη;
– Πιστεύω ότι έχω χάρισμα το οποίο προσπαθώ να μοιραστώ με όσο περισσότερους ανθρώπους μπορώ.
Oι σταθμοί του
1954
Ο Εμίρ Κουστουρίτσα γεννιέται στο Σεράγεβο.
1978
Αποφοιτά από τη φημισμένη σχολή κινηματογραφίας της Πράγας.
1981
Χρυσό Λιοντάρι στη Βενετία για την ταινία «Θυμάσαι την Ντόλι Μπελ;».
1985
Χρυσός Φοίνικας στις Κάννες για την ταινία «Ο μπαμπάς λείπει σε ταξίδι για δουλειές».
1989
Βραβείο σκηνοθεσίας στις Κάννες για τον «Καιρό των τσιγγάνων».
1993
Αργυρή Αρκτος στο Βερολίνο για το «Arizona dream».
1995
Χρυσός Φοίνικας στις Κάννες για το «Underground».
1998
Αργυρό Λιοντάρι στη Βενετία για την ταινία «Μαύρη γάτα άσπρος γάτος».
2005
Βαφτίζεται σε σερβική ορθόδοξη εκκλησία και παίρνει το χριστιανικό όνομα Nemanja.
2007
Ο Γάλλος υπουργός Πολιτισμού τού απονέμει τον τίτλο του Ιππότη των Τεχνών και των Γραμμάτων
Η συνάντηση
Η συνέντευξη έγινε στο συγκρότημα δωματίων «Δελφίνι». Η θέα μοναδική. Η πρόσκληση για φαγητό ναυάγησε. Προέκυψε κάτι έκτακτο, όπως πάντα μπορεί να «προκύψει» όταν ένα ραντεβού ορίζεται σε περίοδο γυρισμάτων και ο συνεντευξιαζόμενος είναι ο Εμίρ Κουστουρίτσα.
Φάγαμε πάντως, στο ίδιο μέρος, αμέσως μετά τη συνέντευξη, μαζί με τη συνάδελφο από την «Ελευθεροτυπία» Ευάννα Βενάρδου: αρνάκι (ντόπιο) στον φούρνο, μελιτζάνες ιμάμ, κολοκυθόπιτα, σαλάτα. Γεύσεις εξαιρετικές. Hπιαμε εμφιαλωμένο νερό και πληρώσαμε 33 ευρώ.

Βαρβάρα Τερζάκη
Άρθρο Μαριας Kατσουνακη-εφ. Καθημερινή, 09-05-2010 ]]> http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/14/%ce%9c%cf%80%ce%b5%ce%bb%ce%bf%ce%b3%ce%b9%ce%ac%ce%bd%ce%bd%ce%b7%cf%82,_%ce%a0%ce%b1%cf%80%ce%b1%ce%b4%ce%b9%ce%b1%ce%bc%ce%ac%ce%bd%cf%84%ce%b7%cf%82,_%ce%b1%cf%85%ce%bb%ce%bf%ce%af Fri, 14 May 2010 14:10:00 -0400 http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/14/%ce%9c%cf%80%ce%b5%ce%bb%ce%bf%ce%b3%ce%b9%ce%ac%ce%bd%ce%bd%ce%b7%cf%82,_%ce%a0%ce%b1%cf%80%ce%b1%ce%b4%ce%b9%ce%b1%ce%bc%ce%ac%ce%bd%cf%84%ce%b7%cf%82,_%ce%b1%cf%85%ce%bb%ce%bf%ce%af democracy-rethymno
Την προηγούμενη φορά τον είχα βρει ν' ασχολείται με την κατασκευή ενός ηλεκτρονικού οργάνου. Αυτή τη φορά με την παραγωγή αυλών (ή αλλιώς φλάουτων). Ενός μεγάλου αριθμού αυλών με καλάμια που έφερε από την Κίνα. Συμπαραστάτης, βοηθός, ένας νέος συνθέτης, ο Θεμιστοκλής Τέλογλου. Και φυσικά τα σχετικά εργαλεία: τόρνος, πριονοκορδέλα, τρυπάνια, κόφτες.
«Υπολογίζω να κάνουμε καμιά πεντακοσαριά κομμάτια, με δική μου πατέντα και διαφορετικό εννοείται ήχο, που θα παρουσιάσω σε μια έκθεση - όχι προς πώληση», λέει. «Είμαι ηχολάγνος. Ειδικότερα έχω ιερή μανία με τους αυλούς».
Η «ιερή μανία» του με τους αυλούς ξεκινάει από τα παιδικά του χρόνια, από τους αυλούς της ιδιαίτερης πατρίδας του, της Κρήτης - από τον κρητικό αυλό, το περίφημο χαβιόλι, που έχει τις καταβολές του στην αρχαιότητα. «Πουθενά ο αυλός δεν άνθησε τόσο όσο στην Ελλάδα».
Αλλά γιατί καλάμια από την Κίνα; «Επειδή είναι πιο ανθεκτικά και πιο αποδοτικά στον ήχο».
Μπελογιάννης
Κι από τους αυλούς περνάμε στην έκδοση ακόμη 13 cd, με τα οποία ο συνθέτης ολοκληρώνει έναν κύκλο που περιλαμβάνει συνολικά 60 έργα του, από τα οποία τα 20 είναι αναβαθμισμένα και τα 40 νέας εγγραφής. Και όλα από την εταιρεία «Ιδαία» (η αρχαία ονομασία της Κρήτης), που δημιούργησε ο ίδιος. «Δεν επιθυμώ να είμαι εταιρεία και οι οικονομικές μου βλέψεις οριοθετούνται στο να μη χάσω, ούτε διανοούμαι να χρησιμοποιήσω μεθόδους εταιρειών. Υπέρτατος στόχος μου είναι η όσο γίνεται πιο φυσική διάδοση των όσων έχω επιτύχει στην τέχνη μου».
Στα νέα του cd ξεχωρίζει το «Μικρό Requiem για τον Νίκο Μπελογιάννη» - βασικός τίτλος: «Το τραγούδι του Μπελογιάννη και της Ελλης Παππά». Με τη διευκρίνιση: Μονόδραμα - Αποσπάσματα από τα «Γράμματα στον γιο μου» και τη «Δουλειά της φυλακής». Τραγουδούν: Σαβίνα Γιαννάτου, Ειρήνη Δερέμπεη, Παναγιώτης Παπαϊωάννου. Κορφολόγημα κειμένων: Μαρία Παχνιστή.
Λέει ο Μαμαγκάκης:
«Εζησα την υπόθεση Μπελογιάννη από κοντά, κυνηγημένος από ασφαλίτες (με αδερφό κομμουνιστή στη Μακρόνησο), με μια δραματική περιρρέουσα ατμόσφαιρα από τα διάφορα πικ απ που παίζανε τις επιτυχίες της άνθησης του ρεμπέτικου και που σ' όλη τη διάρκεια της δίκης αυτής και γενικότερα της τραγικής εποχής εκείνης ακουγόντανε σαν ασταμάτητα μοιρολόγια ειδικά γραμμένα για τις περιστάσεις αυτές. Διαβάζοντας τελευταία την ποίηση της Ελλης Παππά και τα "Γράμματα στον γιο μου", εντελώς αυθόρμητα άρχισα να μελοποιώ».
Ενδεικτικά το ποίημα-τραγούδι «Ολα εσύ» (αφιερωμένο εννοείται στον Μπελογιάννη):
«Ολα εσύ τα κλείνεις / ήλιους, βουνά και θάλασσες / ρόδα της αυγής σαν φέξει / κελαηδίσματα πουλιών, / κάθε ομορφιά μου δίνεις / κι όλα γελούν και τραγουδούν / μόνο με μια σου λέξη.» («Μια άλλη φορά μου έγραψε πως τρύπωσε, παράξενο πώς, μια μικρούλα ηλιαχτίδα ώς το κελί του. Πάλι ήθελα να κάνω ένα τραγουδάκι μικρό σαν την ηλιαχτίδα»).
Και Παπαδιαμάντης
Η νέα σειρά περιλαμβάνει επίσης τα έργα (κρητικής πνοής τα περισσότερα): «Ερωφίλη». «Ερωτόκριτος, όπερα σε πέντε πράξεις», «Ερωτόκριτος, η εκδοχή της Σητείας», «Τα Δίφορα», «Κρητικός πόλεμος», «Το τραγούδι του Δασκαλογιάννη και του Ιμπραήμ - Αγά Αλιδάκη», «Τα ερωτικά του Γιάννη Ρίτσου», «Οπερα των σκιών», «Οδύσσεια», «Ριζίτικα», «Κονσέρτα», «Κρήτη - μεγάλο ορατόριο των χρονικών».
Αλλά η δημιουργική ζέση του Μαμαγκάκη δεν σταματάει στην κατασκευή αυλών και στην επανέκδοση των έργων του. «Η λειτουργία του Κοσμοκαλόγερου» είναι το επόμενο μουσικό του έργο. Ηγουν, μελοποιημένα ποιήματα και στίχους του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη. Τα όργανα που χρησιμοποιεί είναι λίρα, τσέλο, ενώ δεσπόζει «ο θρηνώδης βόμβος του αυλού», με ταλαντούχους τραγουδιστές και μουσικούς.
Πολυσχιδής δημιουργός ο Μαμαγκάκης, «αντιμετώπισε με ιδιόρρυθμο τρόπο τη διττή συμμετοχή του τόσο στην πιο ακραία και άκαμπτη μουσική πρωτοπορία της εποχής μας όσο και στα πιο δημοφιλή, πιο προσιτά είδη. Δεν βλέπει καμιά αντίφαση στο να καλλιεργεί παράλληλα και τα δύο είδη, αφήνοντας πολλές φορές το ένα να διεισδύσει στο άλλο», γράφει ο μουσικολόγος Γιάννης Παπαϊωάννου. Και ο συνθέτης και καθηγητής Γκίντερ Μπέκερ: «Δίπλα στον Ξενάκη, τον Σκαλκώτα, τον Χρήστου θα έβαζα τον Μαμαγκάκη».
* Συμπληρώνει στο κείμενό μου της περασμένης εβδομάδας για τον Μπομπ Ντίλαν ο παραγωγός ραδιοφώνου Στέλιος Αποστολόπουλος από την Πάτρα: Δύο ημέρες πριν εμφανιστεί στο γήπεδο του Παναθηναϊκού στην Αθήνα είχε, στις 26 Ιουνίου 1989, δώσει συναυλία στο Εθνικό Στάδιο της Πάτρας, στο πλαίσιο του εκεί Διεθνούς Φεστιβάλ, «αφήνοντας και σ' εμάς μια πικρή γεύση, μιας και είχε παίξει ολόκληρη τη συναυλία με την πλάτη γυρισμένη στο κοινό».
Ετσι & αλλιώς
Είναι δοκιμασία άλλα να σκέφτεσαι κι άλλα να γράφεις, όπως συμβαίνει τώρα που πρέπει να γεμίσω τη σελίδα με το «ταμένο» περιεχόμενό της - τα πολιτιστικά.
Ιδού όμως που κι αυτά δοκιμάζονται από την οικονομική κατοχή που προέκυψε καταιγιστικά. Με τον τρόπο που μας προκύπτουν όλα -καλά ή κακά-συμπεριλαμβανομένης της δημοκρατίας, την οποία ο καθένας αντιλαμβάνεται και πράττει όπως τον βολεύει.
***
Γιατί τη βολή μας -την πλαστική εν τέλει ευημερία- κοιτάζαμε, εξουσιαστές, κατέχοντες και μη, σ' αυτό τον τόπο των χαμένων ευκαιριών ('21, κατοχή, εμφύλιος, χούντα, πτώση Δεξιάς, Ολυμπιάδα). Οπότε δεν ευθύνονται μόνον αυτοί που επιλέγουμε να μας κυβερνήσουν (τι επιλογές έχουμε άλλωστε...) αλλά κι ελόγου μας. Με τη διαστροφή ενίοτε, ενώ αναθεματίζουμε αυτούς που μας εκμεταλλεύονται παντοιοτρόπως, να ελεεινολογούμε το εαυτό μας που δεν μπορούμε να κάνουμε το ίδιο.
Διάβασα ότι οι λεγόμενοι οικονομικοί μετανάστες, που προέκυψαν την τελευταία εικοσαετία (οι περισσότεροι από τον καταρρεύσαντα «υπαρκτό», που τόσα όνειρα και ελπίδες είχε συντηρήσει), είναι σχεδόν όσοι ημεδαποί πήραν των ομματιών τους την εικοσαετία '50-'60. Για να κάνουν στα ξένα ό,τι δεν καταδεχόμαστε εδώ - αυτά που κάνουν πλέον οι εισερχόμενοι, που είναι περίπου όσοι και οι ντόπιοι άνεργοι. Με τους εμάς, τον μισό πληθυσμό της χώρας, εγκλωβισμένους σ' αυτή την εχθρική πόλη, ν' αναζητάμε -με κάποιο «δόντι» εννοείται- μια καρέκλα για ελόγου μας και τα παιδιά μας.
Σέρνεται η αισιόδοξη άποψη ότι χρειαζόταν το αχρείαστο αυτό ταρακούνημα για να καταλάβουμε τι είμαστε, να πάρουμε το μάθημά μας. Το οποίο όμως φοβάμαι ότι θα γλιτώσουν και πάλι οι απυρόβλητοι κρατούντες και οι βολεψίες όλων των εποχών, που έσπευσαν να μεταφέρουν τις οικονομίες τους στο εξωτερικό, να μην κακοπάθουν, να μην εκλείψει το πολύτιμο είδος τους.
ΣΗΜ. «Αυτό που ήσουν κάποτε θα γίνεις ξανά/ πρέπει να γίνεις/ πρέπει να κλάψεις./ Ο εξευτελισμός σου να γίνει τέλειος» (από το τραγούδι του Μίκη Θεοδωράκη «Είσαι Ελληνας»).

Βαρβάρα Τερζάκη
Άρθρο ΔΗΜΗΤΡΗ ΓΚΙΩΝΗ-εφ. Ελευθεροτυπία, 08-05-2010 ]]> http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/13/%ce%9f%ce%b9_%ce%b9%ce%b4%ce%ad%ce%b5%cf%82_%cf%80%ce%bf%cf%85_%ce%ad%cf%86%ce%b5%cf%81%ce%b1%ce%bd_%cf%84%ce%b7%ce%bd_%ce%ba%cf%81%ce%af%cf%83%ce%b7 Thu, 13 May 2010 14:46:00 -0400 http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/13/%ce%9f%ce%b9_%ce%b9%ce%b4%ce%ad%ce%b5%cf%82_%cf%80%ce%bf%cf%85_%ce%ad%cf%86%ce%b5%cf%81%ce%b1%ce%bd_%cf%84%ce%b7%ce%bd_%ce%ba%cf%81%ce%af%cf%83%ce%b7 democracy-rethymno Στο τελευταίο κεφάλαιο του έργου του «Η γενική θεωρία της απασχόλησης, του τόκου και του χρήματος», ο Τζον Μέιναρντ Κέινς έγραφε: «Οι ιδέες των οικονομολόγων και των πολιτικών φιλοσόφων, τόσο όταν είναι ορθές όσο και όταν είναι εσφαλμένες, ασκούν ισχυρότερη επίδραση απ' ό,τι συνήθως πιστεύεται.
Πραγματικά, ο κόσμος κυβερνάται από αυτές». Πράγματι, δεν μπορούμε να κατανοήσουμε τους βαθύτερους λόγους της σημερινής παγκόσμιας κρίσης, χωρίς να αναφερθούμε στις ιδέες που ηγεμόνευαν στα τελευταία τριάντα χρόνια, υπαγορεύοντας τα προγράμματα των κυβερνήσεων. Τις ιδέες αυτές αναλύει το ακόλουθο κείμενο του ιταλού κοινωνιολόγου Λουτσιάνο Γκαλίνο, που είναι απόσπασμα εισήγησής του στην εκδήλωση «Εβδομάδες της πολιτικής», την οποία οργάνωσε το Πανεπιστήμιο του Τορίνο τον περασμένο Φεβρουάριο.
Η τρέχουσα ερμηνεία, η οποία βλέπει την πολιτική να κυριαρχείται από την εισβολή της οικονομίας και επομένως υποχρεωμένη παρά τη θέλησή της να συμμορφώνεται στις επιταγές αυτής της οικονομίας, καταλήγει μεν να περιγράφει με μιαν ορισμένη ακρίβεια τα αποτελέσματα της εισβολής, αλλά με το τίμημα να παραγνωρίζει τις αιτίες της.
Το χρονικό και η ιστορία των τελευταίων δεκαετιών καταδεικνύουν ότι τα σύνορα ανάμεσα σε οικονομία και πολιτική δεν τα παραβίασε η οικονομία αποκλειστικά χάρη στις δικές της ασυγκράτητες δυνάμεις, όπως υποστηρίζει η ερμηνεία που προαναφέραμε.
Πρέπει μάλλον να αναγνωριστεί ότι, με αφετηρία τα πρώτα χρόνια της δεκαετίας του 1980, σε πολλές χώρες αυτά τα σύνορα άνοιξαν διάπλατα στην οικονομία όχι από κάποιους άλλους αλλά από την πολιτική, από τις αποφάσεις της πολιτικής, από τα κοινοβούλιά της και από τους νόμους που αυτά τα κοινοβούλια ψήφιζαν.
Η ανεξέλεγκτη παραβίαση των συνόρων ανάμεσα σε πολιτική και οικονομία δεν θα μπορούσε να συμβεί χωρίς την παρέμβαση μιας ιδεολογίας, η οποία, αφού πρώτα κατόρθωσε να διαποτίσει ολόκληρο το πολιτιστικό σύστημα, προώθησε και νομιμοποίησε αυτή την παραβίαση και την πραγματοποίησε η ίδια, κινητοποιώντας γι' αυτόν τον σκοπό όλα τα άλλα υποσυστήματα. Αυτή η ιδεολογία είναι ο νεοφιλελευθερισμός. Η νεοφιλελεύθερη ιδεολογία δεν είναι μια συνέχεια στην εποχή μας της παραδοσιακής φιλελεύθερης πολιτικής θεωρίας. Από πολλές απόψεις μάλιστα αντιπροσωπεύει μια διαστρέβλωση αυτής της θεωρίας. Σε πρώτο επίπεδο, ο νεοφιλελευθερισμός είναι μια πολιτική θεωρία η οποία υποστηρίζει με τρόπο κατηγορηματικό ότι η κοινωνία τείνει αυθόρμητα προς μια φυσική τάξη. Συνεπώς, χρειάζεται να εμποδίζουμε το κράτος ή την κυβέρνηση να παρεμβαίνουν στην υλοποίηση και την καλή λειτουργία αυτής της φυσικής τάξης. Πρόκειται για ένα επιχείρημα που έρχεται από πολύ μακριά, αφού χρησιμοποιήθηκε τουλάχιστον από τον 17ο αιώνα και έπειτα, από ορισμένους που ήθελαν να αντιταχθούν στην απολυταρχική εξουσία του μονάρχη. Εφαρμοζόμενο όμως σε μια δημοκρατικά συγκροτημένη κοινωνία, το επιχείρημα αυτό μετατρέπεται στην πραγματικότητα σε επιχείρημα εναντίον της δημοκρατίας.
Παράλληλα, ο νεοφιλελευθερισμός είναι μια οικονομική θεωρία σύμφωνα με την οποία η οικονομική πολιτική οφείλει να βασίζεται σε μερικά αξιώματα και στην πίστη σε τρεις τέλειες διαδικασίες. Τα αξιώματα καθορίζουν ότι η διαρκής αύξηση του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ), για τουλάχιστον 2-3 μονάδες τον χρόνο, είναι αναγκαία ακόμα και για τις κοινωνίες που έχουν πετύχει ένα ικανοποιητικό επίπεδο ευημερίας, με σκοπό να συνεχίζουν να εξασφαλίζουν ένα τέτοιο επίπεδο. Γι' αυτόν τον σκοπό, είναι επομένως αναγκαία μια ανάλογη ετήσια αύξηση της κατανάλωσης, που επιτυγχάνεται με την παραγωγή αναγκών μέσω των εμπορευμάτων και των μέσων μαζικής επικοινωνίας. Οι τρεις διαδικασίες, των οποίων η ύπαρξη και οι ευεργετικές επιπτώσεις δεν επιδέχονται αμφισβήτηση, είναι 1) οι αγορές αυτορυθμίζονται· 2) το κεφάλαιο συγκεντρώνεται εκεί όπου η απόδοσή του είναι η μέγιστη· 3) οι κίνδυνοι (όποιοι και αν είναι: της αφερεγγυότητας, της πτώσης των τιμών, της διακύμανσης των επιτοκίων κ.λπ.) είναι ολοκληρωτικά υπολογίσιμοι.
Ο νεοφιλελευθερισμός περιλαμαβάνει και μια πλήρη θεωρία της εκπαίδευσης. Ο μοναδικός και τελικός σκοπός της εκπαίδευσης σε κάθε βαθμίδα και σε κάθε τομέα της, όπως τον καθορίζει αυτή η θεωρία, έγκειται στο να προσδώσει στο άτομο εκείνες τις επαγγελματικές γνώσεις που θα το καταστήσουν παραγωγικά απασχολήσιμο. Τέλος, ο νεοφιλελευθερισμός ενσωματώνει μιαν αντίθετη θεωρία για τα δημόσια αγαθά. Για κάθε αγαθό το οποίο το άτομο και η κοινότητα χρειάζονται για τους σκοπούς της συμβίωσης και της κοινωνικής προστασίας, η νεοφιλελεύθερη θεωρία υποστηρίζει ότι είναι πιο αποτελεσματικό και επομένως αναγκαίο να παράγεται με ιδιωτικά μέσα.
Συνοψίζοντας, μπορούμε να πούμε ότι η νεοφιλελεύθερη ιδεολογία δεν αναγνωρίζει ούτε και έχει στην πραγματικότητα κανένα σύνορο. Σε αυτό ακριβώς οφείλει την αποτελεσματικότητα της συμβολής της στην αναδιοργάνωση του κόσμου από οικονομική, πολιτική και πολιτιστική άποψη μέσα σε μόλις τριάντα χρόνια. Η πολιτική, οικονομική και πολιτιστική αναδιοργάνωση του κόσμου, που πραγματοποιήθηκε από τον νεοφιλελευθερισμό, είναι η βαθύτερη αιτία της οικονομικής κρίσης των πρώτων χρόνων του 21ου αιώνα καθώς και της κρίσης που άρχισε το 2007. Ο νεοφιλελευθερισμός ευθύνεται για τα πελώρια κόστη που έπληξαν από το προηγούμενο διάστημα τα τέσσερα πέμπτα του παγκόσμιου πληθυσμού και τον πλανήτη, καθώς και για το μεγάλο ανθρώπινο τίμημα που η τελευταία οικονομική κρίση θα φορτώσει για πολλά χρόνια πάνω στα πιο αδύναμα στρώματα του πληθυσμού τόσο στις αναπτυσσόμενες όσο και στις αναπτυγμένες χώρες. Αυτό το σύνολο αιτών και αποτελεσμάτων σε κάθε πεδίο της κοινωνικής ζωής μάς οδηγεί να ορίσουμε την παρούσα κρίση ως μια κρίση πολιτισμού, ως μια γενική κρίση του πολιτισμού στον κόσμο (...). *

Βαρβάρα Τερζάκη
Άρθρο ΘΑΝΑΣΗ ΓΙΑΛΚΕΤΣΗ-εφ. Ελευθεροτυπία, 09-05-2010 ]]> http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/13/%c2%ab300_%ce%b4%ce%b9%cf%83._%cf%87%cf%81%ce%ad%ce%bf%cf%82;_%ce%a0%ce%bf%ce%b9%ce%bf%cf%82_%cf%83%ce%b1%cf%82_%cf%84%ce%bf_%ce%ad%ce%ba%ce%b1%ce%bd%ce%b5_%ce%b1%cf%85%cf%84%cf%8c;%c2%bb Thu, 13 May 2010 14:38:00 -0400 http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/13/%c2%ab300_%ce%b4%ce%b9%cf%83._%cf%87%cf%81%ce%ad%ce%bf%cf%82;_%ce%a0%ce%bf%ce%b9%ce%bf%cf%82_%cf%83%ce%b1%cf%82_%cf%84%ce%bf_%ce%ad%ce%ba%ce%b1%ce%bd%ce%b5_%ce%b1%cf%85%cf%84%cf%8c;%c2%bb democracy-rethymno Ενας συνταξιούχος κομπάρσος από τη Σίφνο περιμένει υπομονετικά να ξαναγυρίσει τη σκηνή: «Τον Κουστουρίτσα ψάχνετε; Θα τον καταλάβετε αμέσως: είναι ένας αγριωπός τύπος, αξύριστος και μεγαλόσωμος - λίγο τρομακτικός», μου λέει. Δεν είχε και πολύ άδικο.
Ο σέρβος σκηνοθέτης βρίσκεται μεταξύ Μήλου και Σίφνου για τις ανάγκες μιας φιλόδοξης ελληνο-γαλλο-βελγικής συμπαραγωγής με οικολογικές ευαισθησίες, το «Καλοκαίρι στο Αιγαίο». Και ενσαρκώνει έναν σκληροτράχηλο, χήρο ψαρά, που έχει προβληματική σχέση με τον 12χρονο γιο του. Οταν ο μικρός βρίσκει έναν νεογέννητο πελεκάνο και δένεται μαζί του, ο πατέρας του αντιδρά.
Ο Κουστουρίτσα, που εδώ δεν σκηνοθετεί αλλά πρωταγωνιστεί, κατέφθασε στο Αιγαίο όπως αρμόζει σε έναν χολιγουντιανό σταρ: με το ιδιωτικό του αεροπλάνο, παρέα με τον προσωπικό του σοφέρ και πιλότο. Ομως στην ταινία αυτή του Ολιβιέ Ορλέ (που υπήρξε βοηθός του Μίλος Φόρμαν) του κλέβει την παράσταση ένας πελεκάνος! Ή, μάλλον, οκτώ: διότι άλλος κάνει τα κοντινά, άλλος πετά, άλλος κάνει τις δύσκολες σκηνές κ.ο.κ.
Ο Γιάννης Ιακωβίδης, ο έλληνας παραγωγός της ταινίας, μας πληροφόρησε πως πρόκειται για εκπαιδευμένους πελεκάνους που συμμετείχαν στα «Ταξιδιάρικα πουλιά» του Ζακ Περέν. Τους έφεραν πριν από δύο μήνες, παρέα με οκτώ εκπαιδευτές από Αμερική και Καναδά και δύο τόνους ψάρια από την Ολλανδία. Λίγο έξω από τον Φάρο, το γραφικό ψαροχώρι όπου παρακολουθήσαμε μέρος των γυρισμάτων, στήθηκε ο οικισμός τους. Ο Καναδός Αντριου Σίμπσον, επικεφαλής εκπαιδευτής που έχει δουλέψει για την Ντίσνεϊ με αρκούδες και λύκους, κατάφερε να κάνει κινηματογραφική σταρ ακόμα και μια ταπεινή πεισματάρα κατσίκα (η μασκότ του γυρίσματος!) και μερικές αδέσποτες γάτες.
Οπως μας είπε ο 45χρονος Ερίκ Μπουασέ, συγγραφέας του βιβλίου «Nicostratos», στο οποίο βασίστηκε η ταινία, «εμπνεύστηκα την ιστορία όταν πριν από 15 χρόνια συνάντησα στη Μύκονο τον πελεκάνο Πέτρο. Με εντυπωσίασε ο ισχυρός δεσμός που είχε με ένα αγόρι!».
Τον φίλο του πελεκάνου αυτής της ταινίας ενσαρκώνει ένα... γαλλόπουλο -ο Τιμπόλτ Λε Γκεγιέκ, που συνοδεύεται από τη μαμά του και έναν δάσκαλο που τον βοηθά στα μαθήματά του. «Το μόνο πρόβλημά μου είναι πως δεν τα πάω πολύ τα πουλιά!» μας εξομολογήθηκε. «Το Παρίσι είναι γεμάτο περιστέρια!»
Στην ταινία, στον ρόλο ενός ταβερνιάρη, συμπρωταγωνιστεί ο δημοφιλής γάλλος ηθοποιός Φρανσουά Ξαβιέ Ντεμεζόν («Ο μικρός Νικόλας»). Η ιστορία του παρουσιάζει ενδιαφέρον: «Η υποκριτική ήταν πάντα το πάθος μου, αλλά φοβόμουν», μας είπε. «Σπούδασα νομικά στη Γαλλία, μπήκα σε μια μεγάλη εταιρεία και το 2001 με έστειλαν στη Ν. Υόρκη. Οταν έπεσαν οι Δίδυμοι Πύργοι ήμουν στο μετρό και βγαίνοντας, αντίκρισα ανθρώπους καλυμμένους με στάχτη. Επαθα σοκ. Συνειδητοποίησα πως η ζωή είναι μικρή. Και παραιτήθηκα...». Εκτοτε έκανε 15 ταινίες.
«Ο σοβαρός εαυτός μου»
Η σκηνή που παρακολουθήσαμε εμπλέκει πολλούς Σιφνιούς (που είναι άλλωστε συνηθισμένοι σε κινηματογραφικά γυρίσματα από τη «Νήσο» και το «Φιλί της ζωής»): πρόκειται για μια παραδοσιακή νησιώτικη γιορτή, σε μια εξέδρα πλάι στη θάλασσα, όπου τραγουδά μια παιδική χορωδία και μερικοί «καλόγεροι» παίζουν μουσική. Είναι μουσικοί, συνεργάτες του Παναγιώτη Καλαντζόπουλου, ο οποίος κατά κοινή ομολογία συνέθεσε μερικά υπέροχα τραγούδια για την ταινία. Εμφανίζεται μάλιστα ως ένας από τους καλόγερους και παίζει τούμπα. «Αυτό που ξέρω είναι ότι έχω να ξυριστώ ενάμιση μήνα!» μας είπε γελώντας. «Είναι η πρώτη μου διεθνής συμπαραγωγή και μάλιστα χωρίς μέσο!» προσθέτει. «Και είναι ευχάριστη μια μικρή "εξαγωγή" σε καιρούς τόσο ζοφερούς, παρέα με μια ομάδα Γάλλων που θέλουν να κάνουν καλά μια ταινία, ζώντας πειθαρχημένα, μακριά από τον ελληνικό χαβαλέ. Αναγκάζοντάς με κι εμένα να βγάλω έναν σοβαρό εαυτό».
«Ολοι με έλεγαν τρελό που πάω να κάνω μια ταινία στην Ελλάδα», μας εξομολογήθηκε ο γάλλος παραγωγός Αλέν Γκρανζεράρ. «Ομως εδώ νιώθω απόλυτα ασφαλής - αν εξαιρέσεις τις απεργίες των πλοίων!»
Και στη Γαλλία αντιμετωπίζουν προβλήματα. «Τα μπάτζετ έχουν μειωθεί πολύ και οι σταρ έχουν μετριάσει τις απαιτήσεις τους, που κάποτε έφταναν το 20% του προϋπολογισμού. Ισως η κρίση να μας κάνει να αναθεωρήσουμε κάποια πράγματα...».
Ο Γιάννης Ιακωβίδης, πάντως, συνεχίζει να βιώνει την ελληνική παράνοια: «Η γραφειοκρατία και οι δυσκολίες είναι ασύλληπτες. Είναι σαν να σε ωθούν να γυρίσεις την επόμενη μεγάλη παραγωγή σου στη Μάλτα... Διότι εκεί ξέρουν πως μια ταινία είναι η καλύτερη διαφήμιση για τη χώρα. Ευτυχώς, είχαμε την υποστήριξη του δημάρχου».
Ο γάλλος σκηνοθέτης το βλέπει διαφορετικά το πράγμα: «Με προειδοποιούσαν πως θα είχα να αντιμετωπίσω το γνωστό ελληνικό χάος. Αλλά μου αρέσει το χάος!»
Πώς ήταν αλήθεια να σκηνοθετεί τον Κουστουρίτσα;
«Πολύ πιο ενδιαφέρον από το να σκηνοθετείς κάποιον σταρ με καπρίτσια. Εξάλλου μοιραζόμαστε την ίδια ευαισθησία».
«Μα πού είναι, αλήθεια, ο Κουστουρίτσα;» αναρωτιόμουν. Με τα πολλά, κι αφού άντεξα το νησιώτικο κρύο, τον συνάντησα. Και με κέρδισε με την οξυδέρκεια, το χιούμορ και το διαπεραστικό βλέμμα του... Μακριά αχτένιστα μαλλιά, μισόκλειστα μάτια. Πώς και αποφάσισε τόσο όψιμα να γίνει ηθοποιός;
«Γιατί όχι; Οι ρόλοι πληρώνονται καλά και ύστερα από τόσες ταινίες είναι σαν να έχω τελειώσει σχολή υποκριτικής! Μ' αρέσει να δίνω έναν τύπο στον ρόλο. Κάτι που συχνά χάνεται με τους επαγγελματίες που τρέχουν από ταινία σε ταινία. Να, εδώ έπρεπε να παίξω έναν "κακό", που ταλαιπωρεί το γιο του. Νιώθω πως έφερα λίγη ανθρωπιά και λίγο χιούμορ στο χαρακτήρα του. Ο πιο ενδιαφέρων ρόλος μου πάντως ήταν αυτός ενός πράκτορα της KGB στο "Farewell"».
Δεν τον ενοχλεί να τον σκηνοθετούν; «Οχι, αν δουλεύω με καλούς σκηνοθέτες. Αλλωστε, όπου μπορώ, τους βοηθώ, χωρίς να επεμβαίνω...».
Εχει κι αυτός παιδιά: «Δύο: 23 και 30 χρόνων. Δεν υπήρξα συμβατικός πατέρας. Ας πούμε δεν καθόμασταν μαζί στο οικογενειακό τραπέζι. Από την άλλη, τρώγαμε μαζί σε εστιατόρια σε όλον τον κόσμο! (γελάει)».
Η δουλειά του, πάντως, πρέπει να είναι πολύ καλοπληρωμένη για να μπορεί να συντηρεί ολόκληρο αεροπλάνο...
«Δουλεύω τριάντα χρόνια. Πληρώνομαι καλά. Αλλά αυτά τα λεφτά προέρχονται από τη μουσική. Από τις συναυλίες που δίνω εδώ και δέκα χρόνια. Να σας πληροφορήσω πάντως πως είμαι επίσης πιλότος και συγκυβερνήτης».
Η κουβέντα στρέφεται στην κρίση. «Τριακόσια δισ.; Ποιος στο καλό σάς το έκανε αυτό; Η καρδια μου είναι μαζί σας. Αυτή η κρίση διεθνώς είναι δημιουργημένη, ξέρετε. Είναι πολιτική η απόφαση το να μην γίνει νωρίτερα. Κάποτε υπήρχαν οι φαραώ. Σήμερα υπάρχουν άνθρωποι πολύ πλουσιότεροι. Το σύστημα τους δημιούργησε. Διακόσιοι άνθρωποι ορίζουν τη ζωή όλων μας...»
«Η διαφθορά δεν υπάρχει μόνο σε εσάς», υπογραμμίζει. «Υπάρχει παντού. Οι Αμερικάνοι κάνουν ό,τι θέλουν. Το καλύτερο και το χειρότερο. Φτιάχνουν iPod, τα καλύτερα αεροπλάνα και κατά διαστήματα μας βομβαρδίζουν! Κάτι ξέρει η χώρα μου...».
- Και ο Ομπάμα;
«Ηταν μια απάντηση στην καταστροφική μανία του Μπους. Στον τομέα της υγείας έκανε πράγματα, όμως η εξωτερική του πολιτική με απογοήτευσε κάπως».
- Ο ίδιος νιώθει πως έχει κάποια δύναμη να αλλάξει κάτι;
«Μόνο στο χωριό μου. Εφαρμόζω τη μικρο-οικονομία: αυτάρκεια, αυτονομία, υγιεινό φαγητό. Απλότητα. Αυτά αρκούν. Στο χωριό μου δεν χρειαζόμαστε Coca-Cola. Πήξαμε από αυτόν τον "πολιτισμό" που μας μπουκώνει με πράγματα που δεν χρειαζόμαστε πραγματικά...»
Ηδη ετοιμάζει δύο ταινίες:
«Η μία για τον Πάντσο Βίλα με τον Τζόνι Ντεπ και τη Σάλμα Χάγεκ. Ομως θα κάνω και μια άλλη για δύο Παλαιστίνιους. Ο πατέρας του ενός πεθαίνει στη Γάζα και πρέπει να τον μεταφέρουν στη Ραμάλα. Είμαι πάντα με το μέρος όσων υποφέρουν...» *

Βαρβάρα Τερζάκη
Άρθρο ΕΥΑΝΝΑΣ ΒΕΝΑΡΔΟΥ-εφ. Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία, 09-05-2010 ]]> http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/13/%ce%a0%cf%8c%cf%83%ce%bf_%ce%bc%ce%b1%cf%82_%ce%b1%cf%80%ce%b5%ce%b9%ce%bb%ce%bf%cf%8d%ce%bd_%ce%bf%ce%b9_%c2%ab%ce%bd%ce%ac%ce%bd%ce%bf%ce%b9%c2%bb; Thu, 13 May 2010 14:02:00 -0400 http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/13/%ce%a0%cf%8c%cf%83%ce%bf_%ce%bc%ce%b1%cf%82_%ce%b1%cf%80%ce%b5%ce%b9%ce%bb%ce%bf%cf%8d%ce%bd_%ce%bf%ce%b9_%c2%ab%ce%bd%ce%ac%ce%bd%ce%bf%ce%b9%c2%bb; democracy-rethymno Πόσο ακίνδυνη είναι όμως η παρουσία τους όταν καταφέρνουν να εισχωρήσουν στον οργανισμό μας;

Οι πρώτοι άποικοι του Νέου Κόσμου, μη διαθέτοντας ψυγεία ούτε καν με απλό πάγο έριχναν ένα ασημένιο νόμισμα μέσα στο γάλα για να καταφέρουν να μην ξινίσει πολύ γρήγορα. Οι απόγονοί τους σε διάφορα σημεία των Ηνωμένων Πολιτειών μπορούν να αφήνουν πια τα νομίσματα στην τσέπη τους και να χρησιμοποιούν την τελευταία λέξη της (νανο)τεχνολογίας για να διατηρούν το γάλα τους σε καλή κατάσταση. Αν όμως αυτός ο τρόπος είναι λιγότερο επικίνδυνος για την υγεία τους από τον πρώτο εκείνο με το νόμισμα δεν είμαστε ακόμη σίγουροι.

Για την ανάπτυξη της νανοτεχνολογίας πρέπει να κατανοήσουμε τη συμπεριφορά και στη συνέχεια να ελέγξουμε την ύλη σωμάτων με τη μία τουλάχιστον διάστασή τους να μην ξεπερνάει σε μήκος τα 1 ως 100 νανόμετρα (όταν το ένα νανόμετρο ισοδυναμεί με το ένα δισεκατομμυριοστό του μέτρου). Διότι εκεί εμφανίζονται μοναδικά φαινόμενα που δίνουν τη δυνατότητα ανάπτυξης νέων προϊόντων και συστημάτων.

«Νανο-»: ελληνοπρεπές αλλά ιαπωνικό
Το καθ΄ όλα τα συνθετικά συστατικά του ελληνοπρεπές όνομα εμφανίστηκε για πρώτη φορά σε επιστημονική δημοσίευση του Ιάπωνα Νόριο Τανιγκούτσι, το 1974, αν και από το 1959 ο γνωστός Φυσικός που δεν ζει πια Ρίτσαρντ Φάινμαν σε μια ομιλία του είχε περιγράψει τη δράση ενός ρομπότ, που θα κατασκεύαζε ένα μικρότερο και αυτό με τη σειρά του ένα μικρότερο και έπειτα από οκτώ περίπου διαδοχικές σμικρύνσεις θα το είχαμε φθάσει σε τέτοιο μέγεθος ώστε να μπορεί να κινείται άνετα μέσα στο ανθρώπινο σώμα και να κάνει χειρουργικές επεμβάσεις. Σήμερα ακόμη η ιδέα του Φάινμαν τρομάζει τους ερευνητές αφού οι μηχανές που θα έπρεπε να φτιάξουν στην αρχή θα ήταν οι συναρμολογητές (assemblers) και οι μηχανές αντιγραφής για την αναπαραγωγή των συναρμολογητών. Αυτά τα δύο μόνον είδη, θεωρητικά, θα ήταν αρκετά για να κατασκευάζουν και να διαχειρίζονται άτομα και μόρια. Μόνο που θα χρειάζονταν εκατομμύρια χρόνια ώσπου να καταφέρουμε με τη βοήθειά τους να συναρμολογήσουμε κάτι χειροπιαστό στον δικό μας κόσμο και στις δικές μας κλίμακες. ΄Η αλλιώς, για να πάρουμε κάτι σε αυτή τη ζωή θα έπρεπε τρισεκατομμύρια συναρμολογητές και αντιγραφείς να εργάζονται ταυτόχρονα. Πάντως ο χώρος που θα καταλάμβαναν δεν θα ήταν παραπάνω από ένα κυβικό χιλιοστό και το όνειρο των κατασκευαστών τους, που παραμένει ως αίτημα και αντικείμενο έρευνας, είναι ότι έτσι θα μπορούσαν να παράγουν τρόφιμα για όλους τους ανθρώπους στον πλανήτη και πολύ φθηνά μάλιστα, επηρεάζοντας και την παγκόσμια οικονομία. Νανο-όνειρα διά πάσαν νόσον
Επιπλέον υπάρχουν σχέδια για ρομπότ-χάπια που θα τα πίνουν οι ασθενείς και εκείνα, όντας κατάλληλα προγραμματισμένα, θα μπορούν να επαναφέρουν τα καρκινικά κύτταρα στην ορθή τους λειτουργία και να καταπολεμούν σε μετωπικές συγκρούσεις τους ιούς ή τουλάχιστον να προσβάλλουν πολύ πιο εύστοχα τις εστίες μόλυνσης στον οργανισμό μας. Ονειρα που φθάνουν και πολύ πιο ψηλά, ως και την επισκευή της οπής του όζοντος.

Αυτοί οι νανομηχανισμοί είναι προς το παρόν άπιαστοι και φαίνεται να είναι δύσκολο να κατασκευαστούν. Σήμερα φτιάχνονται μόνο νανο-σύρματα που τείνουν να ξεπεραστούν από τους νανοσωλήνες τους κατασκευασμένους με τη βοήθεια ατόμων άνθρακα. Φανταζόμαστε ένα επίπεδο φύλλο από άτομα άνθρακα που είναι διατεταγμένα σε μια εξαγωνική δομή και αυτό το τυλίγουμε έτσι ώστε να σχηματιστεί κυλινδρικός (νανο)σωλήνας. Είναι πολύ πιο ανθεκτικός από χάλυβα και έξι φορές ελαφρύτερος. Κατασκευάζοντας αυτοκίνητα από τέτοιους σωλήνες θα κερδίσουμε σε βάρος υλικού, σε ασφάλεια των επιβατών ενώ θα γίνεται και οικονομία στα καύσιμα.

Επτακόσια πενήντα σφαιρίδια του ενός νανόμετρου παρουσιάζουν μεγαλύτερη επιφάνεια επαφής με άλλα σώματα από την επιφάνεια ενός σφαιριδίου με ακτίνα ενός χιλιοστού, άρα είναι πιο ενδεδειγμένα για να μεταφέρονται έτσι φαρμακευτικές ουσίες μέσα σε έναν οργανισμό. Επιπλέον οι μικρές τους διαστάσεις τους επιτρέπουν να περνούν από μεμβράνες που κανονικά δεν επιτρέπουν σε ουσίες με μεγαλύτερα μόρια να διεισδύσουν. Και εδώ εμφανίζονται ερευνητές που πιστεύουν ότι τα «πλεονεκτήματα» αυτά θα μπορούσαν να θεωρηθούν και μειονεκτήματα.

Οταν το ασήμι δεν είναι «χρυσός»
Εμφανίστηκαν πριν από τρία χρόνια κάποια ρούχα που έκανα απίστευτα πράγματα. Δεν λερώνονταν, εμπόδιζαν όποιον τα φορούσε να κρυώσει και σκότωναν τα μικρόβια. Με τη βοήθεια της Χημείας κατασκευάστηκαν και με τη βοήθεια του πρακτικού μυαλού κάποιου ερευνητή έχασαν τη λάμψη τους.

Οι βαμβακερές ίνες πρώτα περνούν μια επεξεργασία με αμμώνιο και εποξικές ουσίες που θα τις κάνουν να αποκτήσουν θετικά φορτία. Μετά, σωματίδια αργύρου σε μέγεθος 10-20 νανόμετρα περίπου ανακατεύονται με κιτρικό οξύ φτιάχνοντας ένα υγρό μείγμα που τα κρατά σε σωστή απόσταση μεταξύ τους ενώ έχουν αποκτήσει και αρνητικό φορτίο. Οταν βρεθεί στο διάλυμα αυτό βαμβακερό ύφασμα με θετικά φορτία στις ίνες του τα αρνητικά σωματίδια του αργύρου σπεύδουν να τις περιτριγυρίσουν, και πολύ στενά μάλιστα, δημιουργώντας ένα σχεδόν αδιαπέραστο προστατευτικό στρώμα. Ο άργυρος έχει αντιβακτηριδιακές ιδιότητες και γι΄ αυτό οι άποικοι έριχναν τα ασημένια νομίσματα στις κανάτες με το γάλα, για να το κρατήσουν όσο γίνεται μακριά από βλαβερές διεργασίες. Δρα σαν ένα είδος «αρνητικού» καταλύτη αδρανοποιώντας το ένζυμο που τα μικρόβια χρειάζονται για μεταβολισμό του οξυγόνου.

Αμερικανοί ερευνητές χρηματοδοτούμενοι από τον στρατό ξόδεψαν περισσότερα από 20 εκατ. δολάρια για να κατασκευάσουν αυτά τα υφάσματα. Επειδή είχαν διαπιστώσει από τον πόλεμο στο Κουβέιτ ότι οι στρατιώτες είχαν απώλειες από μολύνσεις εξαιτίας των βρώμικων ρούχων τους. Σκέφθηκαν λοιπόν να φτιάξουν εσώρουχα που να μπορούν να μείνουν άπλυτα για μερικές εβδομάδες και στολές που επάνω στο περίβλημα του αργύρου να κολλούν με ειδική επεξεργασία ουσίες ικανές να απωθούν το νερό και τα σωματίδια των ρύπων. Οπότε με ένα τίναγμα να μένουν οι στολές καθαρές και αδιάβροχες.

Επιπτώσεις στο περιβάλλον
Μόνο που και ο άργυρος όπως και τα αντιβιοτικά δεν κάνουν διάκριση ανάμεσα σε καλά και κακά μικρόβια, τα εξουδετερώνουν όλα. Κάποια όμως από αυτά τα μικρόβια μας είναι πολύ χρήσιμα έχοντας την καλή συνήθεια να απαλλάσσουν τα νερά από τα νιτρικά που κατακλύζουν τον υδροφόρο ορίζοντα όταν η βροχή, περνώντας από το χώμα των υπερβολικά πουσαρισμένων με νιτρολιπάσματα αγρών, τα παρασύρει και αυτά στην πορεία προς τα κάτω. Και για όποιον αναρωτηθεί τι σχέση έχει αυτό με τα τελευταίας (νανο)τεχνολογίας σούπερ-ντούπερ ρούχα θα πρέπει να ξέρει κάτι και για τις έρευνες που έγιναν στην Ελβετία.

Ερευνητές δημοσίευσαν τα αποτελέσματα των ερευνών τους στο περιοδικό «Εnvironmental Science & Τechnology» για διάφορα υλικά, όπως το βαμβάκι, το νάιλον, ο πολυεστέρας, επεξεργασμένα με νανοσωματίδια αργύρου και τα έπλυναν στο πλυντήριο. Τα νερά του ξεβγάλματος δεν τα πέταξαν αλλά έκαναν αναλύσεις για την περιεκτικότητα σε νανοσωματίδια αργύρου. Και βρήκαν ότι για το καθένα χανόταν ήδη ως τη δεύτερη πλύση το 25% ως 35% του αργύρου- κάποια έχαναν και το 50%. Και πού πήγαιναν μαζί με το νερό; Στην αποχέτευση αλλά αυτό το νερό δεν είναι καλό να πάει αλλού διότι τα νανοσωματίδια του αργύρου θα σκοτώσουν τα καλά μικρόβια που καθαρίζουν το νερό κ.λπ. κ.λπ. Και όπως φαίνεται, όλη αυτή η αντιβακτηριδιακή και αποσμητική τρέλα με τα ρούχα της εργασίας και του αθλητισμού τα εμβαπτισμένα στα νανοσωματίδια μάλλον κάποια στιγμή πρέπει να κοπάσει.

Ψύλλοι στ΄ αφτιά
Στην αρχή με υπερηφάνεια οι εταιρείες έγραφαν έξω από τις συσκευασίες ότι στο προϊόν μέσα υπάρχει και κάτι από νανοτεχνολογία. Τώρα τα πράγματα άρχισαν να θολώνουν. Συστατικά που τα θεωρούσαμε ακίνδυνα έρχονται κάποιοι ερευνητές και μας λένε ότι: ξέρετε, ναι μεν μπορεί να ήταν ακίνδυνα για να τα καταναλώσετε όταν ήταν σε άλλες διαστάσεις, τώρα που έρχονται σε διαστάσεις... νανοτεχνολογικές δεν μπορείτε να είστε το ίδιο σίγουροι. Και δεν πρόκειται μόνο για τη χρήση σε νέου είδους υφάσματα, φτιαγμένα για να μη λερώνονται εύκολα και για να μη μυρίζουν, που τους πρώτους πανηγυρισμούς έχει διαδεχθεί τόσος σκεπτικισμός και κάποιες εταιρείες θεωρούν ότι θα είναι καλύτερα για τα προϊόντα τους να μην αναφέρεται η λέξη «νανοτεχνολογία», αλλά και για κρέμες, οδοντόπαστες, αποσμητικά.

Βέβαια κανονικά δεν (θα έπρεπε να) είναι στο χέρι τους το αν θα γράφουν την πλήρη σύσταση αλλά προς το παρόν υπάρχει το παραθυράκι. Αν θέλουμε δεν γράφουμε για μια ουσία που έχει κριθεί ακίνδυνη ότι είναι σε μέγεθος νανοσωματιδίων, αν και τώρα, επειδή έχει για τον ίδιο όγκο ουσίας αυξηθεί εξαιρετικά η επιφάνεια (αυξήθηκαν τα σωματίδια) και η επιφάνεια δίνει το «έδαφος» για αντιδράσεις, μπορεί να έχει αλλάξει η τοξικότητά της. Αφού μάλιστα, όπως λέγεται, κάποια υλικά σε μορφή νανοσωματιδίων έχουν την ίδια κακή βελονοειδή δομή που παρουσίαζε και ο επικίνδυνος για τους πνεύμονες αμίαντος.

Τα πρώτα «κρούσματα»
Τον Αύγουστο του 2009-ακόμη χειρότερα- δημοσιεύεται μια εργασία στο περιοδικό «Εuropean Respiratory Journal» όπου για πρώτη φορά έχουμε τον ισχυρισμό ότι νανοσωματίδια είναι υπεύθυνα για τον θάνατο δυο εργατριών στην Κίνα και την πρόκληση παράξενων αναπνευστικών βλαβών σε άλλες πέντε που εργάζονταν σε βιομηχανία χρωμάτων. Τον Νοέμβριο του 2009 εμφανίζεται στο Νature Νanotechnology κάτι ακόμη πιο ανησυχητικό. Εγινε ένα πείραμα προσομοίωσης της μεμβράνης που αποτελεί τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό και εμποδίζει βλαβερές ουσίες από το αίμα να εισχωρήσουν στον εγκέφαλο. Εφτιαξαν μια τεχνητή τέτοια μεμβράνη και έβαλαν από τη μια πλευρά νανοσωματίδια κοβαλτίου-χρωμίου και από την άλλη ανθρώπινα κύτταρα. Και διαπίστωσαν ότι χωρίς να υπάρξει επαφή, εξ αποστάσεως και μόνο, εμφανίστηκε βλάβη στο DΝΑ των κυττάρων. Δεν ξέρουν ακόμη αν αυτό συμβαίνει μόνο με το κοβάλτιο-χρώμιο ούτε πώς ακριβώς δίνεται το σήμα για να εμφανιστεί αυτή η αλλοίωση αλλά τα αποτελέσματα ανησύχησαν πολύ τον επιστημονικό κόσμο. Η συνέχεια θα έχει ενδιαφέρον, αρκεί να μη γίνουν προσπάθειες συσκότισης.

ΤΟ ΞΕΡΑΤΕ;
Από το 1920 χρησιμοποιήθηκαν νανοσωματίδια για να βελτιωθούν οι ιδιότητες των ελαστικών για τα αυτοκίνητα.

Οι καλλιτέχνες τον Μεσαίωνα χρησιμοποιούσαν νανοσωματίδια χρυσού για να επιτύχουν λαμπρό κόκκινο χρώμα στις μεγάλες συνθέσεις στα παράθυρα των εκκλησιών (ο χρυσός, λεπτά διαμερισμένος σε μέγεθος νάνο-, παρουσιάζεται να έχει χρώμα κόκκινο και όχι χρυσαφί!).

Νανοσωματίδια μεγέθους 70 νανομέτρων μπορούν να εισχωρήσουν στους πνεύμονες. Οταν δεν ξεπερνούν τα 50 νανόμετρα εισχωρούν και στα κύτταρα ενώ κάτω από 30 νανόμετρα εισχωρούν και στον εγκέφαλο.

Σωματίδια ουσιών που δεν γίνονται αντιληπτά από το ανοσοποιητικό σύστημα εμφανίζουν ιδιότητες άγνωστες σε μεγαλύτερες διαστάσεις. Για παράδειγμα, το οξείδιο του αργιλίου που χρησιμοποιείται στην οδοντιατρική σαν αδρανές υλικό σε νανο-διαστάσεις των ίδιων σωματιδίων μπορεί να εκρήγνυται αυθόρμητα και γι΄ αυτό εξετάζουν τη χρησιμοποίησή του ως καυσίμου σε πυραυλικά συστήματα.

Οι αντηλιακές κρέμες με νανοσωματίδια από οξείδιο του ψευδαργύρου και οξείδιο του τιτανίου είναι εντελώς διαφανείς, διότι το μικρό τους μέγεθος δεν επιτρέπει στο φως να σκεδάζεται, όπως γίνεται με τις συνηθισμένες κρέμες όπου τα σωματίδια της αντηλιακής ουσίας είναι πολύ μεγαλύτερα και σκεδάζουν, δηλαδή διασκορπίζονται σε όλες τις κατευθύνσεις, όλα τα μήκη κύματος. Αυτό έχει ανοίξει την όρεξη των εταιρειών που πιστεύουν ότι θα τις προτιμήσει ο καταναλωτής.

ΠΕΡΙΠΑΤΟΣ ΣΤΟΝ ΝΑΝΟΚΟΣΜΟ
Οταν μιλούμε για νανοτεχνολογία σημαίνει ότι θα μπούμε σε έναν κόσμο όπου η βάση μέτρησης του μήκους είναι το δισεκατομμυριοστό του μέτρου,δηλαδή το 0,000 000 001 του μέτρου,που συμβολίζεται με τους χαρακτήρεςnm.Για να εξοικειωθούμε με τον κόσμο αυτόν μπορούμε να κάνουμε κάποιες συγκρίσεις:

Το 1 μέτρο είναι τόσο πιο μεγάλο από το 1 nm όσο πιο μεγάλη είναι περίπου η Γη σε σχέση με μια μπάλα του γκολφ.

Κατά 1 νανόμετρο μεγαλώνουν τα γένια μας όση ώρα διαρκεί ένα ξύρισμα.

Η διάμετρος από μια τρίχα μαλλιών είναι 50 000 νανόμετρα. Το κεφάλι μιας καρφίτσας δεν είναι μεγαλύτερο από 2 χιλιοστά,άρα είναι κατά 1 εκατομμύριο φορές μεγαλύτερο από ένα νανοσωματίδιο των 2 νανομέτρων.

Η απόσταση μεταξύ δύο ατόμων άνθρακα μέσα σε ένα μόριο είναι κατά μέσο όρο ένα δέκατο του νανομέτρου. Η διπλή έλικα του DΝΑ έχει διάμετρο περίπου 2 νανόμετρα.

Το μέγεθος των ατόμων γενικά δεν ξεπερνάει το 1 νανόμετρο.

Τα παραδεκτά όρια του νανόκοσμου,αν και δεν υπάρχει αυστηρός ορισμός,είναι από 1 ως 100 νανόμετρα.

Ενα επίπεδο πιο πάνω από τη νανοκλίμακα έχουμε τη μικροκλίμακα και ένα επίπεδο πιο κάτω την ατομική κλίμακα.

Το σώμα μας είναι φτιαγμένο από κύτταρα και τα κύτταρα θεωρούνται οι νανομηχανές της Φύσης.Τώρα πλέον η έρευνα προσπαθεί να βρει τον τρόπο να κατασκευαστούν και άλλες με τεχνητά μέσα διότι στο επίπεδο αυτό της κλίμακας νάνο- πιστεύεται ότι είναι δυνατόν να αρχίσουμε να συναρμολογούμε χρήσιμα πράγματα.


Βαρβάρα Τερζάκη
Άρθρο Αλκης Γαλγαδας-εφ. Το Βήμα, Σάββατο 1 Μαΐου 2010
]]> http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/13/%ce%a6%ce%b5%cf%81%ce%bf%ce%bc%cf%8c%ce%bd%ce%b5%cf%82_%ce%a0%cf%8e%cf%82_%ce%ba%ce%b1%cf%84%ce%ad%cf%81%cf%81%ce%b5%cf%85%cf%83%ce%b5_%ce%bf_%ce%bc%cf%8d%ce%b8%ce%bf%cf%82_%cf%84%ce%b7%cf%82_%ce%ad%ce%bb%ce%be%ce%b7%cf%82 Thu, 13 May 2010 13:58:00 -0400 http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/13/%ce%a6%ce%b5%cf%81%ce%bf%ce%bc%cf%8c%ce%bd%ce%b5%cf%82_%ce%a0%cf%8e%cf%82_%ce%ba%ce%b1%cf%84%ce%ad%cf%81%cf%81%ce%b5%cf%85%cf%83%ce%b5_%ce%bf_%ce%bc%cf%8d%ce%b8%ce%bf%cf%82_%cf%84%ce%b7%cf%82_%ce%ad%ce%bb%ce%be%ce%b7%cf%82 democracy-rethymno
Πενήντα χρόνια ερευνών και κανένας ποτέ δεν εντόπισε καμία. Και όμως, το πλήθος των ερευνητών που ασχολήθηκε με την ανεύρεσή τους ήταν απολύτως πεπεισμένο ότι οι φερομόνες όχι μόνον υπάρχουν, αλλά παίζουν και καθοριστικό ρόλο στη συμπεριφορά των θηλαστικών, άρα και στη δική μας! Πώς μπορεί να έγινε αυτό; Είναι δυνατόν μια ολόκληρη γενιά επιστημόνων, μεταξύ των οποίων και αρκετοί διάσημοι, να διέπραττε συστηματικά ένα ολέθριο λάθος; Να ήθελε τόσο πολύ να υπάρχουν οι φερομόνες ώστε να αγνοούσε όλες τις ενδείξεις για το αντίθετο; Αν στην ιστορία των επιστημών υπήρξε πράγματι ένα θέμα το οποίο να προσφέρεται για συλλογική ψυχανάλυση των επιστημόνων, δεν μπορεί παρά να είναι οι... ανύπαρκτες φερομόνες! Φαίνεται όμως ότι ήρθε η ώρα της αλήθειας: ο Richard L. Doty, ειδήμων σε θέματα όσφρησης, συνέγραψε ένα βιβλίο με τίτλο «Τhe great pheromone myth» (Ο μεγάλος μύθος των φερομονών) αποκρούοντας (με στοιχεία) όλες τις υποθέσεις για τις φερομόνες.

Η υπόθεση «φερομόνες» ξεκίνησε φυσιολογικά, όπως δηλαδή ξεκινούν πολλές επιστημονικές υποθέσεις. Κάποιος ή κάποιοι, εκτιμώντας ορισμένα δεδομένα, διατυπώνουν μια υπόθεση η οποία είτε αντέχει είτε δεν αντέχει στον πειραματισμό. Προφανώς εκείνες που δεν επαληθεύονται από την πειραματική διαδικασία απορρίπτονται ή επαναδιατυπώνονται προκειμένου να ανταποκρίνονται στα νέα δεδομένα. Οι φερομόνες όμως, τις οποίες κανείς ποτέ δεν μπόρεσε να απομονώσει (και ως εκ τούτου να παράσχει αδιάσειστη απόδειξη για την ύπαρξή τους), αντιστάθηκαν για μισό αιώνα. Αντί δηλαδή η ύπαρξή τους να αμφισβητηθεί από τα πειραματικά (μη) ευρήματα, ένας λυσσαλέος αγώνας για το ποιος θα πε τύχει να τις απομονώσει μαίνονταν για χρόνια μεταξύ των επιστημόνων. Γιατί άραγε;

Από τα έντομα στον άνθρωπο
Πριν επιχειρήσουμε να δώσουμε απάντηση σε αυτό το ερώτημα ας δούμε πώς ξεκίνησαν όλα αυτά. Ο όρος «φερομόνη» πρωτοεμφανίστηκε στη βιβλιογραφία στα τέλη της δεκαετίας του 1950 από μελετητές της συμπεριφοράς των εντόμων. Ειδικότερα, το 1959 οι γερμανοί βιοχημικοί Κarlson και Luscher αντικατέστησαν τον όρο «ectohormone» (εξωτερική ορμόνη) με τον όρο «pheromone», προκειμένου να περιγράψουν « ουσίες που εκκρίνονται στο περιβάλλον από ένα άτομο και προσλαμβάνονται από ένα δεύτερο άτομο του ιδίου είδους στο οποίο πυροδοτούν μια συγκεκριμένη αντίδραση.Παραδείγματος χάριν,μια καθορισμένη συμπεριφορά ή ένα αναπτυξιακό στάδιο ». Σήμερα έχει αποδειχθεί η ύπαρξη πλήθους φερομονών σε πολλά είδη εντόμων. Παραδείγματος χάριν, φερομόνες χρησιμοποιεί ένα έντομο όταν δέχεται επίθεση από κάποιον εχθρό προκειμένου να ενημερώσει άτομα του ιδίου είδους τα οποία βρίσκονται σε μικρή ακτίνα από αυτό για τον επικείμενο κίνδυνο. Ανάλογα με το είδος, αυτές οι φερομόνες συναγερμού μπορεί να προκαλέσουν είτε αντίδραση φυγής είτε αντίδραση επίθεσης στα άτομα που προσλαμβάνουν το χημικό σήμα. Φυσικά, οι φερομόνες αξιοποιούνται και στο παιχνίδι του ζευγαρώματος, καθώς εκλύονται με μοναδικό σκοπό την έλξη ατόμων του άλλου φύλου.

Είναι μάλλον εύκολο να αποδεχθεί κάποιος ότι η συμπεριφορά απλών σχετικά οργανισμών όπως τα έντομα έχει χημική βάση. Πώς ωστόσο να υποστηριχθεί το ίδιο για περιπλοκότερους οργανισμούς, όπως τα θηλαστικά; Και όμως, αυτό υποστηρίχθηκε στις αρχές της δεκαετίας του 1960. Ειδικότερα, οι διάσημοι ενδοκρινολόγοι Αlan Ρarkes και Ηilda Βruce σημείωναν σε άρθρο τους στην επιθεώρηση Science το 1961 (τεύχος 134, σελ. 1049- 1054) ότι « η ενδοκρινολογία άνθησε μεγαλειωδώς τα τελευταία 40 χρόνια.Τώρα είναι η σειρά της εξοκρινολογίας να ανθήσει ». Αλλά και ο πατέρας της κοινωνιοβιολογίας ο Ε. Ο. Wilson σε άρθρο του με τίτλο «Αnimal communication» στο περιοδικό «Scientific Αmerican», το 1971 (τεύχος 227, σελ. 53- 61), σημείωνε ότι οι φερομόνες θα μπορούσαν να είναι οι πρόγονοι των ορμονών. Τέλος, ο γιατρός Αlex Comfort, ο οπoίος με το βιβλίο του «Joy of Sex» υπήρξε ένας από τους πρωτεργάτες του κινήματος της σεξουαλικής απελευθέρωσης στη δεκαετία του 1970, επιχειρηματολογούσε υπέρ της ύπαρξης φερομονών στους ανθρώπους σε άρθρο του στην επιστημονική επιθεώρηση «Νature», το 1971 (τεύχος 230, σελ. 432- 433).

Η ακαταμάχητη γοητεία της αυταπάτης
Το ότι όλοι αυτοί οι διακεκριμένοι επιστήμονες διατύπωναν την άποψή τους περί της ύπαρξης των φερομονών στον άνθρωπο δεν είναι απαραίτητα κακό. Οι υποθέσεις τους ενέπνευσαν μια σειρά ευφυών πειραματισμών για τον εντοπισμό των μορίων αυτών τα οποία φαινόταν να έχουν μια ιδιαίτερη επίδραση στο συλλογικό υποσυνείδητο. Ναι, ας το παραδεχθούμε! Φαίνεται ότι είμαστε προδιατεθειμένοι να αποδεχθούμε την ύπαρξη των φερομονών. Σκεφτείτε κάποιες εκφράσεις που χρησιμοποιούμε και θα αντιληφθείτε τον συλλογισμό: παραδείγματος χάριν λέμε: « Είναι ζήτημα χημείας », όταν προσπαθούμε να εξηγήσουμε την έλξη μας ή την απέχθειά μας για κάποιον. Ή ακόμη λέμε « τον/ τη σέρνει από τη μύτη » όταν επιθυμούμε να υπογραμμίσουμε την έντονη επίδραση που ασκεί κάποιο άτομο σε ένα άλλο. Αν δηλαδή το καλοσκεφτούμε, η ύπαρξη των φερομονών θα ήταν ένα καλό άλλοθι και για όλες εκείνες τις πράξεις μας που φαίνονται να μην υποστηρίζονται από την κοινή λογική. (Ναι, κύριε πρόεδρε, τον ερωτεύτηκα αυτόν τον παραβατικό τύπο. Αλλά δεν φταίω εγώ, οι φερομόνες μου φταίνε!).

Να ήταν άραγε αυτή η απώτερη επιθυμία των επιστημόνων που τους οδήγησε στο να παραβλέπουν συνεχώς τη σημασία των ευρημάτων τους; Μάλλον δεν θα το μάθουμε ποτέ. Ετσι κι αλλιώς ο Richard Doty στο βιβλίο του «Τhe great pheromone myth» δεν μπαίνει στον κόπο να εξετάσει τα ψυχολογικά αίτια (αν υπάρχουν) αυτού του συλλογικού στρουθοκαμηλισμού. Περιορίζεται στο να κάνει αυτό που τόσο καλά γνωρίζει: να παρουσιάσει τα επιχειρήματα εναντίον της ύπαρξης των φερομονών ελπίζοντας να «ανοίξει τα μάτια» των συναδέλφων του στην αλήθεια. Ετσι, το βιβλίο του, το οποίο απευθύνεται σε όλους όσοι ασχολούνται ή ασχολήθηκαν ποτέ επαγγελματικά με το θέμα των φερομονών (βιολόγους, ψυχολόγους, νευροεπιστήμονες, κλπ.), αλλά και σε εμάς τους υπολοίπους που κατά καιρούς γοητευτήκαμε από αυτή την ιδέα του καθορισμού της συμπεριφοράς μας από τη χημεία, είναι δομημένο ως επιστημονικό σύγγραμμα.

Η ανασκευή του μύθου
Μετά την εισαγωγή, ο Doty αφιερώνει το δεύτερο κεφάλαιο στον ορισμό των φερομονών κάνοντας και ιστορική αναδρομή. Στο τρίτο κεφάλαιο που φέρει τον εύγλωττο τίτλο «Μammals are not insects» (Τα θηλαστικά δεν είναι έντομα) ο συγγραφέας είναι στο στοιχείο του, καθώς παρουσιάζει τα δεδομένα από τις μελέτες που αφορούν την όσφρηση (οι φερομόνες συσχετίζονται παραδοσιακά με την όσφρηση). Τα κεφάλαια 4, 5, και 6 είναι αφιερωμένα στις μελέτες που αφορούν τον εντοπισμό φερομονών σε θηλαστικά, αρχίζοντας από τα ποντίκια και καταλήγοντας σε πρωτεύοντα θηλαστικά, εκτός του ανθρώπου. Σε μελέτες που έγιναν σε ανθρώπους είναι αφιερωμένο το έβδομο κεφάλαιο του βιβλίου, το οποίο ολοκληρώνεται με ένα κεφάλαιο-επίλογο που τιτλοφορείται «Ιmplications» (συνέπειες).

Ολα τα κεφάλαια βρίθουν πληροφοριών. Πρακτικά, ο συγγραφέας δεν έχει αφήσει καμία μελέτη για τις φερομόνες ασχολίαστη. Είναι χαρακτηριστικό το γεγονός ότι οι βιβλιογραφικές αναφορές στο τέλος του βιβλίου καταλαμβάνουν 60 ολόκληρες σελίδες (207- 266)! Μαζί με τις αυστηρά επιστημονικές πληροφορίες, ο συγγραφέας δεν έχει παραλείψει να προσθέσει και ορισμένες που σχετίζονται με την πολιτική και την οικονομία (παρουσιασμένες πάντα υπό επιστημονικό πρίσμα). Παραδείγματος χάριν, δεν μένει ασχολίαστο το γεγονός ότι η βιομηχανία αρωμάτων έχει επενδύσει τεράστια ποσά στην έρευνα για τις φερομόνες ελπίζοντας να (ή και υποστηρίζοντας ότι έχει ήδη) βρει το μόριο που ασκεί ακατανίκητη έλξη στο άλλο φύλο.

Παρά το γεγονός ότι το βιβλίο γράφτηκε για να εκφράσει μια πολύ συγκεκριμένη άποψη (ότι οι φερομόνες απλώς δεν υπάρχουν!), το πόνημα του Doty είναι γραμμένο σε μια εξαιρετικά νηφάλια γλώσσα. Επιπροσθέτως, ο συγγραφέας έχει επιδείξει τεράστιο σεβασμό στην ορθή απόδοση των ευρημάτων των συναδέλφων του και ποτέ δεν ισχυρίζεται κάτι που δεν υποστηρίζεται από αντίστοιχα ευρήματα. Θα πετύχει άραγε τους στόχους του; Θα πείσει τους συναδέλφους του για την ανυπαρξία των φερομονών; Ο χρόνος θα δώσει απάντηση σε αυτό το ερώτημα.

Ο ίδιος πάντως φαίνεται να «κρατάει μικρό καλάθι» αν κρίνουμε από την παράγραφο που κλείνει το βιβλίο του: « Παρά τα όποια προβλήματα,η ιδέα των φερομονών μοιάζει να συνεχίζει να αποτελεί το ιδανικό ελιξήριο για πολλούς επιστήμονες στην εξερεύνηση του μυστηριακού κόσμου των σχέσεων μεταξύ ζώων και του κοινωνικού και φυσικού περιβάλλοντός τους. Οι πολλές προσπάθειες να επαναπροσδιορίσουμε, παρά να εγκαταλείψουμε, την ιδέα των φερομονών είναι μια απόδειξη της ακαταμάχητης φύση τους. Υπό το φως αυτού του εθισμού,δεν τρέφω αυταπάτες ότι αυτό το βιβλίο θα αντιστρέψει τις αντιλήψεις πολλών επιστημόνων ότι οι φερομόνες διαμεσολαβούν σε ή εξηγούν πολλές συμπεριφορές των θηλαστικών. Ωστόσο,ελπίζω πράγματι ότι αυτή μου η συμβολή θα διευκολύνει τη συζήτηση σχετικά με τη φύση της χημικής επικοινωνίας και θα βοηθήσει να αντιμετωπιστούν οι κακοήθεις μορφές υπεραπλούστευσης που αποτυγχάνουν να δουν το δάσος υπέρ του δένδρου ».



0ΡΓΑΝΟ Ή ΕΞΕΛΙΚΤΙΚΟ ΑΠΟΜΕΙΝΑΡΙ;
Μία από τις στιγμές που οι επιστήμονες ήλπισαν πραγματικά ότι οι φερομόνες υπάρχουν και επιδρούν στην ανθρώπινη συμπεριφορά ήταν η ανακάλυψη το 1997 ενός οργάνου το οποίο ονομάστηκε «vomeronasal organ» και το οποίο δεν ήταν παρά μια ομάδα κυττάρων στο εσωτερικό της μύτης των πειραματόζωων.Τελικά,όπως μας πληροφορεί ο Doty, τα κύτταρα αυτά δεν ήταν λειτουργικά,δεν μπορούσαν να επικοινωνήσουν με τον εγκέφαλο και να στείλουν εκεί την όποια πληροφορία.Χαρακτηριστικό είναι το απόσπασμα από άρθρο μας εκείνης της εποχής στο «Βήμα» [www.] tovima.gr/default.asp? pid=2&ct=34&artid=88467&dt=25/05/1997# ixzz0mΟfΖΥVzR)

«Ποιος μπορεί να μας βεβαιώσει πως αυτή η ομάδα κυττάρων,που εντοπίζεται κοντά στα κύτταρα της μύτης που αντιλαμβάνονται τις μυρωδιές,έχει την ίδια λειτουργία σε ανθρώπους και ποντίκια;

Αλλά,όπως ήταν αναμενόμενο,ο σκεπτικισμός των συναδέλφων τους δεν ήταν ικανός να κάμψει την επιμονή των ερευνητών μας.Τα κύτταρα μπήκαν κάτω από το μικροσκόπιο,κυριολεκτικά και μεταφορικά,και τα μυστικά τους άρχισαν να αποκαλύπτονται.Βρέθηκε λοιπόν πως όχι μόνο η μεμβράνη των κυττάρων αυτών είναι πλήρως εξοπλισμένη με υποδοχείς που ειδικεύονται στην “αναγνώριση” των φερομονών,αλλά και πως τα ίδια τα κύτταρα αντιδρούν στην παρουσία ανθρώπινου ιδρώτα παράγοντας ηλεκτρικά μηνύματα (προϋπόθεση για την αποστολή μηνυμάτων στον εγκέφαλο).Θρίαμβος για τους επίμονους ερευνητές; Οχι ακόμη.Μπορεί τα κύτταρα να είναι σε θέση να στείλουν μηνύματα στον εγκέφαλο,ο εγκέφαλος όμως τα λαμβάνει; Με άλλα λόγια,είναι τα κύτταρα αυτά συνδεδεμένα με τον εγκέφαλο ή αποτελούν ένα είδος “νεκρής” απολήξεως,μια άλλη σκωληκοειδή απόφυση; Χμ...» ANΥΠΑΡΚΤΗ ΚΑΙ Η «ΟΡΜΟΝΗ ΤΟΥ ΣΥΓΧΡΟΝΙΣΜΟΥ»

Ενας από τους πλέον διάσημους μύθους οι οποίοι καταρρίπτονται στο βιβλίο του Doty είναι αυτός που αφορά τον συγχρονισμό της εμμήνου ρύσεως μεταξύ γυναικών που ζουν ή εργάζονται μαζί.

Ο συγκεκριμένος μύθος εμφανίστηκε με κάθε επισημότητα: το 1971 ένα άρθρο στην έγκριτη επιστημονική επιθεώρηση «Νature» (τεύχος 229, σελ.244- 245) παρουσίαζε δεδομένα σύμφωνα με τα οποία η έμμηνος ρύση γυναικών που περνούσαν μεγάλα διαστήματα μαζί ή ζούσαν σε φοιτητικούς κοιτώνες έτεινε να συγχρονιστεί μέσα σε διάστημα έξι μηνών.Από τότε πολλές ακόμη εργασίες κατέληξαν στο ίδιο συμπέρασμα.Στα σχεδόν 40 χρόνια όμως που πέρασαν από τότε, κανείς δεν μπόρεσε να απομονώσει τη φερομόνη η οποία είχε ονομαστεί «menstrual cycle synchrony pheromone».Αντιθέτως,εμφανίστηκε πλήθος μελετών που κατεδείκνυε ότι ο συγχρονισμός της έμμηνου ρύσεως «είναι ένα αμφισβητούμενο φαινόμενο,το οποίο δεν έχει καμία ζωτική εξελικτική βάση και πιθανότατα αντικατοπτρίζει στατιστικό λάθος», όπως σημειώνει ο Doty στη σελίδα 169 του βιβλίου του.Ο Doty δεν καταλήγει σε αυτό το συμπέρασμα χωρίς να δώσει στοιχεία.Οι επόμενες σελίδες του βιβλίου του είναι αφιερωμένες σε μια σειρά από εργασίες του ανθρωπολόγου Clyde Wilson από το Πανεπιστήμιο του Μισούρι στις οποίες καταδεικνύονται τόσο τα στατιστικά όσο και τα επιστημονικά λάθη στην υπόθεση του συγχρονισμού που διατυπώθηκε το 1971.

Το τελικό χτύπημα στην υπόθεση του συγχρονισμού επέρχεται από την εργασία μιας άλλης ανθρωπολόγου,της Βeverly Strassmann από το Πανεπιστήμιο του Μίσιγκαν,η οποία δημοσιεύτηκε το 1997 στην έγκριτη επιθεώρηση «Current Αnthropology» (τεύχος 14,σελ.123- 129).Η Strassmann μελέτησε τη ζωή πρωτόγονων φυλών στο Μάλι,όπου κατά παράδοση οι γυναίκες αφήνουν την οικογένεια και ζουν όλες μαζί σε μια «γυναικεία περιοχή» τις ημέρες της εμμήνου ρύσεως.Με άλλα λόγια,η αμερικανίδα ανθρωπολόγος επέλεξε το ιδανικό «πειραματικό υλικό» για να διερευνήσει αν ισχύει η θεωρία του συγχρονισμού.Οχι μόνο δεν διαπίστωσε κάτι τέτοιο, αλλά υπολόγισε πως σε αυτές τις κοινωνίες (όπου η αντισύλληψη δεν υφίσταται),η εγκυμοσύνη και ο θηλασμός καταλαμβάνουν το μεγαλύτερο μέρος της ζωής των γυναικών αναπαραγωγικής ηλικίας.Ειδικότερα,υπολόγισε ότι οι γυναίκες στις φυλές αυτές εμφανίζουν έμμηνο ρύση μόνο γύρω στις 130 φορές στη ζωή τους (στις δυτικές κοινωνίες ο αριθμός μπορεί να είναι και τριπλάσιος!).Με δεδομένο ότι οι σημερινές πρωτόγονες φυλές αντικατοπτρίζουν την κατάσταση που επικράτησε στο μεγαλύτερο μέρος της ιστορίας του ανθρώπου,τα ευρήματα της Strassmann καταδεικνύουν ότι δεν υπάρχει καμία βιολογική-εξελικτική βάση για τον συγχρονισμό της εμμήνου ρύσεως μεταξύ γυναικών που ζουν και εργάζονται κοντά η μία στην άλλη.

Βαρβάρα Τερζάκη
Άρθρο Ιωάννα Α. Σουφλερη-εφ. Το Βήμα, Σάββατο 1 Μαΐου 2010


]]> http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/13/%ce%9c%ce%b1%ce%bc%ce%ac,_%ce%bc%ce%b7_%cf%83%ce%ba%ce%bf%cf%84%cf%8e%ce%bd%ce%b5%ce%b9%cf%82_%cf%84%ce%bf_%cf%83%cf%80%ce%ad%cf%81%ce%bc%ce%b1_%ce%bc%ce%bf%cf%85! Thu, 13 May 2010 13:48:00 -0400 http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/13/%ce%9c%ce%b1%ce%bc%ce%ac,_%ce%bc%ce%b7_%cf%83%ce%ba%ce%bf%cf%84%cf%8e%ce%bd%ce%b5%ce%b9%cf%82_%cf%84%ce%bf_%cf%83%cf%80%ce%ad%cf%81%ce%bc%ce%b1_%ce%bc%ce%bf%cf%85! democracy-rethymno
Aν επιστήμονες από... τον Αρη έρχονταν να μελετήσουν το ανδρικό ανθρώπινο αναπαραγωγικό σύστημα θα κατέληγαν μάλλον στο συμπέρασμα ότι το είδος μας απειλείται με ταχεία εξαφάνιση. Σε σύγκριση με τα άλλα θηλαστικά, τα ανθρώπινα αρσενικά παράγουν σχετικά χαμηλούς αριθμούς βιώσιμου σπέρματος· σπερματοζωαρίων δηλαδή που έχουν πιθανότητες να πραγματοποιήσουν το μακρύ ανταγωνιστικό ταξίδι μέσα στη μήτρα και να εισχωρήσουν σε ένα ωάριο.

Ενας στους πέντε υγιείς νεαρούς άνδρες 15 ως 25 ετών παράγει μη φυσιολογικό αριθμό σπερματοζωαρίων. Το δε σπέρμα που παράγεται είναι πολύ συχνά κακής ποιότητας. Στην πραγματικότητα μόλις 5% ως 15% του παραγόμενου σπέρματος είναι κατά μέσο όρο αρκετά καλό ώστε να θεωρηθεί «φυσιολογικό» βάσει των αυστηρών κανόνων του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ)- και αναφερόμαστε σε νεαρούς, υγιείς άνδρες. Σε αντιδιαστολή, περισσότερο από το 90% του σπέρματος ενός ταύρου, κριαριού, ακόμη και ενός ποντικού του εργαστηρίου, είναι φυσιολογικό. Τα ανθρώπινα αρσενικά αντιμετωπίζουν επίσης ένα δυσανάλογα μεγάλο αριθμό αναπαραγωγικών προβλημάτων, από εκ γενετής ελαττώματα και κρυψορχία ως καρκίνους και ανικανότητα. Καθώς όλα αυτά επηρεάζουν τη γονιμότητα, αποτελεί ένα μικρό θαύμα το γεγονός ότι οι άνδρες μπορούν να κάνουν παιδιά. Στην πραγματικότητα, όλο και μεγαλύτερος αριθμός ανδρών βρίσκεται άτεκνος. Ενα στα επτά ζευγάρια σήμερα έχει πρόβλημα στειρότητας και η πιο κοινή αιτία είναι ο «ανδρικός παράγοντας».

Η παρακμή του σπέρματος σε αριθμούς
Του χρόνου συμπληρώνονται 20 χρόνια από το συνέδριο του ΠΟΥ στο οποίο ένας δανός ερευνητής έκρουσε για πρώτη φορά τον κώδωνα του κινδύνου για την κρίση γονιμότητας που απειλεί τους άνδρες της Δύσης. Ο καθηγητής Νικ Σάκεμπεκ του Πανεπιστημίου της Κοπεγχάγης παρουσίασε στοιχεία που έδειχναν ότι ο αριθμός σπερματοζωαρίων των δυτικών ανδρών είχε μειωθεί κατά το ήμισυ την προηγούμενη πεντηκονταετία. Στη δεκαετία του 1940 ξεπερνούσαν κατά πολύ τα 100 εκατομμύρια σπερματοκύτταρα ανά χιλιοστό του λίτρου (ml), αλλά ο κ. Σάκεμπεκ είδε ότι στις αρχές της δεκαετίας του 1990 είχαν πέσει κατά μέσο όρο περίπου στα 50 εκατομμύρια ανά ml. Αλλες μελέτες έχουν δείξει ότι περίπου το 15%- 20% των νεαρών ανδρών έχουν σήμερα αριθμό σπερματοζωαρίων μικρότερο των 20 εκ. ανά ml, τιμή η οποία τεχνικά ορίζεται ως μη φυσιολογική. Αντιθέτως, ο βιώσιμος αριθμός σπερματοζωαρίων ενός ταύρου μετράται σε δισεκατομμύρια.

Οι ειδικοί στη βιολογία της ανθρώπινης αναπαραγωγής έμειναν έκπληκτοι από τη μελέτη που παρουσίασε η Δανία. Η πτωτική τάση έμοιαζε να δείχνει ότι οι άνδρες όδευαν προς την πλήρη στειρότητα μέσα σε μερικές γενιές (αν και πρόσφατες μελέτες δείχνουν ότι η μείωση του αριθμού των σπερματοζωαρίων έχει μάλλον αγγίξει το κατώτατο σημείο της). Ο καθηγητής Σάκεμπεκ δεν μπορούσε να δώσει άλλη ερμηνεία πέρα από την υπόθεση ότι η τάση είχε ίσως σχέση με την εξίσου ανησυχητική άνοδο άλλων αναπαραγωγικών διαταραχών, όπως ο καρκίνος των όρχεων και η κρυψορχία.

Οι επιστήμονες άρχισαν να συζητούν για ένα νέο φαινόμενο που απειλεί τους άνδρες, έναν συνδυασμό διαταραχών γνωστό ως σύνδρομο δυσγενεσίας των όρχεων. Καθώς οι μεταβολές συντελούνταν υπερβολικά γρήγορα ώστε να αποδοθούν σε γενετικούς παράγοντες, θεώρησαν ότι θα έπρεπε να έχουν σχέση με αλλαγές στον τρόπο ζωής ή στο περιβάλλον. Προτάθηκαν σχεδόν τα πάντα, από την έκθεση σε χημικά ως τη σύγχρονη μόδα των στενών εσωρούχων. Τώρα όλο και περισσότεροι ειδικοί αρχίζουν να συμφωνούν πως ό,τι κι αν είναι αυτό που εντείνει τα προβλήματα της ανδρικής γονιμότητας μάλλον ξεκινάει από το στάδιο της μήτρας. Δεν φταίει ο τρόπος ζωής των ανδρών, αλλά ο τρόπος ζωής των μανάδων τους.

Τα προβλήματα αρχίζουν στη μήτρα
Αρκετές μελέτες διαπιστώνουν μια σχέση ανάμεσα στα πρώτα στάδια της ανάπτυξης του εμβρύου στη μήτρα και στα μεταγενέστερα ανδρικά προβλήματα γονιμότητας και κυρίως τον χαμηλό αριθμό σπερματοζωαρίων. Για παράδειγμα διαπιστώθηκε ότι οι άνδρες των οποίων οι μητέρες είχαν εκτεθεί σε υψηλά επίπεδα τοξικών διοξινών μετά το βιομηχανικό ατύχημα του 1976 στο Σεβέζο της Ιταλίας είχαν χαμηλότερο αριθμό σπερματοζωαρίων. Ανδρες όμως οι οποίοι εκτέθηκαν σε διοξίνες ως ενήλικοι δεν παρουσίασαν ανάλογες τάσεις. Αλλη μελέτη διαπίστωσε ότι οι γυναίκες που έτρωγαν μεγάλες ποσότητες βοδινού κρέατος κατά την εγκυμοσύνη- διατροφή η οποία ενδέχεται να είναι πλούσια σε ενδεχομένως επιβλαβείς πολυκυκλικούς αρωματικούς υδρογονάνθρακες (ΡΑΗ)- απέκτησαν γιους με σχετικά χαμηλό αριθμό σπερματοζωαρίων. Ενας ενήλικος άνδρας που τρώει βοδινό δεν αντιμετωπίζει όμως αντίστοιχο πρόβλημα.

Παράλληλα μελέτες σε μετανάστες της Σουηδίας και της Φινλανδίας έδειξαν ότι ο κίνδυνος ενός άνδρα να παρουσιάσει καρκίνο των όρχεων τείνει να ακολουθεί τη χώρα όπου γεννήθηκε και όχι τη χώρα στην οποία μεγάλωσε. Το περιβάλλον στο οποίο ζούσε η μητέρα του όταν ο ίδιος βρισκόταν στην κοιλιά της και όχι το περιβάλλον στο οποίο έζησε ως παιδί ή ως έφηβος φαίνεται να καθορίζουν τον κίνδυνο του άνδρα για καρκίνο των όρχεων.

Μία από τις ισχυρότερες ενδείξεις που υποστηρίζουν αυτή την άποψη αφορά το κάπνισμα. Ενας άνδρας ο οποίος καπνίζει συνήθως μειώνει τον αριθμό των σπερματοζωαρίων του κατά περίπου 15%, μείωση η οποία είναι μάλλον αναστρέψιμη αν κόψει το κάπνισμα. Ενας άνδρας όμως του οποίου η μητέρα κάπνιζε κατά την εγκυμοσύνη παρουσιάζει μείωση των σπερματοζωαρίων ως και κατά 40%, η οποία μάλιστα τείνει να είναι μη αναστρέψιμη.

Το κλειδί στα κύτταρα Sartoli
Ο καθηγητής Ρίτσαρντ Σαρπ, ειδικός στις έρευνες γονιμότητας του βρετανικού Συμβουλίου Ιατρικής Ερευνας, λέει ότι τα ευρήματα αυτά μπορούν να ερμηνευτούν αν κατανοήσουμε καλύτερα πώς σχηματίζονται τα πρώτα κύτταρα των όρχεων. Τα κύτταρα Sartoli, τα οποία στους ενηλίκους ενεργούν ως φρουροί της ανάπτυξης των σπερματοκυττάρων, είναι τα πρώτα κύτταρα που σχηματίζονται από τη «γενετική ακρολοφία» ενός ανθρώπινου άρρενος εμβρύου. Ο αριθμός σπερματοζωαρίων που μπορεί να παραχθεί από έναν ενήλικο άνδρα εξαρτάται από τον αριθμό κυττάρων Sartoli στο εμβρυϊκό του στάδιο, επομένως οτιδήποτε επηρεάζει τον σχηματισμό κυττάρων Sartoli στη μήτρα θα επηρεάσει την παραγωγή σπέρματος πολλά χρόνια αργότερα. «Ο τρόπος ζωής της μητέρας κατά την εγκυμοσύνη μπορεί να έχει σημαντική επίδραση στον αριθμό σπερματοζωαρίων του γιου της ως ενηλίκου,και ο πιο λογικός μηχανισμός μέσω του οποίου θα μπορούσε να γίνεται αυτό είναι η μείωση του αριθμού κυττάρων Sartoli» τονίζει.

ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΑ ΧΗΜΙΚΑ;
Το σημαντικό τώρα είναι να διαπιστωθεί ποιοι είναι οι ενεχόμενοι παράγοντες στον τρόπο ζωής και στο περιβάλλον.Και αυτό δεν είναι τόσο εύκολο.

Η παχυσαρκία για παράδειγμα αποτελεί διογκούμενο πρόβλημα και έχει συνδεθεί με αναπαραγωγικά προβλήματα τόσο στους άνδρες όσο και στις γυναίκες.Μια μελέτη έχει δείξει ότι οι παχύσαρκες γυναίκες τείνουν να γεννούν γιους με κακή ποιότητα σπέρματος.Ποια είναι όμως η αιτία,το πάχος ή τα χημικά του περιβάλλοντος που αποθηκεύονται στο λίπος;

Το ενδιαφέρον έχει επικεντρωθεί ιδιαίτερα στα χημικά του περιβάλλοντος που είτε μιμούνται τις θηλυκές ορμόνες- οιστρογονικά χημικά- είτε μπλοκάρουν τις ανδρικές ορμόνες και κυρίως την τεστοστερόνη.Ως τώρα η μελέτη του Σεβέζο για τη διοξίνη παρουσιάζει τη σαφέστερη σχέση ανάμεσα στην ανάπτυξη του εμβρύου,τον χαμηλό αριθμό σπερματοζωαρίων και τη γονεϊκή έκθεση σε κάποιο περιβαλλοντικό χημικό.Οι συγκεντρώσεις διοξίνης από το βιομηχανικό ατύχημα του Σεβέζο ήταν όμως εξαιρετικά υψηλές.

Ακόμη δυσκολότερο είναι να διαπιστωθεί μια σαφής σχέση ανάμεσα στα ανδρικά προβλήματα γονιμότητας και στην έκθεση σε χαμηλές συγκεντρώσεις τόσων άλλων χημικών που έχουν μικρές οιστρογονικές ή ανασταλτικές των ανδρογόνων ιδιότητες και βρίσκονται σε μια ευρεία κλίμακα πηγών, από τα παρασιτοκτόνα και τα καυσαέρια των αυτοκινήτων ως τα πλαστικά και τη σόγια. Οπως τονίζει ο κ. Σαρπ, τα περισσότερα σχετικά στοιχεία είναι αδύναμα ή δεν υπάρχουν καν.


Βαρβάρα Τερζάκη
Άρθρο Steve Connor-εφ. Το Βήμα, Σάββατο 1 Μαΐου 2010
]]> http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/13/%ce%9f%ce%b9_%ce%bf%ce%b9%ce%ba%ce%bf%ce%bd%ce%bf%ce%bc%ce%b9%ce%ba%ce%ad%cf%82_%c2%ab%ce%a0%cf%8d%ce%bb%ce%b5%cf%82_%cf%84%ce%bf%cf%85_%ce%91%ce%bd%ce%b5%ce%be%ce%ae%ce%b3%ce%b7%cf%84%ce%bf%cf%85%c2%bb Thu, 13 May 2010 13:44:00 -0400 http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/13/%ce%9f%ce%b9_%ce%bf%ce%b9%ce%ba%ce%bf%ce%bd%ce%bf%ce%bc%ce%b9%ce%ba%ce%ad%cf%82_%c2%ab%ce%a0%cf%8d%ce%bb%ce%b5%cf%82_%cf%84%ce%bf%cf%85_%ce%91%ce%bd%ce%b5%ce%be%ce%ae%ce%b3%ce%b7%cf%84%ce%bf%cf%85%c2%bb democracy-rethymno

Σε αρκετές ομιλίες του, ο Χόκινγκ έχει τονίσει ότι κατά τη δεκαετία του ’60 η εξερεύνηση του Διαστήματος, όχι μόνον απογείωσε την ανάπτυξη της τεχνολογίας αλλά και πυροδότησε ένα τεράστιο δημόσιο ενδιαφέρον για την επιστήμη, ανόρθωσε το κύρος της. Σήμερα, αυτό το ενδιαφέρον –για την ακρίβεια, ο «ενθουσιασμός»– έχει ξεθυμάνει, έλεγε το 2008 ο Χόκινγκ, «γιατί παρά τα μεγάλα οφέλη που έφερε, η επιστήμη δεν έλυσε τα κοινωνικά προβλήματα που όλο και περισσότερο απασχολούν την κοινή γνώμη». Ο ίδιος, όπως και άλλοι κορυφαίοι συνάδελφοί του, δεν αποκλείει την πιθανότητα ύπαρξης εξωγήινων μορφών ζωής, όμως κάνει τη διάκριση ανάμεσα στην πρωτόγονη και τη νοήμονα εξωγήινη ζωή, η οποία μέχρι στιγμής δεν μας έχει δώσει σημάδια της παρουσίας της. Τουλάχιστον «σε ακτίνα μερικών εκατοντάδων ετών φωτός, δεν υπάρχουν ενδείξεις για την ύπαρξη εξωγήινων πολιτισμών που βρίσκονται στο δικό μας στάδιο ανάπτυξης», έχει υποστηρίξει και έχει επικαλεστεί τα λόγια του ήρωα ενός γνωστού καρτούν: «Μερικές φορές σκέφτομαι ότι η πιο σίγουρη ένδειξη πως κάπου στο σύμπαν υπάρχουν νοήμονα όντα είναι το γεγονός ότι κανένα τέτοιο ον δεν επιχείρησε να μας πλησιάσει». «Μα αν υπάρχουν aliens, γιατί τότε εμφανίζονται μόνο σε αλαφροΐσκιωτους και πυροβολημένους;», έχει αναρωτηθεί.Ο Χόκινγκ δεν χάνει το χιούμορ του. «Αρκεί να κοιτάξουμε τον εαυτό μας για να διαπιστώσουμε το πώς η νοήμων ζωή μπορεί να εξελιχτεί σε κάτι με το οποίο δεν θα θέλαμε να συναντηθούμε», λέει στην εκπομπή. Πάντα όμως τασσόταν υπέρ των επανδρωμένων διαστημικών αποστολών και υπέρ μιας μακροπρόθεσμης στρατηγικής, 20, 50 ή και 200 ετών, εξηγώντας ότι οι γνώσεις που θα αποκτήσουμε θα μας επιτρέψουν να δούμε τα άμεσα, τα γήινα προβλήματα από μια νέα οπτική γωνία, «θα μας αναγκάσουν να κοιτάξουμε γύρω μας κι εντός μας».Φαίνεται όμως ότι η εποχή της αισιοδοξίας παρήλθε. Αντί να κατακτήσουμε το Διάστημα (έστω, το πολύ κοντινό), κινδυνεύουμε να μας κατακτήσουν, να μας λεηλατήσουν όχι τα κίτρινα εξωγήινα τερατάκια που απεικονίζονται στο βίντεο του Discovery Channel, αλλά μυστηριώδεις δυνάμεις σαν τις «αγορές» που φαίνεται ότι έχουν και νοημοσύνη, ορέξεις και ψυχή, αφού «εκνευρίζονται» και «δεν πείθονται», «δεν συνετίζονται», «δεν ηρεμούν». Σήμερα, τον πρωτόγονο φόβο του αγνώστου έχει αντικαταστήσει ο φόβος των ανεξιχνίαστων βουλών των αγορών που καραδοκούν να μας εξοντώσουν, ένας φόβος που απειλεί να πάρει μεταφυσικές διαστάσεις καθώς διαβαίνουμε τις Οικονομικές Πύλες του Ανεξήγητου. Αντί για το ενδιαφέρον για την επιστήμη, σήμερα φουντώνει το λαϊκό ενδιαφέρον για την οικονομία ή μάλλον για την οικονομική μας επιβίωση, την ατομική και τη συλλογική. Αν δεν μας σώσει το Διεθνές, ίσως να μας γλιτώσει το Διαγαλαξιακό Νομισματικό Ταμείο με τους συμπαντικούς τους εμπειρογνώμονες που μάλλον γνωρίζουν τι είναι καλό για τον μικρό πλανήτη μας, για τη μικρή μας χώρα.
Βαρβάρα Τερζάκη
Άρθρο Mαριαννας Tζιαντζη- εφ. Καθημερινή, 02-05-2010

]]> http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/13/%ce%95%ce%af%ce%bc%ce%b1%cf%83%cf%84%ce%b5_%ce%b5%ce%b9%ce%ba%cf%8c%ce%bd%ce%b1_%ce%b1%cf%80%cf%8c_%cf%84%ce%bf_%ce%bc%ce%ad%ce%bb%ce%bb%ce%bf%ce%bd Thu, 13 May 2010 13:38:00 -0400 http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/13/%ce%95%ce%af%ce%bc%ce%b1%cf%83%cf%84%ce%b5_%ce%b5%ce%b9%ce%ba%cf%8c%ce%bd%ce%b1_%ce%b1%cf%80%cf%8c_%cf%84%ce%bf_%ce%bc%ce%ad%ce%bb%ce%bb%ce%bf%ce%bd democracy-rethymno
Θυμός-λύπη, απάθεια-κατάπληξη, αγωνία-παραίτηση, μανία-κατάθλιψη, όλα τα δίπολα περιγράφουν την παρούσα Ελλάδα. Κυρίως κατάπληξη και παγωνιά, κατάπληκτος μετεωρισμός. Σαν να έχει πέσει βόμβα ψυχοτρονίων και ζούμε διεσταλμένα το απειροελάχιστο διάστημα ανάμεσα στη λάμψη και την έκρηξη: το βλέμμα μας συλλαμβάνει αισθητικά την ωραία λάμψη κλάσματα δευτερολέπτου πριν μας τυφλώσει, πριν ακούσουμε τον κρότο, πριν η έκρηξη μάς σαρώσει.
Σε αυτό το dt ξετυλίγεται ο πρότερος βίος, ο έκλυτος και αμέριμνος βίος ο δανεικός, και μαζί προεικονίζονται θραύσματα από τον βίο εφεξής, εικόνες παρόντος, εικόνες μέλλοντος. Παρελθόν, παρόν και μέλλον μαζί, κράμα: Γιατί το θέμα είναι τι κάνουμε τώρα.
Είπαμε, λέμε από καιρό, ότι το πολιτικό σύστημα έχει γκρεμιστεί, ότι ο λαός το ανέχθηκε και το υπέμεινε, το ψήφιζε, και συχνά συναλλάχθηκε μαζί του σε αναδιανομές δανεικού ή κλοπιμαίου πλούτου, σε διαδικασία αμοιβαίας εξαχρείωσης. Από φούσκα σε φούσκα και από αναβολή σε αναβολή, φορτώνοντας τα βάρη στις μέλλουσες γενεές, ρημάζοντας τη γη, τα ποτάμια, τις θάλασσες και τους οικισμούς, το ήθος της κοινότητας και τις συλλογικές συμπεριφορές.
Το ’χουμε πει από καιρό, σαν ψυχανέμισμα κραδασμών και φόβων, σαν σύλληψη της αγωνίας που διέτρεχε το κοινωνικό σώμα, ακόμη και σε στιγμές κραιπάλης. Τα λέγαμε τον καιρό της μέθης του εκσυγχρονισμού που έμεινε μισερός και μίζερος, ιδεοληπτικός και πτωχαλαζών, και βούλιαξε εντέλει στα θολόνερα του χρηματιστηρίου («οι αγορές μάς ψηφίζουν!») και της ολυμπιακής φενάκης. Το λέγαμε πάνω στα αποκαΐδια των πυρκαγιών του θέρους ’07: το αδιέξοδο φούσκωνε και ξεχείλιζε με σκάνδαλα ηλίθιων και ανήθικων. Δεν σταματήσαμε λεπτό ν’ ακούμε την τρομερή βοή των πλησιαζόντων· δυστοπικά οράματα τρύπωναν στα πληκτρολόγια, μελαγχολία στοίχειωνε τις οθόνες. Ημασταν πληκτικοί, προβλέψιμες Κασσάνδρες.
Ο σκοτεινός Δεκέμβρης ’08 ήταν ο πιο φανερός σπασμός. Και όμως ελάχιστοι έστερξαν να τον αφουγκραστούν, να ερμηνεύσουν τις φλόγες των δεκαεξάρηδων, την ηλεκτρική εκκένωση του «Νo Future». Είπαν ότι δεν σημαίνει τίποτε, ότι καλά βαδίζουμε και χωρίς δεκαεξάρηδες, χωρίς ανυπάκουους εφήβους, ότι η λύση είναι περισσότερη τάξη, περισσότερα δάνεια, με άλλο υπουργό θα είμαστε καλύτερα.
Ηρθαν οι άλλοι υπουργοί. Οι παλιοί βυθίστηκαν στην καταφρόνια. (Και παρ’ όλ’ αυτά κυκλοφορούν αντρόπιαστοι, πάνε στην ταβέρνα, ίσως και να ’χουν σιγουρέψει τις καταθέσεις τους έξω.) Οι καινούργιοι εξελέγησαν θριαμβευτικά από τον λαό, με σύνθημα «τα λεφτά υπάρχουν»: αυτό το τελευταίο ψέμα ο λαός ήθελε απεγνωσμένα να το πιστέψει. Ο πρωθυπουργός έφερε αμέσως αρχιτέκτονες, έταξε πράσινη ανάπτυξη, μοίρασε μπλάκμπερι. Δύο - τρεις μήνες αργότερα, μιλούσε για κερδοσκόπους και Τιτανικούς, για απώλεια της εθνικής κυριαρχίας. Προχθές μίλησε για Ιθάκη, κάπου στο απώτερο μέλλον. Θα μιλάει κι αύριο και μεθαύριο, θα εκφωνεί κείμενα άδεια, άψαχνα λόγια. Κανείς δεν ακούει πια.
«Καλά φάγαμε, καλά ήπιαμε. / Καλά τη φέραμε τη ζωή μας ώς εδώ. / Μικροζημίες και μικροκέρδη συμψηφίζοντας. / Το θέμα είναι τώρα τι λες» (Μαν. Αναγνωστάκης, Στόχος 1970).
Τώρα τι λες... Τις λες εσύ, μαστροπέ λαέ, πιερότε αφηγητή, θύμα και θύτη. Ο κρότος της βόμβας έφτασε, δες τα ερείπια, κι ετοιμάσου να σηκωθείς μέσα στον κουρνιαχτό. Σήκω, άκου τον Νικία τι λέει στους αποκαρδιωμένους, ηττημένους Αθηναίους στη Σικελία: «Ανδρες γαρ πόλις, και ου τείχη ουδέ νήες ανδρών κεναί». Οι άνθρωποι είναι η χώρα, η πόλις, η δημοκρατία, η κοινότητα. Οι άνδρες ελεύθεροι, όχι ανδράποδα, παρίες και δούλοι. Εχει τέτοιους άνδρες και γυναίκες η Ελλάδα σήμερα, η Ελλάδα μετά την αποπληξία και την πτώση;
Εχει. Οι καλύτεροι Ελληνες δεν έχουν μιλήσει ακόμη. Εμειναν σιωπηλοί για πολύ καιρό, παραμερίστηκαν από τους ανάξιους, τσαλαπατήθηκαν από τους αριβίστες και τους χαμερπείς, πικράθηκαν κι αποσύρθηκαν. Τώρα αλληλοαναγνωρίζονται από κοινά σημάδια: ποιος αγωνιά, ποιος νοιάζεται, ποιος είναι έτοιμος να δράσει κι όχι να σιχτιρίσει, ποιος είναι ετοιμοπόλεμος. Νέες ιδέες, νέα πρόσωπα, νέες και αναβαπτισμένες συλλογικότητες, ρήξεις με τους αγύρτες και τους ριψάσπιδες. Είμαστε υπερμοντέρνοι, στο έδαφός μας δοκιμάζονται σχήματα του μέλλοντος, δυστοπίες και ουτοπίες, η αυτονομία και η ετερονομία.
Η Ελλάδα τούτη τη στιγμή ζει την έκρηξη της υπερνεωτερικότητας, την τήξη του παλιού κόσμου. Η μοίρα το ’φερε, δύο φορές σε δύο χρόνια, η Ελλάδα να εικονίζει το μέλλον: τον χειμώνα του ’08 και την άνοιξη του ’10. Για καλό και για κακό, είμαστε υπόδειγμα μετασχηματισμών. Είμαστε εικόνα από το μέλλον.

Βαρβάρα Τερζάκη
Άρθρο Νίκου Γ. Ξυδάκη-εφ. Καθημερινή, 02-05-2010 ]]> http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/13/%ce%94%cf%81%cf%8c%ce%bc%ce%bf%ce%b9 Thu, 13 May 2010 13:34:00 -0400 http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/13/%ce%94%cf%81%cf%8c%ce%bc%ce%bf%ce%b9 democracy-rethymno Σήμερα εμείς αύριο κι άλλοι. Πολλοί. Με τη βούλα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, που εγγυήθηκαν ένα τεράστιο πακέτο δανείων ενός τρισ. Δολαρίων προς τις υπερχρεωμένες χώρες του ευρώ. Η Ευρώπη λοιπόν θα συνεχίσει να υποκρίνεται πως προστατεύει αυτές τις χώρες από τους δανειστές τους. Και αυτές οι χώρες θα συνεχίσουν να υποκρίνονται πως βάζουν τα οικονομικά τους σε μια τάξη. Ωσπου να βυσθιστούν στην επόμενη κρίση
Οι επιλογές των κρατών σήμερα δεν είναι παρά μια προσπάθεια μετάθεσης των προβλημάτων στο μέλλον, έλεγε τις προάλλες ο συγγραφέας Μπιλ Μπόνερ. Αυτό ακριβώς βλέπουμε στην Ευρώπη. Σίγουρα θα δούμε κι άλλες χώρες της να γίνονται όμηροι των τραπεζιτών. Όπως ακριβώς η Ελλάδα έγινε όμηρος της Goldmann Sachs, λέει ο οικονομικός αναλυτής Στίβεν Χέρινγτον: «Δρουν όπως οι μεξικανοί ληστές. Πιάνουν έναν όμηρο κι ύστερα εκβιάζουν την οικογένεια του. Η Ελλάδα είναι όμηρος και η Ευρωπαϊκή Ένωση η οικογένεια». Οι Ευρωπαίοι δανείστηκαν τόσα χρήματα που ουδείς λογικός άνθρωπος θα μπορούσε να φανταστεί πως υπήρχε περίπτωση να τα ξεπληρώσουν. Ποντάροντας στο ρίσκο της χρεοκοπίας, οι ξένοι τραπεζίτες αποκόμισαν υπερκέρδη. Ένας δίκαιος ηγέτης θα τους άφηνε να καταρρεύσουν. Αντίθετα, οι ληστές γλέντησαν ανανόχλητοι τα λάφυρά τους. Άλλωστε με τόσα πακέτα για τη διασωσή τους, ήταν σίγουροι πως θα έπαιρναν πίσω τα λεφτά τους. Θα τα πλήρωναν οι ευρωπαίοι φορολογούμενοι. Και αυτό ακριβώς γίνεται σήμερα. Γι’αυτό δεν είναι λίγοι εκείνοι που εκφράζουν σοβαρές επιφυλάξεις για το νέο ευρωπαϊκό πακέτο. «Όπως δεν μπορείς να σώσεις μια χρεοκοπημένη εταιρεία δανείζοντάς την κι άλλα χρήματα», λέει η εταιρεία οικονομικών αναλύσεων High Frequency Economics, «έτσι δεν μπορείς να σώσεις μια χώρα που είναι ανήμπορη να εξυπηρετήσει το χρέος της δίνοντάς της κι άλλα δάνεις».
Το πρόβλημα είναι βαθύτερο. Για τον Μπιλ Μπόνερ εκτός από μαθηματικό, είναι και φιλοσοφικό. Στο υπερβολικό χρέος, όπως και στον θάνατο, δεν υπάρχει ενδιάμεση κατάσταση. Είναι κάτι οριστικό. Κι όταν πια η ψυχή έχει εγκαταλείψει το σώμα, δεν έχει νόημα να προσπαθείς να ξαναζωντανέψεις το κουφαρι. Έτσι και με το χρέος που δεν γίνεται να αποπληρωθεί. Δεν χρειάζονται υποκρισίες. Γιατί το ένα χρέος διογκώνει το άλλο σε έναν πελώριο σωρό που κανείς δεν μπορεί να συμμαζέψει.
Το καλύτερο για έναν ηγέτη είναι να παραδεχτεί το λάθος του το γρηγορότερο και να αρχίσει να ετοιμάζει την κηδεία. Ή τη δική του ή των τραπεζιτών. Δεν έχει μποροστά του πολλές επιλογές. Εύκολα καταλαβαίνει κανείς τι έχει να συμβεί, όταν οι φορολογούμενοι αντιληφθούν ότι κάθε δεκάρα τσακιστή από τον φόρο τους πηγαίνει για την προστασία των ξένων τραπεζιτών, αυτό το σπάνιο είδος επιχειρηματιών που, αντίθετα με όλους τους άλλους επιχειρηματίες που αναλαμβάνουν το ρίσκο των επενδύσεων τους, αυτοί και μόνο αυτοί απαιτούν να αποζημιώνονται στο 100% όταν πέφτουν έξω στα κερδοσκοπικά τους παιχνίδια.
Βαρβάρα Τερζάκη
Άρθρο Ρούσσου Βρανά-εφ. Τα Νέα , 11-05-2010 ]]> http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/13/%ce%94%cf%8d%ce%bf_%ce%b4%ce%b9%cf%83._%ce%bb%ce%ac%cf%80%cf%84%ce%bf%cf%80_%ce%af%cf%83%cf%89%cf%82_%ce%bd%ce%b1_%ce%bc%ce%b7%ce%bd_%ce%b5%ce%af%ce%bd%ce%b1%ce%b9_%ce%b1%cf%81%ce%ba%ce%b5%cf%84%ce%ac Thu, 13 May 2010 12:24:00 -0400 http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/13/%ce%94%cf%8d%ce%bf_%ce%b4%ce%b9%cf%83._%ce%bb%ce%ac%cf%80%cf%84%ce%bf%cf%80_%ce%af%cf%83%cf%89%cf%82_%ce%bd%ce%b1_%ce%bc%ce%b7%ce%bd_%ce%b5%ce%af%ce%bd%ce%b1%ce%b9_%ce%b1%cf%81%ce%ba%ce%b5%cf%84%ce%ac democracy-rethymno Ο μη κερδοσκοπικός οργανισμός OLPC (One Laptop Per Child, δηλαδή «ένα λάπτοπ για κάθε παιδί») έχει μεγάλες φιλοδοξίες. Από το 2007 έχει πουλήσει σε κυβερνήσεις των λιγότερο αναπτυγμένων χωρών οικονομικούς αλλά στιβαρούς φορητούς υπολογιστές. Ο στόχος είναι να εξοπλίσουν καθένα από τα δύο δισ. παιδιά του αναπτυσσόμενου κόσμου με το δικό του υπολογιστή.
Μέχρι σήμερα έχουν παραδοθεί περίπου 1,6 εκατ. φορητοί υπολογιστές του οργανισμού, αναφέρει ο Ματ Κέλερ, αντιπρόεδρος του Ιδρύματος OLPC.
«Το μεγαλύτερο εμπόδιο στη διάδοση του οράματος μας είναι το κόστος», τονίζει ο κ. Κέλερ. Το 90% των μηχανημάτων έχει πληρωθεί από τις κυβερνήσεις των χωρών που τα παραλαμβάνουν, οι πόροι των οποίων είναι εξαιρετικά περιορισμένοι. Ρώτησα τον κ.Κέλερ εάν οι επικεφαλής του προγράμματος έχουν αναθεωρήσει το κομμάτι που αναφέρεται στο «για κάθε παιδί». Το να οναμάζεται «One laptop Per Classroom» (ένα λάπτοπ για κάθε τάξη) σίγουρα δεν ακούγεται το ίδιο, αλλά πιθανόν να αποδεικνυόταν πιο ωφέλιμο στο εγγύς μέλλον. Ο κ. Κέλερ δήλωσε ότι μια τέτοια αλλαγή δεν συζητείται καν. «Ένα προς ένα: ένα παιδί, ένα λαπτοπ- η διαδραστική φύση αυτής της εμπειρίας είναι αυτό στο οποίο εστιάζουμε», τονίζει.
Ορισμένοι ερευνητές της Microsoft στην Ινδία έχουν εξετάσει πώς τα παιδιά μπορούν να κάνουν καλύτερη χρήση των PCs, ακόμα κι αν ένα μηχάνημα μοιράζεται σε πολλούς χρήστες. Σε ένα ειδικό πρόγραμμα οι προγραμματιστές της Microsoft ανέπτυξαν ένα λογισμικό που προσθέτει περισσότερους κέρσορες στην οθόνη, ο καθένας από τους οποίους ελέγχεται από ένα ανεξάρτητο ποντίκι. Το λογισμικό που αναπτύχθηκε γι’αυτο το παράδειγμα επιτρέπει στους μαθητές να ανταγωνίζονται μεταξύ τους. Τα σχολεία το υποδέχθηκαν με θετικό τρόπο και η Microsoft το μετέτρεψε σε ένα δωρεάν προϊόν που ονομάζεται MultiPoint.
Ο επικεφαλής του προγράμματος Κεντάρο Τογιάμα, ο οποίος αποχώρησε από τη Microsoft τον περασμένο Δεκέμβριο και είναι πλεόν ερευνητής καθηγητής στη Σχολή Πληροφορικής του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας, στο Μπερκλεϊ, πραγματοποιεί ομιλίες σε αμερικανικά πανεπιστήμια με θέμα τον «τεχνολογικό ουτοπισμό» που κατά τη γνώμη του χαρακτηρίζει πρωτοβουλίες όπως η One Laptop Per Child, η Classmate PC της Intel, ακόμα και το MultiPoint.
Υποστηρίζει ότι τέτοιες πρωτοβουλίες στηρίζονται στο μύθο ότι η «τεχνολογία αποτελεί ανασχετικό παράγοντα στις αναπτυσσόμενες χώρες».
Τονίζει ωστόσο ότι πολλά ακόμη πράγματα αποτελούν ανασχετικούς παράγοντες-οι θεσμικοί περιορισμοί, η οικονομία, οι υποδομές των βασικών υπηρεσιών και η πολιτική. Και δεν θεωρεί την τχνολογία συνώνυμο της εκπαίδευσης.
Ένα από τα προβλήματα υποδομών που ανακάλυωε η ερευνητική ομάδα της Microsoft στην Ινδία ήταν αναξιοπιστη παραοχή ηλεκτρικού ρεύματος. Αυτό γέννησε άλλο ένα ερευνητικό πρόγραμμα της Microsoft, το οποίο πρόσφερε στους αγρότες μιας περιοχής κινητά τηλέφωνα που παρείχαν μέσω γραπτών μηνυμάτων τις ίδιες πληροφορίες που λάμβαναν οι αγρότες μέσω κεντρων υπολογιστών.
«Βρέθηκα στη Ρουάντα, όπου οι φορητοί υπολογιστές εισήλθαν σε ένα περιβάλλον στο οποίο προηγουμένως δεν υπήρχαν καθόλου ηλεκτρονικές συσκευές», σημειώνει ο κ. Κέλερ, «και μέσα σε τρεις-τέσσερις μέρες δεκάχρονα κορίτσια και οκτάχρονα αγόρια χρησιμοποιούσαν το λάπτοπ με την ίδια δεξιοτεχνία, αποτελεσματικότητα και δημιουργηκότητα όπως και εγώ».
Βαρβάρα Τερζάκη
Άρθρο Randall Stross-εφ. Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία, The New YorkTimes, 02-05-2010 ]]> http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/12/%ce%9c%ce%b9%ce%b1_%ce%b9%cf%83%cf%84%ce%bf%cf%81%ce%b9%ce%ba%ce%ae_%ce%b5%ce%ba%ce%bb%ce%bf%ce%b3%ce%ae Wed, 12 May 2010 15:11:00 -0400 http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/12/%ce%9c%ce%b9%ce%b1_%ce%b9%cf%83%cf%84%ce%bf%cf%81%ce%b9%ce%ba%ce%ae_%ce%b5%ce%ba%ce%bb%ce%bf%ce%b3%ce%ae democracy-rethymno Χρειάστηκε να περιµένει 25 χρόνια, όµως το βρετανικό Πράσινο Κόµµα µπήκε επιτέλους στη Βουλή των Κοινοτήτων. Την Πέµπτη, οι ψηφοφόροι του Μπράιτον Παβίλιον εξέλεξαν την Καρολάιν Λούκας ως την πρώτη Πράσινη βουλευτή της Βρετανίας.

«Σήµερα ο λαός του Μπράιτον έγραψε ιστορία», δήλωσε µετά τη νίκη της. Η 49χρονη Λούκας, η οποία ήταν ευρω βουλευτής από το 1999 και παραιτήθηκε λόγω της εκλογής της στη Βουλή των Κοινοτήτων, πήρε την έδρα ανατρέποντας µια πλειοψηφία 6.000

ψήφων των Εργατικών και αφήνοντας τρίτους τους Συντηρητικούς. Το γεγονός ότι το βρετανικό εκλογικό σύστηµα λειτουργεί σαφώς εις βά ρος των µικρών κοµµάτων αυξάνει τη σηµασία του κατορθώµατός της. Μόλις πριν από µία δε καετία το κόµµα της θεωρούνταν πολιτικό ανέκδοτο, αλλά η Λούκας ως ηγέτις του συνέβαλε κατά πολύ στον εκσυγχρονισµό του. «Κάναµε πο λύ δρόµο τα τελευταία 20 χρόνια, θα ήθελα όµως να υπογραµµίσω ότι δεν αλλάξαµε τις πολιτικές µας», δήλωσε. «Αυτό που συνέβη είναι πως ορι σµένα από τα θέµατα που προβάλλαµε επί πάρα πολλά χρόνια, όπως για παράδειγµα η πραγµα τικότητα της κλιµατικής αλλαγής, έγιναν κεντρικά θέµατα και γι’ αυτό οι πολιτικές µας θεωρού νται ολοένα και πιο επείγουσες και σηµαντικές». Ο βρετανικός Τύπος επισηµαίνει ότι η εκλο γή της Λούκας βάζει τέλος στην πολιτική «ανω µαλία» της Βρετανίας ως της µοναδικής µεγάλης ευρωπαϊκής χώρας που δεν είχε ποτέ µέλη των Πρασίνων στο εθνικό νοµοθετικό σώµα της. Ωστόσο, τι µπορεί να κάνει µια µοναχική πράσινη φωνή ανάµεσα σε 649 άλλους βουλευτές;

«Μόνο που θα βρίσκεται εκεί, θα εξασφαλίζει ότι το περιβάλλον θα αντιµετωπίζεται λίγο πιο σοβαρά», λέει ο Μάρτιν Ουίλιαµς των Φίλων της Γης. «Επιπλέον, σε ένα “µετέωρο” Κοινοβούλιο υπάρχουν περισσότερες ευκαιρίες να δηµιουργηθούν συνασπισµοί γύρω από πράσινα θέµατα. Είναι η πρώτη βουλευτής των Πρασίνων, αλλά δεν εί ναι η µόνη βουλευτής που σκέπτεται πράσινα». Η Καρολάιν Λούκας είναι 49 ετών και έχει διδακτορικό στην Αγγλική Λογοτεχνία από το Πανεπιστήµιο του Εξετερ. Ο πατέρας της εί χε µια µικρή εταιρεία συστηµάτων κεντρικής θέρµανσης. Υπήρξε ακτιβίστρια του αντιπυ ρηνικού κινήµατος και έχει εργαστεί για την Οxfam. Ενα µήνα πριν από τις εκλογές, ο αρ θρογράφος του «Ιντιπέντεντ» Τζόχαν Χάρι εί χε επιλέξει την Καρολάιν Λούκας ως την καλύτερη πολιτικό της Βρετανίας. «Στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο», έγραφε, «η Καρολάιν Λούκας, χωρίς να υποβαθµίζει ούτε κατά διάνοια την εν δυνάµει καταστροφή από την παγκόσµια αύξηση της θερµοκρασίας, προέβαλλε πάντα ένα αισιόδοξο όραµα δείχνοντας ότι, αντιµετωπίζο ντας την κρίση, µπορούµε να λύσουµε και άλ λες αρρώστιες µας. Εγινε πρωτοπόρος πολιτικών που µπορούν να κάνουν τη Βρετανία µια πληρέστερη κοινωνία ισότητας, όπου αντί της µανιακής κατανάλωσης όλο και περισσότερων πραγµάτων χωρίς νόηµα, θα βρούµε νόηµα ο ένας στον άλλο και στην κοινή υπόθεση να σώσουµε τη βιόσφαιρα».


Βαρβάρα Τερζάκη
Άρθρο Γιώργου Αγγελόπουλου -εφ. Τα Νέα, 11 Μαΐου 2010 ]]> http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/12/%ce%9d%ce%ad%ce%bf%cf%82_%ce%91%ce%ba%ce%ac%ce%b8%ce%b9%cf%83%cf%84%ce%bf%cf%82_%ce%a5%ce%bc%ce%bd%ce%bf%cf%82 Wed, 12 May 2010 14:29:00 -0400 http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/12/%ce%9d%ce%ad%ce%bf%cf%82_%ce%91%ce%ba%ce%ac%ce%b8%ce%b9%cf%83%cf%84%ce%bf%cf%82_%ce%a5%ce%bc%ce%bd%ce%bf%cf%82 democracy-rethymno Κάθε φορά που η πόλη πολιορκείται, οι πολίτες σε ολονυχτίες καταφεύγουν στους ποιητές και εξορκίζουν και προσεύχονται: «Τα σταυροδρόμια που ήξερα έγιναν αδιέξοδα. Σελδζούκοι ροπαλοφόροι καραδοκούν, χαγάνοι ορνεοκέφαλοι βυσσοδομούν, σκυλοκοίτες και νεκρόσιτοι κι ερεβομανείς κοπροκρατούν το μέλλον!

Οπου κι αν σας βρίσκει το Κακό, αδελφοί, όπου και να θολώνει ο νους σας, μνημονεύετε Διονύσιο Σολωμό και μνημονεύετε Αλέξανδρο Παπαδιαμάντη» (Οδ. Ελύτης)

«Δυστυχισμένε μου λαέ, καλέ και ηγαπημένε πάντοτ΄ ευκολοπίστευτε και πάντα προδομένε!» (Δ. Σολωμός) «Αν μισούνται ανάμεσό τους δεν τους πρέπει ελευθεριά» (Δ. Σολωμός) «Ω θεϊκιά κι όλη αίματα πατρίδα» (Δ. Σολωμός) «Οταν υπό τα σκήπτρα σας νέους λαούς καλείτε, νέους ιδρώτας θέλετε εσείς διά ΄να πληρώσητε πλουσιοπαρόχως.

Τα ξίφη οπού φυλάγουσι τα τρέμοντα βασίλεια σας, τα ξίφη οπού τρομάζουσι την αρετήν, και σφάζουσι τους λειτουργούς της» (Α. Κάλβος)

«Το χέρι οπού προσφέρετε ως προστασίας σημείον εις ξένον έθνος, έπνιξε και πνίγει τους λαούς σας, πάλαι, και ακόμα»! (Α. Κάλβος)

«Πάντα είναι αργά για κάθε τι- μάλιστα τώρα» (Μ. Αναγνωστάκης) «Σβησμένες οι φωτιές οι πλάστρες μες στη χώρα» (Κ. Παλαμάς)

«Ιδεολόγοι και νιτερεσσολόγοι, των «όλα αλλάζουν» οι διαλαλητάδες κι όσοι στο γυρισμό των ίδιων καίτε λιβάνι, κι όσοι καταφρονητάδες των όχλων, κι εσείς οι άθεοι κι όσοι θρήσκοι κι εσείς, των προλετάριων οι λαμπάδες, κι όλοι, υπεράνθρωποι, άνθρωποι, ανθρωπίσκοι!» (Κ. Παλαμάς)

«Λοιπόν φτιάξαμε μια ζωή με υπόλοιπα;» (Τ. Πατρίκιος)

«Δύσκολες ώρες, δύσκολες στον τόπο μας. Κι αυτός, ο περίφανος, γυμνός, ανυπεράσπιστος, ανήμπορος, αφέθηκε να τον βοηθήσουν. Εγραψαν υποθήκες πάνω του· πήραν δικαιώματα· αξιώνουν· μιλάνε για λογαριασμό του· του ρυθμίζουν την ανάσα, το βήμα· τον ελεούν, τον ντύνουν μ΄ άλλα ρούχα, ξέχειλα, χαλαρωμένα, τον σφίγγουν μ΄ ένα καραβόσκοινο στη μέση» (Γ. Ρίτσος)

«Λίγη αγάπη, πολλή απάτη!» (Δ. Σολωμός) Αλλά ποιος ακούει τους ποιητές;

Βαρβάρα Τερζάκη
Άρθρο ΚΩΣΤΑ ΓΕΩΡΓΟΥΣΟΠΟΥΛΟΥ -εφ. Τα Νέα, Τρίτη 11 Μαΐου 2010 ]]> http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/12/%c2%ab%ce%9a%ce%b1%ce%bb%cf%8d%cf%84%ce%b5%cf%81%ce%b1_%ce%bd%ce%b1_%ce%bc%ce%b7_%ce%b4%ce%bf%cf%8d%ce%bc%ce%b5_%cf%80%ce%bf%cf%84%ce%ad_%cf%84%ce%bf%cf%85%cf%82_%ce%b5%ce%be%cf%89%ce%b3%ce%ae%ce%b9%ce%bd%ce%bf%cf%85%cf%82%c2%bb Wed, 12 May 2010 12:44:00 -0400 http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/12/%c2%ab%ce%9a%ce%b1%ce%bb%cf%8d%cf%84%ce%b5%cf%81%ce%b1_%ce%bd%ce%b1_%ce%bc%ce%b7_%ce%b4%ce%bf%cf%8d%ce%bc%ce%b5_%cf%80%ce%bf%cf%84%ce%ad_%cf%84%ce%bf%cf%85%cf%82_%ce%b5%ce%be%cf%89%ce%b3%ce%ae%ce%b9%ce%bd%ce%bf%cf%85%cf%82%c2%bb democracy-rethymno Στίβεν Χόκινγκ: «Θα μπλέξουμε πολύ άσχημα»




Φοβού τους... εξωγήινους και δώρα φέροντας αποφάνθηκε πριν από λίγες ημέρες ο Στίβεν Χόκινγκ, υποστηρίζοντας πως μόνο συμφορές θα μπορούσε να μας επιφυλάσσει η πρώτη επαφή με έναν άγνωστο πολιτισμό.

Oμως αυτές τις φοβίες- ακόμη κι αν διατυπώνονται από έναν άνθρωπο με θαυμαστή γνώση του Σύμπαντος- δεν τις συμμερίζονται άλλοι ειδικοί, που υποστηρίζουν ότι δεν είμαστε σε θέση να προδικάσουμε τη συμπεριφορά των εξωγήινων, εφόσον βέβαια υπάρχουν.

Πριν από λίγες μέρες ο καταξιωμένος θεωρητικός φυσικός Στίβεν Χόκινγκ προέτρεψε τους συναδέλφους του αστρονόμους να είναι λιγότερο ενθουσιώδεις στην αναζήτηση εξωγήινης ζωής. Είπε πως αν τύχει και τους εντοπίσουμε σε κάποιον από τους δισεκατομμύρια πλανήτες του Σύμπαντος, και εκείνοι θελήσουν με κάποιον τρόπο να μας επισκεφθούν, τότε θα «μπλέξουμε πολύ άσχημα» και θα βάλουμε «στο κεφάλι μας μεγάλα βάσανα».

Ο Χόκινγκ είναι σίγουρος ότι οι εξωγήινοι υπάρχουν και προειδοποιεί ότι αν έρθουν στη Γη θα συμβεί ό,τι συνέβη και με τον Κολόμβο που ανακάλυψε την Αμερική. «Οι γηγενείς κάτοικοι έζησαν τη μία συμφορά μετά την άλλη. Γι΄ αυτό ας κρατηθούμε μακριά και ας αφήσουμε τα πάρε- δώσε μαζί τους».

Δεν συμφωνούν. Ορισμένοι όμως επιστήμονες δεν συμφωνούν μαζί του. Για παράδειγμα ο Σεθ Σόστακ, που είναι επικεφαλής αστρονόμος του Ινστιτούτου Seti στην Καλιφόρνια- του κορυφαίου οργανισμού παγκοσμίως που πρωτοπορεί στην αναζήτηση εξωγήινης ζωής- λέει στην εφημερίδα «Guardian» πως «αν το ενδιαφέρον των εξωγήινων για τη Γη εξαντλείται στην εκμετάλλευση πολύτιμων πόρων που η Γη έχει να τους προσφέρει, τότε δεν χρειάζεται να ανησυχούμε για τις προθέσεις τους. Σε μια τέτοια περίπτωση θα μπορούσαν να βρουν αμέτρητους πετρώδεις πλανήτες για να καλύψουν τις ανάγκες τους ή ακόμη θα μπορούσαν να μας είχαν επισκεφθεί εκατομμύρια χρόνια πριν».

Από την άλλη όμως πλευρά υπάρχει και ένα αντικειμενικό πρόβλημα που μας εμποδίζει να κρατήσουμε μυστική την παρουσία μας στο... αδηφάγο Σύμπαν. «Είναι οι κάθε είδους εκπομπές τηλεπικοινωνιακού χαρακτήρα που ξεφεύγουν από τα όρια της ατμόσφαιράς μας και ταξιδεύουν στο Διάστημα», προσθέτει ο δρ Σ. Σόστακ. «Τέτοια σήματα που προέρχονται από μεγάλους τηλεοπτικούς και ραδιοφωνικούς σταθμούς ή από τα ραντάρ των αεροδρομίων διασχίζουν επί δεκάδες χρόνια το Διάστημα και τα παλαιότερα εξ αυτών βρίσκονται ήδη σε απόσταση 80 ετών φωτός από τη Γη. Επομένως, ακόμη κι αν αύριο κλείναμε κάθε δίκτυο όπως το ΒΒC, το ΝΒC, ή το CΒS, θα ήταν πλέον αργά για να κρυφτούμε από οποιονδήποτε εκεί έξω». Ο Πολ Ντέιβις, που είναι καθηγητής Αστροφυσικής στο Πολιτειακό Πανεπιστήμιο της Αριζόνας, λέει πως ο εγκέφαλος των εξωγήινων πλασμάτων θα έχει διαφορετική αρχιτεκτονική από τον δικό μας και θα ερμηνεύουν με διαφορετικό τρόπο κάθε πληροφορία. «Οτιδήποτε φαίνεται σε εμάς όμορφο και φιλικό, για εκείνους μπορεί να είναι βίαιο και αντιστρόφως», λέει ο δρ Π. Ντέιβις. «Δεν μπορούμε να κρίνουμε έναν υποθετικό πολιτισμό με τα δικά μας μέτρα και σταθμά και να θεωρήσουμε ως δεδομένο ότι βλέπουν και εκείνοι τα πράγματα όπως εμείς. Αυτή η προσέγγιση είναι επικίνδυνη. Οι εξωγήινοι είναι εξωγήινοι και αν υπάρχουν δεν μπορούμε να υποθέσουμε ότι μοιάζουν με μας».

Βαρβάρα Τερζάκη
Άρθρο Στέφανος Κρίκκης-Εύη Ελευθεριάδου-εφ. Τα Νέα, Σάββατο 8 Μαΐου 2010

]]> http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/12/%ce%94%ce%a1%ce%9f%ce%9c%ce%9f%ce%99 Wed, 12 May 2010 12:38:00 -0400 http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/12/%ce%94%ce%a1%ce%9f%ce%9c%ce%9f%ce%99 democracy-rethymno Η ιστορία...
... των νομισμάτων που δεν είναι μετατρέψιμα (σε χρυσό ή κάτι άλλο) είναι γεμάτη αποτυχίες. Κανένα τέτοιο νόμισμα, από την εποχή των Ρωμαίων όταν επινοήθηκε, δεν απέφυγε την υποτίμηση και την κατάρρευση- όχι μόνο τη δική του, αλλά της οικονομίας που λειτουργούσε με αυτό.

Το δηνάριο...
... που είχαν για νόμισμα οι Ρωμαίοι, ήταν από ατόφιο ασήμι στις αρχές του πρώτου αιώνα μετά Χριστόν. Το 54 μ.Χ., όταν έγινε αυτοκράτορας ο Νέρων, το δηνάριο είχε 94% περιεκτικότητα σε ασήμι. Γύρω στο 100 μ.Χ., αυτή η περιεκτικότητα περιορίστηκε στο 85%. Οι αυτοκράτορες που διαδέχτηκαν τον Νέρωνα υπέκυψαν στον πειρασμό να υποτιμήσουν το νόμισμά τους προκειμένου να πληρώσουν τους λογαριασμούς τους και να αυξήσουν τα πλούτη τους. Το 218 μ.Χ., η περιεκτικότητα του δηναρίου σε ασήμι ήταν πια μόλις 43%. Και το 244 μ.Χ., ο αυτοκράτορας Φίλιππος ο Αραβας την περιόρισε ακόμη περισσότερο, στο 0,05%. Στην εποχή της κατάρρευσης της Ρώμης, η περιεκτικότητα του δηναρίου σε ασήμι ήταν 0,02% και ουσιαστικά κανείς πια δεν το δεχόταν ως μέσο συναλλαγής ή αποθεματικό νόμισμα. Μια είδηση...
... από τις πολλές αυτών των ταραγμένων ημερών, που πέρασε στα ψιλά της εφημερίδας «Γουόλ Στριτ Τζόρναλ», ήταν η κοινή ανακοίνωση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου και της ελβετικής Εθνικής Τράπεζας σχετικά με τη σύγκληση μιας μεγάλης διεθνούς συνδιάσκεψης για το μέλλον του συστήματος των σύγχρονων νομισμάτων, που κανένα τους δεν είναι μετατρέψιμο. Στις 11 Μαΐου, στη Ζυρίχη, θα συναντηθούν διοικητές κεντρικών τραπεζών, πολιτικοί, πανεπιστημιακοί και ειδικοί προκειμένου να αναζητήσουν τα αίτια της αστάθειας του διεθνούς νομισματικού συστήματος και να ερευνήσουν ενδεχόμενες εναλλακτικές λύσεις που θα διασφαλίζουν τα αποθεματικά των κρατών από μελλοντικές κρίσεις. Οι φιλοδοξίες τους είναι να εντοπίσουν τις αδυναμίες του συστήματος και να καταλήξουν σε λύσεις για τη σταθεροποίηση της παγκόσμιας οικονομίας. Τα τελευταία 40 χρόνια, με νομίσματα που δεν συνδέονται πια με κανόνα χρυσού, θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν σαν μια παράδοξη παρέκκλιση από την υπερχιλιετή ιστορία του χρυσού ως νομίσματος, λέει ο οικονομικός αναλυτής και δημοσιογράφος Τόνι Στράκα, που όλο το πιστεύω του συνοψίζεται σε αυτή τη φράση: «Αν θες να μάθεις για το μέλλον της οικονομίας, μελέτησε την ιστορία». Η ιστορία του δολαρίου λοιπόν δεν είναι καθόλου ρόδινη. Μέσα σε 97 χρόνια, λέει ο Στράκα, έχει χάσει το 97% της αρχικής αξίας του και εξακολουθεί μια καθοδική πορεία. Τόσο το δολάριο όσο και το ευρώ, μη μετατρέψιμα νομίσματα που τροφοδότησαν με εικονικό χρήμα τον πυρετό της παγκοσμιοποίησης και την πλεονεξία των τραπεζιτών και των χρηματιστών, απειλούνται σήμερα από την παγκόσμια «φούσκα» του χρέους.

Η συνδιάσκεψη..
... της Ζυρίχης πιθανότατα θα ζητήσει μια νέα διεθνή νομισματική συμφωνία προκειμένου να αποκρουστεί η οικονομική κρίση. Ομως, οι εξελίξεις τρέχουν τόσο γρήγορα, που είναι αμφίβολο αν αυτή η συμφωνία θα γίνει συντεταγμένα ή αν θα την προλάβει το χάος.

Βαρβάρα Τερζάκη
Άρθρο Ρούσσου Βρανά-εφ. Τα Νέα, 08-05-2010 ]]> http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/12/%c2%ab%ce%a0%ce%b5%cf%81%ce%b9%cf%83%cf%83%cf%8c%cf%84%ce%b5%cf%81%ce%bf_%ce%b7%ce%b8%ce%b9%ce%ba%ce%ae_%cf%80%ce%b1%cf%81%ce%ac_%ce%bf%ce%b9%ce%ba%ce%bf%ce%bd%ce%bf%ce%bc%ce%b9%ce%ba%ce%ae_%ce%b7_%ce%ba%cf%81%ce%af%cf%83%ce%b7_%cf%83%cf%84%ce%b7%ce%bd_%ce%95%ce%bb%ce%bb%ce%ac%ce%b4%ce%b1%c2%bb Wed, 12 May 2010 12:20:00 -0400 http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/12/%c2%ab%ce%a0%ce%b5%cf%81%ce%b9%cf%83%cf%83%cf%8c%cf%84%ce%b5%cf%81%ce%bf_%ce%b7%ce%b8%ce%b9%ce%ba%ce%ae_%cf%80%ce%b1%cf%81%ce%ac_%ce%bf%ce%b9%ce%ba%ce%bf%ce%bd%ce%bf%ce%bc%ce%b9%ce%ba%ce%ae_%ce%b7_%ce%ba%cf%81%ce%af%cf%83%ce%b7_%cf%83%cf%84%ce%b7%ce%bd_%ce%95%ce%bb%ce%bb%ce%ac%ce%b4%ce%b1%c2%bb democracy-rethymno
Η νόσος Λου Γκέριγκ άφησε τον βρετανό ιστορικό τετραπληγικό, αλλά δεν του στέρησε την κριτική ματιά απέναντι στον κόσμο. Από το δωμάτιό του στο Μανχάταν μιλάει για την ασθένειά του και σχολιάζει την οικονομική και ηθική κρίση της Ελλάδας
O Τόνι Τζουντ ακολουθεί μια πορεία δίχως γυρισμό. Πρώτα παρέλυσαν τα χέρια του. Επειτα τα πόδια του. Σήμερα, οι μύες του διαφράγματός του είναι τόσο αδύναμοι που δεν μπορεί να αναπνεύσει χωρίς αντλία οξυγόνου και η φωνή του έχει περιοριστεί σε έναν τραχύ ψίθυρο. Διατηρεί ακόμα την αίσθηση των άκρων του, δεν νιώθει πόνο, αλλά δεν μπορεί να τα ελέγξει. Καθηλωμένος σε μια αναπηρική καρέκλα είναι καταδικασμένος να παρακολουθεί τον θάνατό του.

Ο Βρετανός Τόνι Τζουντ είναι ένας από τους πιο φημισμένους ιστορικούς στην Αμερική. Από το 1987 διδάσκει στο Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης και αρθρογραφεί σε έντυπα όπως οι «Νew York Τimes» και η «Νew Υork Review of Βooks». Είναι γνωστός για τις ριζοσπαστικές- ενοχλητικές για πολλούς - ιδέες του. Αν και Εβραίος, έχει αμφισβητήσει τη νομιμότητα του κράτους του Ισραήλ και έχει ταχθεί υπέρ της «λύσης ενός κράτους» για την ισραηλινοπαλαιστινιακή σύγκρουση. Εχει πάρει την αμερικανική υπηκοότητα, αλλά δεν έχει σταματήσει να ασκεί κριτική απέναντι στην καταναλωτική μανία της νέας του πατρίδας. Πρόσφατα το περιοδικό «Νew Υork» έγραψε ότι ο Τζουντ είναι το «πιο ζωντανό μυαλό της Νέας Υόρκης. Ενα εκθαμβωτικό και εριστικό μυαλό που αποτελεί τον σπουδαιότερο θησαυρό της πόλης». Αυτό το μυαλό είναι ό,τι του έχει απομείνει.

Τον Σεπτέμβριο του 2008, ο Τζουντ διαγνώστηκε με μια σπάνια παραλυτική ασθένεια, γνωστή ως «αμυοτροφική πλευρική σκλήρυνση» (ΑLS) ή αλλιώς «νόσος Λου Γκέριγκ» (πήρε το όνομα του παίκτη των Νew Υork Υankees που πέθανε από αυτή το 1941). Φυλακισμένος στην ίδια του την ύπαρξη, ο Τζουντ είναι «ένα μάτσο νεκροί μύες που σκέφτονται». Παρά την κατάστασή του υπαγόρευσε μια σειρά εξαιρετικών δοκιμίων που δημοσιεύτηκαν στη «Νew Υork Review of Βooks» και ένα βιβλίο που απευθύνεται στη συλλογική συνείδηση των νέων. Με τον Τόνι Τζουντ δεν συναντηθήκαμε ποτέ. Οταν ζήτησα να τον βρω στο σπίτι του στο Μανχάταν, η απάντησή του ήταν αρνητική. «Κάθε συνάντηση είναι πολύ επώδυνη στην κατάστασή μου», μου είπε. Πρότεινε να κάνουμε τη συνέντευξη μέσω e-mail. Θα του έστελνα τις ερωτήσεις, θα τις διάβαζε και θα υπαγόρευε τις απαντήσεις σε έναν από τους δύο βοηθούς του.

Πώς σας έκανε να νιώσετε αυτή η αιφνίδια αλλαγή στη ζωή σας;

«Στην αρχή υπέφερα από κατάθλιψη. Χρειάστηκαν μερικοί μήνες για να βρω την ενέργεια και τη θέληση να επιστρέψω στη δουλειά. Πλέον η ζωή μου είναι διαφορετική, αλλά έχω μάθει να την υπομένω».

Τι σας δίδαξε η ασθένειά σας;
«Οτι η εξάρτηση από συναδέλφους και φίλους- κάτι ασυνήθιστο για ένα μοναχικό και ανεξάρτητο άτομο σαν κι εμένα- μπορεί να είναι πολύ ευεργετική».

Σκέφτεστε την ευθανασία;
«Η ευθανασία είναι η λάθος λέξη: κανείς δεν χρειάζεται να με βοηθήσει να θέσω τέλος στη ζωή μου. Αυτή η ασθένεια κάποτε θα με σκοτώσει. Η ερώτηση είναι το αν θα αποφασίσω να την αφήσω να ολοκληρώσει τον κύκλο της».

Φοβάστε τον θάνατο;
«Οχι δεν τον φοβάμαι. Περισσότερο ανησυχώ για την επίδραση που θα έχει στην οικογένειά μου. Αλλωστε δεν θα είμαι μαζί τους για να υποφέρω τις συνέπειες της απουσίας μου... Ο μεγαλύτερος φόβος μου είναι να εγκλωβιστώ σε μια κατάσταση στην οποία δεν υπάρχει η δυνατότητα επικοινωνίας».

Εχετε δηλώσει άθεος. Η ασθένειά σας άλλαξε τις απόψεις σας για τη θρησκεία;

«Δεν άλλαξε η οπτική μου για τη θρησκεία ή για το αν υπάρχει Θεός. Σκέφτομαι αρκετά τη μετά θάνατον ζωή. Κυρίως όμως σε ό,τι αφορά τους ανθρώπους που μένουν πίσω».

Δεν θα ήταν πιο εύκολο να παραιτηθείτε μόλις μάθατε για την ασθένειά σας;

«Τότε θα βαριόμουν και θα έχανα κάθε ίχνος αυτοσεβασμού. Ηταν πιο εύκολο τελικά να πω "άι στον διάολο, έχω ακόμα πολλά να πω και είμαι σε θέση να το κάνω"».
Βαρβάρα Τερζάκη
Άρθρο Γιάννη Παπαδόπουλου-εφ. Τα Νέα, 08-05-2010 ]]> http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/12/%ce%97_%ce%bc%ce%b5%cf%84%ce%bf%cf%87%ce%bf%cf%80%ce%bf%ce%af%ce%b7%cf%83%ce%b7_%cf%84%ce%b7%cf%82_%ce%b4%ce%b7%ce%bc%ce%bf%ce%ba%cf%81%ce%b1%cf%84%ce%af%ce%b1%cf%82 Wed, 12 May 2010 11:57:00 -0400 http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/12/%ce%97_%ce%bc%ce%b5%cf%84%ce%bf%cf%87%ce%bf%cf%80%ce%bf%ce%af%ce%b7%cf%83%ce%b7_%cf%84%ce%b7%cf%82_%ce%b4%ce%b7%ce%bc%ce%bf%ce%ba%cf%81%ce%b1%cf%84%ce%af%ce%b1%cf%82 democracy-rethymno Χρηματοπιστωτικός κοινοβουλευτισμός

Το πολιτικό σύστημα της χώρας βρίσκεται σε καθολική κρίση νομιμοποίησης. Η μονομερής ανατροπή του κοινωνικού συμβολαίου των τελευταίων δεκαετιών σε βάρος της μισθωτής εργασίας, των συνταξιούχων κι ενός τμήματος των μικροαστικών στρωμάτων, και μάλιστα από μια κυβέρνηση που εξελέγη υποσχόμενη κεϊνσιανές πολιτικές τόνωσης της ζήτησης και φιλολαϊκής αναδιανομής των εισοδημάτων, έχει δημιουργήσει μια πραγματικά εκρηκτική κατάσταση.
Σύνταγμα 5/5/2010. Το χάσμα ανάμεσα στην πολιτική ηγεσία και μια κοινωνία που διαπιστώνει πως μετατρέπεται επ' αόριστον σε πειραματόζωο (με βάση τη γνωστή συνταγή του γαϊδάρου του Χότζα), δύσκολα θα μπορούσε να είναι μεγαλύτερο.
Το μαζικό ξέσπασμα της περασμένης Τετάρτης, με τη μεγαλύτερη διαδήλωση των τελευταίων δεκαετιών και τις βίαιες συγκρούσεις που τη συνόδευσαν, αποκάλυψε σε όλη της την έκταση αυτή την κρίση νομιμοποίησης.
Το πάνδημο πένθος για τα τρία αθώα θύματα της εγκληματικής επίθεσης με μολότοφ σε μια τράπεζα εν λειτουργία, και η προσχηματική επίκλησή του απ' όσους το είδαν σαν μια χρυσή ευκαιρία για να πνίξουν μια και καλή τις λαϊκές αντιδράσεις, δύσκολα μπορεί να κρύψει τη βασική είδηση της ημέρας.
Παρά την εμμονή των καναλιών να μιλάνε για «ειρηνική διαδήλωση» (σε αντιδιαστολή προς τα «έκτροπα»), στην πραγματικότητα, όπως διαπίστωνε όποιος βρισκόταν στο πεζοδρόμιο εκείνες τις ώρες, οι επιθετικές διαθέσεις αγκάλιαζαν το σύνολο σχεδόν όσων κατέβηκαν στους δρόμους. Αυτοί που όρμησαν στη Βουλή δεν ήταν τίποτα αντιεξουσιαστές, αλλά άνθρωποι που στην πλειονότητά τους δεν πρέπει να είχαν ξαναβρεθεί σε δυναμική διαδήλωση.
Πολλοί ρωτούσαν π.χ. «τι είναι αυτό που μας ρίχνουν» (εννοώντας τα δακρυγόνα), ενώ άλλοι διακήρυσσαν μεγαλόφωνα πως, για να τα βγάλουν πέρα με τα ΜΑΤ, την επόμενη φορά «πρέπει να κατεβούν με τα δίκανα». Και δεν ήταν καθόλου κουκουλοφόρος εκείνος ο εξηντάρης με το παλούκι ανά χείρας που, μέσα στους καπνούς των χημικών, εξηγούσε στο κινητό πως «αντί να πεθάνει στο σπίτι του από πείνα προτιμά να πεθάνει πολεμώντας μπροστά στη Βουλή».
Το σύνθημα «είμαστε χιλιάδες, είμαστε πολλοί, σήμερα θα μπούμε όλοι στη Βουλή» δεν το φώναζαν οι «αριστεριστές» αλλά χιλιάδες κόσμου από τα επίσημα μπλοκ των ΔΕΚΟ και της ΓΣΕΕ του Παναγόπουλου. Οι κραυγές «κλέφτες-κλέφτες» και η προτροπή «να καεί, να καεί, το μπουρδέλο η Βουλή» έβγαιναν αυθόρμητα από χιλιάδες στόματα.
Ακρως ισοπεδωτικές και πολιτικά αντιδραστικές, αφού στόχος γίνονται όλοι συλλήβδην οι (εκλεγμένοι) «300» κι όχι οι κυβερνήσεις ή οι επιχειρηματίες στους οποίους αυτές έχουν υποταχθεί, οι τελευταίες αυτές κραυγές εκφράζουν κυρίως τη διάχυτη απογοήτευση από την πλήρη υποταγή των εκάστοτε κοινοβουλευτικών πλειοψηφιών στις πολιτικές επιλογές που μας έφεραν ως εδώ.
Οι «έχοντες και κατέχοντες» (και οι επικοινωνιακές τους εκπροσωπήσεις) διαπιστώνουν έτσι την ανάγκη προετοιμασίας της εναλλακτικής λύσης, αναζήτησης δηλαδή του πολιτικού εκείνου προσωπικού που θα μπορούσε να διαχειριστεί την επώδυνη (για τα λαϊκά στρώματα) μετάβαση προς το άγνωστο. Οι σχεδιασμοί αυτοί δεν έχουν φυσικά τίποτα προδιαγεγραμμένο: τα αφεντικά ψάχνουν κι αυτά στα τυφλά για τη συνταγή που θα εκτρέψει τη λαϊκή δυσαρέσκεια σε βολικές (γι' αυτά) κατευθύνσεις. Το παράδειγμα του Μπερλουσκόνι, στη γειτονική μας Ιταλία, είναι κάτι παραπάνω από εύγλωττο για το είδος του «επικοινωνιακού βοναπαρτισμού» στον οποίο μπορεί να καταλήξουν αυτές οι αναζητήσεις.
Προηγείται βέβαια η προετοιμασία του εδάφους, με τη διάχυση των ευθυνών σε όλους «τους πολιτικούς» (χωρίς ν' αμφισβητείται η ανάγκη μιας κεντρικής κυβέρνησης, και μάλιστα με στιβαρό χέρι) και την προληπτική καταστολή του «εσωτερικού εχθρού». Τα ηλεκτρονικά -κυρίως- ΜΜΕ, που ευλόγησαν το ξέφρενο πάρτι της Ολυμπιάδας, ύμνησαν τις στρατηγικές επιλογές των κυβερνήσεων Σημίτη-Καραμανλή και το τελευταίο εξάμηνο επέβαλαν (μέσα από ένα πρωτοφανές προπαγανδιστικό μπαράζ) το «μονόδρομο» της υποταγής στη δικτατορία των αγορών, αναδεικνύονται ξανά σε βασικούς μηχανισμούς της «αλλαγής καθεστωτικής φρουράς».
Ο νέος «εσωτερικός εχθρός»
Πρώτο βήμα είναι η προσπάθεια προληπτικής εξουδετέρωσης όσων φωνών θα μπορούσαν να «εκτρέψουν» τη λαϊκή δυσαρέσκεια προς μια ανεπιθύμητη (για το κεφάλαιο) κατεύθυνση.
Πρέπει να είναι κανείς κακόπιστος για να μη διαπιστώσει ότι, παρά τα όρια και τις αδυναμίες τους, οι δυνάμεις της αριστεράς μάς είχαν έγκαιρα προειδοποιήσει για το πού οδηγούσε η «ισχυρή Ελλάδα» των τελευταίων δεκαετιών: είτε πρόκειται για το όργιο της «νόμιμης» διασπάθισης του δημόσιου πλούτου εν ονόματι του «εθνικού στόχου» της Ολυμπιάδας, είτε για το ταξικό περιεχόμενο της οικοδομούμενης «Ευρώπης των αγορών», πάντα υπήρχε κάποιος να σημάνει συναγερμό και να καλέσει σε αντίσταση.
Για τα ΜΜΕ και τους πολιτικούς μας ηγεμόνες του «μεσαίου χώρου», οι φωνές αυτές ήταν «παλιομοδίτικες», «μίζερες», «προκατειλημμένες», «γραφικές». Σήμερα, που η ιστορική εξέλιξη τις δικαιώνει, οι ίδιοι μηχανισμοί τις αναγορεύουν πλέον (ή μάλλον ξανά) σε «επικίνδυνες» για την «εθνική μας επιβίωση».
Δεν είναι μόνο ο Γιώργος Καρατζαφέρης που, μετά τους «κουκουλοφόρους του ΣΥΡΙΖΑ», ανακάλυψε τώρα πως και το ΚΚΕ «ό,τι δεν κατόρθωσε επί Γεωργίου Παπανδρέου του πρεσβυτέρου, το προσπαθεί και πάλι τώρα, επί Γεωργίου Παπανδρέου του νεωτέρου», με αποτέλεσμα να «απειλείται» όχι «μόνο η Οικονομία μας, αλλά ενδεχομένως η Δημοκρατία και το Σύνταγμα».
Τα περισσότερα κανάλια, μ' επικεφαλής το Σκάι, έσπευσαν κι αυτά να καταγγείλουν σε κάθε τόνο τους «παρεκτρεπόμενους» διαδηλωτές της περασμένης Τετάρτης σαν εθνικούς προδότες. Σε μια απίστευτη επίδειξη πολιτικής υποτέλειας, ο Πέτρος Ευθυμίου μας εξηγούσε το ίδιο βράδυ, από τις συχνότητες του Alter, πως ακόμη και η εικόνα μιας Αθήνας γεμάτης διαδηλωτές και ΜΑΤ είναι απαράδεκτη, αφού ενδεχομένως να μη συνάδει με τα κέφια κάποιου τουριστικού μεγαλοπράκτορα!
Από κοντά και μια μερίδα του τύπου. «Ουδείς μιλά για αυτούς που δεν οργανώνουν απλώς απεργίες, συχνά δίκαιες, αλλά στήνουν μηχανισμούς διάλυσης και χρεοκοπίας», ξεσπαθώνει στον «Ελεύθερο Τύπο» ο Αγαμέμνων Φαράκος (29/4). «Για αυτούς που εσκεμμένα διώχνουν στον αγύριστο κάθε επενδυτή, διώχνουν τους τουρίστες... Ολα τα προηγούμενα χρόνια έκλεισαν εσκεμμένα κάθε ξένη επένδυση, στο όνομα του αγώνα κατά της πλουτοκρατίας, ρίχνοντας χιλιάδες Ελληνες στην κόλαση της ανεργίας. Μια πραγματική 5η φάλαγγα κατά της Ελλάδας. Ισως καλά να πάθουμε, αφού τους αφήσαμε -νικημένους μάλιστα- να γράψουν αυτοί τη μεταπολεμική Ιστορία της Ελλάδας».
Ο Γιάννης Μαρίνος καταγγέλλει πάλι στο «Βήμα» (2/5) την ανοχή των κυβερνήσεων Ν.Δ. και ΠΑΣΟΚ «στο διαβρωτικό και παραπλανητικό λαϊκισμό των κομμάτων της αριστεράς», που «προσβλέπουν πάντα στη βίαιη κατάληψη της εξουσίας, σε ανταγωνισμό με τους αναρχικούς»! Τώρα δε, «με την κυβέρνηση αδρανή και αδιάφορη να αφήνει να πολιορκούνται ακόμα και τα ξενοδοχεία της πλατείας Συντάγματος από το ΠΑΜΕ», μας διαβεβαιώνει, «βαδίζουμε προς το οικονομικό χάος και την κατάλυση της προβληματικής πια δημοκρατίας μας».
Οι συνδικαλιστές του ΠΑΜΕ και της ΟΛΜΕ, αποκαλύπτει στο «Πρώτο Θέμα» (2/5) ο Θέμος Αναστασιάδης, «εφαρμόζουν ένα εμπνευσμένο σχέδιο ολοκληρωτικής διάλυσης της χώρας ενόψει της παλινόρθωσης του (αν)ύπαρκτου κομμουνισμού. [...] Το γεγονός ότι η αριστερά, ανανεωτική ή μη, έχει 'φλιπάρει' και θέλει να τα κάνει όλα γης μαδιάμ μας αφήνει μόνο δυο επιλογές: Η πρώτη είναι να τους σπάσει κάποιος τον τσαμπουκά και να τους βάλει στη θέση τους, καθότι δεν εκπροσωπούν ούτε το 10% του ελληνικού λαού. Υπάρχει όμως κάποιος να τους βάλει στη θέση τους;»
Κι ο κατάλογος των εχθρών του έθνους μεγαλώνει: «Πόσοι "διαδηλωτές" επιστρατεύθηκαν, πόσες φορές, για να παραστήσουν τους "Οικολόγους" και να υπάρξει μεθοδευμένο σαμποτάζ κατά της ενεργειακής αυτονομίας της Ελλάδας;», αναρωτιέται ρητορικά ο Μάκης Δεληπέτρος στην «Απογευματινή (29/4). «Πόσοι "αναλυτές" έβαλαν κατά του "Ελληνικού Εθνικισμού'', ώστε να γίνει η χώρα τόπος ανάδειξης θεωριών χωρίς φανερό νόημα και να διαλυθεί ο κοινωνικός ιστός;»
«Εξωσυνταγματικές» επαγγελίες
Πρέπει, λοιπόν, να μπει τάξη. Πρωταγωνιστής στην καμπάνια για την επιβολή της αναδεικνύεται το συγκρότημα Αλαφούζου, με τις (γνωστές και από παλιότερες «αντιτρομοκρατικές» επιδόσεις τους) επώνυμες υπογραφές του.
Χαρακτηριστικό το πολυσυζητημένο άρθρο του Τάσου Τέλλογλου στο protagon.gr (28/4), όπου «διαπιστωνόταν» πως «ο πολιτικός χρόνος αυτής της κυβέρνησης έχει παρέλθει» και σκιαγραφούνταν η επερχόμενη «νέα Μεταπολίτευση»: «Το πιθανότερο είναι ότι και η επόμενη θα έχει ως βασικό κορμό της το ΠΑΣΟΚ. Είναι ανάγκη να έχει πρωθυπουργό τον κ. Παπανδρέου;»
Το ψωμί βρίσκεται στον ιδιότυπο διάλογο που ακολουθεί, δίκην «σχολίων», μεταξύ του συγγραφέα και άλλων συντελεστών του ίδιου πόρταλ:
«Να γίνει δηλαδή συνέδριο και εκλογή άλλου αρχηγού εν μέσω αυτής της απερίγραπτης κατάστασης ή απλώς να παραιτηθεί ο Γιώργος υπέρ κάποιου άλλου - του Χρυσοχοΐδη π.χ.;», αναρωτιέται ο Αρης Δαβαράκης, και ο Τέλλογλου σπεύδει να διευκρινίσει:
«Το ΠΑΣΟΚ δεν διαθέτει δημοκρατική νομιμοποίηση για τα μέτρα που θα ανακοινωθούν. Να κάνουμε εκλογές; Δεν είμαστε αυτόχειρες. Αρα τι μένει; Μια κυβέρνηση σαν κι εκείνη του Κωνσταντίνου Καραμανλή τον Ιούλιο του 1974, από όλους τους πολιτικούς χώρους. Η κυβέρνηση αυτή πρέπει να έχει έκτακτες εξουσίες, για να το πω πιο απλά η χώρα είναι σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης χωρίς δικτατορία αλλά ορισμένα άρθρα του συντάγματος πρέπει να βγουν 'εκτός' ή να ερμηνευτούν ανάλογα. Εκδηλώσεις σαν κι εκείνες του ΠΑΜΕ στον Πειραιά πρέπει να δίνεται η δυνατότητα [να] κηρύσσονται αμέσως παράνομες με διαδικασίες αυτόφωρου, πρέπει να περιοριστεί το δικαίωμα της απεργίας αλλά και της διαμαρτυρίας σε ευαίσθητους τομείς. [...] Ο Παπανδρέου είναι ακατάλληλος για να ηγηθεί μιας τέτοιας κυβέρνησης».
Και λίγο αργότερα προσθέτει, ως απάντηση στις διαμαρτυρίες πολλών αναγνωστών: «Στο κάτω-κάτω της γραφής, ο κάθε λαός έχει τη δημοκρατία που του αξίζει».
Από μηχανής Θεός;
Αντιμέτωπος με τις αντιδράσεις που προκάλεσε η ωμή πρότασή του για συνταγματική εκτροπή, ο εισηγητής θα επιχειρήσει στη συνέχεια (1.5) να σχετικοποιήσει κάπως τα πράγματα. Ακόμη κι εκεί, ωστόσο, επιμένει στον προληπτικό περιορισμό των κινητοποιήσεων: «όλες οι συγκεντρώσεις πρέπει να εγκρίνονται από την αστυνομία».
Οι αυταρχικές λύσεις θέλουν ωστόσο και τον «γκουρού» τους - που, κατά κανόνα, είναι είτε κάποιος αντιδημοφιλής πολιτικός (βλ. Μεταξάς, Μαρκεζίνης) είτε κάποιος εξωκοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του «επιχειρηματικού κόσμου». Τα περασμένα χρόνια, κάποιοι μας πρότειναν σαν σωτήρα τη «δυναμική» Γιάννα Αγγελοπούλου, που τελικά αποδείχθηκε ικανή να ξετινάξει το δημόσιο ταμείο με τη «λαμπρή» Ολυμπιάδα της. Σήμερα, τα βλέμματα φαίνεται να επικεντρώνονται στο πρόσωπο ενός άλλου πολυσυζητημένου επιχειρηματία: του Ανδρέα Βγενόπουλου της Marfin.
«Ο θυμός της μεσαίας τάξης είναι σήμερα βουβός, αλλά το φθινόπωρο θα γίνει οξύς και κανείς δεν ξέρει πώς θα εκδηλωθεί», εκτιμούσε πρόσφατα ο Αλέξης Παπαχελάς («Καθημερινή» 21.4). «Κάποιοι έμπειροι προβλέπουν ότι τον επόμενο χειμώνα θα είναι λίγοι οι ενεργοί πολιτικοί που θα μπορούν να κυκλοφορούν στο δρόμο χωρίς τον κίνδυνο προπηλακισμού». Εξ ου και η ανάγκη για καναλιζάρισμα αυτής της οργής στη «σωστή» κατεύθυνση:
«Ο κόσμος διψάει για δημόσια πρόσωπα που τα λένε 'χύμα', που μοιάζουν έτοιμα να σπάσουν αβγά και έχουν μια πλατφόρμα πολιτικής κάθαρσης. [...] Ο Βγενόπουλος μπορεί να πείθει ή να ακούγεται μονοδιάστατος και απλοϊκός, αλλά αυτό που έχει σημασία είναι η δίψα της κοινωνίας για νέα πρόσωπα που είναι ή δείχνουν ότι είναι έτοιμα να τα βάλουν με το υπάρχον σύστημα και να εκφράσουν ένα μη ξύλινο πολιτικό λόγο».
Εξίσου σαφής είναι, στην ίδια εφημερίδα, ο Σταύρος Λυγερός (25.4): «Η λαϊκή δυσαρέσκεια συνεχώς συσσωρεύεται και οξύνεται, απειλώντας να συμπαρασύρει το πολιτικό σύστημα. Η Ν.Δ. δεν αποτελεί εναλλακτική λύση. Πληρώνει το βαρύ τίμημα των "αμαρτιών" της κυβέρνησης Καραμανλή». Ευτυχώς, όμως, «υπάρχει το ενδεχόμενο πρωτοβουλίας εκτός πολιτικού συστήματος. Εδώ και καιρό ο μεγαλοεπιχειρηματίας Ανδρέας Βγενόπουλος αρθρώνει πολιτικό λόγο. Αν και ο ίδιος το αρνείται, πολλοί είναι εκείνοι που προεξοφλούν ότι προετοιμάζει το έδαφος για κάθοδο στον πολιτικό στίβο. Οπως χαρακτηριστικά δήλωσε στην 'Κ' παλαίμαχος πολιτικός, 'στο σημείο που έχουμε φθάσει αν βρεθεί μια ομάδα αξιόπιστων προσωπικοτήτων και συγκροτήσει όχι κόμμα αλλά επιτροπή εθνικής σωτηρίας, δεν θα χρειαστεί να πει πολλά στον λαό για να τον προσελκύσει, προβάλλοντας ένα πρόγραμμα αναγέννησης».
Τη σκυτάλη της ακατάσχετης υμνωδίας παίρνει, στο φύλλο της 2.5, ο καθηγητής Χρήστος Γιανναράς: «δείγμα ανθρώπινης ποιότητας και ηγετικού χαρίσματος στους κόλπους της ελληνικής κοινωνίας, έξω από τις συντεχνίες των επαγγελματιών της πολιτικής», γράφει, η συνέντευξη Βγενόπουλου στο Σκάι «για τους νοήμονες Ελληνες ήταν σημάδι ελπίδας».
Από κοντά ο Αρης Δαβαράκης στο protagon.gr (21.4), παλιός συμμαθητής του επιχειρηματία σε «Ιδιωτικόν Εκπαιδευτήριον» του Παλαιού Ψυχικού, αλλά κι ο Γρηγόρης Μιχαλόπουλος που καλωσορίζει με το δικό του τρόπο το νέο εθνοσωτήρα, συνδέοντας την τελευταία συνέντευξή του με την επέτειο της 21ης Απριλίου: «Τότε τα τανκς του Παπαδόπουλου, τώρα τα... MIG του Βγενόπουλου. 43 χρόνια μετά, η Ιστορία θα επαναληφθεί με διαφορετικά πρόσωπα, με διαφορετικά μέσα, αλλά με τον αυτό σκοπό: τη Σωτηρία του Τόπου!» Η zougla.gr και η «Veto» του Μάκη Τριανταφυλλόπουλου αναγορεύουν τέλος τον επιχειρηματία στον «καταλληλότερο να διαχειριστεί τα οικονομικά της χώρας» (2.5).
Κέρδη uber alles
Τι ακριβώς όμως «επαγγέλλεται» ο προβαλλόμενος ως νέος μας «σωτήρας»; Ενα πρώτο δείγμα μάς το έδωσε η ανακοίνωσή του την περασμένη Τετάρτη, με αφορμή το φόνο των τριών «συναδέλφων» του: ένα ωμό πολιτικό μανιφέστο κατά των «διαδηλωτών και αναρχικών» που «πολιορκούσαν το κατάστημά του», των «ηθικών αυτουργών που δεν θα τιμωρηθούν ποτέ» και των «ξύλινων πολιτικών λόγων», με αρκετά προφανές το διαταύτα.
Επί της οικονομίας όμως; Αν παρακάμψουμε διάφορα σχόλια γενικής φύσης, που θα μπορούσε να κάνει οποιοσδήποτε εγγράμματος διέθετε τον ίδιο άπλετο τηλεοπτικό χρόνο (και την ευμένεια των παρουσιαστών), οι απόψεις Βγενόπουλου είναι επί της ουσίας η εξής μία: κάτω τα χέρια από τα κέρδη μας.
«Η λέξις επιχειρηματικότητα αυτή τη στιγμή στην Ελλάδα είναι νεκρή», εξηγούσε στους Παπαδημητρίου-Παπαχελά (20.4). «Καταρχήν ξεκινάμε από τη δαιμονοποίηση του κέρδους. Υπάρχει μια θεμιτή απόδοση, πόσο να πούμε, να πούμε ότι είναι 10%, 11%; Μέχρι εκεί το κεφάλαιο πρέπει να το χαϊδεύεις, να το προστατεύεις, να απαντάς στα τηλέφωνα αν είσαι υπουργός, να το βοηθάς με τα φαινόμενα της γραφειοκρατίας, να το βοηθάς. Και από κει και πάνω που αρχίζουνε τα υπερκέρδη, να του βάζεις τη φορολογία».
Οσο για επενδύσεις, πρέπει να τις βάλουν όχι οι ιδιώτες αλλά... το κράτος: «Δεν έχουμε άλλη εναλλακτική λύση παρά να πάμε σε μια μορφή κρατικού καπιταλισμού, τουλάχιστον για μια περίοδο έως ότου αποκατασταθούν ορισμένες ισορροπίες στην αγορά» (Alter 22/2). Κι αν το τελευταίο έχει στεγνώσει, πάντα υπάρχει κάτι για ξεπούλημα: «Υπό την μορφή των ρευστών προφανώς δεν υπάρχουν» χρήματα, «υπό την μορφή της ακίνητης περιουσίας όμως μπορεί να υπάρξουν». Αλλωστε, «το ΔΝΤ έχει περάσει και από την Ουγγαρία και τα αποτελέσματα ήταν μια χαρά».
Προϋπόθεση για μια τέτοια πορεία αποτελεί όμως η πλήρης άλωση του κρατικού μηχανισμού από υπαλλήλους (κυριολεκτικά) του κεφαλαίου: «Οι άνθρωποι που πρέπει να μπούνε στην πολιτική πρέπει να είναι άνθρωποι νεότεροι. Εμείς στον δικό μας όμιλο -που δεν αμφιβάλλω ότι αυτό γίνεται και σε άλλους ομίλους- έχουμε 20 στελέχη πρώτης γραμμής, τα οποία είναι μεταξύ 35 και 45, όπου ο καθένας από αυτούς θα μπορούσε να είναι πολύ καλύτερος από τους περισσότερους υπουργούς».
Προθέσεις σαφείς και ξεκάθαρες. Ευτυχώς, όμως, η Ιστορία δεν γράφεται αποκλειστικά και μόνο με βάση τα σενάρια των «από πάνω» (ή κάποιων μερίδων τους), αλλά και απ' αυτό που κάποιοι «παλιομοδίτες» εξακολουθούν ν' αποκαλούν έκβαση της ταξικής πάλης...
Ποιοι ζητούν αίμα στην αρένα

Οσο πιο σκληρά γίνονται τα μέτρα της κυβέρνησης τόσο πληθαίνουν οι φωνές που ζητούν εδώ και τώρα τιμωρία των «υπευθύνων» και απαιτούν «να κάτσουν στο σκαμνί οι ένοχοι».
Το σύνθημα δόθηκε από τον ίδιο τον πρόεδρο της Δημοκρατίας ο οποίος, εκφράζοντας το κοινό αίσθημα, ζήτησε από τον πρωθυπουργό «να παταχθούν όλοι αυτοί που πλούτισαν σε βάρος του ελληνικού λαού», διότι «το αίσθημα της ανομίας είναι διαλυτικό μιας δημοκρατικής κοινωνίας».
Τη σκυτάλη πήραν τα πρωινάδικα, τα μεσημεριανάδικα και τα βραδινά της τηλεόρασης υποδεικνύοντας κατά βούληση υποψήφιους για λιντσάρισμα. Οι πιο προσεκτικοί αναλυτές περιορίζονται σε γενικές καταγγελίες και ευχές, αλλά οι περισσότεροι δεν διστάζουν να μιλούν με ονόματα, καταγγέλλοντας πρώην πρωθυπουργούς, υπουργούς και κόμματα συλλήβδην.
Μόνο που αυτό που παρουσιάζεται ως πάνδημο αίτημα δεν είναι τίποτα άλλο παρά η συνήθης τακτική του «αποδιοπομπαίου τράγου», η απόδοση δηλαδή σε κάποια μεμονωμένα πρόσωπα από το παρελθόν της ευθύνης για όσα συμβαίνουν σήμερα. Τα μέσα ενημέρωσης και οι τηλεπαρουσιαστές που επιμένουν σ' αυτή την εκστρατεία «κάθαρσης» θέλουν καταρχήν να εξασφαλίσουν τα δικά τους νώτα, δηλαδή τη δική τους «ατιμωρησία», εφόσον ήταν εκείνοι που υποστήριζαν τόσα χρόνια με φανατισμό την ακολουθούμενη οικονομική πολιτική. Και δεν διστάζουν να ετοιμάσουν την αγχόνη για τον πρώην πρωθυπουργό, οι ίδιοι που μέχρι το φθινόπωρο τον λιβάνιζαν προβάλλοντας μια φορά τη βδομάδα δημοσκοπήσεις για την «καταλληλότητά» του. Από την άλλη μεριά, οι ίδιοι τηλεαναλυτές υποθάλπουν τη δημιουργία ενός συλλογικού αισθήματος ενοχής, εφόσον όλοι «κάπου παρανομήσαμε». Μ' αυτό τον τρόπο διευκολύνεται η στήριξη των σκληρών μέτρων εφόσον όλοι οι αμαρτωλοί πρέπει να υποστούμε τη δίκαιη τιμωρία.
Πρόκειται για οργανωμένη επιχείρηση αποπροσανατολισμού των πολιτών. Γιατί ο λόγος που οδηγήθηκε η δημοσιονομική κρίση της χώρας σε ακραίο σημείο δεν είναι ότι κάποιοι «τα έφαγαν» με παράνομους τρόπους. Συνέβη κι αυτό, αλλά τα ποσά που δαπανήθηκαν για τον πλουτισμό των ημετέρων ήταν ελάχιστα μπροστά σ' αυτά που στερήθηκε το Δημόσιο από τις επίσημες, νόμιμες και θεσμοθετημένες φοροαπαλλαγές και διευκολύνσεις που έγιναν καθεστώς τις τελευταίες δεκαετίες. Αλλά αυτό το καθεστώς δεν το θίγει ούτε η «τρόικα» ούτε βέβαια η κυβέρνηση. Το αντίθετο μάλιστα. Ετοιμάζεται να μειώσει τους φορολογικούς συντελεστές των κερδών στις εταιρείες, ενώ δεν συζητά καν την αναθεώρηση των δεκάδων φοροαπαλλαγών που διατηρούνται σκανδαλωδώς για τους εφοπλιστές.
Μ' αυτή την έννοια, οι σημερινοί «ένοχοι» δεν είναι άλλοι από την ίδια την κυβέρνηση και όσοι από το πολιτικό σύστημα παρουσιάζουν τα σημερινά μέτρα ως ανηφορικό μονόδρομο που πρέπει να τον βαδίσουν εκείνοι που ούτως ή άλλως συνεισέφεραν το μεγάλο μερίδιο στα δημόσια έσοδα. Οσοι δείχνουν προς τα πίσω, υποδεικνύοντας το φαύλο πολιτικό προσωπικό του παρελθόντος και εισηγούμενοι τον ανασκολοπισμό ορισμένων στο σωρό, πρώτα πρώτα αποδέχονται την ίδια λογική των μέτρων.
«Πρέπει πρώτα να κλείσουμε τους λογαριασμούς μας με το παρελθόν, στέλνοντας τους πρωταίτιους της βαθιάς κρίσης στο εδώλιο του κατηγορουμένου», έγραφε στο κύριο άρθρο του την περασμένη Κυριακή ο Νίκος Χατζηνικολάου. «Πρέπει να δώσουν λόγο για τις άθλιες και προδοτικές τους πράξεις. Και παράλληλα πρέπει να ανοίξουν επιτέλους οι τραπεζικοί λογαριασμοί των επίορκων πολιτικών, για να δημευθούν περιουσίες όσων κατέκλεψαν την ταλαίπωρη πατρίδα».
Μιλάμε δηλαδή για «προδότες», «επίορκους» και «δημεύσεις περιουσιών». Οσο κι αν ακούγεται ανακουφιστικά, η πρόταση δεν παύει να κρύβει την πραγματικότητα.
Θυμίζει έντονα τη χρήση των ίδιων μεθόδων σε περιόδους μεγάλων εθνικών κρίσεων. Θυμίζει τον απαγχονισμό από τους Γερμανούς λίγων μαυραγοριτών στην πλατεία Αγάμων, όταν η δυσβάστακτη κατοχή οδηγούσε τον λαό στην αντίσταση. Θυμίζει ακόμα την απόφαση της χούντας του Ιωαννίδη να οδηγήσει στο εδώλιο τον (επίσης) αρχιπραξικοπηματία Μπαλόπουλο, καταλογίζοντάς του την εισαγωγή σάπιων κρεάτων στη χώρα.
Ούτε η «θυσία» των συνεργατών τους μαυραγοριτών έσωσε τους Γερμανούς, ούτε η διαπόμπευση του Μπαλόπουλου προσέδωσε λαϊκό έρεισμα στον Ιωαννίδη. Εξαρτάται από την αντίδραση των πολιτών στην επιβολή του πρωτοφανούς αντιλαϊκού πακέτου μέτρων αν αυτή τη φορά θα αρκεστούμε στο αίμα που είναι έτοιμοι να χύσουν στην αρένα οι μέχρι χτες ομοτράπεζοι και μυστικοσύμβουλοι υπουργών και πρωθυπουργών.
Το χαβιάρι μαύρο, το ροκφόρ μουχλιασμένο...
Ενα από τα βασικά τρικ του προπαγανδιστικού μπαράζ υπέρ της βίαιης αναδιάρθρωσης της ελληνικής κοινωνίας, σε βάρος της μισθωτής εργασίας, είναι η ενοχοποίηση όλου συλλήβδην του «ελληνικού λαού» για τα χρόνια της «πλαστής ευημερίας» που εξέπνευσε.
Κάποιες όμως φορές, τα παραδείγματα που επιστρατεύονται μας αποκαλύπτουν τον (πραγματικό) κόσμο μέσα στον οποίο ζουν και κινούνται τα επιτελεία αυτής της «επικοινωνιακής» διαχείρισης.
«Νοικοκυριά σε ύφεση» είναι π.χ. ο τίτλος του ρεπορτάζ του «Κ» (της «Καθημερινής» των Αλαφούζου-Παπαχελά), με «τρεις τυπικές ελληνικές οικογένειες» να μας «ανοίγουν τους λογαριασμούς τους» σε καιρό κρίσης (1/2/09). Ιδέα όντως ενδιαφέρουσα - μόνο που παθαίνεις σοκ διαπιστώνοντας τι ακριβώς θεωρείται από την καλή εφημερίδα σαν «τυπική ελληνική οικογένεια»: το «φτωχότερο» από τα τρία δείγματα έχει μηνιαίο εισόδημα 4.475 ευρώ το μήνα, τα δε άλλα 6.883 και μέχρι 30.000 ευρώ!
Οσο για τις επιπτώσεις της κρίσης, αυτές αποτυπώνονται σε μελαγχολικές εξομολογήσεις όπως η παρακάτω: «Αδυνατώ πια να αγοράσω επώνυμα ρούχα. Πηγαίνω σε δυο πιο οικονομικά μαγαζιά στο Χαλάνδρι, για να πάρω ό,τι χρειάζομαι για τη δουλειά - φτηνομπλουζάκια, τέτοια. Δεν θα πάω πια στου "Βάρδα", όπως συνήθιζα». Με τέτοιο επίπεδο ζωής, λογικό δεν είναι να σφίξουμε κάπως το ζωνάρι προκειμένου, όπως μας καλεί ο κ. Παπακωνσταντίνου, «να σωθεί η χώρα»;
Ανάμεσα στις γραμμές του ίδιου ρεπορτάζ διακρίνουμε ωστόσο -υπό μορφήν «εξόδων»- κάποιους άλλους συμπολίτες μας:
*Η ανώνυμη π.χ. «κοπέλα» που τα καλοκαίρια «προσέχει» τον εννιάχρονο γιο της οικογένειας των 4.475 ευρώ, «κοστίζει 100 ευρώ την εβδομάδα». Βγάζει, δηλαδή, μόλις 400 ευρώ το μήνα -για απασχόληση ισόχρονη, υποθέτουμε, με την απουσία των γονέων απ' το σπίτι.
*Η «γυναίκα για την καθαριότητα στο σπίτι» της ίδιας οικογένειας, που λόγω κρίσης «έρχεται» πια μόνο «κάθε 15 ή ακόμη και 20 μέρες», παίρνει 60 ευρώ το μήνα. Τουτέστιν, έχει μεροκάματο 30 ή 40 ευρώ.
*15.000 ευρώ το χρόνο (μείον το ΙΚΑ) πληρωνόταν ο υπάλληλος στο μαγαζί της τρίτης οικογένειας, που απολύθηκε λόγω κρίσης, ενώ άγνωστες παραμένουν οι απολαβές του «έκτακτου υπαλλήλου για τις γιορτές» -που φέτος δεν προσλήφθηκε («ούτε καν» αυτός...) στο ίδιο μαγαζί.
*800 ευρώ είναι ο μηνιαίος μισθός της γυναίκας που απασχολεί η οικογένεια των 6.883 ευρώ «για βοήθεια στην κατάκοιτη μητέρα του συζύγου», χωρίς να προσδιορίζεται αν δουλεύει 8ωρο ή 24ωρο.
Οπως δεν μαθαίνουμε τίποτα για τον προϋπολογισμό όσων δουλεύουν στα «ιδιωτικά σχολεία των παιδιών», στο «συνοικιακό κομωτήριο» που «αντικατέστησε το καλό», στα «απλά ταβερνάκια» και τις «αλυσίδες με φτηνά ρούχα» όπου κατέφυγαν οι εν λόγω μικρομεσαίοι μετά την έκπτωσή τους απ' τον πρωτοκλασάτο καταναλωτικό παράδεισο. Ενός ολόκληρου κόσμου, δηλαδή, που προφανώς δεν συνυπολογίζεται στις «τυπικές ελληνικές οικογένειες» -και, ως εκ τούτου, το ρεπορτάζ δεν μπαίνει στον κόπο να μας διαφωτίσει πώς τα φέρνει βόλτα.
Στο ίδιο ακριβώς μήκος κύματος, ο Σταύρος Θεοδωράκης καταγράφει στο www.protagon.gr (26/4/10) «όσα πρέπει να ξεχάσουμε» πια: «τα κολωνακιώτικα τακούνια των 485 ευρώ», «τα ρολόγια των 13.970 της πλατείας Συντάγματος», «τα δίκλινα έναντι 199 ευρώ τη βραδιά», «τα δεκάευρα στα πουρμπουάρ» κ.ο.κ. Σε ποιους ακριβώς απευθύνεται ο έμπειρος δημοσιογράφος; Απλά μαθηματικά του δημοτικού θα αρκούσαν, πάντως, για να διαπιστώσει πως οι αγοραστές των παραπάνω «αγαθών» δεν πρόκειται να «ξεχάσουν» τίποτα: το πακέτο Παπανδρέου-ΔΝΤ ουδόλως τους θίγει, απεναντίας εκπληρώνει τις πιο μύχιες επιθυμίες τους σε βάρος των μισθωτών (τους). Για την «ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας» της οικονομίας «μας», ρε γαμώτο!

Βαρβάρα Τερζάκη
Άρθρο ΦΟΡΕΙΣ ΤΟΥ ΙΟΥ: ΤΑΣΟΣ ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ, ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΤΡΙΜΗΣ, ΑΝΤΑ ΨΑΡΡΑ, ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΨΑΡΡΑΣ -εφ. Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία, 09-05-2010
]]> http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/12/%ce%a3%cf%85%ce%bd%ce%bf%ce%bb%ce%b9%ce%ba%ce%ac_%cf%80%cf%84%cf%89%cf%87%ce%b5%cf%8d%cf%83%ce%b1%ce%bc%ce%b5,_%cf%89%cf%82_%cf%83%cf%8d%ce%bd%ce%bf%ce%bb%ce%bf_%ce%b8%ce%b1_%cf%83%cf%89%ce%b8%ce%bf%cf%8d%ce%bc%ce%b5 Wed, 12 May 2010 11:25:00 -0400 http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/12/%ce%a3%cf%85%ce%bd%ce%bf%ce%bb%ce%b9%ce%ba%ce%ac_%cf%80%cf%84%cf%89%cf%87%ce%b5%cf%8d%cf%83%ce%b1%ce%bc%ce%b5,_%cf%89%cf%82_%cf%83%cf%8d%ce%bd%ce%bf%ce%bb%ce%bf_%ce%b8%ce%b1_%cf%83%cf%89%ce%b8%ce%bf%cf%8d%ce%bc%ce%b5 democracy-rethymno Δεν ξέρω πώς και αν θα βγούμε ποτέ από αυτήν την οικονομική άβυσσο στην οποία συρθήκαμε και παρασυρθήκαμε ως χώρα και ως λαός. Ούτε και αν η κοινά διαπιστωμένη -αλλά άτυπη ακόμη- χρεοκοπία του πολιτικού συστήματος καταλήξει και αυτή σε πλήρη κατάρρευση, με απρόβλεπτες προς το παρόν συνέπειες.
Αν δεν βγούμε πάντως και μάλιστα σχετικά σύντομα από την πρωτοφανή κρίση και αν δεν αρχίσουν να διαφαίνονται σημάδια οικονομικής ανάκαμψης που να συμπλέει με μια ελπιδοφόρα πολιτική αναγέννηση του τόπου, τότε το μέλλον της χώρας είναι και αβέβαιο και δυσοίωνο. Και ας ελπίζουμε, χωρίς θρήνο τραγικών θυμάτων, εργαζομένων, όπως τα προχθεσινά.
Η κατάσταση είναι κρίσιμη έως τραγική πρώτον διότι η χρεοκοπία της χώρας μας συνδυάζεται -αν δεν απορρέει από αυτήν- με μια πρωτοφανή παγκόσμια δημοσιονομική και χρηματοπιστωτική κρίση, στην οποία τα κράτη και ιδίως τα μικρά και πολιτικά άφρονα, όπως το δικό μας, είναι αιχμάλωτα των αγορών και βρίσκονται στο έλεός τους.
Και δεύτερον διότι η οικονομική κρίση βρίσκει ένα ελληνικό πολιτικό σύστημα σαθρό και αναξιόπιστο και μια κοινωνία ανερμάτιστη, αδιάφορη και ιδιωτικοποιημένη, η οποία το ανέχτηκε και το στήριξε. Ας μην απορούμε που βρέθηκε η χώρα δημοσιονομικά αθωράκιστη. Είχε προηγουμένως αλωθεί από τα μέσα το πολιτικό της σύστημα και είχε γίνει απολύτως αναξιόπιστος ο πολιτικός και κομματικός λόγος.
Ακόμη και όταν ο λαός ψήφιζε, το έκανε με βαριά καρδιά, γιατί στην απελπισία του και μπροστά στο φάσμα της ανεργίας που μεγάλωνε δεν είχε άλλη σανίδα ατομικής σωτηρίας από την προσφυγή στη γνωστή οδό του ρουσφετιού και της αλλαγής κυβέρνησης μήπως και γίνει κάτι. Φευ, όχι μόνο δεν έγινε αλλά η απατηλή διέξοδος σωτηρίας του έγινε για τους πολλούς εφιάλτης.
Γύρω μου βλέπω τώρα κατάθλιψη, απογοήτευση, απόγνωση. Μια απέραντη εθνική και πολιτική μελαγχολία που είχε αρχίσει, βέβαια, πολύ πριν από την κρίση και καλλιεργείτο τα τελευταία είκοσι χρόνια συστηματικά από τα ΜΜΕ με μια ατέρμονη σκανδαλολογία που το μόνο που έκανε είναι να μας εξοικειώνει με τη διαφθορά και να αποτελειώνει αυτό που είχε ήδη αρχίσει να απαξιώνεται από καιρό στην πολιτική μας συνείδηση: το πολιτικό σύστημα στο σύνολό του, το κομματικό σύστημα και τα κόμματα, το Κοινοβούλιο και τους βουλευτές του, τη δικαστική εξουσία και κυρίως την ηγεσία του Αρείου Πάγου, την Εκκλησία, τα πανεπιστήμια και τους πανεπιστημιακούς, το συνδικαλισμό και τους εργατοπατέρες. Τίποτε δεν είχε μείνει όρθιο για να μας συγκρατεί και να μας εμψυχώνει.
Και τώρα τι κάνουμε; Μακάρι να ξέραμε, ή να μπορούσαμε να κάνουμε κάτι. Ανήμποροι, καταχρεωμένοι και απογοητευμένοι. Τα έχουμε όλοι μας χαμένα.
Και όμως, πρέπει κάτι να γίνει για να σωθούμε. Είναι ανάγκη να ξεκινήσει από εμάς, από μέσα μας, χωρίς σπουδή αλλά με περίσκεψη, με θυμό και αγανάκτηση, με γνώση και επίγνωση, μια συλλογική συμπεριφορά, μια άλλη νοοτροπία. Χωρίς να περιμένουμε παθητικά τη σωτηρία μας από την ανίκανη και φαύλη πολιτική μας ηγεσία ή από το κράτος και την εξουσία, και γενικά από τους άλλους και όχι από μας. Ή όλοι μαζί θα σωθούμε ή όλοι μαζί θα χαθούμε. Να αρχίσουμε από εμάς, από τα κοντινά μας, τα άμεσα και οικεία, από τη δουλειά μας και το σπίτι μας. Η πολιτική ηγεσία αποδείχθηκε κατώτερη των περιστάσεων αλλά και της πολιτικής μας ιστορίας. Δεν ανταποκρίνεται στις προκλήσεις των καιρών. Δεν μπορεί να απαλλαγεί από το μικροκομματικό, τον παραταξιακό λόγο, τον ανούσιο λόγο της.
Το κάθε κόμμα κοιτά να επιρρίψει τις ευθύνες στο άλλο, να αποσείσει τις δικές του ευθύνες, αυτές που του αναλογούν. Ηθελαν προχθές στη Βουλή να απαλλάξουν τον εαυτό τους από την ευθύνη, επιρρίπτοντάς την στον άλλο. Εκαναν, όπως πάντα, φτηνή πολιτικάντικη αντιπολίτευση. Η εικόνα ήταν πολιτικά αξιοθρήνητη.
Το κομματικό συμφέρον πάνω από το εθνικό. Ο κόσμος καίγεται, η οικονομία καταρρέει και αυτοί όλοι χωρίς καμία εξαίρεση αντιδικούν, αλληλοσπαρασσόμενοι πολιτικά, ο ένας με τον άλλο, έπαιζαν τους τετριμμένους ρόλους τους. Λες και τα κόμματα δεν υπάρχουν για την κοινωνία αλλά για τον εαυτό τους. Λες και η αριστερά είναι ένα κόμμα μόνο της καταγγελίας και της διαμαρτυρίας, του δρόμου και της απελπισμένης χωρίς προοπτική αγωνιστικότητας.
Δεν έχει όραμα για την κοινωνία, δεν έχει τη δύναμη να υποδείξει τα μέσα για να σωθούμε, Ελληνες και Ευρωπαίοι, από τον άγριο, τον αδυσώπητο, τον απάνθρωπο καπιταλισμό. Ανίκανη πολιτικά να τον ανατρέψει, απροετοίμαστη, αρκείται να ξορκίζει το κακό με λιτανείες, ελπίζοντας να δικαιωθεί και να επωφεληθεί πολιτικά μέσα από την καταστροφή, τις τυφλές εξεγέρσεις και τις κραυγές απόγνωσης, την ανεργία και την απελπισία των εργαζομένων, που η κρίση θα φέρει. Αυτό είναι όμως πολιτική κατάντια και δεν έχει σχέση με την ιστορία του εργατικού κινήματος και της αριστεράς.
Δεν είναι ώρα για να αποσείουμε τις ευθύνες μας, αλλά να τις αναλάβουμε ως άτομα και ως ομάδες. Δεν είναι καιρός για πολιτικές διαφωνίες και στείρες αντιπαραθέσεις. Ας αναλάβει ο καθένας τις δικές του και ας κοιτάξουμε όλοι μαζί να βρούμε μια διέξοδο στο αδιέξοδο.
Ας γίνει ο καθένας στο χώρο του υπεύθυνος και συνειδητός πολίτης και ας παύσει να περιμένει, παθητικά, τη σωτηρία του από μέτρα και αντίμετρα, από δικαστήρια και υπουργοδικεία, από νόμους και αναθεωρήσεις που μας υπόσχονται κατά καιρούς τον πολιτικό παράδεισο. Τα γνωρίσαμε και έχουμε πικρή εμπειρία από τους νόμους περί ευθύνης των υπουργών και τις μεγαλεπήβολες και φλύαρες αναθεωρήσεις. Φτάνει πια αυτό το τροπάριο.
Χορτάσαμε από μεγαλοστομίες και ξύλινους λόγους, από εξαγγελίες και μεταρρυθμίσεις. Χρειαζόμαστε νέες νοοτροπίες και αναγεννητικές πρακτικές, στη διοίκηση και στην κοινωνία. Χρειαζόμαστε λόγο που να λέει την αλήθεια και να μην προσποιείται και να μην καιροσκοπεί. Σε όλα τα επίπεδα.
Με θυμό και αποφασιστικότητα, με γνώση και επίγνωση, με συναίσθηση ευθύνης, συλλογικής και εθνικής, και με αναπτυγμένο αίσθημα κοινωνικής αλληλεγγύης. Αλλά και με περίσκεψη και ταπεινοφροσύνη πολιτική. Είμαστε αλληλέγγυοι όχι μόνο στα χρέη αλλά και στην ευθύνη, κόμματα, ΜΜΕ, ηγέτες και πολίτες.

Καθηγητής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης

Βαρβάρα Τερζάκη
Άρθρο ΑΝΤΩΝΗ ΜΑΝΙΤΑΚΗ-εφ. Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία, 09-05-2010 ]]> http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/12/%ce%a4%ce%bf_%cf%86%ce%ac%ce%bd%cf%84%ce%b1%cf%83%ce%bc%ce%b1_%cf%84%ce%b7%cf%82_%cf%86%cf%84%cf%8e%cf%87%ce%b5%ce%b9%ce%b1%cf%82 Wed, 12 May 2010 11:19:00 -0400 http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/12/%ce%a4%ce%bf_%cf%86%ce%ac%ce%bd%cf%84%ce%b1%cf%83%ce%bc%ce%b1_%cf%84%ce%b7%cf%82_%cf%86%cf%84%cf%8e%cf%87%ce%b5%ce%b9%ce%b1%cf%82 democracy-rethymno Παράδοξο τοπίο το ευρωπαϊκό, όπου οι επιβαλλόμενες οικονομικές πολιτικές έρχονται σε οξεία σύγκρουση με τις υπεσχημένες κοινωνικές προτεραιότητες.
Τα προγράμματα σύγκλισης, σταθερότητας, εξυγίανσης, αναδιάρθρωσης, μεταρρύθμισης, απελευθέρωσης, διάσωσης ή όπως αλλιώς ονομάζονται όσα επιβάλλονται στα κράτη-μέλη κατά καιρούς και κατά περίπτωση, διογκώνουν τα κοινωνικά προβλήματα και βαθαίνουν την φτώχεια και την κοινωνική και οικονομική περιθωριοποίηση μεγάλου μέρους του πληθυσμού.
Ενας φαύλος κύκλος που καταδεικνύεται από το γεγονός ότι δέκα ολόκληρα χρόνια μετά την έναρξη της Πρωτοβουλίας της Λισαβόνας, όταν οι ηγέτες της Ε.Ε. δεσμεύτηκαν να έχουν κάνει αποφασιστικά βήματα για την εξάλειψη της φτώχειας έως το 2010, φέτος «γιορτάζουν» το Ευρωπαϊκό Ετος Καταπολέμησης της Φτώχειας και του Κοινωνικού Αποκλεισμού και θέτουν τις δύο μάστιγες της ηπείρου ως προτεραιότητα της ευρωπαϊκής ατζέντας. Αφιερώνοντας μάλιστα 26 εκατ. ευρώ σε «ενημερωτικές εκστρατείας, καινοτόμες πρωτοβουλίες, δημιουργικά σχήματα αλληλεγγύης, συναντήσεις, συζητήσεις, διασκέψεις και διαγωνισμούς που θα αναδεικνύουν επιτεύγματα και επιτυχημένα πειράματα».
Η Ευρωπαϊκή Ενωση όπου -παρότι είναι από τις πλουσιότερες περιοχές του κόσμου- σήμερα 79.000.000 πολίτες ζουν κάτω από όριο της φτώχειας, δηλαδή περισσότερο από το 16% του ευρωπαϊκού πληθυσμού, ενώ στην Ελλάδα -πολύ πριν τη σημερινή κρίση που υπόσχεται να δημιουργήσει νέες στρατιές νεόπτωχων- το ποσοστό ήταν σχεδόν 21%. Ενας στους δέκα Ευρωπαίους ζει σε νοικοκυριά όπου κανένα μέλος τους δεν εργάζεται. Αλλά ακόμη και για όσους εργάζονται η δουλειά δεν σημαίνει προστασία κατά της φτώχειας, καθώς ένα 8% των ευρωπαίων εργαζομένων ζει επίσης κάτω από τα όρια της φτώχειας, ενώ το 25% δηλώνει ότι τα εισοδήματά του είναι μικρότερα από εκείνα που θα του επέτρεπαν να εκπληρώσει τους στόχους του. Τα παιδιά είναι αυτά που περισσότερο πλήττονται με 19 εκατ., δηλαδή το 19% των παιδιών της Ευρώπης, να ζουν κάτω από το όριο.
Η κατάσταση γίνεται ακόμη πιο ανησυχητική, καθώς όπως έδειξε έρευνα της κοινωνιολόγου Μόνικα Καμπαλίκοβα της Ακαδημίας Επιστημών της Μπρατισλάβας, μια ολόκληρη γενιά παιδιών ως ενήλικοι θα αντιμετωπίσουν το φάσμα της φτώχειας λόγω της επίπτωσης που έχει στη ζωή τους η μακροχρόνια ανεργία των γονιών τους. «Παιδιά των οποίων οι γονείς δεν μπορούν να βρουν δουλειά επί χρόνια δεν έχουν αίσθηση του τι σημαίνει να φέρνεις ένα μισθό στο σπίτι, μαθαίνουν να αποδέχονται τις συνθήκες ανέχειας και υποτυπώδους επιβίωσης ως "φυσιολογική", χάνουν την επιθυμία να αλλάξουν τα πράγματα και τα κίνητρα για δουλειά και ζωή και μένουν παγιδευμένα στην φτώχεια».
Το πρόβλημα είναι ιδιαίτερα έντονο στις χώρες της ανατολικής Ευρώπης, επισημαίνει η κοινωνιολόγος, όπου σημειώνονται εξαιρετικά υψηλά ποσοστά ανεργίας: 20% στη Λετονία, 14% στη Σλοβακία και άνω του 10% σε χώρες όπως η Ρουμανία και η Ουγγαρία, με μεγάλο μέρος τους να είναι μακροχρόνια άνεργοι.
Υποθηκεύεται το μέλλον μιας ολόκληρης γενιάς, συμπληρώνει η αμερικανική οργάνωση Συμβούλιο Σύγχρονων Οικογενειών, προειδοποιώντας ότι τα παιδιά που εντάσσονται στην κατηγορία των φτωχών στη διάρκεια μιας ύφεσης έχουν τριπλάσιες πιθανότητες να παραμείνουν φτωχά ως ενήλικοι σε σχέση με εκείνα που δεν βίωσαν τη φτώχεια.

Βαρβάρα Τερζάκη


Άρθρο ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΠΑΝΤΖΟΥ -εφ. Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία, 09-05-2010

]]> http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/12/%ce%a0%ce%bf%ce%bb%ce%b9%cf%84%ce%b9%cf%83%ce%bc%cf%8c%cf%82,_%ce%bb%ce%bf%cf%85%ce%ba%ce%ad%cf%84%ce%b1_%ce%ba%ce%b1%ce%b9_%ce%b5%cf%80%ce%b9%cf%84%ce%ae%cf%81%ce%b7%cf%83%ce%b7 Wed, 12 May 2010 11:13:00 -0400 http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/12/%ce%a0%ce%bf%ce%bb%ce%b9%cf%84%ce%b9%cf%83%ce%bc%cf%8c%cf%82,_%ce%bb%ce%bf%cf%85%ce%ba%ce%ad%cf%84%ce%b1_%ce%ba%ce%b1%ce%b9_%ce%b5%cf%80%ce%b9%cf%84%ce%ae%cf%81%ce%b7%cf%83%ce%b7 democracy-rethymno Συγχωνεύσεις, περικοπές, κλείσιμο οργανισμών και θέσπιση μητρώου επιχορηγούμενων για ευέλικτο και παραγωγικότερο ΥΠΠΟΤ
Το Ελληνικό Κέντρο Θεάτρου και Χορού ήταν το πρώτο θύμα του υπουργείου Πολιτισμού και Τουρισμού στο μπαράζ επανεξέτασης κάθε σπατάλης και κακοδιαχείρισης. Τα χρέη των 150 εκατ. στον χώρο του πολιτισμού και αθλητισμού και άλλων 120 εκατ. στον τουρισμό, δεν αφήνουν περιθώρια για υπομονή ούτε ανοχή για νέα χρέη. Το αδιέξοδο στο οποίο οδηγήθηκε το υπουργείο δεν επιτρέπει άλλες δοσοληψίες επιχορηγήσεων, προβληματικές λειτουργίες φορέων και πάνω απ’ όλα ρουσφετολογικές τακτικές. Τα χρήματα δεν επαρκούν, το προσωπικό επίσης, και είναι φανερό σε όλους πια στην οδό Μπουμπουλίνας, ότι πρέπει να πορευτούν με όσα διαθέτουν και κυρίως να υποστούν πολλές περικοπές, λουκέτα όπου κριθούν απαραίτητα, συγχωνεύσεις, συμμαζέματα, συνεργασίες μεταξύ των φορέων που δεν έμπαιναν στο κόπο ούτε να επικοινωνήσουν μεταξύ τους.
ΟΠΕΠ και ΤΑΠ: Συγχώνευση. Η συγχώνευση του Οργανισμού Προβολής Ελληνικού Πολιτισμού (ΟΠΕΠ) με το Ταμείο Αρχαιολογικών Πόρων (ΤΑΠ) είναι δεδομένη. Επί χρόνια όλοι γνώριζαν και μιλούσαν για την αλληλοκάλυψη αρμοδιοτήτων, ωστόσο ο οργανισμός αυτός, ο ΟΠΕΠ, που όλοι παραδέχονταν πως ήταν προβληματικός, αποτέλεσε το καλύτερο μέσο τακτοποίησης κομματικών εκδουλεύσεων. Η ηγεσία του ΥΠΠΟΤ προβληματίζεται για τα οικονομικά του ΟΠΕΠ που καλά καλά δεν έχουν ξεκαθαριστεί. Γνωρίζει ότι από το 2006 έως το 2009 από εθνικούς πόρους ο οργανισμός εισέπραξε 17.287.969 ευρώ και από τους κοινοτικούς 8.453.476 ευρώ. Τα προβλήματά του ωστόσο είναι πολλά, με έσοδα απογοητευτικά, και με την προβολή των προϊόντων του περιορισμένη. Αρκεί να σταθεί κανείς στα πωλητήρια. Στις Μυκήνες λ.χ. τα πωλητήρια βρίσκονται πίσω από τις τουαλέτες, στους Δελφούς εκτός μουσείου, ενώ στη Βεργίνα σχεδόν δεν τα διακρίνεις. Τα έσοδά τους αποτελούν επίσης πρόβλημα. Το 2008 τα έσοδα του ΟΠΕΠ από τα 11 πωλητήρια, ανέρχονταν στα 2.235.000 ευρώ. Το 2009 ξεπέρασαν τα 4 εκατ., αλλά η αύξηση οφείλεται κυρίως στο νέο μουσείο της Ακρόπολης. Χωρίς τις δικές του εισπράξεις ο τζίρος θα ήταν μειωμένος, λένε στο υπουργείο. Αρκεί να υπολογίσει κανείς ότι το περασμένο καλοκαίρι τα πωλητήρια προμηθεύτηκαν προϊόντα στα τέλη Ιουλίου!
Κακή λειτουργία και από το ΤΑΠ: από τα 24 πωλητήριά του τα δέκα είναι κλειστά. Αλλά και όσα λειτουργούν δεν ανοίγουν όλα τα Σαββατοκύριακα λόγω έλλειψης προσωπικού! Ρεζίλι όμως και από τις βασικές ελλείψεις όπως η αδυναμία των επισκεπτών να προμηθευτούν οδηγούς σε πολλά μεγάλα μουσεία (λ.χ. Εθνικό Αρχαιολογικό). Ο Π. Γερουλάνος ξεκαθάρισε τι θέλει από τον νέο φορέα που θα δημιουργηθεί από τη συνένωση: «Να έχει τον αναπτυξιακό χαρακτήρα του ΟΠΕΠ και το εμπορικό πρόσωπο του ΤΑΠ». Τα προϊόντα πρέπει να τα βρίσκει κανείς σε κάθε μουσείο ακόμη και στα παραρτήματα του ΕΟΤ στο εξωτερικό, ειδικά στη Ν. Υόρκη.
Ιδρυμα Ελληνικού Πολιτισμού. Είναι επίσης μεγάλο πρόβλημα. Οχι σε επίπεδο ελλειμμάτων, αν και το 2010 με μειωμένη κατά 26% επιχορήγηση μπορεί να αντιμετωπίσει και τέτοιο πρόβλημα, αλλά σε επίπεδο φυσιογνωμίας. Το υπουργείο το θέλει πιο ευέλικτο, μέσα στην κοινωνία, πιο δυναμικό. Εξετάζεται η συγχώνευση των γραφείων του εξωτερικού με τον ΕΟΤ.
Αλλαγές στο θέατρο. Με το διαδικτυακό μητρώο πολιτιστικών δράσεων φιλοδοξείται να σταματήσουν οι απευθείας χρηματοδοτήσεις από το γραφείο του υπουργού, τακτική που συνηθιζόταν για χρόνια. Η αξιολόγηση θα γίνεται από επιτροπές κατά τομέα και όλα θα παρουσιάζονται στο Διαδίκτυο, μαζί με τα αιτήματα, το ιστορικό κάθε επιχορηγούμενου και τα οικονομικά του στοιχεία.
Μήνυμα έχει σταλεί και στις κρατικές σκηνές. Στο ακέφαλο Εθνικό Θέατρο έγινε σαφές πως σε περίπτωση που υπερβεί τον κομμένο ήδη προϋπολογισμό οφείλει να αναζητήσει αλλού πόρους, ενώ για τη Λυρική Σκηνή ο υπουργός θα ζητήσει τη βοήθεια του υπουργείου Οικονομικών: «Θέλουμε να παραμείνει ανοιχτή αλλά είναι κάτι που δεν μπορώ να το εγγυηθώ» έστειλε το μήνυμα σε όλους. Πάντως το χρέος των 15 εκατ. ευρώ δεν αφήνει πολλές ελπίδες για το μέλλον. Στο μικροσκόπιο μπαίνουν και τα ΔΗΠΕΘΕ, των οποίων η πορεία θα δρομολογηθεί στο πνεύμα του «Καλλικράτη».
Λιγότερες ορχήστρες, λιγότερα μουσεία. Οι μεγαλύτερες αλλαγές και συγχωνεύσεις ετοιμάζονται στις ορχήστρες. Μεγάλος αριθμός για μια χώρα σαν την Ελλάδα, με πολλές να αλληλοκαλύπτονται, συχνά να συναντάμε τους ίδιους μουσικούς σε δυο και τρεις ορχήστρες, άλλες να έχουν δράση όχι όμως αρκετά χρήματα και κάποιες άλλες να μοιάζουν με «φαντάσματα». Το ενδιαφέρον στις ορχήστρες είναι ότι για τις προτάσεις των δραστικών αλλαγών θα ζητηθεί δημόσια διαβούλευση. Η συγχώνευση του Μουσείου Κινηματογράφου με το Κέντρο Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης θεωρείται σίγουρη.

Βαρβάρα Τερζάκη
Άρθρο Γιωτα Συκκα-εφ. Καθημερινή, 09-05-2010 ]]> http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/12/%ce%a4%ce%bf_%ce%b3%ce%b5%cf%81%ce%bc%ce%b1%ce%bd%ce%b9%ce%ba%cf%8c_%ce%b1%ce%af%ce%bd%ce%b9%ce%b3%ce%bc%ce%b1 Wed, 12 May 2010 11:09:00 -0400 http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/12/%ce%a4%ce%bf_%ce%b3%ce%b5%cf%81%ce%bc%ce%b1%ce%bd%ce%b9%ce%ba%cf%8c_%ce%b1%ce%af%ce%bd%ce%b9%ce%b3%ce%bc%ce%b1 democracy-rethymno Βαρβάρα Τερζάκη

Άρθρο The New York Times-εφ. Καθημερινή, 09-05-2010 ]]> http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/12/%ce%97_%ce%b1%ce%bc%cf%86%ce%b9%cf%83%ce%b2%ce%ae%cf%84%ce%b7%cf%83%ce%b7_%cf%84%ce%bf%cf%85_%ce%b5%ce%bb%ce%bb%ce%b7%ce%bd%ce%b9%ce%ba%ce%bf%cf%8d_%ce%bc%ce%bf%ce%bd%cf%8c%ce%b4%cf%81%ce%bf%ce%bc%ce%bf%cf%85 Wed, 12 May 2010 11:03:00 -0400 http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/12/%ce%97_%ce%b1%ce%bc%cf%86%ce%b9%cf%83%ce%b2%ce%ae%cf%84%ce%b7%cf%83%ce%b7_%cf%84%ce%bf%cf%85_%ce%b5%ce%bb%ce%bb%ce%b7%ce%bd%ce%b9%ce%ba%ce%bf%cf%8d_%ce%bc%ce%bf%ce%bd%cf%8c%ce%b4%cf%81%ce%bf%ce%bc%ce%bf%cf%85 democracy-rethymno Ευρωπαίοι και Αμερικανοί αναλυτές ασκούν κριτική στα κυβερνητικά μέτρα και θεωρούν προτιμότερη την αναδιαπραγμάτευση του χρέους

Η κυβέρνηση δεν αμφισβητεί -πώς θα το μπορούσε, άλλωστε;- ότι τα μέτρα που ανακοίνωσε την περασμένη Κυριακή είναι εξοντωτικά και άδικα, αφού αφήνουν ανενόχλητους όσους λεηλάτησαν τον εθνικό πλούτο και στέλνουν τον λογαριασμό στη μη προνομιούχο πλειονότητα. Δεν αμφισβητεί καν ότι αποδέχεται τη συρρίκνωση της εθνικής κυριαρχίας - εξ ου και η πρωτοφανής παρότρυνση των συνδικαλιστών από τον υπεύθυνο πρωθυπουργό της χώρας να πάνε να παραπονεθούν απ' ευθείας στο... ΔΝΤ! Η τελευταία γραμμή άμυνας είναι ότι «δεν υπάρχει άλλη λύση» και ότι το δίλημμα τίθεται ωμά: Είτε μέτρα τύπου «χημειοθεραπείας» (η ανατριχιαστική έκφραση προέρχεται από αρθρογράφο των Financial Times) είτε πτώχευση της Ελλάδας.
Να, όμως, που το εκφοβιστικό δίλημμα, το οποίο αναπαράγεται ευρέως στα καθ' ημάς, δεν φαίνεται να πείθει τα εγκυρότερα εκ των ευρωπαϊκών ή των αμερικανικών μέσων ενημέρωσης. Αντιθέτως, γνωστοί αναλυτές, ένθεν και ένθεν του Ατλαντικού, αμφισβητούν τις πιθανότητες επιτυχίας των κυβερνητικών μέτρων και υποστηρίζουν ότι θα ήταν προτιμότερη ευθύς εξ αρχής η αναδιαπραγμάτευση του χρέους, ενώ μερίδα εξ αυτών θεωρεί αναπότρεπτη τη μονομερή στάση πληρωμών.
«Κόκκινη γραμμή»
Ο βρετανικός Guardia-ο οποίος υποστήριξε σ' αυτές τις εκλογές το κεντρώο κόμμα των Φιλελευθέρων- δημοσίευσε την περασμένη Δευτέρα κύριο άρθρο υπό τον τίτλο «Ελλάδα: Η εναλλακτική λύση της στάσης πληρωμών». Από εκεί και το απόσπασμα:
«Ανεξάρτητα από το τι θα θυσιαστεί στη μεγάλη πυρκαγιά του δημόσιου τομέα, ανεξάρτητα από το ποιοι άλλοι θα κληθούν να υποφέρουν, ο πρωθυπουργός της χώρας κατέστησε σαφές χθες ότι μια ορισμένη ομάδα μπορεί να αισθάνεται ασφαλής: οι πιστωτές της. Μιλώντας στην τηλεόραση, ο Γιώργος Παπανδρέου ήταν ανένδοτος: «Η εθνική κόκκινη γραμμή είναι να αποφύγουμε τη χρεοκοπία». Ετσι, λοιπόν, μια κατ' όνομα σοσιαλιστική κυβέρνηση θα στείλει στα ύψη τον ΦΠΑ και θα αποδυθεί σε πόλεμο με τους δημοσίους υπαλλήλους της, καταργώντας θέσεις εργασίας, περικόπτοντας μισθούς και συντάξεις - κι όλα αυτά για να μη χαλάσει τη ζαχαρένια των αγορών ομολόγων».
Επειτα από αυτά, η σύνταξη του Guardiaεκτιμούσε: «Σε απελπιστικά δύσκολες καταστάσεις, το να κηρύξει κανείς στάση πληρωμών και να φεσώσει τους πιστωτές του μπορεί να αποτελεί καλύτερη επιλογή από το να προωθεί αδιανόητες περικοπές και να τίθεται σε εμπόλεμη κατάσταση με το εκλογικό σώμα». Στην ίδια εφημερίδα, ο ερευνητής Τζορτζ Ιρβιν, από το πανεπιστήμιο του Λονδίνου, έγραφε: «Στην πραγματικότητα, η Ελλάδα ασφαλώς και έχει εναλλακτική λύση. Αντί να υποταχθεί στους θηριώδεις όρους, που επιδεινώνουν την ύφεση και επιβάλλονται από Γερμανία και ΔΝΤ (…), θα μπορούσε να ακολουθήσει το παράδειγμα της Αργεντινής του 2001-02 και να κηρύξει στάση πληρωμών μεγάλου μέρους του χρέους της. Αυτό θα μπορούσε να συνοδευτεί από την εγκατάλειψη του ευρώ, την εισαγωγή μιας «νέας δραχμής» και την πιθανή υποτίμηση του νομίσματος κατά 50% ή και περισσότερο».
Αναφερόμενος σε όσους είχαν προβλέψει σεισμούς, λιμούς και καταποντισμούς μετά τη λαϊκή εξέγερση της Αργεντινής, που επέβαλε την αναδιαπραγμάτευση του χρέους, ο Ιρβιν σημειώνει: «Αντί γι' αυτό, μετά τη στάση πληρωμών και την υποτίμηση του νομίσματος έναντι του δολαρίου, το ΑΕΠ (της Αργεντινής) αυξήθηκε με ετήσιο ρυθμό άνω του 8% την περίοδο 2002-07 (…). Ηδη, το 2005, η Αργεντινή διέθετε αρκετά αποθέματα ώστε να μπορέσει ο πρόεδρος Κίρτσνερ να αποπληρώσει το απομένον χρέος στο ΔΝΤ».
Κόστος μικρής διάρκειας
Τις εκτιμήσεις αυτές έρχεται να ενισχύσει και έκθεση του ίδιου του… ΔΝΤ! Στην εμπεριστατωμένη μελέτη τους υπό τον τίτλο «Το κόστος της μονομερούς στάσης πληρωμών», οι αναλυτές του ΔΝΤ, Εντουάρντο Μπόρενσταϊν και Ούγκο Πανίτσα συμπεραίνουν ότι «το οικονομικό κόστος είναι γενικά σημαντικό, αλλά μικρής διάρκειας. Η αξιοπιστία αυτών των χωρών στις διεθνείς αγορές, όπως μετριέται από τους οίκους αξιολόγησης και τα spreads, πέφτει, αλλά μόνο για βραχύ χρονικό διάστημα», της τάξης του ενός ή των δύο ετών!
Στην απέναντι πλευρά του Ατλαντικού, ο Νέλσον Σβαρτζ των New York Times εκτιμούσε ότι «η Ελλάδα είναι μόλις το πρώτο ντόμινο», καθώς θα ακολουθήσουν η Πορτογαλία, η Ισπανία και άλλες χώρες, και ότι το δάνειο των ΔΝΤ - Ε.Ε. «δεν έχει στόχο τη διάσωση της Ελλάδας, αλλά τη διάσωση του ευρώ». Την εκτίμηση αυτή συμμεριζόταν και ο Βόλφγκανγκ Μίνχαου στους Financial Times, κατά τον οποίο, όμως, η αναδιαπραγμάτευση του χρέους εξακολουθεί να είναι ζωτικά αναγκαία: «Κάποιας μορφής αναδιάρθρωση του χρέους θα αποδειχθεί τελικά αναγκαία, καθώς το χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ θα αυξηθεί από 125%, που είναι σήμερα, σε 140-150% την περίοδο προσαρμογής. Απουσία αναδιάρθρωσης, η Ελλάδα θα μείνει στη λιτότητα, υποταγμένη και τσακισμένη».
Την απαισιοδοξία του για την αποτελεσματικότητα των σκληρών κυβερνητικών μέτρων εξέφρασε και ο Στίβεν Ερλάνγκερ των New York Times. «Υπάρχουν σοβαρά ερωτήματα για το κατά πόσον οι βαθιές περικοπές στους μισθούς και τα επιδόματα είναι πολιτικά βιώσιμες, μακροπρόθεσμα, καθώς ο αποπληθωρισμός θα καταστήσει αδύνατο τον απεγκλωβισμό της Ελλάδας από το χρέος (…). Ορισμένοι οικονομολόγοι μεγάλης επιρροής πιστεύουν ότι τα σκληρά μέτρα κινδυνεύουν (αντί να θεραπεύσουν) να σκοτώσουν τον ασθενή».
Αίφνης, ο Γάλλος οικονομολόγος Ζαν-Πολ Φιτουσί θεωρεί ότι «ο αποπληθωρισμός διογκώνει το άχθος του χρέους, κι αυτός ο φαύλος κύκλος μάς οδηγεί στην κόλαση». Οσο για το δάνειο των ΔΝΤ - Ε.Ε. θεωρεί ότι «πρόκειται απλώς για έμμεσο τρόπο επιδότησης των γερμανικών και γαλλικών τραπεζών», οι οποίες κρατούν στα χέρια τους το μεγαλύτερο μέρος του ελληνικού χρέους.
Ακόμη και Γερμανοί συντηρητικοί πολιτικοί είχαν ταχθεί, προτού ακόμη οριστικοποιηθεί η συμφωνία με τους δανειστές μας, υπέρ της αναπροσαρμογής του ελληνικού χρέους έτσι ώστε να πληρώσουν μέρος του κόστους οι γερμανικές τράπεζες, οι οποίες έχουν προεισπράξει υπέρογκα ποσά με τα τοκογλυφικά επιτόκια. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται και ο βουλευτής Νόρμπερτ Μπάρτε, υπεύθυνος προϋπολογισμού της κυβερνώσας Χριστιανικής Δημοκρατικής Ενωσης της Αγκελα Μέρκελ. Και μόνο το ελληνικό πολιτικό προσωπικό, στη μεγάλη του πλειονότητα, δεν τολμά καν να ψελλίσει τις λέξεις «επαναδιαπραγμάτευση του χρέους», ωσάν να επρόκειτο για το άκρον άωτο του πολιτικού εξτρεμισμού!
Ιnfo
- Eduardo Borensztei& Ugo Panizza, «The Costs of Sovereing Default», IMF Working Paper, WP/08/238, 2008
- «What About the Raters?», The New York Times, 2/5/2010
- Nouriel Roubini & Amab Das, «The crisis will spread without a PlaB», Financial Times, 29/4/2010

Βαρβάρα Τερζάκη
Άρθρο Πετρου Παπακωνσταντινου-εφ. Καθημερινή, 09-05-2010 ]]> http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/12/%ce%a7%ce%b1%ce%bc%ce%b7%ce%bb%ce%ae_%ce%b7_%ce%ba%ce%bf%ce%b9%ce%bd%cf%89%ce%bd%ce%b9%ce%ba%ce%ae_%cf%85%cf%80%ce%bf%cf%83%cf%84%ce%ae%cf%81%ce%b9%ce%be%ce%b7_%cf%84%cf%89%ce%bd_%ce%bc%ce%ad%cf%84%cf%81%cf%89%ce%bd Wed, 12 May 2010 10:57:00 -0400 http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/12/%ce%a7%ce%b1%ce%bc%ce%b7%ce%bb%ce%ae_%ce%b7_%ce%ba%ce%bf%ce%b9%ce%bd%cf%89%ce%bd%ce%b9%ce%ba%ce%ae_%cf%85%cf%80%ce%bf%cf%83%cf%84%ce%ae%cf%81%ce%b9%ce%be%ce%b7_%cf%84%cf%89%ce%bd_%ce%bc%ce%ad%cf%84%cf%81%cf%89%ce%bd democracy-rethymno «Κατά» δηλώνει -σε έρευνα της Public Issue- το 68% των μισθωτών του Δημοσίου, το 69% του ιδιωτικού τομέα και το 73% των ήδη ανέργων

Ηδη πριν από την ψήφισή τους και βεβαίως πριν από την εφαρμογή τους, η κοινωνική υποστήριξη που καταγράφεται για τα νέα μέτρα αποδεικνύεται ιδιαιτέρως χαμηλή. Κατά των μέτρων δηλώνουν 2 στους 3 πολίτες (66%), ενώ τα ποσοστά αυτά είναι ακόμη πιο υψηλά μεταξύ των άμεσα θιγόμενων τμημάτων του ενεργού πληθυσμού, π.χ. των μισθωτών του Δημοσίου (68%) ή του ιδιωτικού τομέα (69%) και των ήδη ανέργων (73%). Αδικα τα θεωρούν 8 στους 10 ερωτώμενους, ενώ 6 στους 10 αντιλαμβάνονται ότι «εξυπηρετούν λίγα-μεγάλα συμφέροντα» και όχι το «γενικό καλό».
Οι δομικές ανατροπές των υφιστάμενων εργασιακών και κοινωνικών σχέσεων, που επιχειρούνται, συνιστούν το νέο ιστορικό σχέδιο των «από πάνω». Πρόκειται, όμως, για ένα σχέδιο που χαρακτηρίζεται, από ισχυρή δόση βουλησιαρχίας. Και τούτο, διότι όπως προκύπτει από τη συνθετική ανάγνωση των ευρημάτων της έρευνας, η αποδοχή του δεν υπερβαίνει το 25% του εκλογικού σώματος (Μόλις 1 στους 4). Ποσοστό, που σίγουρα δεν δημιουργεί ευνοϊκές προϋποθέσεις για την πειθάρχηση των «από κάτω», δηλαδή τις υποτελείς κοινωνικές τάξεις, στις σχεδιαζόμενες κοινωνικές ανατροπές. Αντιθέτως, παραπέμπει μάλλον σε κοινωνική απομόνωση και απονομιμοποίηση. Ακόμη και η κοινωνική βάση του κυβερνώντος κόμματος, τάσσεται πλειοψηφικά κατά (52% κατά, έναντι μόλις 32% υπέρ).
Στην κοινωνική απομόνωση θα πρέπει να προστεθεί και η αντίστοιχη ιδεολογική: Το κυρίαρχο ιδεολογικό επιχείρημα («τα μέτρα είναι μονόδρομος») που αναπαράγει επίμονα το σύνολο σχεδόν των Μέσων Ενημέρωσης, παρά την επικοινωνιακή υπεροπλία που διαθέτει, γίνεται κοινωνικά αποδεκτό μόνον από το 1/3 (32%) του εκλογικού σώματος.
Ενα άλλο στοιχείο που εντυπωσιάζει είναι το γεγονός ότι 9 στους 10 ερωτωμένους (91%) δείχνουν να συνειδητοποιούν ότι τα μέτρα πρόκειται να έχουν επιπτώσεις στην προσωπική και οικογενειακή τους οικονομική κατάσταση. Αυτό βεβαίως δεν είναι άσχετο από το γεγονός ότι οι επιχειρούμενες ανατροπές στις συνθήκες εργασίας και το βιοτικό επίπεδο δεν στοχεύουν μόνον τους μισθωτούς του δημόσιου τομέα, ή τους συνταξιούχους, αλλά αφορούν το σύνολο του γενικού πληθυσμού της χώρας, πλην μιας μικρής μειοψηφίας.
Ωστόσο, η καθολικότητα της κοινωνικής «απειλής» που δημιουργούν τα νέα μέτρα στο κοινωνικό σώμα συνιστά και τον πρώτο κίνδυνο αποτυχίας τους, δεδομένου ότι επιτρέπει τη σύγκλιση και ενοποίηση των πλέον διαφορετικών, ή ετερόκλητων κοινωνικών ομάδων και στρωμάτων, σε μια εξαιρετικά διευρυμένη κοινωνική συμμαχία αποδοκιμασίας
Από την άλλη πλευρά, δύο παράγοντες περιορίζουν την επέκταση της κοινωνικής διαμαρτυρίας. Ο πρώτος αφορά τη χαμηλή συμμετοχή στις κινητοποιήσεις -τουλάχιστον μέχρι στιγμής- των νεότερων ηλικιακών ομάδων του πληθυσμού, που πρωτοστάτησαν στην περίοδο 2006-2008 και στην έκρηξη του Δεκεμβρίου 2008. Είναι γεγονός ότι η κυβέρνηση επέλεξε τελικά να μην κλείσει τη «στρόφιγγα» των εξετάσεων και να μην περιορίσει την κοινωνική πίεση για πρόσβαση στην ανώτατη εκπαίδευση.
Ωστόσο, η κατάσταση στους εκπαιδευτικούς μηχανισμούς παραμένει πάντοτε εύφλεκτη, ενώ η τεράστια μάζα του φοιτητικού στρώματος, που παραμένει στο «πανεπιστήμιο - παρκινγκ της ανεργίας» δεν χρειάζεται πολλά για να αναφλεγεί.Ο δεύτερος αφορά την έλλειψη εμπιστοσύνης που καταγράφεται εμπειρικά, ως προς την αποτελεσματικότητα των κοινωνικών κινητοποιήσεων. Παρά τη γενικευμένη αποδοκιμασία των μέτρων, αλλά και την υψηλή διαθεσιμότητα για νέες κινητοποιήσεις (39%), κυρίως μεταξύ των εργαζομένων μέσης ηλικίας, σχεδόν 8 στους 10 ερωτηθέντες (79%) θεωρούν ότι τα μέτρα τελικά θα εφαρμοστούν, παρά τις κοινωνικές αντιδράσεις, ενώ αντίστοιχο ποσοστό (80%) πιστεύει σήμερα ότι οι απεργίες δεν θα έχουν αποτέλεσμα.
Οι διαμαρτυρίες, εν τούτοις, που βρίσκονται σε εξέλιξη, διαθέτουν διευρυμένη κοινωνική αποδοχή: 7 στους 10 πολίτες (68%) εγκρίνουν τις απεργίες και τις κινητοποιήσεις που γίνονται, ή πρόκειται να γίνουν. Αν συνυπολογίσει κανείς το γεγονός, ότι μεταξύ των μισθωτών του δημόσιου τομέα το εν λόγω ποσοστό ανέρχεται σε 78% (!), τότε το ενδεχόμενο «παράλυσης» της κρατικής μηχανής στο προσεχές διάστημα δεν μπορεί να αποκλειστεί καθόλου.
Η αποδοχή της πολιτικής διαμαρτυρίας διαχέεται «οριζόντια» μεταξύ όλων των κομματικών χώρων. Η κοινωνική συναίνεση προς τις απεργίες δεν συσπειρώνει μόνον τους ψηφοφόρους της Αριστεράς (87%). Κερδίζει, επίσης, τα 2/3 του ΠΑΣΟΚ (66%), αλλά και το ½ της Ν.Δ. (54%). Επομένως, ενδέχεται να απομονώσει δραστικά τα κόμματα της διακυβέρνησης και να επιφέρει (περαιτέρω) ρήγματα στη σαθρή κοινωνική τους συνοχή.

Βαρβάρα Τερζάκη
Άρθρο Γιαννη Mαυρη-εφ. Καθημερινή, 09-05-2010 ]]> http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/12/%ce%91%ce%bc%ce%b5%cf%83%ce%b7_%cf%80%cf%81%ce%bf%cf%84%ce%b5%cf%81%ce%b1%ce%b9%cf%8c%cf%84%ce%b7%cf%84%ce%b1_%ce%b7_%ce%ba%ce%b1%cf%84%ce%ac%cf%81%ce%b3%ce%b7%cf%83%ce%b7_%cf%84%ce%bf%cf%85_%ce%bd%cf%8c%ce%bc%ce%bf%cf%85_%cf%80%ce%b5%cf%81%ce%af_%ce%b5%cf%85%ce%b8%cf%8d%ce%bd%ce%b7%cf%82_%cf%85%cf%80%ce%bf%cf%85%cf%81%ce%b3%cf%8e%ce%bd Wed, 12 May 2010 10:55:00 -0400 http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/12/%ce%91%ce%bc%ce%b5%cf%83%ce%b7_%cf%80%cf%81%ce%bf%cf%84%ce%b5%cf%81%ce%b1%ce%b9%cf%8c%cf%84%ce%b7%cf%84%ce%b1_%ce%b7_%ce%ba%ce%b1%cf%84%ce%ac%cf%81%ce%b3%ce%b7%cf%83%ce%b7_%cf%84%ce%bf%cf%85_%ce%bd%cf%8c%ce%bc%ce%bf%cf%85_%cf%80%ce%b5%cf%81%ce%af_%ce%b5%cf%85%ce%b8%cf%8d%ce%bd%ce%b7%cf%82_%cf%85%cf%80%ce%bf%cf%85%cf%81%ce%b3%cf%8e%ce%bd democracy-rethymno Νομοθετικές πρωτοβουλίες ευρείας έκτασης, για την ενίσχυση του ρόλου της Δικαιοσύνης, προκειμένου να υπάρξει άμεση αντιστροφή του κλίματος στην κοινωνία, όπου επικρατεί η άποψη περί «ατιμωρησίας», επιχειρεί το Mέγαρο Μαξίμου, σε συνεννόηση με υψηλόβαθμους δικαστικούς παράγοντες. Στενοί συνεργάτες του πρωθυπουργού, που συνομιλούν με κορυφαίους παράγοντες της Δικαιοσύνης, αλλά και έγκριτους νομικούς, επεξεργάζονται ήδη μέτρα που θα επιτρέψουν στις δικαστικές αρχές να διαδραματίσουν σε συνθήκες κρίσης ρόλο, όπως δήλωσε στην «Κ» κυβερνητικός παράγοντας.
Η άμεση προτεραιότητα, σύμφωνα με πληροφορίες, αφορά τον νόμο περί ευθύνης υπουργών που αποτελεί πανευρωπαϊκή «πατέντα», καθώς εξασφαλίζει ουσιαστικά ατιμωρησία σε πολιτικά πρόσωπα που εμπλέκονται σε έκνομες δραστηριότητες ή βλάπτουν το δημόσιο συμφέρον. Οι αλλαγές που αναμένεται να προωθηθούν άμεσα θα κινηθούν, σύμφωνα με πληροφορίες, προς την υιοθέτηση του καθεστώτος που ισχύει και για τους υπόλοιπους πολίτες. Δηλαδή, κοινή παραγραφή για όλους, με ταυτόχρονη, όμως, πρόβλεψη, για τους πολιτικούς, να εκκαθαρίζονται άμεσα δικαστικά οι υποθέσεις τους προκειμένου να μη συντηρούνται καταστάσεις οιωνεί ποινικής ομηρίας. Στο πλαίσιο, πάντα, που ορίζει το Σύνταγμα –γιατί γενικότερη μεταβολή δεν μπορεί να γίνει αν δεν αλλάξει ο συνταγματικός χάρτης της χώρας– θα προβλεφθεί και η ανάμειξη της Δικαιοσύνης στις έρευνες.
Επίσης, η κυβέρνηση, ύστερα από συνεργασία με κορυφαίους παράγοντες της Δικαιοσύνης, προωθεί τις διαδικασίες ώστε υποθέσεις που αφορούν σκάνδαλα και κατάχρηση δημοσίου χρήματος να φθάνουν έγκαιρα στο ακροατήριο. Ηδη, ο εισαγγελέας του Αρείου Πάγου, κ. Ιω. Τέντες, έχει ενημερώσει με εγκύκλιό του όλες τις δικαστικές αρχές της χώρας, ενώ στην Εισαγγελία της Αθήνας συγκροτείται ειδικό τμήμα εισαγγελέων που θα ασχολούνται με το οικονομικό έγκλημα και τη φοροδιαφυγή. Παράλληλα, για πρώτη φορά το υπουργείο Οικονομικών βάζει στο τραπέζι το νομοθετικό πλαίσιο για την ποινική μεταχείριση των φοροφυγάδων καθώς σήμερα βρίσκονται στο εισαγγελικό απυρόβλητο.
Γεγονός αποτελεί ότι η γενικότερη κατάσταση της Δικαιοσύνης και οι παθογένειές της που ξεπερνούν την αρνησιδικία, όπως και οι αθρόες νομοθετικές μεταβολές των τελευταίων ετών, που ουσιαστικά ακυρώνουν στην πράξη την ποινική κύρωση για το έγκλημα, είναι θέματα μείζονος σημασίας που προβληματίζουν έντονα το Mέγαρο Μαξίμου και την ηγεσία της Δικαιοσύνης. Μάλιστα προτείνεται από δικαστικούς παράγοντες να υπάρξει «εδώ και τώρα» αλλαγή του νόμου που θα επιβάλει να πληρώνουν οι χιλιάδες που καθημερινά καταδικάζονται σε φυλάκιση έως τρία χρόνια, για σωρεία ποινικών αδικημάτων, τις χρηματικές ποινές τους. Ως σήμερα όποιος καταδικαστεί –για οτιδήποτε– μέχρι τρία χρόνια όχι μόνον δεν φυλακίζεται αλλά ούτε και... πληρώνει.
Οπως δηλώνει στην «Κ» έμπειρος εισαγγελικός λειτουργός με σημαντική θέση στη Δικαιοσύνη «ουδείς πληρώνει, ποινική κύρωση δεν υπάρχει, εμπεδώνεται αίσθημα ατιμωρησίας και το δημόσιο ταμείο χάνει καθημερινά χιλιάδες ευρώ από τη μη καταβολή των χρηματικών ποινών…».

Βαρβάρα Τερζάκη
Άρθρο
Tης Ιωαννας Mανδρου-εφ. Καθημερινή. 09-05-2010 ]]> http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/12/%ce%a0%ce%bb%ce%b7%ce%b8%ce%b1%ce%af%ce%bd%ce%bf%cf%85%ce%bd_%ce%bf%ce%b9_%ce%b2%ce%bf%cf%85%ce%bb%ce%b5%cf%85%cf%84%ce%ad%cf%82_%cf%80%ce%bf%cf%85_%ce%b6%ce%b7%cf%84%ce%bf%cf%8d%ce%bd_%ce%b1%cf%85%cf%84%ce%bf%ce%ba%ce%ac%ce%b8%ce%b1%cf%81%cf%83%ce%b7 Wed, 12 May 2010 10:51:00 -0400 http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/12/%ce%a0%ce%bb%ce%b7%ce%b8%ce%b1%ce%af%ce%bd%ce%bf%cf%85%ce%bd_%ce%bf%ce%b9_%ce%b2%ce%bf%cf%85%ce%bb%ce%b5%cf%85%cf%84%ce%ad%cf%82_%cf%80%ce%bf%cf%85_%ce%b6%ce%b7%cf%84%ce%bf%cf%8d%ce%bd_%ce%b1%cf%85%cf%84%ce%bf%ce%ba%ce%ac%ce%b8%ce%b1%cf%81%cf%83%ce%b7 democracy-rethymno Αυστηρό έλεγχο όσων διαχειρίστηκαν δημόσιο χρήμα τα τελευταία 20 χρόνια

Το κεφάλι ήταν σκυφτό. Η έκφραση του προσώπου, το βλέμμα του, δεν είχε καμία πλέον σχέση με την αγριάδα που προδίδει το «παραδοσιακό» μένος των πολιτικών κατά των δημοσιογράφων - κάθε που ο Τύπος επισημαίνει τα κακώς κείμενα. «Δεν είμαστε όλοι ίδιοι!» μου έλεγε ο νέος σε ηλικία και με μόλις μία θητεία στο Κοινοβούλιο βουλευτής. «Δεν είμαστε όλοι ίδιοι!», επανέλαβε ξεχειλίζοντας από απογοήτευση, καθώς ομολογούσε πως δεν μπορούσε να βρει τρόπο αντίδρασης στο κύμα απαξίωσης που, σαν τσουνάμι, απειλούσε το σύνολο των 300. Και ήταν πριν ξεσπάσουν τα τελευταία δραματικά επεισόδια, και εκδηλωθούν οι μεμονωμένες επιθέσεις κατά βουλευτών στην Αθήνα ή και η πρωτοφανής προσπάθεια του μαινόμενου πλήθους να εισβάλει στον ναό της δημοκρατίας... Εξελίξεις που μετέτρεψαν τον προβληματισμό και την ανησυχία σε φόβο!
Στο σημερινό ταραγμένο περιβάλλον, με την κορυφή του παγόβουνου να έχει οικονομικά χαρακτηριστικά, καταγράφηκε η πρώτη αξιόλογη αντίδραση, η οποία έχει με τη σειρά της οικονομικά χαρακτηριστικά: «Η πολιτική μας ηθική αμφισβητείται, και ο ρόλος μας ως εκπροσώπων του ελληνικού λαού και της δημοκρατίας κλονίζεται. Καθημερινά δεχόμαστε τη χλεύη και την απαξίωση. Θέλουμε να διασώσουμε το πολιτικό μας ήθος και να αποκαταστήσουμε τη βουλευτική μας υπόσταση», αναφέρουν 48 βουλευτές (από τους νέους στην πράσινη Κ.Ο.), σε επιστολή τους που έχει αποδέκτες τόσο τον πρωθυπουργό όσο και τον πρόεδρο της Βουλής. Και προτείνουν συγκεκριμένα να ξεκινήσει άμεσα «η διαδικασία αυστηρού ελέγχου του «πόθεν έσχες», κυρίως του πόθεν, για όλους όσοι διαχειρίστηκαν το δημόσιο χρήμα τα τελευταία 20 χρόνια»!
«Πόθεν έσχες»
Για άμεσο, ανάλογου χαρακτήρα έλεγχο του πόθεν έσχες, αλλά σε βάθος δεκαετίας, είχε μιλήσει απευθυνόμενη στον υπουργό Οικονομικών κατά τη διάρκεια συνεδρίασης στη Βουλή η πρώην υπουργός κ. Βάσω Παπανδρέου.
«Να γίνει βαθύς και ουσιαστικός έλεγχος σε όλους όσοι διαχειρίστηκαν δημόσιο χρήμα, σε όλους όσοι έβαλαν υπογραφή. Οχι μόνο στη δήλωσή τους, αλλά και στους τραπεζικούς λογαριασμούς, στα σπίτια, στα πλοία, στις μετοχές τους», ήρθε με τη σειρά του να επισημάνει ο κ. Μ. Βορίδης (ΛΑΟΣ).
Νωρίτερα, η γ.γ. της Κ.Ε. του ΚΚΕ «άνοιγε» ακόμα περισσότερο τη βεντάλια: Επισήμως έθετε θέμα γενικότερα αποδοχών των βουλευτών, ζητώντας (μέσω πρότασης νόμου) την κατάργηση της βουλευτικής σύνταξης και των επιπλέον αποδοχών που λαμβάνουν οι 300 για τη συμμετοχή τους σε ειδικές κοινοβουλευτικές επιτροπές.
Ο παράνομος πλουτισμός μελών του πολιτικού προσωπικού, την καταπολέμηση του οποία ζητούν άπαντες, φυσικά δεν έχει σχέση με το «μηνιάτικο» των βουλευτών. «Το πραγματικό πρόβλημα δεν είναι ούτε το ύψος του «μισθού» μας ούτε και οι όποιες άλλες παροχές», μου εξομολογείται ο κ. Δημ. Παπαδημούλης. Το πρόβλημα είναι ότι «πολλοί λαμβάνουν αυτά τα χρήματα και δεν παράγουν έργο», συμφωνεί μαζί του άλλος βουλευτής, που επιθυμεί να κρατήσει την ανωνυμία του. Και συμπληρώνει: «Το μείζον είναι, πάντως, ότι την ώρα που εμείς νομοθετούμε «λιτότητες» για τον πολίτη, εμείς νομοθετούμε ειδικά προνόμια για μας». Η κοινωνία, ωστόσο, δηλώνει εξοργισμένη για αμφότερα: Για τα «κλεμμένα» των λίγων, αλλά και τα προνόμια των πολλών. Προνόμια σε ό,τι αφορά τα οικονομικά; Το ειδικό φορολογικό καθεστώς που ίσχυε μέχρι τώρα για τους βουλευτές, τα διάφορα «μπόνους», όπως είναι τα χρήματα για τη συμμετοχή σε επιτροπές (δίχως μάλιστα να συνδέονται ούτε καν με την ουσιαστική φυσική παρουσία στις συνεδριάσεις!), οι παροχές σε είδος, η πολυεπίπεδα ευεργετική για τους συνεργάτες τους και τους υπαλλήλους της Βουλής παραγωγή νόμων, τα κονδύλια σπατάλης στον προϋπολογισμό της Βουλής, είναι ορισμένα από αυτά.
Ωστόσο, η «πολιτική ηθική» κλονίζεται και εξαιτίας μιας σειράς άλλων προνομιακών, προκλητικών συμπεριφορών, που δεν έχουν οικονομικά χαρακτηριστικά: Τέτοια είναι η παραβίαση ακόμα και του ΚΟΚ: Οδήγηση δίτροχου χωρίς κράνος ή αυτοκινήτου χωρίς ζώνη, συμπεριφορές που μένουν ατιμώρητες (και) για τους 300.

Βαρβάρα Τερζάκη
Άρθρο Γιωργου Σ. Μπουρδαρα-εφ. Καθημερινή, 09-05-2010 ]]> http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/11/%ce%9c%cf%8c%ce%bd%ce%bf%cf%82_%cf%83%cf%84%ce%bf_%ce%9c%ce%b1%ce%be%ce%af%ce%bc%ce%bf%cf%85 Tue, 11 May 2010 15:08:00 -0400 http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/11/%ce%9c%cf%8c%ce%bd%ce%bf%cf%82_%cf%83%cf%84%ce%bf_%ce%9c%ce%b1%ce%be%ce%af%ce%bc%ce%bf%cf%85 democracy-rethymno

Τον Φεβρουάριο του 2004, μετά την ανάδειξη του Γιώργου Παπανδρέου στην ηγεσία του ΠΑΣΟΚ, η Αννα Διαμαντοπούλου σχολίαζε: «Το κόμμα που ίδρυσε ένας Παπανδρέου, μόνο ένας άλλος Παπανδρέου μπορεί να το αλλάξει». Το άλλαξε. Αλλά εν τέλει η μοίρα του επεφύλασσε να αλλάξει και πολλά από όσα άφησαν πίσω τους και οι δύο προηγούμενοι Παπανδρέου. Ο αναλυτής του Ρώυτερ, Πολ Τέιλορ, προέβλεπε πρόσφατα ότι ο έλληνας Πρωθυπουργός θα εξελιχθεί σε «Οιδίποδα που σκοτώνει τον πατέρα του». Και τον παππού του. Ακόμη πιο προφητικός, ο Μίμης Ανδρουλάκης είχε παρομοιάσει τους Παπανδρέου με τους Ατρείδες και τον Γιώργο με τον Ορέστη που έχει να διαχειριστεί τη βαριά κληρονομιά του Αγαμέμνονα. Η σχέση του Πρωθυπουργού με τη μοίρα δείχνει τόσο βαθιά και βασανιστική, ώστε και ο ίδιος αισθάνεται μερικές φορές την ανάγκη να την εξομολογηθεί δημόσια. «Νιώθω τη μοναξιά της εξουσίας...».
Στους επτά μήνες που έχει τα κλειδιά του Μεγάρου Μάξιμου, ο Γιώργος Παπανδρέου σηκώνει τον «σταυρό του μαρτυρίου του» και είναι αμφίβολο αν χάρηκε για μία ημέρα. Η εκλογική νίκη του μοιάζει περισσότερο με τιμωρία, παρά με εντολή να κυβερνήσει. Για να εφαρμόσει ιδέες που έχει επαγγελθεί, πρέπει να αποσυνδέσει το ΠΑΣΟΚ από τους ιδρυτικούς μύθους του. Σε κάποιες περιπτώσεις, σχεδίαζε να το κάνει έτσι κι αλλιώς. Σε άλλες, τον οδηγεί η δημοσιονομική κρίση που παρέλαβε- και άτολμοι χειρισμοί επί των ημερών του τη μετέτρεψαν σε αδιέξοδο. Κατ΄ ανάγκην, πλέον, κομματικές παρακαταθήκες της εποχής του Ανδρέα Παπανδρέου γίνονται πουλόβερ που ξηλώνεται. Αλλά ουδέν κακόν αμιγές καλού: νοοτροπίες και πρακτικές που έσπειρε το ΠΑΣΟΚ εκείνης της περιόδου και ρίζωσαν βαθιά στην ελληνική κοινωνία απομακρύνονται.

Οταν άρχισε τη θητεία του ως Πρωθυπουργός ο Γιώργος Παπανδρέου, η «μοναξιά» του φάνηκε σαν μέθοδος άσκησης της εξουσίας. Είχε την αυτοπεποίθηση που του έδινε η μεγάλη νίκη του. Η άνεσή του να κινείται στον διεθνή χώρο, η κουλτούρα των διεθνών επαφών και η κοσμοπολίτικη αντίληψη της πολιτικής ενίσχυσαν την προδιάθεσή του να βλέπει τη «μεγάλη εικόνα» των παγκόσμιων διεργασιών. Για τους χειρισμούς και την υποστήριξη της παρουσίας του στο εσωτερικό μέτωπο σχηματίστηκε γύρω του ένας κύκλος προσώπων, με ρόλους-έκπληξη σε αρκετές περιπτώσεις. Μαζί τους τον συνέδεαν περισσότερο προσωπικοί δεσμοί, παρά πολιτικές σχέσεις και κοινές ιδεολογικές αντιλήψεις. Η απειρία τους έδειχνε προσόν και οι ιδέες τους τον ενθουσίαζαν- ιδίως γιατί ήταν συναφείς με τις συζητήσεις που έκανε ο ίδιος με προσωπικότητες από όλο τον κόσμο, την εποχή που υπήρχε εντύπωση ότι η Ελλάδα του Γιώργου προσφέρεται για καινοτομίες, εφαρμογή ριζοσπαστισμών και πειραματισμούς.

Διαφορετική εξέλιξη. Τα πράγματα όμως εξελίχθηκαν αλλιώς. Στην τρικυμισμένη θάλασσα της τελευταίας περιόδου, ο Γ. Παπανδρέου έμεινε μόνος στο πιλοτήριο για να πατήσει κουμπιά που κανείς πρωθυπουργός δεν είχε αποπειραθεί ποτέ να πατήσει.

Σε πολλούς τομείς, η μετάθεση των αρμοδιοτήτων των χαρτοφυλακίων στο Μέγαρο Μάξιμου δούλεψε ανάποδα. Αποφάσεις που θα μπορούσαν να ληφθούν στο επίπεδο του γενικού διευθυντή υπουργείου, έπρεπε να περιμένουν την άνωθεν επικύρωση για να ισχύσουν. Πολλές συσκέψεις και λίγο αποτέλεσμα. Συχνά ο ίδιος ο Πρωθυπουργός διαπίστωνε ότι δεν υπήρχαν σχεδιασμοί, επεξεργασμένα μέτρα και δουλεμένες επιλογές. Σε κάποιες περιπτώσεις, αναγκάστηκε να ανακοινώσει αποφάσεις, τις οποίες οι υπουργοί που τις εισηγήθηκαν δεν ήταν έτοιμοι να εφαρμόσουν.

Αλλωστε, δεν είχε ιδιαίτερα στενές σχέσεις με τους Πασόκους. Απλώς, κατά καιρούς είχε δώσει την εντύπωση ότι με κάποιους έχει περισσότερη οικειότητα. Οπως με τον Κώστα Σημίτη, τον οποίο το 2004 αντιμετώπιζε ως μέντορά του και στην προεκλογική συγκέντρωση στο Πεδίον του Αρεως αποκάλεσε «φίλο» του. Σήμερα οι δύο άνδρες δεν λένε ούτε καλημέρα μεταξύ τους. Παρότι στο περιβάλλον του πολλοί καλλιεργούν πάντα την καχυποψία για τους «σημιτικούς», άλλοι εκλαμβάνουν ως έλλειψη ότι δεν έχει πλέον την άνεση να συζητά με τον πρώην πρωθυπουργό. Οπως δεν συζητά τους ευρωπαϊκούς χειρισμούς με τους τρεις πρώην επιτρόπους που έχει στο κόμμα του. Ούτε ζήτησε τη συνδρομή- για διαφορετικούς λόγους για τον καθένα- των πρώην υπουργών Οικονομικών και Εθνικής Οικονομίας του ΠΑΣΟΚ.

Ακριβώς επτά μήνες μετά τον εκλογικό του θρίαμβο ο Γιώργος Παπανδρέου πήρε τις μεγάλες αποφάσεις «μόνος στο Μαξίμου». Εν τω μεταξύ, πολλά έχουν αλλάξει γύρω του και μάλλον θα αλλάξει και ο ίδιος αρκετά στις αρχές Ιουνίου, με τον φημολογούμενο ανασχηματισμό. Το μόνο που δεν δείχνει να αλλάζει, είναι το παροιμιώδες πείσμα του και η ισχυρή βούληση να κινήσει τα πράγματα προς την κατεύθυνση που επιθυμεί.

Βαρβάρα Τερζάκη
Άρθρο ΓΙΩΡΓΟΥ ΛΑΚΟΠΟΥΛΟΥ -εφ. Τα Νέα, Σάββατο 8 Μαΐου 2010
]]> http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/11/%c2%ab%ce%9a%ce%b1%ce%bb%cf%8e%cf%82_%ce%bf%cf%81%ce%af%cf%83%ce%b1%cf%84%ce%b5,_%ce%ba%cf%8d%cf%81%ce%b9%ce%b5_%ce%92%ce%b5%ce%bd%ce%b9%ce%b6%ce%ad%ce%bb%ce%bf!%c2%bb Tue, 11 May 2010 14:59:00 -0400 http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/11/%c2%ab%ce%9a%ce%b1%ce%bb%cf%8e%cf%82_%ce%bf%cf%81%ce%af%cf%83%ce%b1%cf%84%ce%b5,_%ce%ba%cf%8d%cf%81%ce%b9%ce%b5_%ce%92%ce%b5%ce%bd%ce%b9%ce%b6%ce%ad%ce%bb%ce%bf!%c2%bb democracy-rethymno ΑΠΟ ΚΑΝΕΝΑΝ δεν διαφεύγει το γεγονός ότι η σχέση μας με την Τουρκία αποτελεί κεντρικό θέμα της εξωτερικής και αμυντικής μας πολιτικής.Οσο σκληρή όμως και αν απεδείχθη η ιστορική μοίρα των δύο λαών, ελληνικού και τουρκικού, οι οποίοι βρέθηκαν «καταδικασμένοι» να γειτονεύουν,είναι υπερβολικό
σήμερα να ισχυρίζεται κανείς ότι η ιστορία τους όπως και οι μεταξύ τους σχέσεις προδιαγράφουν τη σημερινή ή αυριανή πολιτική συμπεριφορά τους. Μια τέτοια προσκόλληση, όπως τόσο σοφά επεσήμαινε ο βαθύς γνώστης των ελληνοτουρκικών σχέσεων Βύρων Θεοδωρόπουλος, θα ήταν παραπλανητική και βλαπτική.Στο κλίμα της επισκέψεως του τούρκου πρωθυπουργού Ταγίπ Ερντογάν στη χώρα μας και της έναρξης του
43ου γύρου συνομιλιών Αθήνας- Αγκυρας, με την αντιπολίτευση να κατηγορεί την κυβέρνηση για βιαστικές κινήσεις τώρα που η οικονομία της χώρας προκαλεί πρόσθετα εμπόδια στον χειρισμό των εθνικών μας θεμάτων, ας γυρίσουμε πίσω να δούμε πώς βίωσαν οι Ελληνες και οι Τούρκοι την υπέρβαση που τόλμησε ο μεγαλύτερος ίσως πολιτικός της χώρας μας Ελευθέριος Βενιζέλος επισκεπτόμενος την Αγκυρα το 1930.

Με τη φράση «χος γκέλντινιζ» (καλώς ορίσατε) να επαναλαμβάνεται σε διαφορετικές γραφές και προσφωνήσεις για τον έλληνα πρωθυπουργό και τη συνοδεία του, σε ατμόσφαιρα εξαιρετικής λαμπρότητας και εγκαρδιότητας, το πολεμικό καταδρομικό «Ελλη» που είχε ξεκινήσει από το Πέραμα στις 25 Οκτωβρίου 1930 για την Κωνσταντινούπολη γινόταν δεκτό με απόδοση τιμών στην ακτή του Χαϊδάρ Πασά, ένα προάστιο της Βασιλεύουσας επί της ασιατικής ακτής του Βοσπόρου, νοτίως του Σκούταρι. Ηταν ένα όμορφο, ζεστό σχετικά, απόγευμα. Οι τρεις ανώτεροι διπλωματικοί υπάλληλοι που συνόδευαν τον πρωθυπουργό και τον έλληνα ΥΠΕΞ Α. Μιχαλακόπουλο με κόπο συμμερίζονταν την αισιοδοξία της πολιτικής ηγεσίας της χώρας τους. Ο Βενιζέλος, αντίθετα, ατένιζε με αισιοδοξία την ακτή.

Για την επιτυχία εκείνης της επίσκεψης, η οποία κατέληξε στη συνομολόγηση μιας σειράς διμερών συμφωνιών, δηλωτική της ελεύθερης και ανεξάρτητης βουλήσεως των δύο λαών να χαράξουν από κοινού την οδό της φιλίας και της συνεργασίας, ο ίδιος ο Βενιζέλος, ευρισκόμενος πλέον στην αντιπολίτευση, τρία χρόνια αργότερα, το 1933, θα ομολογούσε, παρουσία του έλληνα πρεσβευτή στην Αγκυρα Σπ. Πολυχρονιάδη, στον τούρκο ομόλογό του σε δεξίωση στην τουρκική πρεσβεία στην Αθήνα: «Αι συμφωνίαι αύται είναι το μεγαλύτερον πολιτικόν έργον το οποίον θα αφήσω μετά τον θάνατόν μου». Μάλιστα, γράφοντας στη σύζυγό του Ελενα Βενιζέλου, την επομένη κιόλας των εκλογών, έχοντας ήδη ενώπιόν του το πρόγραμμα της εξωτερικής πολιτικής, με κυρίαρχη την ελληνοτουρκική προσέγγιση, εκμυστηρευόταν: «Τώρα,ο Θεός βοηθός! Αν η υγεία μου δεν με προδώσει, πιστεύω πραγματικώς ότι εις μίαν τετραετίαν η Ελλάς ημπορεί να γίνη αγνώριστη» (30 Ιουλίου 1928).

Στην πολιτική του εκείνη όμως ο Βενιζέλος δεν ήταν απερίσπαστος, καθώς και πάλι δεν έλειπαν οι διαφωνίες στο εσωτερικό της χώρας. Οπως έγραφε ο Πολυχρονιάδης- καθ΄ υπόδειξιν Βενιζέλου είχε διαδεχθεί τον πρεσβευτή Ι. Παπά στην Αγκυρα-, τα επίμαχα θέματα ήσαν ιδιαιτέρως «πολυσχιδή,πολύπλοκα και περιπεπλεγμένα», ενώ την ίδια στιγμή αποτελούσαν αντικείμενο εκμεταλλεύσεως «διά τους πατριδοπατέρας». Κατά συνέπεια η εκ του εσωτερικού μετώπου αντίδραση έπρεπε να υπολογίζεται ιδιαιτέρως, άσχετα αν ο Τσαλδάρης, που διαδέχθηκε τον τελευταίο όταν ηττήθηκε στις εκλογές του 1933, ακολούθησε, καίτοι αρχικά αντιπολιτευόμενος, την ίδια ακριβώς πολιτική.

Η κυρία Φωτεινή Τομαή είναι ιστορικός, Πρεσβευτής Σύμβουλος Α' στο υπουργείο Εξωτερικών.
Η τολμηρή πολιτική πέρασε μέσω... Ρώμης

ΚΑΝΕΝΑΣ δεν μπορεί να παραγνωρίσει την πολιτική ιδιοφυΐα του ανδρός που όχι μόνο συνέλαβε την ιδέα της ελληνοτουρκικής προσέγγισης, αλλά και τόλμησε να την επιβάλει. Είναι αλήθεια ότι τα πρώτα χρόνια μετά τη Λωζάννη ήταν ιδιαίτερα δύσκολα για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις, κυρίως σε ό,τι αφορούσε τις διατάξεις περί υποχρεωτικής ανταλλαγής των πληθυσμών και τα πρόσθετα οικονομικά βάρη που γεννούσε για την κλονισμένη- και τότε- οικονομία της χώρα μας και, βεβαίως, το καθεστώς των εκατέρωθεν μειονοτήτων. Ο Βενιζέλος όμως, όταν ανέλαβε την πρωθυπουργία το 1928, είχε πολύ ξεκάθαρη εικόνα της εξωτερικής πολιτικής την οποία θα ακολουθούσε. Κάνοντας έναν πλατύ ελιγμό, ξεκίνησε πρώτα από τη Ρώμη που μόλις είχε συνάψει σύμφωνο φιλίας με την Τουρκία. Η ελληνοϊταλική προσέγγιση οδήγησε σε αφύπνιση του Βελιγραδίου που είχε «παγώσει» τη συμφωνία Πολίτη- Καλφώφ και έτσι, από τον φόβο στενότερης προσέγγισης Αθήνας- Ρώμης, άνοιξαν οι διαπραγματεύσεις που οδήγησαν στο ελληνογιουγκοσλαβικό σύμφωνο φιλίας του 1929.

Εν τω μεταξύ η αναθέρμανση των σχέσεων με το Παρίσι και το Λονδίνο που ο Βενιζέλος είχε επιμελώς φροντίσει, ώστε να διαλύσει κάθε παρεξήγηση που μπορούσε να δημιουργήσει το ελληνοϊταλικό σύμφωνο, του άφηνε τελείως ανοιχτό τον δρόμο προς τον τελικό στόχο του: την Αγκυρα. Τη δεδομένη στιγμή ο Βενιζέλος πίστευε ότι η Ελλάς, έχοντας εγκαταλείψει, ως ώφειλε, τις σκέψεις περί πολιτικής επεκτάσεως και αλυτρωτισμού, είχε συμφέρον να κλείσει το κεφάλαιο των ελληνοτουρκικών διαφορών ύστερα από έναν αιώνα συγκρούσεων. Με το πνεύμα αυτό έγραψε μόλις ανέλαβε την πρωθυπουργία επιστολή στον ομόλογό του, τούρκο πρωθυπουργό Ισμέτ Ινονού, ο οποίος αποκρίθηκε ανάλογα. Μάλιστα, η απάντηση ήταν τόσο άμεση που διεβιβάσθη διά του τούρκου πρεσβευτή στη Ρώμη ενόσω βρισκόταν εκεί ο Βενιζέλος. Ο Ινονού τον καλούσε στην Αγκυρα για απευθείας συνομιλίες. Ο Βενιζέλος όμως, για πολιτικούς λόγους, αλλά και εξαιτίας της φλεβίτιδας που τον ταλαιπωρούσε, αντιπρότεινε την Κωνσταντινούπολη ή άλλη παράλια πόλη της Τουρκίας προκειμένου να μην ταλαιπωρηθεί ως την Αγκυρα. Σημειωτέον ότι ήταν ήδη 65 ετών, αλλά με ιδιότυπη φιλαρέσκεια συνήθιζε να χαρακτηρίζει τον εαυτόν του «γέροντα».

Χαρακτηριστικό του κλίματος δυσπιστίας που αντιμετώπιζε στο εσωτερικό της χώρας ο Βενιζέλος στη χάραξη της συγκεκριμένης πολιτικής του έναντι της Τουρκίας είναι το γεγονός ότι, όπως έγραφε ο Πολυχρονιάδης, «ακόμα και ανώτατοι υπάλληλοι του Υπουργείου των Εξωτερικών εθεώρουν κάθε προς την Τουρκίαν προσέγγισιν όχι μόνον ως απολύτως δυσχερή, αλλά ως σχεδόν απραγματοποίητον και ως εκ τούτου αντετίθεντο εις κάθε διαπραγμάτευσιν ως δυναμένην να εγκλείη μόνον ασκόπους εκ μέρους μας θυσίας». Ο ρεαλισμός και οι Κασσάνδρες


Τελικά οι «πατριδοπατέρες», ανάμεσά τους πρώτοι και καλύτεροι οι βασιλόφρονες, οι οποίοι έφτασαν να κατακρίνουν την πολιτική του Βενιζέλου χαρακτηρίζοντάς την «υποταγήν», διεψεύσθησαν. Επιστρέφοντας στην Αθήνα, ο Βενιζέλος έτυχε θερμοτάτης υποδοχής. Μιλώντας μπροστά σε πλήθος 60.000 συγκεντρωμένων στην πλατεία Συντάγματος εξήρε την ειρηνόφιλη πολιτική του. Οπως τηλεγραφούσε άλλωστε ο ίδιος προς τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, «(αι) συμφωνίαι αύται, και ιδίως το πνεύμα το οποίον μας ενέπνευσε και με το οποίον υπεγράφησαν, εγγυώνται ότι ανοίγεται νέα σελίς ιστορίας δι΄ Εγγύς Ανατολήν και ότι κατ΄ αυτήν λαοί αυτής θα εύρουν οριστικήν γαλήνην ήτις θα τους επιτρέψη ασφαλίσωσιν οικονομικώς ευημερίαν». Οι συμφωνίες εκείνες εισήχθησαν προς κύρωση στη Βουλή στις 20 Νοεμβρίου 1930, εκυρώθησαν όμως έναν μήνα αργότερα.

Παρά τις αρχικές αντιδράσεις και τις επιφυλάξεις, η ελληνοτουρκική συνεννόηση αποδείχθηκε πράξη απόλυτα σύμφωνη προς τις υπαγορεύσεις του πολιτικού ρεαλισμού. Κυρίως όμως, η αναστολή του ανταγωνισμού των ναυτικών εξοπλισμών - για την οποία υπήρξε οξύτατη αντίδραση των στρατιωτικών στην Ελλάδα, υποχρεώνοντας τον Βενιζέλο να απευθυνθεί εξηγώντας την πολιτική του ενώπιον περίπου χιλίων αξιωματικών της Φρουράς των Αθηνών στη Σχολή Ευελπίδων- απάλλαξε τον κρατικό προϋπολογισμό από ένα δυσβάστακτο βάρος και παράλληλα επέτρεψε την ενίσχυση των δυνάμεων του στρατού ξηράς, στην ευαίσθητη βορειοελλαδική μεθόριο.


Βαρβάρα Τερζάκη
Άρθρο Φωτεινη Τομαη-εφ. Το Βήμα, Κυριακή 9 Μαΐου 2010
]]> http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/11/%ce%97_%cf%80%ce%b1%ce%b3%ce%af%ce%b4%ce%b1_%cf%84%ce%bf%cf%85_%ce%b5%cf%85%cf%81%cf%8e Tue, 11 May 2010 14:51:00 -0400 http://www.rethymnoblogs.gr/Democracy-Rethymno.gr/2010/05/11/%ce%97_%cf%80%ce%b1%ce%b3%ce%af%ce%b4%ce%b1_%cf%84%ce%bf%cf%85_%ce%b5%cf%85%cf%81%cf%8e democracy-rethymno Oχι και τόσο παλαιά οι ευρωπαίοι οικονομολόγοι κορόιδευαν τους αμερικανούς συναδέλφους τους επειδή αμφισβητούσαν τη σκοπιμότητα της πορείας της Ευρώπης προς τη νομισματική ένωση. «Γενικά» ανέφερε άρθρο που δημοσιεύτηκε μόλις τον περασμένο Ιανουάριο «το ευρώ τα έχει πάει μέχρι στιγμής πολύ καλύτερα απ΄ όσο είχαν προβλέψει πολλοί αμερικανοί οικονομολόγοι». Ουπς. Το άρθρο συνόψιζε τις απόψεις των ευρωσκεπτικιστών ως εξής:

«Δεν μπορεί να συμβεί, είναι κακή ιδέα, δεν θα διαρκέσει». Λοιπόν συνέβη, αλλά σήμερα η ιδέα μοιάζει κακή ακριβώς για τους λόγους τους οποίους ανέφεραν οι ευρωσκεπτικιστές. Οσο για το αν θα διαρκέσει, αίφνης, αυτό μοιάζει με ανοιχτό ερώτημα.

Για να καταλάβετε το ευρωμπάχαλο πρέπει να δείτε πέρα από τους τίτλους. Σήμερα όλοι επικεντρώνονται στο δημόσιο χρέος το οποίο κάνει την όλη υπόθεση να μοιάζει σαν να ήταν μια απλή ιστορία κυβερνήσεων που δεν μπορούσαν να ελέγξουν τις δαπάνες τους. Αυτό όμως ισχύει μόνο εν μέρει για την Ελλάδα, λιγότερο ακόμη για την Πορτογαλία και καθόλου για την Ισπανία.

Είναι γεγονός ότι πριν από τρία χρόνια καμία από τις χώρες που είναι σήμερα βυθισμένες στην κρίση ή οδεύουν προς αυτήν δεν φαινόταν να έχει σοβαρό δημοσιονομικό πρόβλημα. Ακόμη και το έλλειμμα του προϋπολογισμού του 2007 της Ελλάδας δεν ήταν υψηλότερο, ως ποσοστό του ΑΕΠ, από τα ελλείμματα που εμφάνιζαν οι ΗΠΑ στα μέσα της δεκαετίας του ΄80- η Ισπανία μάλιστα είχε πλεόνασμα. Και όλες αυτές οι χώρες προσείλκυαν πολλά ξένα κεφάλαια, κυρίως επειδή οι αγορές πίστευαν ότι η συμμετοχή στην ευρωζώνη καθιστούσε ασφαλείς επενδύσεις τα ελληνικά, τα πορτογαλικά και τα ισπανικά ομόλογα.

Υστερα ήρθε η παγκόσμια οικονομική κρίση. Η ροή κεφαλαίων σταμάτησε, τα έσοδα έκαναν βουτιά και τα ελλείμματα εκτοξεύθηκαν στα ύψη, ενώ η συμμετοχή στο ευρώ, η οποία είχε ενθαρρύνει τις αγορές να αγαπήσουν τις χώρες που βρίσκονται σε κρίση κόντρα στην ορθή σκέψη, μετατράπηκε σε παγίδα.

Ποια η φύση της παγίδας; Στα χρόνια του εύκολου χρήματος οι μισθοί και οι τιμές των χωρών σε κρίση αυξάνονταν με πολύ γρηγορότερους ρυθμούς απ΄ ό,τι στην υπόλοιπη Ευρώπη. Τώρα που τα χρήματα δεν ρέουν πια, οι χώρες αυτές πρέπει να συμμαζέψουν τα κόστη. Αυτό όμως είναι πολύ δυσκολότερο να γίνει σήμερα απ΄ όσο ήταν όταν κάθε ευρωπαϊκή χώρα είχε το δικό της νόμισμα. Τότε τα κόστη μπορούσαν να συμμαζευτούν προσαρμόζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες- π.χ., η Ελλάδα μπορούσε να μειώσει τους μισθούς της σε σχέση με τους γερμανικούς μισθούς απλώς μειώνοντας την αξία της δραχμής σε σχέση με το γερμανικό μάρκο. Τώρα που η Ελλάδα και η Γερμανία μοιράζονται το ίδιο νόμισμα, όμως, ο μοναδικός τρόπος για να μειωθούν τα ελληνικά κόστη είναι μέσω ενός συνδυασμού γερμανικού πληθωρισμού και ελληνικού αποπληθωρισμού. Και επειδή η Γερμανία δεν πρόκειται να δεχθεί τον πληθωρισμό, μένει ο αποπληθωρισμός. Το πρόβλημα είναι ότι ο αποπληθωρισμός- μείωση μισθών και τιμών - αποτελεί μια πολύ επίπονη διαδικασία. Περιλαμβάνει πάντα παρατεταμένη ύφεση με υψηλή ανεργία. Επίσης επιδεινώνει το πρόβλημα του χρέους, τόσο του δημόσιου όσο και του ιδιωτικού, επειδή τα εισοδήματα μειώνονται ενώ το βάρος του χρέους όχι.

Εξ ου η κρίση. Τα δημοσιονομικά προβλήματα της Ελλάδας θα ήταν σοβαρά αλλά μάλλον αντιμετωπίσιμα αν οι προοπτικές της ελληνικής οικονομίας για τα επόμενα χρόνια ήταν μετρίως ευνοϊκές. Αλλά δεν είναι. Την προπερασμένη εβδομάδα, όταν η Standard & Ρoor΄s υποβάθμισε την πιστοληπτική ικανότητα της χώρας, άφησε να εννοηθεί ότι η αξία του ελληνικού ΑΕΠ σε ευρώ ενδέχεται να μην επιστρέψει στα πρότυπα του 2008 ως το 2017, το οποίο σημαίνει ότι η Ελλάδα δεν έχει ελπίδα να ξεπεράσει τα προβλήματά της.

Ολα αυτά είναι ακριβώς όσα φοβόντουσαν οι ευρωσκεπτικιστές. Είχαν προειδοποιήσει ότι το να παραιτηθεί κάποιος από τη δυνατότητα να προσαρμόζει τις συναλλαγματικές ισοτιμίες θα έφερνε κρίση στο μέλλον. Ετσι κι έγινε.

Τι θα συμβεί λοιπόν στο ευρώ; Ως πρόσφατα οι περισσότεροι αναλυτές, περιλαμβανομένου και εμού, θεωρούσαν ότι η διάσπαση της ευρωζώνης ήταν πρακτικά αδύνατη εφόσον κάθε κυβέρνηση που θα υπονοούσε ότι εξέταζε την περίπτωση να αποχωρήσει θα ξεσήκωνε κύμα φυγής από τις τράπεζές της. Αν όμως οι χώρες της κρίσης αναγκαστούν να χρεοκοπήσουν, μάλλον θα αντιμετωπίσουν ούτως ή άλλως σοβαρά κύματα φυγής από τις τράπεζές τους, κάτι το οποίο θα τις αναγκάσει να λάβουν μέτρα έκτακτης ανάγκης, όπως προσωρινούς περιορισμούς στις αναλήψεις. Αυτό θα άνοιγε την πόρτα για έξοδο από το ευρώ.

Διατρέχει όμως και το ίδιο το ευρώ κίνδυνο; Με μια λέξη, ναι. Αν οι ευρωπαίοι ηγέτες δεν αρχίσουν να δρουν πολύ πιο δυναμικά παρέχοντας στην Ελλάδα αρκετή βοήθεια για να αποφευχθούν τα χειρότερα, μια αλυσιδωτή αντίδραση που θα αρχίσει με τη χρεοκοπία της Ελλάδας και θα καταλήξει να προκαλέσει πολύ μεγαλύτερο χάος μοιάζει εξαιρετικά πιθανή.

Εν τω μεταξύ, ποια μαθήματα παίρνουμε εμείς οι υπόλοιποι;

Οι ιέρακες του ελλείμματος στην Αμερική ήδη προσπαθούν να οικειοποιηθούν την ευρωπαϊκή κρίση παρουσιάζοντάς την ως κλασικό παράδειγμα προς αποφυγήν για τα δεινά του κυβερνητικού χρέους. Αυτό όμως που πραγματικά δείχνει η κρίση είναι τους κινδύνους που προκύπτουν από το να μπαίνεις οικειοθελώς σε έναν στενό κορσέ. Μπαίνοντας στη ζώνη του ευρώ οι κυβερνήσεις της Ελλάδας, της Πορτογαλίας και της Ισπανίας στέρησαν από τον εαυτό τους τη δυνατότητα να κάνουν μερικά κακά πράγματα, όπως να τυπώνουν υπερβολικά πολλά χρήματα. Αλλά παράλληλα στέρησαν από τον εαυτό τους τη δυνατότητα να αντιμετωπίζουν με ευελιξία τα γεγονότα.

Και όταν πλήττει η κρίση, οι κυβερνήσεις πρέπει να είναι ικανές να δράσουν. Αυτό το ξέχασαν οι αρχιτέκτονες του ευρώ- και οι υπόλοιποιαπό εμάς πρέπει να το θυμόμαστε.

Ο κ. Πολ Κρούγκμαν είναι οικονομολόγος, καθηγητής του Πανεπιστημίου Ρrinceton, βραβευμένος με Νομπέλ Οικονομίας το 2008.


Βαρβάρα Τερζάκη
Άρθρο Paul Krugman-εφ. Το Βήμα, Κυριακή 9 Μαΐου 2010
]]>